بیماری پسوریازیس چیست و چه درمانی دارد؟

پسوریازیس

پسوریازیس چیست؟

پسوریازیس نوعی بیماری خود ایمنی پوستی است که در عوام به آن بیماری صدف نیز می گویند. در بیماری پسوریازیس سلول های پوستی تا ۱۰ برابر سریعتر از حد نرمال تکثیر یافته و سلول ها به سرعت در سطح پوست ساخته شوند. این فرآیند باعث می شود که لکه های قرمز بر آمده، پوشیده با پوسته های سفید ایجاد شود. این لکه ها همراه با خارش بوده و گاهی دردناک هستند و می توانند در هر کجایی از بدن رشد کنند، اما اکثرشان در پوست سر و مفاصلی مانند آرنج و زانو دیده می شوند. پسوریازیس مسری نبوده و نمی تواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود. حتی تماس پوستی نیز باعث انتقال بیماری به فرد دیگر هم نمی شود. اما گاهی اوقات در اعضای مختلف یک خانواده ممکن است دیده شود.

علائم پسوریازیس چیست؟

علائم پسوریازیس ممکن است در هر سنی شروع شود، اما معمولا در اوایل بزرگسالی ظاهر می شود. میانگین سن شروع بین ۱۵ تا ۳۵ سال است. برخی مطالعات تخمین می زنند که حدود ۷۵ درصد موارد پسوریازیس قبل از سن ۴۶ سالگی تشخیص داده می شوند. این بیماری مرد و زن را به طور مساوی درگیر می کند. داشتن سابقه خانوادگی خطر ابتلا به پسوریازیس را افزایش می دهد. با این حال، بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری هیچ گونه سابقه خانوادگی ندارند. حدود ۱۵ درصد از افراد مبتلا به پسوریازیس پوستی، به پسوریازیس مفصلی نیزمبتلا هستند. طیف علائم پسوریازیس متغیر بوده و ممکن است خفیف (با درگیری مناطق محدودی از پوست) و یا شدید( پلاک های ضخیم و بزرگ، همراه با پوست قرمز و ملتهب که کل بدن را درگیر می کند) باشد.
پسوریازیس یک بیماری مزمن است که اغلب بهبود می یابد و دوباره عود می کند. هدف اصلی درمان این است که سرعت تکثیر سلول های پوست را متوقف کنیم.
هیچ درمانی برای پسوریازیس وجود ندارد، اما شما می توانید علائم را کنترل کنید. تغییر شیوه زندگی، مانند استفاده از مرطوب کننده ها، ترک سیگار و کنترل استرس، می تواند کمک کننده باشد.

علائم و نشانه های پسوریازیس در افراد مختلف، متفاوت است. همچنین علائم آن بسته نوع پسوریازیس می تواند متفاوت باشد. با این حال علائم شایع پسوریازیس عبارتند از:

  • پلاک های ملتهب، برآمده و قرمز بر روی پوست
  • پلاک های قرمز پوستی پوشیده شده با پوسته های ضخیم و نقره ای
  • لکه های پوسته پوسته ی کوچک (معمولا در کودکان دیده می شود، لکه های پسوریازیس می تواند از تکه های کوچک شوره سر مانند پوسته پوسته شدن تا فوران به صورت درگیری قسمت های عمده متفاوت باشد.)
  • پوست خشک و ترک خورده که ممکن است خونریزی کند.
  • خارش، سوزش یا درد در اطراف ضایعات
  • ناخن های ضخیم و فرو رفته
  • مفاصل سفت، متورم شده و دردناک

با این حال همه افراد ممکن است همه علائم فوق را تجربه نکنند و در صورتی که فرد به انواع کمتر شایع پسوریازیس مبتلا باشد ممکن است علائم کاملا متفاوتی را تجربه کند. اغلب انواع پسوریازیس به مدت چند هفته یا چند ماه به طول شعله ور شده و پس از آن برای مدتی فروکش می کند یا اینکه به طور کامل بهبود می یابد. ضایعات پسوریازیس می تواند هر جایی از بدن را درگیر کند اما غالبا بر روی مفاصل آرنج و زانو دیده می شود. با این حال نواحی دیگر مانند دست ها، پاها، گردن، پوست سر و صورت را نیز ممکن است درگیر کند. انواع کمترشایع پسوریازیس نیز ناخن ها، دهان و اطراف ناحیه تناسلی را تحت تاثیر قرار می دهند.

