فهرست مطالب
لک بارداری ملاسما یکی از مشکلات شایع پوستی در دوران بارداری است که باعث ایجاد لکههای قهوهای یا خاکستری روی صورت میشود. این لکها بیشتر در گونهها، پیشانی، بینی و بالای لب ظاهر میشوند و معمولاً بدون درد هستند. تغییرات هورمونی و نور خورشید اصلیترین عوامل ایجاد آن هستند، اما خوشبختانه معمولاً بعد از زایمان به تدریج کمرنگ میشوند. شناخت، پیشگیری و مدیریت این لکها به مادر کمک میکند اعتماد به نفس و آرامش بیشتری داشته باشد که در این مقاله از دکترتو به طور دقیقتری به آن خواهیم پرداخت.
لک بارداری (ملاسما) چه شکلی است و در کدام نواحی ظاهر می شود؟
لک بارداری یکی از عوارض بارداری است که معمولاً به شکل لکههای قهوهای یا خاکستری روشن تا تیره روی پوست ظاهر میشود. این لکهها غالباً نامنظم هستند و ممکن است با مرزهای مشخص یا کمتعیین دیده شوند. اندازه و شدت لک میتواند از یک لکه کوچک تا نواحی وسیع روی صورت متفاوت باشد. بیشترین نواحی که ملاسما در آنها مشاهده میشود شامل گونهها، پیشانی، بینی و بالای لب است.
گاهی نیز ممکن است در چانه و حتی گردن ایجاد شود. به دلیل اینکه این لکهها بیشتر در نواحی در معرض نور خورشید هستند، قرار گرفتن در آفتاب میتواند باعث تشدید آنها شود. علائم همراه با لک بارداری معمولاً محدود به تغییر رنگ پوست است و درد، خارش یا التهاب ایجاد نمیکند اما در برخی افراد ممکن است حساسیت یا خارش خفیف وجود داشته باشد. با این حال، لکهها ممکن است باعث نگرانی زیبایی و روانی مادران شود و نیاز به مدیریت صحیح داشته باشند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت ducray
Melasma affects mainly the face, so the forehead, nostrils, cheeks, upper lip and chin may develop one or more brown spots with regular contours. Pregnancy masks can also appear on the neck. Signs of a pregnancy mask may appear on the body too.
ترجمه فارسی:
ملاسما عمدتاً روی صورت دیده میشود؛ بنابراین پیشانی، بینی، گونهها، بالای لب و چانه ممکن است یک یا چند لکه قهوهای با حاشیه مشخص ایجاد کنند. این لکهها گاهی روی گردن هم ظاهر میشوند و علائم آن ممکن است در سایر نقاط بدن هم دیده شود.
علت ایجاد لک بارداری (ملاسما)
لک بارداری ناشی از تغییرات هورمونی در دوران بارداری است. افزایش هورمونهای استروژن و پروژسترون باعث تحریک سلولهای تولیدکننده ملانین در پوست میشود و همین موضوع باعث تیرگی و ایجاد لکههای ملاسما میگردد. نور خورشید نقش مهمی در تشدید لک بارداری دارد. پرتوهای فرابنفش باعث تحریک بیشتر ملانین و بزرگتر شدن لکهها میشوند.
به همین دلیل، مادران باردار که در معرض آفتاب قرار میگیرند، بیشتر در معرض لک صورت ملاسما هستند. سایر عوامل مانند ژنتیک، استفاده از برخی داروها، استرس و تغییرات پوستی قبلی نیز میتوانند احتمال بروز لک بارداری را افزایش دهند. اگر سابقه خانوادگی ملاسما وجود داشته باشد، احتمال ایجاد آن در دوران بارداری بیشتر خواهد بود.
لک بارداری در چه افرادی شایع تر است؟
ملاسما در خانمهایی با پوست تیره و متوسط بیشتر شایع است. این افراد به دلیل فعالیت بالاتر سلولهای ملانین، مستعد ایجاد لکهای قهوهای در دوران بارداری هستند. خانمهایی که سابقه خانوادگی لک بارداری دارند یا قبلاً به ملاسما مبتلا شدهاند، احتمال بروز آن در بارداری بیشتر است.
همچنین، زنانی که در معرض نور خورشید زیاد هستند یا سبک زندگی آنها فعالیتهای بیرونی زیادی دارد، بیشتر دچار این لکها میشوند. سن نیز میتواند نقش داشته باشد؛ ملاسما معمولاً در سنین ۲۰ تا ۴۰ سالگی و در دوران بارداری شایعتر دیده میشود. بنابراین، شناخت این عوامل به پیشگیری و مدیریت بهتر کمک میکند.
