فهرست مطالب
احساس تپش یا کوبیدن قلب، به‌خصوص زمانی که در حال استراحت هستید، ممکن است نگران‌کننده باشد. گاهی این حالت پس از فعالیت بدنی، اضطراب یا مصرف زیاد کافئین ایجاد میشود و موقتی است. اما در بعضی افراد، افزایش ضربان قلب به اختلال در سیستم الکتریکی قلب یا یک بیماری زمینه‌ای ارتباط دارد. شناخت تفاوت این شرایط اهمیت زیادی دارد؛ زیرا همه موارد ضربان سریع به درمان یکسانی نیاز ندارند. تاکی کاردی اصطلاح پزشکی برای ضربان قلب بالاتر از حد طبیعی در حالت استراحت است و بر اساس علت و محل شروع ضربان سریع، انواع متفاوتی دارد. در ادامه این مقاله از دکترتو علائم، علت‌ها، انواع تاکی کاردی، روش‌های تشخیص و درمان و نشانه‌های خطرناک آن را به‌صورت دقیق‌تری بررسی می‌کنیم.
تاکی کاردی چیست؟
تاکی کاردی در بزرگسالان معمولا به ضربان قلب بیشتر از ۱۰۰ ضربه در دقیقه در حالت استراحت گفته میشود. اما دامنه طبیعی ضربان قلب در نوزادان و کودکان بالاتر است و بر همین اساس آستانه تاکی‌کاردی برایشان متفاوت است. قلب در حالت طبیعی با کمک سیستم الکتریکی خود، ضربان منظمی ایجاد می‌کند؛ اما گاهی این سیستم باعث افزایش بیش از حد سرعت ضربان میشود.
تاکی کاردی قلبی می‌تواند از حفره‌های بالایی قلب یا حفره‌های پایینی آن شروع شود. گاهی هم ضربان سریع، پاسخ طبیعی بدن به شرایطی مانند ورزش، تب، کم‌آبی یا اضطراب است و خود قلب مشکل اصلی ندارد. تشخیص نوع تاکی کاردی معمولا با شرح حال، معاینه و نوار قلب (ECG) انجام میشود.
علائم تاکی کاردی چیست؟
علائم تاکی کاردی در افراد مختلف یکسان نیست و به سرعت تپش قلب، علت ایجاد و مدت ادامه داشتن آن بستگی دارد. گاهی افزایش ضربان قلب هیچ علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند و فرد تنها در زمان معاینه یا انجام نوار قلب متوجه آن میشود.
در برخی افراد، تاکی کاردی قلبی با احساس ناخوشایند در قفسه سینه یا تغییر در وضعیت عمومی بدن همراه است. هرچه ضربان سریع‌تر یا طولانی‌تر باشد، احتمال بروز علائم بیشتر میشود. بعضی نشانه‌ها نیز می‌توانند نشان‌دهنده کاهش خون‌رسانی به اندام‌های مهم و نیاز به بررسی فوری باشند. نشانه‌های تاکی کاردی معمولا شامل موارد زیر است:
- تپش قلب یا احساس کوبیدن قلب
- احساس ضربان سریع یا نامنظم قلب
- سرگیجه و سبکی سر
- ضعف و خستگی
- تنگی نفس
- احساس فشار یا درد در قفسه سینه
- تعریق
- احساس نزدیک شدن به غش یا از دست دادن هوشیاری
ضربان قلبت مدام می‌ره بالا و نگرانت کرده؟
برای ارزیابی فوری نوبت بگیر.
علت تاکی کاردی ناگهانی چیست؟
تاکی کاردی ناگهانی همیشه به معنی وجود یک بیماری قلبی نیست و ممکن است در واکنش به شرایط مختلف جسمی یا روحی ایجاد شود. گاهی بدن برای پاسخ به استرس، فعالیت یا بیماری، ضربان قلب را به‌طور موقت افزایش می‌دهد.