به علاوه بیماری های قلبی عروقی، دیابت، بیماری التهابی روده، فشار خون بالا، مشکلات کبدی، آرتریت(التهاب مفصل) در بیماران مبتلا به پسوریازیس رایج هستند.

انواع مختلفی از پسوریازیس وجود دارد که شامل موارد زیر است:

پسوریازیس پلاکی: شایع ترین شکل پسوریازیس است که باعث ایجاد ضایعات پوستی خشک، برآمده و قرمز رنگ است که با پوسته های نقره ای پوشیده می شود. ضایعات ممکن است همراه با خارش یا دردناک باشد و ممکن است کم یا متعدد باشد. آنها می توانند در هر جایی از بدن شما، از جمله اندام تناسلی شما و بافت نرم داخل دهان شما ایجاد شوند.

پسوریازیس ناخن: پسوریازیس می تواند ناخن ها را نیز تحت تاثیر قرار دهد و سبب ایجاد فرورفتگی، رشد ناخن های غیر طبیعی و تغییر رنگ ناخن می شود. ناخن های پسوریاتیک ممکن است سست شده و از بستر ناخن جدا می شوند. موارد شدید ممکن است موجب افتادن ناخن شود.

پسوریازیس خال‌دار یا قطره ای: این نوع پسوریازیس معمولا در کودکی و نوجوانی ایجاد می شود. و معمولا توسط یک عفونت باکتریایی مانند گلودرد استرپتوکوک ایجاد می شود.اما می تواند به دنبال سایر عفونت های تنفسی، التهاب لوزه ها، استرس، آسیب به پوست، مصرف داروهای ضد مالاریا و بتا بلاکر ها نیز ایجاد شود. ضایعات آن کوچک، قطره ای شکل بوده و بر روی تنه، دست ها، پاها و پوست سر شما ایجاد می شود. این ضایعات با پوسته های نازک پوشانده شده و به اندازه پلاک های معمولی ضخیم نیستند. ممکن است تنها یک باربروز کند و خود به خود بهبود می یابد و یا اینکه مکررا عود کند.

پسوریازیس معکوس: عمدتا چین های بدن مانند پوست زیر بغل، کشاله ران، زیر سینه ها و اطراف ناحیه تناسلی را تحت تاثیر قرار می دهد. پسوریازیس معکوس باعث ایجاد لکه های صاف و قرمز براق و التهاب پوستی می شود که با اصطکاک و عرق بدتر می شوند. عفونت های قارچی ممکن است باعث ایجاد این نوع پسوریازیس شود.

پسوریازیس پوسچولر: نوع غیر معمول پسوریازیس بوده که می تواند در تکه های گسترده (پسوریازیس مفصلی منتشر) یا در ناحیه های کوچکتر در دست ها، پاها یا نوک انگشتان شما ایجاد شود.

به طور کلی این نوع پسوریازیس به سرعت در حال پیشرفت است، و به صورت تاول های پر از چرک که فقط چند ساعت پس از اینکه پوست شما قرمز و حساس شده ظاهر می شود. ممکن است تاول ها به طور مرتب ظاهر شوند. پسوریازیس پوسچولر منتشر همچنین می تواند باعث تب، لرز، خارش شدید و اسهال شود.

پسوریازیس اریترودرمیک: این نوع پسوریازیس، کمتر شایع بوده و می تواند تمام بدن شما را با بثورات قرمز و پوسته ریزی بپوشاند و همچنین ممکن است با خارش یا سوزش شدید همراه باشد. این نوع پسوریازیس به دنبال آفتاب سوختگی شدید، عفونت ها، دارو های خاص و حتی گاهی بدنبال قطع درمان برخی از انواع پسوریازیس ایجاد می شود. پسوریازیس اریترودرمی باید فورا درمان شود زیرا ممکن است بیماری شدت یابد.

پسوریازیس پوست سر(Sebopsoriasis): ممکن است مانند شوره شدید سر بوده و با پوسته های خشک و قرمزی پوست سر همراه باشد. هنگامی که تنها پوست سر درگیر است ممکن است تفاوت بین پسوریازیس و درماتیت سبورئیک دشوار باشد. با این حال اغلب درمان هردو بیماری مشابه است.

