بی ادراری چیست؟ درمان بی ادراری یا قطع ادرار چگونه است؟
موضوعات پزشکی مرتبط: علائم

بی ادراری چیست؟ درمان بی ادراری یا قطع ادرار چگونه است؟

| تاریخ انتشار: 14 فروردین 1398
| آخرین به‌روزرسانی: 3 اردیبهشت 1401
| تعداد نظرات:11
قطع ادرار

آنچه در این مقاله می‌خوانید

بی ادراری (قطع ادرار) چیست؟

بی ادراری یا قطع ادرار زمانی رخ می دهد که کلیه ها تولید ادرار را متوقف کنند. فرد ابتدا دچار الیگوری یا کاهش دفع ادرار می شود و سپس به سمت قطع ادرار پیشرفت می کند. این وضعیت معمولا در نتیجه ی بیماری یا آسیب در کلیه ها دیده می شود. تولید ادرار یک فرآیند حیاتی است و نتیجه ی فیلتر کردن و دفع مواد زائد، مایعات، الکترولیت ها و سایر مواد دیگری است که بدن به آن ها نیازی ندارد. فرآیند توقف تولید ادرار به این صورت است که موادی که در حال خروج از بدن هستند، در بدن می مانند و کلیه ها کار خود را متوقف می کنند و تولید ادرار نیز متوقف می شود. توقف تولید ادرار می تواند منجر به بیماری های دیگری نیز شود و اگر درمان نشود، تهدید کننده زندگی است و می تواند خطرناک باشد. بی ادراری زمانی تشخیص داده می شود که کلیه ها کم تر از ۵۰۰ میلی لیتر ادرار در روز تولید کنند. خروجی ادرار روزانه معمولا بین ۱ تا ۲ لیتر برای یک فرد بزرگسال است. بی ادراری عمدتا با بیماری های حاد کلیوی(ناگهانی و کوتاه مدت) یا مزمن(بلند مدت) مرتبط است. اگر در معرض این بیماری هستید، برای تشخیص و درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید. درمان اولیه می تواند به پیشگیری از عوارض احتمالی و تهدید کننده ی زندگی کمک کند.

در دکترتو می‌توانید با بهترین پزشکان متخصص اورولوژی در شهر خود آشنا شوید، با آنها به صورت تلفنی یا آنلاین مشورت کنید و همچنین برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.

مشاوره با متخصصان
اورولوژی دکترِتو

تشخیص بی ادراری (قطع ادرار)

تشخیص بی ادراری و علت آن با بررسی تاریخچه ی پزشکی و سابقه ی دارویی شروع می شود. پزشک درباره ی علائم و تغییرات ادرار به شرح زیر، سوالاتی خواهد پرسید:

  • تورم
  • خستگی
  • تغییر در اشتها
  • خون در ادرار
  • تعداد دفعات ادرار
  • مقدار ادرار
  • درد شکم یا درد پهلو

پزشک ممکن است آزمایش های دیگری مانند آزمایش خون برای بررسی عملکرد کلیه، آزمایش ادرار برای بررسی وجود خون یا قند در ادرار، نمونه برداری از کلیه یا آزمایش های تصویربرداری مانند سونوگرافی، عکس رادیوگرافی ساده، سی تی اسکن یا اسکن ام آر آی را درخواست کند. ممکن است تا زمانی که عملکرد کلیه ی فرد به حالت اولیه باز گردد یا علت قطع ادرار مشخص شود، بیمار بستری شود.

علائم بی ادراری (قطع ادرار)

بی ادراری یا قطع ادرار نشانه و علامتی از بیماری و نه خود بیماری است. گاهی اوقات فرد ممکن است علائم دیگری از بیماری زمینه ایی که باعث کاهش تولید ادرار شده است را داشته باشد.