دچار لک بارداری شدی و نگرانی؟
از متخصص راهنمایی بگیر.
چگونه لک ملاسما را تشخیص دهیم؟
تشخیص لک بارداری معمولاً بر اساس معاینه بالینی انجام میشود. پزشک پوست شما را بررسی کرده و نوع و ناحیه لکها را مشخص میکند. این معاینه بدون درد است و نیاز به آزمایش خاصی ندارد. گاهی پزشک از چراغ و فیلتر ویژهای برای بررسی شدت و عمق رنگدانهها استفاده میکند. این کار به تمایز لک بارداری از سایر مشکلات پوستی کمک میکند و بهترین برنامه درمانی را تعیین میکند.
در موارد نادر، ممکن است نمونهبرداری از پوست انجام شود تا مطمئن شوند که لک ناشی از مشکل جدیتر نیست. با این حال، اکثر ملاسماها بدون نیاز به آزمایش خاص به راحتی تشخیص داده میشوند.
تفاوت لک بارداری با سایر لک های پوستی
یکی از مهمترین تفاوتهای لک بارداری با سایر انواع لک صورت، زمان و علت ایجاد آن است. ملاسما معمولاً در دوران بارداری یا بعد از آن ظاهر میشود و ناشی از تغییرات هورمونی است، در حالی که لکهای ناشی از آفتاب یا پیری ممکن است تدریجی و بدون ارتباط با بارداری ایجاد شوند.
لک بارداری بیشتر در صورت و نواحی در معرض نور خورشید دیده میشود و معمولاً رنگی یکنواخت و قهوهای دارد. در مقابل، لکهای ناشی از جای جوش یا آسیبهای پوستی، رنگ و شکل متنوعتری دارند و ممکن است همراه با بافت ناصاف باشند. همچنین، ملاسما معمولاً بدون درد، خارش یا التهاب است، در حالی که برخی لکهای دیگر ممکن است علائم اضافی مانند تورم یا قرمزی ایجاد کنند. تشخیص صحیح توسط پزشک اهمیت زیادی دارد تا درمان مناسب انتخاب شود.
| ویژگی | لک بارداری (ملاسما) | سایر لکهای پوستی |
|---|---|---|
| زمان ایجاد | معمولاً در دوران بارداری یا بعد از آن | تدریجی، بدون ارتباط با بارداری |
| علت اصلی | تغییرات هورمونی (استروژن و پروژسترون) | آفتاب، پیری، جای جوش یا آسیب پوستی |
| محل شایع | صورت (گونهها، پیشانی، بینی، بالای لب) | متنوع، ممکن است در هر نقطه بدن باشد |
| رنگ و شکل | قهوهای یکنواخت، مرزهای نامنظم یا مشخص | رنگ و شکل متنوع، گاهی ناصاف یا همراه بافت تغییر یافته |
| علائم همراه | بدون درد، خارش یا التهاب | ممکن است تورم، قرمزی یا التهاب داشته باشد |
درمان لک بارداری (ملاسما)
درمان لک بارداری شامل روشهای پیشگیری، مراقبتهای پوستی و در برخی موارد درمانهای پزشکی است که بسته به مرحله بارداری یا بعد از زایمان متفاوت هستند. هدف اصلی کاهش تیرگی و کنترل گسترش لکها است. در ادامه، روشهای رفع لک صورت در دوران بارداری، بعد از زایمان و شیردهی و همچنین درمانهای خانگی را به تفصیل توضیح میدهیم.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت rossdermatology
Melasma can go away on its own. For example, once a pregnant woman has delivered the baby, and her hormones have returned to normal levels, the blemishes usually fade. But it can take a while, and you may be too self-conscious about your appearance to wait months to years for that to happen.
ترجمه فارسی:
ملاسما ممکن است بهطور خودبهخود از بین برود. برای مثال، وقتی مادر باردار زایمان کند و هورمونهایش به سطح طبیعی برگردند، معمولاً لکهها کمرنگ میشوند. اما این روند ممکن است زمانبر باشد و ممکن است شما آنقدر نگران ظاهر خود باشید که نتوانید ماهها یا حتی سالها منتظر بمانید.