پسوریازیس مفصلی: علاوه بر التهاب پوست و پوست زبر و پوسته پوسته، پسوریازیس مفصلی باعث ایجاد تورم و درد مفاصل می شود که نمونه ای از آرتریت هستند. گاهی علائم مفصلی اولین یا تنها تظاهرات پسوریازیس است، گاهی اوقات نیز تنها تغییرات ناخن ها دیده می شود. علائم می تواند از خفیف تا شدید باشد، پسوریازیس مفصلی می تواند بر هر مفصلی تاثیر بگذارد. اگر چه این بیماری معمولا به اندازه دیگر انواع آرتریت فلج کننده نیست، اما می تواند باعث سفتی و آسیب پیشرونده مفاصل شود که در موارد جدی تر ممکن است منجر به بدشکلی های مفصلی به صورت دائم شود.

دکترتو: سامانه نوبت دهی اینترنتی پزشکان

دلایل پسوریازیس چیست؟

علت پسوریازیس به طور کامل مشخص نشده است، اما به نظر می رسد که به دنبال مشکلات سیستم ایمنی مرتبط با سلول های لنفوسیت T و دیگر گلبول های سفید، که به نام نوتروفیل ها نامیده می شود، مرتبط است. پسوریازیس یک بیماری خودایمنی است. بدین معنی که سلول های ایمنی بدن به سلول های سالم حمله می کنند. در مورد پسوریازیس، سلول های سفید که به عنوان لنفوسیت های T شناخته شده به اشتباه به سلول های سالم پوست حمله می کنند. عملکرد سلول های لنفوسیت T به طور معمول، محافظت بدن در برابر مواد خارجی مانند ویروس ها یا باکتری ها است. اما اگر پسوریازیس داشته باشید، سلول های لنفوسیت T به اشتباه به سلول های سالم پوست حمله می کنند، درست مانند زمانی که می خواهند زخمی را خوب کنند یا با عفونتی مقابله کنند. همچنین سلول های T بیش از حد فعال، باعث افزایش تولید سلول های سالم پوست، سلول های T بیشتر و سایر سلول های سفید خون، به خصوص نوتروفیل ها می شود. اینها باعث قرمزی و گاهی اوقات ضایعات پوسچولی همراه با چرک می شوند. عروق خونی متسع در مناطق آسیب دیده پسوریازیس باعث گرمی و قرمزی در ضایعات پوستی می شود.

این فرآیند تبدیل به یک چرخه مداوم می شود که در آن سلول های پوستی جدید به سرعت (در طی چند روز به جای چند هفته) تکثیر شده و به سطح پوست می آیند و در آن جا انباشته می شوند. این سلول های پوستی پلاک های ضخیم وپوسته دار را در روی سطح پوست ایجاد می کنندو تا هنگامی که با درمان این چرخه را متوقف نکنید ادامه می یابد. درست است که اختلال درعملکرد سلولهای T در افرادی که مبتلا به پسوریازیس هستند، کاملا مشخص نیست اما محققان بر این باورند که هم عامل ژنتیک وهم عوامل محیطی در ایجاد این بیماری نقش دارند.

عوامل برانگیزاننده پسوریازیس:

پسوریازیس به طور معمول ممکن است توسط عوامل بر انگیزاننده شروع شده یا بدتر شود که شما قادر به شناسایی و اجتناب از آن نباشید. فاکتورهایی که ممکن است باعث پسوریازیس شوند عبارتند از:

  • عفونت هایی مانند گلودرد و یا عفونت های پوستی
  • آسیب به پوست، مانند برش یا تراشیدن، نیش حشرات یا آفتاب سوختگی شدید
  • استرس
  • سیگار کشیدن
  • مصرف زیاد الکل
  • کمبود ویتامین D
  • برخی داروها از جمله لیتیوم(که برای اختلالات دوقطبی تجویز می شود)، داروهای ضد فشار خون(مانند بتابلاکرها)، داروهای ضد مالاریا و مصرف ید و مصرف استروئید های سیستمیک(کورتون)

عوامل خطردر پسوریازیس چیست؟

پسوریازیس در هر فردی می تواند پیشروی کند، اما این عوامل می توانند خطر ابتلا به بیماری را در فرد افزایش دهند:

سابقه خانوادگی: یکی از مهم‌ترین عوامل خطر است. داشتن یک والد پسوریازیس خطر ابتلا به این بیماری را در فرد افزایش می دهد، همجنین اگر پدر و مادرهردو مبتلا به پسوریازیس باشند خطر ابتلا را در فرد افزایش می دهد.

عفونت های ویروسی و باکتریایی: افراد مبتلا به HIV نسبت به افرادی که سیستم ایمنی سالم دارند با احتمال بیش تری مبتلا به پسوریازیس می شوند. کودکان و نوجوانان با عفونت های مکرر، به ویژه گلودرد چرکی، ممکن است در معرض خطر بیشتری قرار بگیرند.