بیماری کلیوی: علائم بیماری کلیوی می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تورم در پاها، مچ پا و صورت
  • جوش یا خارش پوست
  • درد پهلو در پشت یا کنار بدن
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • تنگی نفس
  • سرگیجه
  • مشکل در تمرکز
  • خستگی

نارسایی قلبی: علائم نارسایی قلبی می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تنگی نفس
  • تورم پاها
  • خستگی یا سرگیجه
  • حالت تهوع
  • کاهش اشتها
  • ضربان قلب بالا
  • سرفه یا خس خس سینه

کتواسیدوز دیابتی: علائم کتواسیدوز دیابتی شامل موارد زیر است:

  • تشنگی بیش از حد
  • خشکی دهان
  • استفراغ
  • درد شکم
  • اسهال
  • از دست دادن اشتها
  • خستگی
  • گیجی
  • بوی میوه ای در نفس

دکترتو: سامانه نوبت دهی اینترنتی پزشکان

هرگاه فرد دچار علائم و نشانه های فوق یا قطع ادرار شود، باید بلافاصله به پزشک یا به نزدیک ترین مرکز مراقبتی یا اورژانس مراجعه کند. اگر میزان دفع ادرار نتواند به حالت اولیه برگردد، می تواند خطرناک باشد. بیماری زمینه ای که موجب قطع ادرار می شود نیز بسیار خطرناک است. عارضه ی اصلی قطع ادرار، آسیب کلیوی یا نارسایی کلیوی است که می تواند دائمی باشد و باعث نیاز فرد به دیالیز یا پیوند کلیه می شود. در صورت عدم درمان، بی ادراری می تواند کشنده باشد، بنابراین اگر فردی مظنون به بی ادراری باشد، درمان سریع ضروری است.

دلایل بی ادراری (قطع ادرار)

بی ادراری یا قطع ادرار عمدتا به علت مشکلات کلیوی ایجاد می شود، اما مشکلات قلبی نیز می توانند باعث قطع ادرار شوند.

برخی از علل بی ادراری عبارتند از:

دیابت: بالا بودن پیوسته ی سطح قند خون در فرد دیابتی مانند حالتی که در دیابت کنترل نشده وجود دارد، می تواند باعث کتواسیدوز دیابتی شود. کتواسیدوز دیابتی می تواند باعث آسیب عروق خونی کوچک در کلیه ها شود. این فرآیند باعث نارسایی حاد کلیه و کاهش تولید ادرار یا قطع ادرار می شود.

سنگ کلیه: این سنگ ها باعث انسداد در مجاری ادراری کلیه یا حالب می شود (لوله هایی که ادرار از طریق آن از کلیه ها خارج می شود و به مثانه می رود و سپس به پیشابراه رفته و در نهایت از بدن خارج می شود). این انسداد ها به معنای عدم توانایی ادرار برای خروج از بدن است.

نارسایی کلیه: نارسایی حاد کلیه به معنای توقف عملکرد کلیه ها و عدم توانایی کلیه جهت فیلتر کردن ادرار است.

فشار خون بالا: به عنوان بیماری فشار خون نیز شناخته می شود. فشار خون بالا می تواند به مرور زمان باعث آسیب به عروق خونی کلیه ها شود. اگر فشار خون درمان نشود، می تواند منجر به آسیب دائمی کلیه ها و قطع ادرار شود.

تومور: رشد توده ی توموری در کلیه ها یا در نزدیکی کلیه ها می تواند باعث انسداد و جلوگیری از خروج ادرار از بدن شود.

نارسایی قلبی: در نارسایی قلبی، قلب نمی تواند به اندازه ی کافی خون را در بدن پمپ کند. اگر به اندازه ی کافی مایع در رگ های خونی وجود نداشته باشد، پروسه هایی که در بدن اتفاق می افتند، متوقف می شوند. یکی از ارگان هایی که تحت تاثیر قرار میگیرد، کلیه است، که تولید و دفع ادرار را متوقف می کند تا مایع بیش تری را در بدن حفظ کند.

درمان بی ادراری (قطع ادرار)

اگر بی ادراری نشانه ای از یک بیماری زمینه ای باشد، درمان به نوع بیماری زمینه ای بستگی دارد.