در بعضی موارد نیز علت به یک بیماری زمینه‌ای، مصرف دارو یا اختلال در ریتم طبیعی قلب مربوط است. شناخت عامل ایجادکننده اهمیت زیادی دارد، چون روش کنترل ضربان قلب به علت آن بستگی دارد. اگر این حالت بدون دلیل مشخص، به‌طور مکرر یا همراه با علائم شدید اتفاق بیفتد، باید توسط پزشک یا دکتر قلب و عروق تهران بررسی شود. دلایل تاکی کاردی ناگهانی عبارت‌اند از:
- اضطراب، استرس یا ترس شدید
- ورزش و فعالیت بدنی سنگین
- تب و عفونت
- کم‌آبی بدن
- کم‌خونی
- پرکاری تیروئید
- اختلال در سطح الکترولیت‌های بدن
- مصرف زیاد قهوه و نوشیدنی‌های کافئین‌دار
- مصرف سیگار و نیکوتین
- بعضی داروها، به‌ویژه داروهای محرک
- برخی اختلالات ریتم قلب
- بیماری‌های قلبی یا آسیب قبلی قلب
علت تاکی کاردی جنین چیست؟
ضربان قلب طبیعی جنین معمولا حدود ۱۱۰ تا ۱۶۰–۱۷۰ ضربه در دقیقه است و ضربان بالاتر از ۱۸۰ می‌تواند تاکی کاردی جنینی محسوب شود. علت آن گاهی خارج از قلب جنین است؛ برای مثال تب یا عفونت مادر، پرکاری تیروئید، استرس، کم‌خونی یا بعضی داروهای محرک. در موارد دیگر، اختلال واقعی در سیستم الکتریکی قلب جنین مانند تاکی کاردی فوق بطنی وجود دارد. تاکی کاردی کوتاه‌مدت ممکن است مشکل جدی ایجاد نکند اما ضربان بسیار بالا یا طولانی‌مدت می‌تواند به اختلال عملکرد قلب و هیدروپس جنینی منجر شود و نیاز به ارزیابی تخصصی دارد.
انواع تاکی کاردی چیست؟
تاکی کاردی ها بر اساس محل شروع ضربان غیرطبیعی و نحوه فعالیت الکتریکی قلب دسته‌بندی می‌شوند. به‌طور کلی، تاکی کاردی ممکن است از گره سینوسی، دهلیزها یا بطن‌ها شروع شود. تاکی کاردی‌های فوق بطنی معمولا از بخش‌های بالاتر از بطن‌ها منشا می‌گیرند، در حالی که تاکی کاردی بطنی از خود بطن‌ها شروع میشود. تفاوت این انواع مهم است، چون خطر و روش درمان آنها یکسان نیست. برای تشخیص دقیق نوع تاکی کاردی، نوار قلب در زمان حمله بسیار کمک‌کننده است.
| نوع تاکی کاردی | علت‌های شایع | روش درمان |
|---|---|---|
| تاکی کاردی سینوسی | ورزش، استرس، تب، کم‌آبی، کم‌خونی یا پرکاری تیروئید | درمان علت زمینه‌ای؛ مانند جبران مایعات، کنترل تب یا درمان کم‌خونی |
| تاکی کاردی فوق‌بطنی (SVT) | اختلال در مسیرهای الکتریکی قلب، از جمله ورود مجدد تحریک الکتریکی در گره دهلیزی‌بطنی یا مسیرهای فرعی | مانورهای واگ در موارد مناسب، دارو یا ابلیشن کاتتری |
| تاکی کاردی دهلیزی | ایجاد کانون الکتریکی غیرطبیعی در دهلیزها | دارو، کنترل عوامل زمینه‌ای یا ابلیشن کاتتری، بر اساس نوع آریتمی |
| فیبریلاسیون دهلیزی (AF) | فشار خون بالا، بیماری‌های قلبی، افزایش سن یا پرکاری تیروئید | کنترل ضربان یا ریتم قلب و تجویز داروی ضدانعقاد در صورت نیاز برای پیشگیری از سکته مغزی |
| فلوتر دهلیزی | ایجاد مدار الکتریکی غیرطبیعی و سریع در دهلیزها | کنترل ضربان، کاردیوورژن الکتریکی یا ابلیشن کاتتری؛ ارزیابی نیاز به ضدانعقاد |
| تاکی کاردی بطنی (VT) | بیماری عروق کرونر، سابقه سکته قلبی، بیماری عضله قلب یا اختلالات الکترولیتی | دارو یا ابلیشن در موارد منتخب؛ در وضعیت ناپایدار، کاردیوورژن فوری و در برخی بیماران کاشت دستگاه دفیبریلاتور (ICD) |
| فیبریلاسیون بطنی (VF) | سکته قلبی، بیماری شدید قلبی یا اختلالات الکترولیتی | دفیبریلاسیون فوری و احیای قلبی‌ریوی (CPR) |
۱. تاکی کاردی سینوسی چیست؟
در تاکی کاردی سینوسی، گره سینوسی که ضربان‌ساز طبیعی قلب است، سریع‌تر از حالت معمول پیام الکتریکی تولید می‌کند. بنابراین ریتم سینوس تاکی کاردی همچنان منظم و از مسیر طبیعی قلب است اما تعداد ضربان‌ها افزایش یافته است. ورزش، اضطراب، تب، درد و کم‌آبی از دلایل شایع آن هستند. به همین دلیل، تاکی کاردی سینوسی بیشتر یک پاسخ بدن یا علامت یک مشکل زمینه‌ای است تا یک بیماری مستقل. درمان معمولا روی پیدا کردن و برطرف کردن علت اصلی تمرکز دارد.