استرس: از آنجایی که تنش و استرس می تواند بر سیستم ایمنی بدن تاثیر بگذارد، سطوح بالای استرس ممکن است خطر ابتلا به پسوریازیس را افزایش دهد.

چاقی: وزن بیش از حد خطر ابتلا به پسوریازیس را افزایش می دهد. ضایعات (پلاک ها) مرتبط با انواع پسوریازیس اغلب در چین های پوستی ایجاد می شود.

سیگار کشیدن: تنباکوی سیگار نه تنها خطر ابتلا به پسوریازیس را افزایش می دهد، بلکه می تواند شدت بیماری را نیز افزایش دهد. سیگار کشیدن نیز ممکن است نقش اولیه در پیشروی بیماری داشته باشد.

عوارض پسوریازیس چیست؟

اگر پسوریازیس دارید، در معرض خطر بیشتری نسبت به بیماری های خاص هستید. این بیماری ها شامل موارد زیر است:
پسوریازیس مفصلی: این عارضه پسوریازیس می تواند موجب آسیب مفصلی و از دست دادن عملکرد در برخی مفاصل شود، که گاهی ناتوان کننده است.

بیماری های چشم: برخی اختلالات چشم مانند التهاب ملتحمه، بلفاریت( التهاب پلک) و یوئیت(التهاب لایه میانی چشم) در افراد مبتلا به پسوریازیس رایج هستند.

چاقی: افراد مبتلا به پسوریازیس، به ویژه افرادی که دارای بیماری شدیدتر هستند، با احتمال بیشتری چاق هستند. با این وجود ارتباط پسوریازیس و چاقی به طور واضح مشخص نیست. التهاب مرتبط با چاقی ممکن است در توسعه پسوریازیس نقش داشته باشد. یا شاید ممکن است افراد مبتلا به پسوریازیس احتمال بیشتری به دست آوردن وزن داشته باشند، احتمالا به دلیل پسوریازیس آنها کمتر فعال هستند.

دیابت نوع ۲: خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در افراد مبتلا به پسوریازیس افزایش می یابد. پسوریازیس شدیدتر، احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را بیشتر می کند.

فشار خون بالا: احتمال ابتلا به فشار خون بالا در افراد مبتلا به پسوریازیس بیش تر از سایر افراد است.

بیماری قلب و عروقی: در افرادی که مبتلا به پسوریازیس هستند، خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی دو برابر بیشتر از افراد سالم است. پسوریازیس و برخی از درمان ها همچنین باعث افزایش ضربان قلب، سکته مغزی، کلسترول بالا و آترواسکلروز می شود.

سندروم متابولیک: که شامل مجموعه ای از علائم – از جمله فشار خون بالا، افزایش سطح انسولین و سطوح کلسترول غیر طبیعی – است خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می دهد.

سایر بیماری های خود ایمنی: بیماری سلیاک، اسکلروز و بیماری های التهابی روده مانند بیماری کرون در افراد مبتلا به پسوریازیس بیش تر دیده می شود.

بیماری پارکینسون: این بیماری مزمن عصبی با احتمال بیشتری در افراد مبتلا به پسوریازیس اتفاق می افتد.

بیماری کلیوی: پسوریازیس متوسط ​​تا شدید خطرابتلا به بیماری کلیوی را افزایش می دهد.

مشکلات عاطفی: پسوریازیس همچنین می تواند کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار دهد. پسوریازیس بااعتماد به نفس پایین و افسردگی همراه است.

تشخیص پسوریازیس

در بیشتر موارد، تشخیص پسوریازیس نسبتا ساده است.

شرح حال و معاینه فیزیکی: پزشک شما معمولا پسوریازیس را با شرح حال و بررسی پوست، سر و ناخن های شما، می تواند تشخیص دهد.

نمونه برداری از پوست(بیوپسی پوست): به ندرت، ممکن است پزشک شما یک نمونه کوچک از پوست (بیوپسی) بگیرد. پزشک ابتدا محل ضایعه را بی حسی موضعی، بی حس کرده سپس نمونه را بر اساس یک میکروسکوپ مورد بررسی قرارمی دهد تا نوع دقیق پسوریازیس را تعیین کرده و اختلالات و عفونت های دیگر را رد کند.

