ضربان قلب نرمال در سنین مختلف چقدر است؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

ضربان قلب نرمال در هر سنی و هر شرایطی یکی نیست. دانستن ضربان قلب نرمال به افراد کمک می‌کند تغییرات بدن خود را بهتر بشناسند و میان واکنش طبیعی قلب به ورزش، استرس یا تب با وضعیت‌های نیازمند بررسی تفاوت بگذارند. این عدد معمولا در حالت استراحت اندازه‌گیری می‌شود، اما سن، جنسیت، آمادگی جسمانی، بارداری، خواب، داروها و بیماری‌های زمینه‌ای می‌توانند آن را تغییر دهند. به همین دلیل، یک عدد ثابت برای همه افراد معیار کاملی نیست و مقایسه با الگوی همیشگی بدن نیز اهمیت دارد. در این مقاله از دکترتو، محدوده طبیعی ضربان قلب در بزرگسالان، سالمندان، نوجوانان، کودکان، نوزادان و جنین را بررسی می‌کنیم. همچنین شناخت علائم هشداردهنده، روش درست اندازه‌گیری نبض و عوامل بالا یا پایین رفتن آن، به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر برای پیگیری پزشکی کمک می‌کند. اگر برای درمان بیماری‌های قلبی به دنبال بهترین متخصص قلب و عروق در شهر خود مثل دکتر تپش ضربان قلب تهران هستید، می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با متخصص وجود دارد.

تعداد ضربان قلب نرمال چند است؟

دفعات ضربان قلب یعنی قلب در هر دقیقه چند بار می‌تپد. تعداد نرمال ضربان قلب را معمولا در حالت استراحت می‌سنجند؛ یعنی زمانی که فرد نشسته یا دراز کشیده، بیدار است و فعالیت بدنی ندارد. در بزرگسالان، ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت معمولا ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. با این حال، نرمال ترین ضربان قلب برای هر فرد به سن، آمادگی بدنی، داروها، وضعیت قلب، خواب و شرایط روزانه او وابسته است.

عدد نرمال ضربان قلب در کودکان از بزرگسالان بیشتر است. هرچه سن کودک کمتر باشد، قلب سریع‌تر می‌زند. به همین دلیل، ضربان ۱۲۰ در یک نوزاد می‌تواند طبیعی باشد، اما همین عدد در یک بزرگسال در حالت استراحت ممکن است تاکی کاردی یا ضربان قلب سریع محسوب شود.

۱. ضربان قلب نرمال در بزرگسالان چقدر است؟

ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت برای بزرگسالان بین ۶۰ الی ۱۰۰ ضربه در دقیقه (BPM) است و بر اساس گروه سنی و جنسیت متفاوت است. تعداد ضربان نرمال قلب زنان بطور متوسط حدود ۲-۷ BPM سریع تر از مردان است. تعداد ضربان قلب نرمال در بزرگسالان فقط با عدد قضاوت نمی‌شود. اگر فردی همیشه ضربان ۶۵ داشته و ناگهان چند روز پشت سر هم ضربان او ۹۵ تا ۱۰۰ شود، این تغییر می‌تواند مهم باشد. بنابراین، بهتر است هر فرد علاوه بر دانستن رنج نرمال ضربان قلب، عدد معمول بدن خودش را هم بشناسد.

معمولا افرادی که ضربان طبیعی قلبشان کمتر است، فعال‌تر هستند و بیشتر از دیگران ورزش می‌کنند. ضربان قلب نرمال برای جوانان ورزشکار ممکن است تا ۴۰ BPM باشد. با استفاده از این نمودار میانگین ضربان نرمال قلب مردان و ضربان قلب نرمال در سالمندان، می‌توانید ضربان قلب خود را در حالت استراحت با سایر افراد در گروه سنی‌تان مقایسه کنید.

جدیدا ضربان قلبت مثل همیشه نیست؟

برای پیشگیری از مشکلات قلبی بهتره با متخصص مشورت کنی!

بهترین دکتر قلب و عروق ایران

ضربان قلب نرمال خانم ها

تعداد ضربان قلب نرمال زنان در حالت استراحت معمولا همان ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. با این حال، در بسیاری از خانم‌ها ضربان قلب کمی بالاتر از آقایان است. اندازه قلب، تغییرات هورمونی، چرخه قاعدگی، بارداری و یائسگی می‌توانند روی تعداد نبض در دقیقه اثر بگذارند. در بعضی روزهای ماه، خانم‌ها ممکن است احساس تپش قلب خفیف یا افزایش ضربان را تجربه کنند.

تعداد ضربان قلب نرمال در بارداری معمولا از قبل از بارداری بیشتر می‌شود. در بارداری، حجم خون و کار قلب افزایش پیدا می‌کند و ضربان قلب ممکن است حدود ۱۰ تا ۲۰ ضربه در دقیقه بالاتر برود. اگر تپش قلب با درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش، ورم ناگهانی یا ضعف شدید همراه باشد، باید سریع‌تر بررسی شود.

ضربان قلب نرمال آقایان

در حالت استراحت ضربان قلب نرمال مردان معمولا ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. در بعضی آقایان، به خصوص کسانی که فعالیت بدنی منظم دارند، ضربان قلب در محدوده ۵۰ تا ۶۰ هم می‌تواند طبیعی باشد. مردان ورزشکار گاهی ضربان قلب عادی پایین‌تری دارند، چون قلب آن‌ها با هر ضربان خون بیشتری پمپ می‌کند. اگر فرد ورزشکار نیست و ضربان قلب او به طور مداوم زیر ۶۰ یا بالای ۱۰۰ است، بهتر است علائم همراه را بررسی کند. سرگیجه، ضعف، تنگی نفس، درد قفسه سینه، احساس ضربان نامنظم یا غش، نشانه‌هایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.