4.5 (968 نظر)4.5 (973 نظر)3.8 (922 نظر)4.2 (763 نظر)4.2 (757 نظر)4.4 (579 نظر)1. درمان لک بارداری در دوران بارداری
در دوران بارداری، درمانهای شدید یا دارویی معمولاً توصیه نمیشوند. بهترین راهکار استفاده از کرمهای ضدآفتاب با SPF بالا و اجتناب از نور مستقیم خورشید است. این کار از بزرگتر شدن لکها جلوگیری میکند. کرمها و محصولات مرطوبکننده حاوی مواد طبیعی و ایمن برای دوران بارداری نیز میتوانند به روشن شدن لکها کمک کنند، اما اثر آنها محدود است.
تمرکز در این دوران بیشتر روی پیشگیری و کنترل شدت لکها است. برخی پزشکان توصیه میکنند از آرایش سبک برای پوشاندن لکها استفاده شود، اما باید از محصولات غیرتحریککننده و ایمن برای مادر و جنین استفاده کرد. مهمترین نکته صبر و مدیریت تدریجی لکها در دوران بارداری است.
2. درمان لک بارداری بعد از زایمان و شیردهی
پس از زایمان، بسیاری از لکهای بارداری به تدریج کمرنگ میشوند، اما درمانهای موضعی میتواند روند روشن شدن را سرعت دهد. کرمهای حاوی ویتامین C، آزلائیک اسید یا هیدروکینون با نظر پزشک، معمولاً مؤثر هستند. استفاده از لیزر یا درمانهای قویتر بعد از شیردهی امکانپذیر است، اما حتماً باید تحت نظر متخصص انجام شود.
این روشها میتوانند به کاهش لکها و یکدست شدن رنگ پوست کمک کنند. در دوران شیردهی، محصولات ملایم و ایمن توصیه میشوند تا از جذب داروها به شیر مادر جلوگیری شود. رعایت محافظت از پوست و استفاده مداوم از ضدآفتاب همچنان اهمیت دارد.
دنبال راه درمانی برای از بین بردن لکهای بارداریت هستی؟ مشاوره بگیر.
3. درمان خانگی لک بارداری
درمان خانگی ملاسما شامل استفاده از مواد طبیعی و سبک زندگی مناسب است. مصرف میوهها و سبزیجات غنی از آنتیاکسیدان، آب کافی و خواب منظم میتواند به سلامت پوست کمک کند. ماسکهای خانگی با موادی مانند عسل، ماست یا آب لیمو میتوانند رنگدانهها را کمی روشن کنند، اما اثر آنها محدود است و استفاده از آنها باید با احتیاط باشد.
همیشه قبل از استفاده برای از بین بردن لک صورت در خانه مطمئن شوید پوست شما حساسیت نداشته باشد. علاوه بر این، اجتناب از نور مستقیم خورشید و استفاده از کلاه و ضدآفتاب خانگی، مهمترین روش کنترل لک در خانه است. درمان خانگی مکمل درمانهای پزشکی است و باید با صبر و تداوم انجام شود.
پیشگیری از لک بارداری (ملاسما)
پیشگیری از ملاسما به میزان زیادی وابسته به محافظت از پوست در برابر نور خورشید است. استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF مناسب و پوشش نواحی در معرض آفتاب اولین قدم است. کنترل هورمونها بهطور طبیعی امکانپذیر نیست، اما سبک زندگی سالم و مدیریت استرس میتواند به کاهش شدت لکها کمک کند.
همچنین، اجتناب از استفاده بیش از حد لوازم آرایشی یا محصولات تحریککننده پوست موثر است. پیشگیری ژنتیکی ممکن نیست، اما شناخت ریسکهای شخصی و رعایت مراقبتهای پوستی قبل و در دوران بارداری، بهترین روش کاهش احتمال بروز لک است.
نتیجه گیری
لک بارداری یا ملاسما یک عارضه شایع و بیخطر در دوران بارداری است که بیشتر به دلیل تغییرات هورمونی و نور خورشید ایجاد میشود. این لکها معمولاً روی صورت ظاهر میشوند و میتوانند اعتماد به نفس مادران را تحت تاثیر قرار دهند. خوشبختانه در بسیاری از موارد بعد از زایمان به تدریج کمرنگ میشوند و درمانهای خانگی یا پزشکی میتوانند روند بهبود را سرعت دهند. پیشگیری با محافظت از پوست در برابر آفتاب و مراقبتهای پوستی مناسب اهمیت زیادی دارد. شناخت عوامل خطر و روشهای کنترل لک، به مادر کمک میکند استرس کمتری تجربه کند. در نهایت، صبر، مراقبت و پیروی از توصیههای پزشک بهترین راه برای مدیریت ملاسما است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!