تشخیص افتراقی

علائمی که در بیماری پسوریازیس می بینیم ممکن است با علائمی که به دنبال بیماری های دیگرایجاد می شوند مشابه باشد. در ادامه چند مورد از تشخیص های محتمل دیگر را مطرح می کنیم:

  • سندرم چشم خشک (کراتوکنژنکنتویت سیکا)
  • اونیکومایکوزیس
  • لیکن پلان
  • درماتیت آتوپیک
  • پیتریازیس آلبا
  • پیتریازیس روزه آ
  • سفلیس
  • نقرس و سودونقرص(نقرص کاذب)
  • بیماری لیکن سیمپلکس مزمن(نورو درماتیت موضعی)
  • دیاپر راش(دانه های پوستی ناشی از پوشک)
  • آرتریت واکنشی
  • درماتیت سبورئیک
  • درماتیت نومولار(اگزمای دیسکوئید)
  • میکوزیس فونگوئید
  • کارسینوم سلولهای اسکواموس پوستی

درمان پسوریازیس چیست؟

همانطور که اشاره شد پسوریازیس قابل درمان نیست و تنها می توان علائم بیماری را کنترل کرد از جمله: کاهش التهاب و پوسته ریزی، کاهش رشد سلول های پوستی و از بین رفتن پلاک های پوستی.

درمان پسوریازیس را می توان به سه دسته تقسیم کرد: درمان موضعی، درمان با نور(فتوتراپی) و داروهای سیستمیک.

درمان های موضعی:

کرم ها و پماد هایی که به طور مستقیم به پوست مالیده می شود، به طور موثر می توانند پسوریازیس خفیف تا متوسط ​​را درمان کنند. اما هنگامی که بیماری شدیدتر باشد، کرم ها احتمالا با داروهای خوراکی یا نور درمانی(فتوتراپی) ترکیب می شوند. درمان های پسوریازیس موضعی عبارتند از:

کورتیکواستروئیدهای موضعی: این داروها اغلب داروهای تجویز شده برای درمان پسوریازیس خفیف تا متوسط ​​هستند که التهاب را کاهش می دهند و خارش را برطرف می کنند و ممکن است با سایر روش های درمانی استفاده شوند. پماد کورتیکواستروئید خفیف معمولا برای مناطق حساس مانند صورت یا چین های پوستی و برای درمان تکه های وسیع آسیب دیده پوست توصیه می شود. پزشک ممکن است پماد قویتری از کورتیکواستروئید را برای مناطق کوچکتر، کمتر حساس یا مقاوم به درمان تجویز کند. مصرف طولانی مدت یا بیش از حد کورتیکواستروئیدهای قوی می تواند سبب نازک شدن پوست(آتروفی) و پوسیدگی دندان ها شود. کورتیکواستروئیدهای موضعی ممکن است در طول زمان بی اثر شوند. معمولا بهتر است از کورتیکواستروئیدهای موضعی به عنوان یک درمان کوتاه مدت و در طول عود استفاده شود.

آنالوگ ویتامین D: این ترکیبات مصنوعی ویتامین D باعث کاهش رشد سلول های پوست می شود. کلسی پوترین (Dovone) یک کرم یا محلول حاوی ویتامین D است که پسوریازیس خفیف تا متوسط ​​همراه با سایر درمان ها درمان می کند. کلسی پوترین ممکن است پوست شما را تحریک کند. کلسی تریول(Calcitriol ) نیزگران است اما ممکن است به همان اندازه مؤثر و احتمالا تحریک پذیری کمتری از کلسی پوتیرین داشته باشد.

آنترالین: این دارو باعث کاهش رشد سلول های پوستی می شود. آنترالین همچنین می تواند پوسته ها را از بین می برد و پوست را نرم تر کند. اما آنترالین می تواند پوست را تحریک کند. این دارو را برای یک زمان کوتاهی بر روی پوست بمالید و سپس آن را بشویید.

رتینوئیدهای موضعی: اینها مشتقات ویتامین A هستند که ممکن است التهاب را کاهش دهند. شایع ترین عارضه جانبی آن تحریک پوستی است. این داروها همچنین ممکن است حساسیت به نور خورشید را افزایش دهند، بنابراین در هنگام استفاده از دارو، قبل از خروج، از کرم ضد آفتاب استفاده کنید.خطر نقص های جنینی در استفاده از رتینوئیدهای موضعی بسیار پایین تر از رتینوئید خوراکی است. اما اگر باردار یا شیرده هستید یا قصد بارداری دارید مصرف تزاروتن توصیه نمی شود.