۲. ضربان قلب نرمال در سالمندان

ضربان قلب نرمال برای افراد مسن هم معمولا در محدوده ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه قرار می‌گیرد. با افزایش سن، بیماری‌های قلبی، داروهای فشارخون، داروهای قلبی، مشکلات تیروئید و کاهش آمادگی جسمانی می‌توانند این عدد را تغییر دهند. بنابراین، در سالمندان فقط عدد ضربان قلب کافی نیست و وضعیت عمومی فرد هم اهمیت دارد. اگر سالمند ضربان قلب پایین دارد اما سرحال است، سرگیجه ندارد و تحت نظر پزشک دارو مصرف می‌کند، ممکن است این عدد برای او قابل قبول باشد. اما ضربان خیلی پایین، ضربان خیلی بالا یا ضربان نامنظم در سالمندان باید جدی گرفته شود. این موضوع به خصوص زمانی مهم‌تر است که فرد سابقه بیماری قلبی، سکته، فشارخون بالا یا دیابت دارد.

۳. ضربان قلب نرمال نوجوان

ضربان قلب نرمال نوجوان معمولا به محدوده بزرگسالان نزدیک می‌شود. در بیشتر نوجوانان ۱۳ تا ۱۷ ساله، میزان ضربان قلب نرمال در استراحت حدود ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. اضطراب، کم خوابی، مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار، ورزش، تب و کم آبی بدن می‌توانند این عدد را بالا ببرند. اگر نوجوان هنگام فعالیت ورزشی ضربان بالاتری داشته باشد، معمولا طبیعی است. اما تپش قلب ناگهانی، ضربان خیلی سریع در حالت استراحت، درد قفسه سینه، ضعف شدید یا غش در نوجوانان نیاز به بررسی دارد. این علائم ممکن است به اضطراب ساده مربوط باشد، اما گاهی هم به اختلال ریتم قلب ارتباط دارد.

۴. ضربان قلب نرمال کودکان

هنگامی که کم سن هستید، ریتم قلب سالمتان می‌تواند خیلی سریع‌تر از زمانی باشد که بزرگ‌تر می‌شوید. تعداد ضربان قلب نرمال در کودکان حین خواب و بیداری یکسان نیست. هنگام خواب، ضربان قلب کودک پایین‌تر می‌آید. هنگام گریه، تب، دویدن، ترس یا کم آبی بدن، ضربان قلب کودک بالا می‌رود. اگر نبض کودک آنقدر سریع است که به سختی شمرده می‌شود، یا همراه با بی‌حالی، کبودی لب، تنگی نفس یا خواب آلودگی غیرعادی است، باید سریع‌تر پیگیری شود. در ادامه به محدوده‌ی ضربان قلب نرمال نوزاد و کودکان یا ضربان قلب مناسب هر سن اشاره کرده‌ایم:

• تعداد ضربان نرمال قلب در نوزادان: ۱۰۰ تا ۱۶۰ ضربه در دقیقه
• ضربان نرمال قلب در ۰ تا ۵ ماهگی: ۹۰ تا ۱۵۰ ضربه در دقیقه
• تعداد ضربان نرمال قلب در ۶ تا ۱۲ ماهگی: ۸۰ تا ۱۴۰ ضربه در دقیقه
• ضربان نرمال قلب در ۱ تا ۳ سالگی: ۸۰ تا ۱۳۰ ضربه در دقیقه
• تعداد ضربان نرمال قلب در ۳ تا ۵ سالگی: ۸۰ تا ۱۲۰ ضربه در دقیقه
• ضربان نرمال قلب در ۶ تا ۱۰ سالگی (ضربان قلب کودک ۸ ساله): ۷۰ تا ۱۱۰ ضربه در دقیقه
• تعداد ضربان نرمال قلب در ۱۱ تا ۱۴ سالگی: ۶۰ تا ۱۰۵ ضربه در دقیقه

۵. ضربان قلب نرمال نوزاد

ضربان نوزاد تازه‌متولدشده در بیداری ممکن است ۱۰۰ تا ۲۰۵ و در خواب ۹۰ تا ۱۶۰ ضربه در دقیقه باشد؛ شرایط باید با توجه به وضعیت نوزاد تفسیر شود. بعد از چند هفته، این عدد کم‌کم پایین‌تر می‌آید و در شیرخواران معمولا در محدوده ۱۰۰ تا ۱۸۰ ضربه در دقیقه قرار می‌گیرد. نوزاد هنگام گریه، شیر خوردن، تب یا بی‌قراری می‌تواند ضربان بالاتری داشته باشد. اما اگر نوزاد بی‌حال است، خوب شیر نمی‌خورد، تنفس سخت دارد، رنگ پوستش تغییر کرده یا ضربان قلب او خیلی کند یا خیلی سریع به نظر می‌رسد، باید فوری بررسی شود. در نوزادان، علائم عمومی مثل بی‌حالی و بد شیر خوردن اهمیت زیادی دارد.