۲. تاکی کاردی دهلیزی چیست؟
تاکی کاردی دهلیزی نوعی آریتمی است که منشا پیام‌های سریع قلب در دهلیزها قرار دارد. در این حالت، یک کانون غیرطبیعی در قسمت بالایی قلب باعث میشود ضربان سریع‌تر از حالت معمول شود. ضربان ممکن است به‌صورت ناگهانی شروع شود یا به‌تدریج افزایش پیدا کند و سپس متوقف شود.
تپش قلب، سرگیجه، ضعف و در برخی افراد غش از علائم احتمالی هستند. بیماری‌های قلبی، اختلالات تیروئید، بیماری‌های ریوی و برخی داروها می‌توانند احتمال بروز آن را افزایش دهند. اگر تاکی‌کاردی دهلیزی تشخیص داده شده باشد، مراجعه به بهترین دکتر آریتمی قلب ایران برای بررسی علت و انتخاب روش درمان مناسب اهمیت دارد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
When the heart beats too fast, it may not send enough blood to the rest of the body. So the organs and tissues may not get enough oxygen.
ترجمه فارسی:
وقتی قلب بیش‌ازحد سریع می‌تپد، ممکن است نتواند خون کافی به سایر بخش‌های بدن برساند؛ در نتیجه، اندام‌ها و بافت‌ها ممکن است اکسیژن کافی دریافت نکنند.
۳. تاکی کاردی دهلیزی حمله‌ای چیست؟
تاکی کاردی حمله ای دهلیزی به نوعی از تاکی‌کاردی گفته میشود که به شکل حملات ناگهانی ظاهر میشود و ممکن است پس از مدتی خودبه‌خود متوقف شود. فرد ممکن است احساس کند قلبش ناگهان با سرعت زیادی شروع به تپیدن کرده و پس از چند دقیقه یا بیشتر به حالت طبیعی برگردد. شدت و مدت حملات در افراد مختلف متفاوت است. تشخیص معمولا با ثبت ریتم قلب در زمان حمله انجام میشود و بر اساس تعداد حملات و علائم، ممکن است دارو یا روش‌های تخصصی مانند ابلیشن مطرح شود.
۴. تاکی کاردی بطنی چیست؟
تاکی کاردی بطنی از حفره‌های پایینی قلب، یعنی بطن‌ها، شروع میشود و اهمیت بیشتری نسبت به بسیاری از تاکی کاردی های فوق بطنی دارد. ضربان بسیار سریع بطن‌ها فرصت کافی برای پر شدن قلب و پمپاژ خون ایجاد نمی‌کند و در نتیجه خون‌رسانی به مغز و سایر اندام‌ها کاهش می‌یابد. این نوع تاکی کاردی ممکن است باعث تپش قلب، سرگیجه، درد قفسه سینه یا غش شود. تاکی کاردی بطنی پایدار می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد و در بعضی موارد به ایست قلبی یا فیبریلاسیون بطنی منجر شود.
۵. تاکی کاردی فوق بطنی حمله‌ای چیست؟
تاکی کاردی فوق بطنی حمله ای یا PSVT نوعی SVT است که ضربان سریع آن از بخش‌های بالاتر از بطن‌ها منشا می‌گیرد و با شروع و پایان ناگهانی مشخص میشود فرد ممکن است در زمان حمله ضربان بسیار سریع، تپش در قفسه سینه یا گردن، ضعف، سرگیجه و تنگی نفس را تجربه کند. حمله می‌تواند چند دقیقه تا مدت بیشتری ادامه پیدا کند. درمان تاکی کاردی فوق بطنی به نوع آریتمی قلبی و شدت علائم بستگی دارد و از مانورهای واگال و دارو تا ابلیشن کاتتری متغیر است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت heart
Paroxysmal SVT means that the abnormal rhythm may come and go over minutes or days.
ترجمه فارسی:
SVT حمله‌ای به این معناست که ریتم غیرطبیعی ممکن است در طی چند دقیقه یا چند روز، ظاهر و ناپدید شود.
درمان تاکی کاردی چیست؟
درمان تاکی کاردی به این بستگی دارد که ضربان سریع چرا ایجاد شده و دقیقا از کدام قسمت قلب منشا می‌گیرد. اگر علت تب، کم‌آبی، کم‌خونی یا پرکاری تیروئید باشد، درمان علت اصلی ممکن است ضربان را به حالت طبیعی برگرداند. در برخی حملات فوق‌بطنی، پزشک ممکن است مانورهای واگال یا دارو تجویز کند. در موارد خاص از کاردیوورژن، عمل سوزاندن رگ قلب یا دستگاه‌های قابل کاشت مانند ICD استفاده میشود. تاکی کاردی بطنی ناپایدار یا همراه با علائم شدید، یک وضعیت اورژانسی تهدیدکننده زندگی است و ممکن است به شوک الکتریکی فوری نیاز داشته باشد.
بهترین دارو برای درمان تاکی کاردی چیست؟
یک بهترین دارو برای تاکی کاردی قلبی که برای همه افراد مناسب باشد وجود ندارد. انتخاب دارو به نوع آریتمی، علت ایجاد آن، فشار خون، بیماری‌های زمینه‌ای و وضعیت قلب بستگی دارد. بسته به شرایط ممکن است پزشک از بتابلوکرها، برخی داروهای ضدآریتمی یا داروهای اختصاصی برای متوقف کردن حمله استفاده کند. در بعضی آریتمی‌ها نیز دارو انتخاب اول درمان تپش قلب نیست و ابلیشن می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد. بنابراین مصرف خودسرانه دارو برای پایین آوردن ضربان قلب می‌تواند خطرناک باشد.
همین حالا یک دکتر مطمئن برای آریتمی قلب پیدا کن.
درمان خانگی تاکی کاردی چیست؟
درمان خانگی تپش قلب به علت تاکی کاردی قلبی بستگی دارد و جایگزین تشخیص پزشکی نیست. اگر افزایش ضربان پس از فعالیت، گرما، کم‌آبی یا استرس رخ داده باشد، استراحت، نوشیدن آب کافی و دور شدن از محرک‌هایی مانند کافئین می‌تواند کمک‌کننده باشد. برای بعضی افراد مبتلا به تاکی کاردی فوق بطنی، پزشک مانورهای واگال را آموزش می‌دهد که ممکن است حمله را متوقف کند. این روش‌ها نباید بدون تشخیص نوع آریتمی و توصیه بهترین دکتر قلب و عروق ایران انجام شوند. در صورت درد قفسه سینه، غش، تنگی نفس شدید یا بدحال شدن، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.
آیا تاکی کاردی خطرناک است؟
تاکی کاردی همیشه خطرناک نیست؛ مثلا افزایش ضربان هنگام ورزش یا اضطراب می‌تواند کاملاً طبیعی باشد. اما اگر ضربان قلب بدون دلیل مشخص در حالت استراحت بالا بماند، مکررا تکرار شود یا ناشی از یک آریتمی قلبی باشد، باید علت آن بررسی شود. عوارض تاکی کاردی در موارد شدید می‌تواند شامل کاهش خون‌رسانی، غش، تشکیل لخته، سکته مغزی، نارسایی قلبی و در برخی تاکی کاردی های بطنی، مرگ ناگهانی باشد. درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، سرگیجه شدید یا غش همراه با ضربان سریع، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
روش‌های پیشگیری از تاکی کاردی چیست؟
پیشگیری بیشتر روی کنترل عواملی تمرکز دارد که می‌توانند ضربان قلب را تحریک یا بیماری‌های قلبی را تشدید کنند. داشتن خواب کافی، مصرف مایعات مناسب، فعالیت بدنی منظم و کنترل فشار خون و بیماری‌های زمینه‌ای به سلامت قلب کمک می‌کند. کاهش مصرف کافئین، پرهیز از سیگار و نیکوتین و خودداری از مصرف مواد محرک نیز اهمیت دارد. اگر تاکی کاردی قلبی شما با داروی خاصی ایجاد میشود، دارو را خودسرانه قطع نکنید و درباره جایگزین یا تنظیم دوز با پزشک صحبت کنید. برای آشنایی با روش‌های پیشگیری از تاکی کاردی و دریافت راهنمایی متناسب با شرایط خود، می‌توانید از طریق اپلیکیشن دکترتو با متخصص قلب و عروق مشورت کنید.
۴.۹ (۴۴۵۵ نظر)۵ (۱۷۲۹ نظر)۴.۸ (۱۵۱۴ نظر)۵ (۹۸۲ نظر)۴.۹ (۹۶۵ نظر)۴.۹ (۹۱۹ نظر)نتیجه گیری
تاکی کاردی به‌معنای سریع شدن ضربان قلب، معمولا بیش از ۱۰۰ ضربه در دقیقه در حالت استراحت، است؛ اما علت آن می‌تواند از یک واکنش طبیعی بدن تا یک آریتمی جدی متفاوت باشد. تاکی کاردی سینوسی، دهلیزی، فوق‌بطنی و بطنی هرکدام ویژگی و میزان خطر متفاوتی دارند. بنابراین تنها بر اساس عدد ضربان نمی‌توان درباره خطرناک بودن آن قضاوت کرد. اگر ضربان قلب به‌طور مکرر و بدون علت مشخص بالا می‌رود، انجام نوار قلب و بررسی پزشکی اهمیت دارد. در صورت همراهی ضربان سریع با درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، سرگیجه شدید یا غش، باید فورا به اورژانس مراجعه کرد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