مهارکننده های کالسینورین: مهار کننده های کلسینورین مانند تاکرولیموس (prograf) و پیمکورولیموس (Elidel) باعث کاهش التهاب و ایجاد پلاک می شوند.
مهار کننده های کلسینورین برای استفاده طولانی مدت یا مداوم به دلیل افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست و لنفوم توصیه نمی شود. این داروها ممکن است به خصوص در مناطقی نازکی از پوست مانند اطراف چشم مفید باشند، زیرا کرم استروئید یا رتینوئید بسیار تحریک کننده هستند و ممکن است اثرات مضر داشته باشند.

اسید سالیسیلیک: اسید سالیسیلیک بدون نسخه و با نسخه در دسترس بوده و باعث ریزش سلول های مرده پوست شده و پوسته پوسته شدن را کاهش می دهد. گاهی اوقات آن را با داروهای دیگر مانند کورتیکواستروئیدهای موضعی یا قطران زغال سنگ ترکیب می شود تا اثربخشی آن افزایش یابد. اسید سالیسیلیک در شامپو و لوسیون برای درمان پسوریازیس پوستی موجود است.

قطران زغال سنگ: خارش، التهاب و پوسته پوسته شدن را کاهش می دهد. قطران زغال سنگ می تواند پوست را تحریک کند و نیز باعث کثیفی، لباس و ملافه است، و دارای بوی قوی است. قطران زغال سنگ در شامپو، کرم و روغن های بدون نسخه در دسترس است. همچنین در غلظت های بالاتر با نسخه تجویز می شود. این درمان برای زنان باردار یا شیرده توصیه نمی شود.

مرطوب کننده ها: کرم های مرطوب کننده به تنهایی پسوریازیس را درمان نخواهد کرد، اما می تواند خارش، پوسته پوسته شدن و خشکی را کاهش دهد. مرطوب کننده ها در پایه پماد معمولا موثرتر از کرم ها و لوسیون های هستند. مرطوب کننده ها باید بلافاصله پس از دوش گرفتن استفاده شوند.

نور درمانی (فتوتراپی):

در این روش درمانی از نور اشعه ماوراء بنفش طبیعی و مصنوعی استفاده می شود. ساده ترین و راحت ترین شکل فتوتراپی شامل قرار دادن پوست در معرض مقادیر طبیعی نور خورشید است.

نور درمانی:

سایر انواع نور درمانی عبارتند از استفاده از نور ماوراء بنفش مصنوعی A یا B به تنهایی یا در ترکیب با دارو است.

نور خورشید: قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش (UV) در نور خورشید یا نور مصنوعی باعث کاهش گردش خون پوست می شود و باعث کاهش پوسته پوسته شدن و التهاب می شود. در این صورت، قرار گرفتن در معرض نور خورشید به صورت روزانه و به مقدار کم ، ممکن است پسوریازیس را بهبود بخشد، اما مقادیر زیاد آن می تواند علائم را بدتر کند و باعث آسیب پوستی شود. با این حال قبل از فتوتراپی با نور خورشید، از پزشک خود در مورد ایمن ترین راه استفاده از نور طبیعی برای درمان پسوریازیس سوال کنید.
نور درمانی با اشعه UVB: دوزهای کنترل شده نور UVB از منبع نور مصنوعی ممکن است علائم پسوریازیس خفیف تا متوسط را بهبود بخشد. فتوتراپی UVB نیز می تواند برای درمان پلاک های تکی، پسوریازیس گسترده و پسوریازیس که به درمان های موضعی مقاوم اند استفاده شود. عوارض جانبی کوتاه مدت ممکن است شامل قرمزی، خارش و خشکی پوست باشد. با استفاده از مرطوب کننده ممکن است به کاهش این عوارض جانبی کمک کند.

نور درمانی با اشعه ماوراء بنفش باند باریک (NBUVB): نوع جدیدتری از درمان پسوریازیس است که ممکن است موثرتر از درمان UVB با پهنای باند باشد. معمولا دو یا سه بار در هفته تا زمانی که پوست بهبود یابد تجویز می شود. و پس از آن درمان را فقط می توان هفتگی انجام داد. با این حال، این نوع درمان ممکن است باعث سوختگی شدید و طولانی تر شود.

درمان گوکرمن: برخی از پزشکان درمان UVB و درمان زغال سنگ را ترکیب می کنند که به عنوان درمان گوکرمن شناخته می شود. ترکیب دو درمان با هم موثرتر از هر کدام به تنهایی است، زیرا زغال سنگ باعث می شود پوست نور UVB را بیش تر جذب کند.