۶. ضربان قلب نرمال جنین

ضربان قلب نرمال جنین معمولا ۱۱۰ تا ۱۶۰ ضربه در دقیقه است. این عدد در طول بارداری و با حرکت جنین کمی تغییر می‌کند. پزشک یا ماما ممکن است در ویزیت‌های بارداری، ضربان قلب جنین را با دستگاه‌های مخصوص بررسی کند. هدف از این بررسی، ارزیابی وضعیت جنین و واکنش قلب او به شرایط مختلف است. کم یا زیاد شدن ضربان قلب جنین همیشه به معنی خطر فوری نیست. مرحله بارداری، حرکت جنین، انقباضات رحم و شرایط مادر روی این عدد اثر دارند. با این حال، تفسیر ضربان قلب جنین باید توسط پزشک یا ماما انجام شود، چون فقط عدد خام برای تصمیم‌گیری کافی نیست.

۷. جدول ضربان قلب نرمال برای سنین مختلف

جدول زیر یک دید کلی از رنج نرمال ضربان قلب در سنین مختلف می‌دهد. این اعداد برای حالت استراحت، بیداری و بدون فعالیت شدید هستند. اگر فرد تب، اضطراب، درد، کم آبی بدن یا بیماری دارد، ممکن است ضربان قلب او موقتا از این محدوده خارج شود. این جدول برای راهنمای عمومی است و جای ارزیابی پزشکی را نمی‌گیرد. عدد ضربان قلب نرمال ممکن است در ورزشکاران، بیماران قلبی، سالمندان، افراد باردار یا کسانی که دارو مصرف می‌کنند متفاوت باشد.

وضعیت قلب	۱۸ تا ۲۵ سال	۲۶ تا ۳۵ سال	۳۶ تا ۴۵ سال	۴۶ تا ۵۵ سال	۵۶ تا ۶۵ سال	سالمندان بالای ۶۵
ورزشکار	۴۰-۵۲	۴۴-۵۰	۴۷-۵۳	۴۹-۵۴	۵۱-۵۶	۵۲-۵۵
عالی	۵۶-۶۱	۵۵-۶۱	۵۷-۶۲	۵۸-۶۳	۵۷-۶۱	۵۶-۶۱
خوب	۶۲-۶۵	۶۲-۶۵	۶۳-۶۶	۶۴-۶۷	۶۲-۶۷	۶۲-۶۵
بالاتر از متوسط	۶۶-۶۹	۶۶-۷۰	۶۷-۷۰	۶۸-۷۱	۶۸-۷۱	۶۶-۶۹
متوسط	۷۰-۷۳	۷۱-۷۴	۷۱-۷۵	۷۲-۷۶	۷۲-۷۵	۷۰-۷۳
پایین تر از متوسط	۷۴-۸۱	۷۵-۸۱	۷۶-۸۲	۷۷-۸۳	۷۶-۸۱	۷۴-۷۹
ضعیف	بالای ۸۲	بالای ۸۲	بالای ۸۳	بالای ۸۴	بالای ۸۲	بالای ۸۰

۸. تعداد ضربان قلب نرمال در خواب

نبض خواب در بسیاری از افراد حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد پایین‌تر از نبض استراحت روزانه است، اما عدد طبیعی به سن، آمادگی بدنی و مرحله خواب بستگی دارد. حتی هنگام خواب عمیق، ممکن است ریتم قلب به زیر ۶۰ ضربان در دقیقه برسد (خصوصا در افرادی که هنگام بیداری ضربان قلبشان بسیار پایین است). پس از بیدار شدن از خواب، ضربان فرد به سمت ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت افزایش پیدا می‌کند. جدول زیر محدوده‌ی نرمال ضربان قلب برای کودکان در هنگام بیداری و خواب را نشان می‌دهد.

سن	ضربان قلب هنگام بیداری (bpm)	ضربان قلب هنگام خواب (bpm)
تعداد ضربان قلب نرمال زیر ۲۸ روزگی	۱۰۰ الی ۲۰۵	۹۰ الی ۱۶۰
تعداد ضربان قلب نرمال ۱ تا ۱۲ ماهگی	۱۰۰ الی ۱۹۰	۹۰ الی ۱۶۰
ضربان قلب نرمال بین ۱ تا ۲ سالگی	۹۸ الی ۱۴۰	۸۰ الی ۱۲۰
تعداد ضربان قلب نرمال بین ۳ تا ۵ سالگی	۸۰ الی ۱۲۰	۶۵ الی ۱۰۰
تعداد ضربان قلب نرمال بین ۶ تا ۱۱ سالگی	۷۵ الی ۱۱۸	۵۸ الی ۹۰
ضربان قلب نرمال برای نوجوانان بین ۱۲ تا ۱۵ ساله	۶۰ الی ۱۰۰	۵۰ الی ۹۰

۹. ضربان قلب هدف در حین ورزش

ورزش برای سلامتی ضروری است، اما نباید در آن زیاده‌روی کنید. دانستن حداکثر ضربان قلب بر اساس گروه سنی شما می‌تواند به شما در حفظ سرعت ایده‌آل تمرین کمک کند. در حین ورزش، ضربان قلب افزایش پیدا می‌کند. هنگام تمرین برای تناسب اندام، به خاطر بسپارید که نباید فشار زیادی به قلب وارد کنید. با این حال، برای اینکه در طول ورزش، اکسیژن و انرژی بیشتری برای بقیه‌ی بدن فراهم شود، باید ضربان قلبتان افزایش پیدا کند.

هرچند ضربان قلب در نتیجه‌ی فعالیت بدنی افزایش پیدا می‌کند، اما کاهش کلی ضربان قلب هدف در طول زمان امکان‌پذیر است. این به این معناست که قلب برای رساندن مواد مغذی و اکسیژن لازم به نقاط مختلف بدن کمتر کار می‌کند، و به همین دلیل عملکرد مؤثرتری خواهد داشت. ضربان قلب ایده آل با افزایش سن کاهش پیدا می‌کند.

سن (سال)	محدوده ضربان قلب هدف حین انجام ورزشی با شدت ۵۰ الی ۸۵ درصد (bpm)	حداکثر ضربان قلب میانگین، حین انجام ورزشی با شدت ۱۰۰ درصد (bpm)
۲۰	۱۰۰ الی ۱۷۰	۲۰۰
۳۰	۹۵ الی ۱۶۲	۱۹۰
۳۵	۹۳ الی ۱۵۷	۱۸۵
۴۰	۹۰ الی ۱۵۳	۱۸۰
۴۵	۸۸ الی ۱۴۹	۱۷۵
۵۰	۸۵ الی ۱۴۵	۱۷۰
۵۵	۸۳ الی ۱۴۰	۱۶۵
۶۰	۸۰ الی ۱۳۶	۱۶۰
۶۵	۷۸ الی ۱۳۲	۱۵۵
۷۰	۷۵ الی ۱۲۸	۱۵۰

حداکثر ضربان قلب در ورزش هوازی

ضربان قلب در ورزش هوازی به طور تقریبی از فرمول ۲۲۰ منهای سن محاسبه می‌شود. این عدد، حد تئوری و تقریبی است و به معنی هدف تمرینی روزانه نیست. تمرین کردن در نزدیکی حداکثر ضربان برای همه افراد امن نیست و بیشتر افراد باید در محدوده پایین‌تر و قابل تحمل‌تر ورزش کنند. اگر هنگام ورزش دچار درد قفسه سینه، تنگی نفس غیرعادی، سرگیجه، ضعف شدید، سیاهی رفتن چشم یا ضربان نامنظم شدید، ورزش را متوقف کنید. بالا رفتن ضربان قلب با ورزش طبیعی است، اما علائم هشداردهنده طبیعی نیستند. شدت تمرین باید با سن، آمادگی جسمانی و سابقه بیماری هماهنگ باشد.

ورزش	مثال	دقیقه	ترتیب	زمان کلی در هر هفته (دقیقه)
فعالیت‌های هوازی با شدت متوسط	پیاده روی، کلاس ایروبیک	حداقل ۳۰	۵ روز در هفته	بالای ۱۵۰
حرکات هوازی شدید	دویدن، استپ ایروبیک	حداقل ۲۵	۳ روز در هفته	بالای ۷۵
فعالیت‌های تقویت کننده‌ی عضلات با شدت متوسط تا بالا	وزنه برداری، بادی پامپ	بدون پاسخ (N/A)	۲ روز در هفته	N/A
فعالیت‌های هوازی متوسط تا شدید	ورزش‌های توپی، دوچرخه سواری	حداقل ۴۰	۳ الی ۴ روز در هفته	N/A

ضربان قلب غیر نرمال چیست؟

چیزی که ضربان قلب نرمال یا طبیعی در نظر گرفته می‌شود به سن و میزان فعالیت بدنی و کار شما بستگی دارد. ضربان بالا یا پائین می‌تواند نشان‌دهنده انواع بیماری قلبی باشد. ضربان قلب طبیعی بسته به این فاکتورها در افراد مختلف متفاوت خواهد بود. وقتی تعداد یا ریتم ضربان قلب با وضعیت بدن هماهنگ نباشد به آن ضربان قلب غیر نرمال می‌گویند. اگر در حال دویدن هستید، بالا رفتن ضربان قلب طبیعی است. اما اگر در حالت نشسته و آرام، ضربان قلب مداوم بالای ۱۰۰ باشد، یا اگر ضربان خیلی پایین همراه با علائم ایجاد شود، نیاز به بررسی دارد.

غیر نرمال بودن ضربان فقط به عدد مربوط نیست. نامنظم بودن ضربان، حس جا افتادن ضربان، تپش ناگهانی، احساس کوبش قلب، ضعف، غش و درد قفسه سینه هم مهم هستند. گاهی ضربان قلب غیر نرمال به استرس، تب یا کم آبی بدن مربوط است، اما گاهی می‌تواند از مشکلات ریتم قلب، تیروئید، کم خونی یا بیماری‌های قلبی خبر بدهد.

ضربان قلب سریع یا تاکی کاردی

اگر هنگام استراحت، ضربان قلب بالای ۱۰۰ ضربه در دقیقه باشد، این ضربان سریع تلقی می‌شود. ضربان قلب سریع که به آن تاکی کاردی هم می‌گویند، می‌تواند با بسیاری از اختلالات مختلف سلامتی مرتبط باشد. طبیعی است که ضربان قلب هنگام ورزش یا زمانی که بدن در حال مبارزه با عفونت است افزایش پیدا کند. البته افرادی با ضربان قلب نزدیک ۱۰۰ هم باید مراقبت‌های لازم را انجام دهند تا تپش قلبشان کاهش یافته و ضربان قلبشان در محدوده‌ی نرمال قرار گیرد. اگر متوجه افزایش ناگهانی ضربان قلب خود شدید و علائمی مانند سرگیجه، ضعف یا تپش قلب (احساس آگاهی از ضربان خود یا ضربان قلب غیرمنظم) را تجربه کردید، حتما با یک متخصص قلب و عروق مشورت کنید.

ضربان قلب آهسته یا برادی کاردی

ضربان قلبی که در حالت استراحت زیر ۶۰ ضربه در دقیقه باشد، آهسته در نظر گرفته می‌شود (برادی کاردی). آهسته بودن ضربان برای برخی افراد (از جمله ورزشکاران، بزرگسالان جوان سالم یا کسانی که از داروهایی مانند مسدود کننده‌های بتا استفاده می‌کنند) طبیعی است. به عنوان مثال، کاملاً عادی است که افرادی که زیاد ورزش می‌کنند ضربان قلب در حالت استراحت ۶۰ ضربان در دقیقه یا کمتر داشته باشند. با این حال، اگر ضربان قلب آهسته برای شما طبیعی نیست (خصوصا اگر با آن احساس ناراحتی می‌کنید)، این حالت می‌تواند نشان‌دهنده‌ی مشکلی در قلب شما باشد. اگر متوجه شدید که ضربان قلبتان کندتر از حد معمول است و احساس ضعف، خستگی یا سرگیجه داشتید، باید با یک متخصص قلب و عروق صحبت کنید.

چه عواملی باعث تغییر در ضربان قلب می شود؟

ضربان قلب در دقیقه تحت تاثیر عوامل زیادی تغییر می‌کند. علاوه بر ورزش، دلایل متعدد دیگری هم برای تغییر ناگهانی در ضربان قلب وجود دارند. خواب، استرس، تب، کم آبی بدن، داروها، کم خونی، بیماری‌های تیروئید، بیماری قلبی، مصرف کافئین، سیگار و حتی وضعیت بدن می‌توانند عدد نبض را بالا یا پایین ببرند. به همین دلیل، یک بار اندازه‌گیری غیر عادی همیشه به معنی بیماری نیست. برای ارزیابی بهتر، ضربان را در زمان‌های مشابه و در حالت استراحت اندازه بگیرید. اگر تغییر ضربان تکرار می‌شود، با علائم همراه است یا نسبت به عدد همیشگی شما تفاوت واضح دارد، بهتر است علت بررسی شود. عوامل موثر برا ضربان قلب طبیعی عبارتند از:

• سن: طبق برخی از مطالعات، ضربان قلب در حالت استراحت (RHR) می‌تواند با افزایش سن تغییر کند
• جنسیت: به طور متوسط ​، RHR زنان حدود ۲-۷ bpm بیشتر از مردان است
• دمای هوا: RHR می‌تواند در آب و هوای گرم افزایش پیدا کند اما این تغییر معمولا بیش از ۱۰ ضربه در دقیقه نیست
• احساسات: احساس شدید استرس، اضطراب یا حتی شادی می‌توانند RHR را افزایش دهد
• موقعیت بدن: RHR هنگام نشستن حدود ۳ bpm بیشتر از حالت دراز کشیده است. به طور کلی، RHR هنگام ایستادن کمی افزایش پیدا می‌کند
• داروها: برخی داروها مانند بتابلاکرها نبض را کاهش می‌دهند؛ بعضی داروهای دیگر، از جمله برخی ضدافسردگی‌ها، ممکن است نبض را افزایش دهند یا ریتم را تغییر دهند

متن انگلیسی:
Smoking, drinking alcohol or caffeine, or taking other stimulants such as diet pills or cough and cold medicines may cause your heart to beat faster or skip a beat.
ترجمه فارسی:
سیگار کشیدن، نوشیدن الکل یا کافئین، مصرف سایر محرک‌ها مانند قرص‌های لاغری یا داروهای سرفه و سرماخوردگی ممکن است باعث تندتر شدن ضربان قلب یا احساس جا انداختن یک ضربان شود.

به نقل از سایت myhealth

۱. کم آبی بدن و تعداد نبض در دقیقه

هنگامی که بدن دچار کم آبی می‌شود، حجم خون کاهش پیدا می‌کند و قلب باید بیشتر کار کند تا خون را در سرتاسر بدن پمپاژ کند. در این شرایط ممکن است متوجه ضربان قلب غیر نرمال به‌صورت تپش قلب شوید (احساس آگاهی از ضربان یا نامنظم بودن ضربان قلب). نوشیدن آب کافی و هیدراته ماندن یک راه مهم برای تنظیم ضربان قلب است و مزایای سلامتی زیادی دارد. زنان باید روزانه ۶ تا ۸ لیوان (یا ۱.۶ لیتر) آب بنوشند و مردان باید روزانه ۸ تا ۱۰ لیوان (یا ۲ لیتر) آب بنوشند.

۲. نبض نرمال در عفونت یا تب

کاملاً عادی است که ضربان قلب، در پاسخ به عفونت یا تب افزایش پیدا کند. این امر زمانی رخ می‌دهد که قلب برای رساندن اکسیژن و سلول‌های ایمنی به سرتاسر بدن، سخت‌تر خون را پمپاژ می‌کند تا به مقابله با عفونت کمک کند. عفونت‌های ویروسی همچون آنفولانزا یا کووید ۱۹ ممکن است باعث افزایش ضربان قلب شوند. ضربان ۱۰۰ تا ۱۱۰ هنگام تب می‌تواند در بعضی افراد به واکنش بدن مربوط باشد.

۳. برخی داروها و تاثیر آن بر ضربان قلب طبیعی

برخی از داروها می‌توانند باعث تغییر در ضربان قلب شوند. به‌عنوان‌مثال، برخی از داروهای آسم می‌توانند ریتم قلب را افزایش دهند، درحالی‌که داروهای قلب (همچون مسدود کننده‌های بتا) می‌توانند ضربان قلب را آهسته کنند. داروهای قلبی و فشارخون مانند بعضی بتابلاکرها ضربان قلب را پایین می‌آورند. بعضی داروهای سرماخوردگی، ضداحتقان‌ها، داروهای آسم، داروهای تیروئید و برخی داروهای اعصاب هم می‌توانند روی ضربان اثر بگذارند. اگر بعد از شروع مصرف یک داروی جدید متوجه تغییرات ناگهانی در ضربان خود شدید و احساس خوبی نداشتید، بهتر است با پزشکتان دراین‌خصوص مشورت کنید.

۴. اختلالات قلبی و فشار خون

اختلالات قلبی و فشار خون بالا می‌توانند روی ضربان نرمال قلب اثر بگذارند. فشارخون بالا، بیماری عروق قلب، نارسایی قلب، مشکلات دریچه‌ای و اختلالات ریتم ممکن است باعث تپش قلب، نبض نامنظم یا تغییر تعداد ضربان شوند. فشارخون و ضربان قلب دو عدد متفاوت هستند، اما هر دو درباره کارکرد سیستم قلب و عروق اطلاعات می‌دهند. ممکن است فشارخون فرد طبیعی باشد، اما ضربان قلب او بالا یا نامنظم باشد. برعکس، ممکن است نبض طبیعی باشد، اما فشارخون بالا باشد. به همین دلیل، برای بررسی کامل، هر دو عدد باید در کنار علائم و سابقه پزشکی ارزیابی شوند.

۵. سایر اختلالات سلامتی و تاثیر بر ضربان قلب در دقیقه

بسیاری از اختلالات وجود دارند که مرتبط با بیماری‌های قلبی یا گردش خون نیستند ولی می‌توانند باعث تغییر در ضربان قلب شما شوند (از جمله عفونت، کم‌خونی یا بیماری غده‌ی تیروئید). عوامل زیادی در کم یا زیاد شدن تعداد ضربان قلب یک انسان بالغ و سالم در یک دقیقه نقش دارند، از برخی بیماری‌های زمینه‌ای و مشکلات قلبی گرفته تا عواملی مانند عفونت، کم‌آبی بدن و برخی داروها. وقتی متوجه تغییر در ضربان عادی قلبتان شدید (بعد از اینکه ضربان قلب نرمال با دستگاه فشار سنج را اندازه گرفتید)، حتماً در این رابطه با پزشک مشورت کنید.

۶. بیماری های افزایش دهنده ضربان قلب در حالت استراحت

بیماری‌های مختلفی می‌توانند باعث افزایش ضربان قلب در حالت استراحت شوند. پرکاری تیروئید، کم خونی، عفونت، تب، بیماری‌های ریوی، نارسایی قلب، اختلالات ریتم، درد، اضطراب شدید و کم آبی بدن از علت‌های شایع هستند. اگر میزان نرمال ضربان قلب شما همیشه پایین‌تر بوده و حالا چند روز پشت سر هم بالاتر از حد معمول است، موضوع را ساده نگیرید. این تغییر ممکن است به یک علت قابل درمان مربوط باشد. بررسی علت، بهتر از تلاش برای پایین آوردن عدد بدون تشخیص است.

گاهی اوقات ضربان قلب بدون هیچ دلیل شناخته شده ای افزایش پیدا می‌کند که این حالت اغلب پس از یک بیماری جدی رخ می‌دهد. این حالت “تاکی کاردی سینوسی نامناسب” نامیده می‌شود و در بین زنان ۲۰ الی ۳۰ سال رایج‌تر است.

۷. تاثیر آریتمی بر ضربان نرمال قلب

آریتمی به ریتم غیر طبیعی قلب اشاره دارد. نشانه‌های آریتمی قلبی در سنین مختلف بسته به نوع خاص و شدت آریتمی می‌تواند متفاوت باشد. این عارضه باعث تند شدن ضربان قلب (تاکی کاردی)، خیلی کند شدن آن (برادی کاردی) یا نامنظم شدن ضربان قلب می‌شود. آریتمی‌ها انواع متعددی دارند و می‌توان آن‌ها را بر اساس سرعت، نظم و محل منشأ دسته‌بندی کرد. نمونه‌ها شامل فیبریلاسیون دهلیزی، تاکی‌کاردی فوق‌بطنی، تاکی‌کاردی بطنی، برادی‌آریتمی‌ها و ضربان‌های زودرس هستند.

چگونه ضربان قلب را اندازه بگیریم؟

با یافتن نبض می‌توانید ضربان قلب خود را اندازه گیری کنید. ریتم ضربان دار خون (نبض) با حرکات قلب مطابقت دارد و نشان دهنده‌ی ریتم قلب شما است. برای اندازه‌گیری ضربان قلب، چند دقیقه آرام بنشینید. سپس ۲ انگشت اشاره و میانی را روی داخل مچ دست، سمت شست قرار دهید. وقتی نبض را حس کردید، تعداد ضربان را در ۶۰ ثانیه بشمارید. اگر وقت کمتر دارید، می‌توانید ضربان را در ۱۵ ثانیه بشمارید و عدد را در ۴ ضرب کنید، اما شمارش ۶۰ ثانیه دقیق‌تر است.

نبض گردن هم قابل اندازه‌گیری است، اما نباید دو طرف گردن را همزمان فشار دهید. فشار زیاد روی گردن ممکن است باعث سرگیجه یا کاهش جریان خون شود. هنگام اندازه‌گیری، حرف نزنید، راه نروید و بلافاصله بعد از ورزش نبض استراحت را ثبت نکنید. بهترین زمان برای دانستن ضربان قلب عادی، بعد از چند دقیقه استراحت است. سایر قسمت‌های بدن که نبض تان را نشان می‌دهند عبارتند از:

• قسمت انتهایی پنجه‌ی پا
• کنار گردن
• حفره‌ی روبروی آرنج

ضربان قلب نرمال با دستگاه فشار سنج دیجیتال باید چند باشد؟

دستگاه فشارسنج دیجیتال معمولا علاوه بر فشارخون، نبض را هم نشان می‌دهد. در بزرگسالان، میزان نرمال ضربان قلب با این دستگاه در حالت استراحت معمولا ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. اگر دستگاه علامت ضربان نامنظم نشان می‌دهد، یا عدد هر بار بسیار متفاوت است، بهتر است اندازه‌گیری را تکرار کنید و در صورت تداوم با پزشک مشورت کنید. برای شمارش نبض، بهتر است از مچ دست یا دستگاه دیجیتال معتبر استفاده شود. سرد بودن دست، حرکت بدن، باتری ضعیف دستگاه، بستن نادرست کاف و حرف زدن هنگام اندازه‌گیری می‌تواند نتیجه را تغییر دهد.

تعداد ضربان قلب بعد از تست پله در یک دقیقه 

ضربان قلب بعد از تست پله در یک دقیقه به سن، آمادگی بدنی، ارتفاع پله، سرعت بالا و پایین رفتن، مدت تست و وضعیت سلامت بستگی دارد. بنابراین، یک عدد واحد برای همه افراد وجود ندارد. در تست‌های ورزشی، مهم است که ضربان قلب بعد از توقف فعالیت رو به کاهش برود. کاهش کم ضربان در دقیقه اول بعد از فعالیت می‌تواند نشانه نیاز به بررسی بیشتر باشد.

برای انجام تست خانگی، قبل از شروع، نبض استراحت را ثبت کنید. بعد از بالا و پایین رفتن از پله با شدت متوسط، بلافاصله نبض را ثبت کنید و سپس بعد از یک دقیقه، دو دقیقه و سه دقیقه دوباره بشمارید. در فرد سالم، انتظار می‌رود عدد به تدریج پایین بیاید. اگر ضربان قلب بعد از تست پله در سه دقیقه همچنان بسیار بالا است یا با درد قفسه سینه، سرگیجه، تنگی نفس شدید یا ضعف همراه می‌شود، تست را تکرار نکنید و پیگیری پزشکی انجام دهید.

ضربان قلبت دچار نوسان شده؟ برای چکاپ و بررسی با متخصص مشورت کن.

بهترین دکتر آریتمی قلب ایران

چگونه ضربان قلب را نرمال کنیم؟

برای نرمال کردن ضربان قلب، اول باید علت تغییر مشخص شود. اگر ضربان به دلیل ورزش، اضطراب موقت، تب یا کم آبی بالا رفته باشد، استراحت، نوشیدن مایعات، کاهش محرک‌ها و کنترل تب می‌تواند کمک کند. اما اگر علت، آریتمی، کم خونی، پرکاری تیروئید، بیماری قلبی یا عوارض دارو باشد، درمان باید هدفمند باشد. برای کمک به حفظ ضربان قلب عادی و پیشگیری از بیماری قلبی، این کارها مفید هستند:

• خواب کافی و منظم داشته باشید
• مصرف کافئین و نوشیدنی‌های انرژی‌زا را محدود کنید
• آب کافی بنوشید، به خصوص در گرما یا هنگام بیماری
• برای حفظ وزن سالم غذاهای سالم مصرف کنید
• فعالیت بدنی هوازی را به تدریج و متناسب با توان بدن افزایش دهید
• سیگار و نیکوتین را کنار بگذارید
• استرس را با تنفس آرام، پیاده‌روی سبک یا تمرین‌های آرام‌سازی کنترل کنید
• داروهای قلبی، فشارخون یا تیروئید را خودسرانه تغییر ندهید
• اگر ضربان قلب شما با علائم همراه است، پیگیری پزشکی انجام دهید

متن انگلیسی:
An increased normal heart rate is a sign that your body is doing its job well to defend against diseases.
ترجمه فارسی:
افزایش ضربان نرمال قلب نشانه این است که بدن شما کار خود را برای دفاع در برابر بیماری‌ها به خوبی انجام می‌دهد.

به نقل از سایت healthonecares

خطرات و عوارض ضربان قلب غیر نرمال چیست؟

ضربان قلب غیر نرمال اگر کوتاه مدت و وابسته به یک علت ساده باشد، ممکن است عارضه مهمی ایجاد نکند. اما داشتن ضربان قلبی که به طور مداوم خارج از محدوده‌ی ایده آل است، می‌تواند منجر به بروز عوارض جانبی و علائم بیماری قلبی شود. در بعضی افراد، این وضعیت باعث خستگی، کاهش توان فعالیت، سرگیجه، غش، تنگی نفس یا درد قفسه سینه می‌شود. در ادامه خطرات انواع بی‌نظمی‌های ضربان قلب را بررسی می‌کنیم:

• عوارض ضربان قلب پایین: بدون درمان مناسب، ضربان قلب پایین می‌تواند منجر به بروز خستگی، سرگیجه و ضعف شود. با گذر زمان، ضربان قلب بالا و پایین ممکن است به قلب آسیب برسانند. علاوه‌بر‌این، ریتم قلب بسیار پایین می‌تواند به قلب و سایر اندام‌ها آسیب برساند. ضربان پایین، بیشتر با فشارخون پایین یا سایر علائم حمله‌ی عصبی در ارتباط است
• عوارض ضربان قلب بالا: بدون درمان مناسب، ضربان قلب بسیار بالا می‌تواند منجر به بروز سکته‌ی مغزی، آسیب قلبی، نارسایی اندام‌ها، احساس سرگیجه یا ضعف و درد در قفسه‌ی سینه شود
• بیماری زمینه‌ای آریتمی: ضربان قلبی که به طور مداوم بیش‌از‌حد بالا یا پایین است (بیش از ۹۰ نبض در دقیقه یا کمتر از آن)، ممکن است نشان‌دهنده‌ی یک بیماری زمینه‌ای باشد، بیماری‌هایی مانند آسیب به دریچه‌های قلب یا سیستم الکتریکی، عفونت‌های مزمن یا سیستمیک، مشکلات مربوط به تیروئید، اختلال اضطرابی و کم‌خونی

ضربان قلب خطرناک چند است؟

به طور کلی، ضربان قلب بسیار پایین که به عنوان برادی کاردی شناخته می‌شود، در صورتی که علائمی مانند سرگیجه، غش یا ناراحتی قفسه سینه ایجاد کند، می‌تواند خطرناک تلقی شود. ضربان قلب بالاتر از عدد ضربان قلب نرمال یا heart rate نرمال، که به عنوان تاکی کاردی شناخته می‌شود، در صورت تداوم و ایجاد علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا تپش قلب می‌تواند خطرناک باشد. این اتفاق درباره میزان نرمال ضربان قلب کودک هم صدق می‌کند. برای جلوگیری از عوارض آن، با مشاهده هر علامت مشکوکی، تعداد ضربان قلب نرمال در یک دقیقه را اندازه بگیرید.

ضربان قلب بالای ۱۲۰ در حالت استراحت، به خصوص اگر بدون تب، ورزش یا اضطراب واضح باشد، باید جدی گرفته شود. ضربان بسیار سریع، نامنظم یا همراه با افت فشارخون می‌تواند خطرناک باشد. در کودکان و نوزادان، عدد خطرناک با سن فرق دارد و علائم عمومی اهمیت زیادی دارد. همچنین اگر ضربان قلب زیر ۴۰ باشد و برای فرد معمول نباشد، یا اگر ضربان خیلی بالا با درد قفسه سینه، تنگی نفس، غش، گیجی یا ضعف شدید همراه شود، باید فوری اقدام کرد.

پزشکان پیشنهادی

۴.۹ (۴۳۷۸ نظر)

دکتر محمود هادی زاده

فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی

نوبت بگیرید

۵ (۱۶۹۶ نظر)

دکتر مهدی نجفی دلوئی

تخصص قلب و عروق

نوبت بگیرید

۴.۷ (۱۴۵۳ نظر)

دکتر آرش یزدان شناس

فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی

نوبت بگیرید

۵ (۹۶۸ نظر)

دکتر رحمان علیزادیان

تخصص قلب و عروق

نوبت بگیرید

۴.۹ (۹۴۶ نظر)

دکتر بهاره شاه پروری

تخصص قلب و عروق

نوبت بگیرید

۴.۹ (۹۰۹ نظر)

دکتر سمیه ستوده

تخصص قلب و عروق

نوبت بگیرید

راهنمای مراجعه به دکتر برای ضربان قلب نرمال

اگر ضربان قلب شما گاهی با ورزش، استرس یا تب بالا می‌رود و بعد از استراحت پایین می‌آید، معمولا جای نگرانی زیادی نیست. اما اگر تغییر ضربان تکرار می‌شود، در حالت استراحت رخ می‌دهد یا با علائم همراه است، بهتر است با پزشک مشورت کنید برای اطلاع بیشتر درباره ضربان قلب می توانید از بهترین دکتر قلب و عروق ایران نوبت بگیرید. در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان قلب و عروق در برخی شهرهای مختلف ایران را مشاهده می‌کنید:

• دکتر قلب و عروق تهران
• دکتر قلب و عروق قزوین
• دکتر قلب و عروق شیراز
• دکتر قلب و عروق یزد

نتیجه گیری

ضربان قلب نرمال در سنین مختلف متفاوت است. در بزرگسالان، تعداد نرمال ضربان قلب در حالت استراحت معمولا ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است، اما کودکان، نوزادان و جنین ضربان بالاتری دارند. خواب، ورزش، تب، بارداری، کم آبی بدن، داروها و بیماری‌ها می‌توانند عدد ضربان را تغییر دهند. اگر ضربان قلب فقط گاهی و با علت مشخص تغییر می‌کند، معمولا نگران‌کننده نیست. اما ضربان خیلی سریع، خیلی کند، نامنظم یا همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه، ضعف یا غش باید بررسی شود. به خاطر داشته باشید که ضربان “نرمال” می‌تواند از شخصی به شخص دیگر متفاوت باشد. هر زمان حس کردید نیاز به معاینه و چک آپ دارید، حتما به متخصص قلب و عروق مراجعه کرده تا اقدامات لازم را انجام دهند.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!