مدیریت دیابت: افراد مبتلا به دیابت باید قند خون خود را تحت کنترل داشته باشند. کنترل قند خون به طور منظم، رعایت رژیم غذایی، ورزش و مصرف تمام داروهای تجویز شده طبق دستورالعمل، در کنترل قند خون کمک کننده است. مراجعه ی منظم به پزشک باعث تشخیص زود هنگام مشکلات کلیوی و پیشگیری از عوارض ناشی از آن می شود.

تغییر سبک زندگی: ایجاد تغییرات مثبت در سبک زندگی نیز برای افرادی که فشار خون بالا دارند بسیار مهم است. پزشک ممکن است تغییرات رژیم غذایی و ورزش و مصرف دارو، برای کمک به حفظ فشار خون پایین را پیشنهاد دهد. کاهش استرس و داشتن خواب کافی نیز ضروری است.

از بین بردن سنگ کلیه و یا تومور: انسداد کلیه به علت سنگ کلیه یا تومور، نیاز به درمان جهت حذف عامل انسدادی دارد. درمان ممکن است به معنی جراحی، شیمی درمانی یا پرتودرمانی برای کاهش یا حذف تومور یا سنگ باشد.

مدیریت بیماری های کلیوی

بیماری های کلیوی با دیالیز ( روشی جهت حذف مایعات اضافی، الکترولیت ها و مواد زائد از خون است) درمان می شوند. در صورت نیاز، دیالیز ۳ تا ۴ بار در هفته در کلینیک سرپایی یا بیمارستان انجام می شود. چندین راه برای دیالیز وجود دارد. به طور معمول، خون از بدن خارج می شود و از فیلتر مخصوصی برای حذف مواد زائد عبور می کند و سپس دوباره به بدن تزریق می شود. کسی که دچار آسیب کلیوی است و دیالیز می شود می تواند کاندید پیوند کلیه باشد. به دلیل خطرات و مراقبت های طولانی مدت پس از پیوند، همه ی افراد کاندید این نوع جراحی نیستند. استنت حالب ممکن است در جمع آوری ادرار کمک کننده باشد.

پیش آگهی بی ادراری (قطع ادرار)

چشم انداز و پیش آگهی افراد مبتلا به بی ادراری به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله علل اصلی بی ادراری، سرعت تشخیص و درمان، وضعیت کلی سلامت فرد. به علت خطرناک بودن بی ادراری و بیماری های مرتبط با آن، در صورت مشاهده ی هرگونه تغییرات در خروجی ادرار بهتر است که به سرعت به پزشک مراجعه کنید.

در دکترتو می‌توانید با بهترین پزشکان متخصص اورولوژی در شهر خود آشنا شوید، با آنها به صورت تلفنی یا آنلاین مشورت کنید و همچنین برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.

مشاوره با متخصصان
اورولوژی دکترِتو

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت قطع ادرار یا در واقع  بی ادراری، برای درمان و مدیریت بیماری و عوارض ناشی از آن به دکتر کلیه و مجاری ادراری مراجعه کنید.

تنظیم و ترجمه: نرجس خبازی

منبع: medicalnewstoday ، healthline

دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

به این مقاله رای دهید
این مقاله پزشکی را با دیگران به اشتراک بگذارید:

11 پاسخ

  1. 🌸سلام خسته نباشی🌸
    من حدود دوهفته اس که ادرارم بوی تندی گرفته و تکرر ادرار دارم و سوزش ادرار هم دارم پنج روز پیش ادرارم رنگ قرمز شده بود و خیلی درد داشتم دیروز که خیلی ادرار داخل مثانه پر بود ولی اصلا ادرارم نمیومد وفقط خون و لخته خون میامد حدود یک ساعت فقط خون میامد رفتم دکتر دکتر آزمایش برام نوشته آزمایش ادرار و کشت ادرار دادم و برام سونوگرافی نوشته کلیه هام هیچ مشکلی نداشت ومثانه هم همین طور و بهم گفتن مشکلی نداری ولی داخل برگه سونوگرافی نوشته بود که مایع آزاد در فضای لگن رویت شد و خیلی میترسم لطفا جواب منو بدین

    1. سلام دوست عزیز
      خونریزی همراه ادرار و احتباس ادراری شما میتونه به علت سنگ کلیه باشه که در طول مسیر ادراری حرکت کرده و موجب خونریزی شده باشه. این که در سونوگرافی سنگ دیده نشده ممکنه که این سنگ دفع شده باشه. برای پیگیری بیشتر به متخصص کلیه و مجاری تناسلی مراجعه کنید.
      جراح کلیه و مجاری ادراری

  2. سلام
    مدت ۳ ساله که ادرار کم میکردم
    با قرص مدر انجام میشد

    الان خیلی شزایطم حاد شده
    پزشک پروستات و کلیه رفتم
    میگن همه چیز طبیعیه
    دکترا میگن توهم میزنی امکان نداره

    اما جوری شده ک آب سمت ریه‌ام‌میره و نفس کشیدن برام دشوار میشه پیشنهاد شما چیست

  3. من ناراحتی قلبی دارم هفته پیش به دکتر مراجعه کردم با گرفتن فشار ونوار قلبی متوجه فشار پایین شدن و با سورنگ که زدم کمی بهتر شدم ولی از فردای آنروز درد پام شروع شد و از بین نمرفت و من از درد عرق وخشکی دهن پیدا کردم طوری که دو لیتر آب و نوشیدنی مصرف میکردم و کلییها خوب کار میکردن و درد پا جوری بود که امان من رو گرفته تا اینکه امشب یکدفعه با قعطی ادرار مواجعه شدم با درد شکم و حدود ۲۵دقیقه با درد و آمدن چند قطره کمی آرام شدم و احساس میکنم که کلیها دروست کار نمیکنن و هرچه زودتر مخواهم دکتر متخصص نوبت بگیرم

    1. من مریض دیالیزی هستم وقتی میرم دستشوی باید یه ساعت بشینم تا یه کم ادرار کنم خیلی اذیت میشم باید چیگار کنم

      1. سلام وقت بخیر با تشکر از مطالب ارزشمند شما
        خانمم ۲۷ سالشه
        اول ادرار خونی
        بعد تمام بدن داغ میامد
        تشنگی شدید
        مدتی بعد تب شدید بدن درد وسردرد
        ادرار قطع شد
        خفگی و بیحالی
        سپس رفتیم اورژانس دیالیز کرد
        سونو گرفت کلیه ها سالم
        الن ۵ جلسه دیالیز شده هنوز ادرار قطع
        دکتر عزیز این مشکلش چیه خواهش میکنم جواب بدین

      2. سلام دوست عزیز
        مشکل کلیه و مثانه ایشون و عفونت ناشی از احتباس ادرار می تونه باعث ایجاد تب در بدن و احساس تشنگی فراوان شده باشد. بهتره ایشان تحت نظر متخصص کلیه قرار بگیرند.
        بهترين دكتر نفرولوژی

  4. سلام خیلی خیلی مطالب مفید برای راهنمایی بیماران هستش فقط بگم متاسفانه من خیلی دیر این مطالب را خواندم در حدود ۵سال قبل من دچار قطع اداره شدم و از الت من خون امد ولی چون اوایل درد نداشتم متاسفانه به دکتر مراجعه نکردم و بعد از گذشت ۴۰روز درد از پاهایم شروع شد و کم کم به کل بدنم کشیده شد و بعد از ازمایشات متوجه شدم که روماتیسم مفصلی حاد گرفتم چون دچاراختلالات خونی شده بدنم والن پنج ساله که زندگی برام شده جهنم.برای اینکه همیشه بدنم درد می‌کنه مخصوصا دستها و پاهایم با تورم شدید امیدوارم که همه مواظب سلامتی یشان باشند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکترتو از بین بیش از ۱۴۰۰۰ دکتر و متخصص دکترِتو پیدا کن

دکترِتو را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

کانال تلگرام

صفحه اینستاگرام