(PUVA): پسورالن همراه با اشعه ماوراء بنفش A است. این فرم فتوشیمیایی درمانی شامل استفاده از داروهای حساس به نور (Psoralen) قبل از قرار گرفتن در معرض اشعه UVA است. اشعه UVA نسبت به UVB به صورت عمیق تری به پوست نفوذ می کند، همچنین Psoralen باعث می شود که پوست هنگام قرار گرفتن در معرض UVA پاسخ بیش تری بدهد. این درمان تهاجمی تر، پوست را بهبود می بخشد و اغلب برای موارد شدید تری از پسوریازیس استفاده می شود. عوارض جانبی کوتاه مدت آن عبارتند از تهوع، سردرد، سوزش و خارش است. عوارض جانبی بلند مدت آن نیز شامل پوست خشک و چروکیده، کک و مک، افزایش حساسیت به خورشید و افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست، از جمله ملانوم است.

لیزراگزایمر: این نوع فتوتراپی، برای پسوریازیس خفیف تا متوسط استفاده می شود و تنها پوست آسیب دیده را درمان می کند و به پوست سالم آسیب نمی رساند. اشعه UVB به صورت کنترل شده به پلاک های پسوریازیس برای کنترل پوسته شدن و التهاب کمک می کند. این روش درمانی نیاز به جلسات کمتر نسبت به فتوتراپی طبیعی نیاز دارد زیرا از اشعه UVB قوی تر استفاده می شود. عوارض جانبی نیز می تواند شامل قرمزی و تاول باشد.

داروهای خوراکی یا تزریقی

اگر پسوریازیس شما شدید است یا به انواع دیگر درمان ها مقاوم است، پزشک شما ممکن است داروهای خوراکی یا تزریقی را تجویز کند که به عنوان درمان سیستمیک شناخته شده است. با این حال به علت عوارض جانبی شدید، برخی از این داروها فقط برای دوره های کوتاه استفاده می شوند یا ممکن است با انواع دیگر درمان به صورت متناوب تجویز شوند. این نوع درمان شامل موارد زیر است:

رتینوئیدها: از مشتقات ویتامین A است. این گروه از داروها، زمانی که پسوریازیس شما شدید بوده و به درمان های دیگر پاسخ نمی دهد مناسب است. عوارض جانبی ممکن است شامل التهاب لب و ریزش مو باشد و از آن جایی که رتینوئیدها مانند acitretin می توانند باعث نقص های شدید جنینی شوند، زنان در سنین باروری حداقل سه سال پس از مصرف دارو باید از اقدام به بارداری جلوگیری کنند.

متوترکسات: به صورت خوراکی تجویز می شود. متوترکسات (Rheumatrex) با کاهش تولید سلول های پوستی و سرکوب التهاب می تواند برای درمان پسوریازیس کمک کننده باشد. این دارو همچنین ممکن است پیشرفت پسوریازیس مفصلی را در برخی افراد کند کند. متوترکسات به طور کلی در دوزهای کم قابل تحمل بوده و عوارض کمتری را ممکن است ایجاد کند. با این حال ممکن است باعث ناراحتی معده، از دست دادن اشتها و خستگی شود. هنگامی که برای مدت طولانی استفاده می شود، می تواند عوارض جانبی جدی، از جمله آسیب شدید کبد و کاهش تولید سلول های قرمز و سفید خون و پلاکت ها را ایجاد کند.

سیکلوسپورین: سیستم ایمنی را سرکوب می کند و اثر بخشی آن مشابه متوترکسات است، اما تنها مدت کوتاهی می تواند استفاده شود. سیکلوسپورین مانند سایر داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی، خطر ابتلا به عفونت و سایر مشکلات، از جمله سرطان را افزایش می دهد. همچنین مصرف سیکلوسپورین مخصوصا در دوزهای بالاتر و درمان درازمدت فرد را مستعد ابتلا به مشکلات کلیوی و فشار خون بالا می کند.

داروهایی تغییر دهنده سیستم ایمنی بدن(بیولوژیک ها): این داروها برای درمان پسوریازیس متوسط و استفاده می شوند. این داروها عبارتند از: infliximab, adalimumab,ustekinumab, golimumab, apremilast, secukinumab و ixekizumab.اکثر این داروها به صورت تزریقی استفاده می شوند و معمولا برای افرادی که به درمان های رایج پاسخ نداده اند یا اینکه پسوریازیس مفصلی دارند مناسب است. بیولوژیک ها باید با احتیاط مورد استفاده قرار گیرد زیرا آنها تأثیر قوی بر سیستم ایمنی دارند و ممکن است عفونت های تهدید کننده حیات را گسترش دهند. به طور خاص، افرادی که این داروها را مصرف می کنند باید برای سل غربال گری شون.

داروهای دیگر: تیوگوانین و هیدروکسی اوره داروهایی هستند که زمانی مورد استفاده قرار می گیرند که دیگر داروها قابل استفاده نباشند.

درمان های خانگی و تغییر شیوه زندگی

اگرچه اقدامات خودمراقبتی پسوریازیس را درمان نمی کند، اما ممکن است ظاهر پوست آسیب را بهبود دهند. اقدامات زیر ممکن است برای شما مفید باشد:

حمام روزانه: حمام روزانه کمک می کند تا پوسته ها برطرف شوند و التهاب پوست تان را کم می کند. روغن ، بلغور جو دوسر، نمک سولفات منیزیوم، یا نمک دریای مرده را به آب اضافه کنید و در آن فرو بروید. از آب گرم و صابون های تند که باعث بدتر شدن علائم بیماری تان می شوند اجتناب کنید. استفاده از آب ولرم و صابون های ملایم که حاوی روغن و چربی هستند استفاده کنید.

استفاده از مرطوب کننده ها: پس از حمام کردن، یک لایه ضخیم از مرطوب کننده بر پایه پماد را، در حالی که پوست شما هنوز مرطوب است استفاده کنید. برای پوست های بسیار خشک، روغن ها ممکن است ترجیح داده شوند زیرا قدرت ماندگاری بیشتری نسبت به کرم ها یا لوسیون ها دارند و در جلوگیری از تبخیر آب از پوست شما مؤثرند. در آب و هوای سرد و خشک، ممکن است نیاز داشته باشید که از یک مرطوب کننده چندین بار در روز استفاده کنید.

پوست خود را در مقابل مقادیر کم نور خورشید قراردهید: یک مقدار کنترل شده از نور خورشید می تواند پسوریازیس را بهبود بخشد، اما اشعه نور خورشید به مقدار زیاد می تواند به عنوان عامل برانگیزاننده بوده وباعث بدتر شدن بیماری شود و خطر ابتلا به سرطان پوست را نیز افزایش دهد. با این حال باید قبل از هر چیز از پزشک خود در مورد بهترین روش استفاده از نورخورشید به صورت طبیعی برای درمان بیماری تان سوال کنید.

از عوامل برانگیزاننده پسوریازیس حدالامکان اجتناب کنید: عوامل برانگیزاننده را شناسایی کرده و اقدامات لازم را برای پیشگیری یا اجتناب از آن انجام دهید. عفونت، صدمه به پوست، استرس، سیگار کشیدن و آفتاب گرفتن به مقدار زیاد می توانند پسوریازیس را بدتر کند.

اجتناب از مصرف الکل: مصرف الکل ممکن است اثر بخشی برخی از درمانهای پسوریازیس را کاهش دهد. اگر پسوریازیس دارید، از مصرف الکل اجتناب کنید یا اینکه اگر الکل مصرف می کنید، در حد اعتدال بنوشید.

کاهش وزن: اگر وزن اضافه وزن دارید، ممکن است کاهش وزن، شدت بیماری را کاهش دهد. همچنین کاهش وزن ممکن است درمان بیماری را موثرتر کند.

چه موقع برای درمان به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر فکر می کنید که ممکن است پسوریازیس داشته باشید، به پزشک خود مراجعه کنید. همچنین اگر پسوریازیس شما همراه با علائم زیر است بهتر است به پزشک مراجعه کنید:

  • باعث ناراحتی و درد می شود.
  • انجام وظایف معمول را برایتان دشوار می کند.
  • باعث می شود که شما در مورد ظاهر پوست خود نگران باشید.
  • منجر به مشکلات مفصلی مانند درد، تورم یا عدم توانایی انجام وظایف روزانه می شود.
  • در صورتی که علائم شما بدتر شدند یا با درمان بهبود نیافتید، بایستی به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است به داروهای مختلف یا ترکیبی از درمانهای مختلف برای کنترل پسوریازیس نیاز داشته باشید.

تنظیم و ترجمه: فاطمه افضلی

منابع: mayoclinic ، webMD ، medicinenet ، healthline ، medicalnewstoday

دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید