فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
چرا پزشک برای بررسی باروری یا علت نامنظمی قاعدگی، گاهی روزهای ابتدایی پریود را برای آزمایش خون انتخاب میکند؟ در این مرحله از چرخه قاعدگی، سطح بعضی هورمونها در شرایط پایهتری قرار دارد و بررسی آنها میتواند به ارزیابی عملکرد تخمدانها کمک کند. آزمایش هورمونی روز سوم پریود معمولا شامل بررسی هورمونهایی مانند FSH، LH و استرادیول است؛ البته نوع آزمایش به هدف بررسی و نظر پزشک بستگی دارد. انجام آزمایش در زمان مناسب اهمیت دارد، زیرا تغییرات طبیعی هورمونها در طول چرخه میتواند بر تفسیر نتایج اثر بگذارد. در ادامه این مطلب از دکترتو، با هورمونهای قابل بررسی در روز سوم پریود و نکات مهم انجام این آزمایش آشنا میشویم.
چرا آزمایش هورمونی در روز دوم یا سوم پریودی انجام میشود؟
روزهای ابتدایی قاعدگی، یعنی معمولا روزهای ۲ تا ۴ سیکل، زمان مناسبی برای اندازهگیری هورمونهای پایه تخمدان است. در این مرحله هنوز تخمکگذاری رخ نداده و سطح هورمونها نسبتا در وضعیت پایه قرار دارد. در مورد اینکه برای ازمایش هورمونی حتما باید پریود باشیم بهتر است بدانید، اندازهگیری FSH و استرادیول در این بازه میتواند اطلاعاتی درباره عملکرد و ذخیره تخمدان ارائه کند. البته روز سوم تنها روز قابلقبول نیست و آزمایش طبق نظر پزشک یا دکتر زنان و زایمان تهران میتواند در روز دوم یا چهارم نیز انجام شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت spitalclinic
Day 3 hormone blood tests are a routine panel of blood work typically performed on the second, third or fourth day of your menstrual cycle — day one being the first day of a full menstrual bleed.
ترجمه فارسی:
آزمایشهای هورمونی روز سوم، مجموعهای از آزمایشهای خونی معمول هستند که معمولا در روز دوم، سوم یا چهارم سیکل قاعدگی انجام میشوند. روز اول سیکل هم اولین روز خونریزی واقعی و کامل پریود در نظر گرفته میشود.
هورمونهای رایج در آزمایش روز سوم چیست؟
بر اساس علت مراجعه و نظر پزشک، ممکن است بهترین زمان انجام آزمایش هورمونی زنان متغیر باشد یا چند هورمون مختلف در روز سوم پریود بررسی شوند. این آزمایشها معمولا برای ارزیابی عملکرد تخمدان، وضعیت هورمونی و بررسی برخی علل اختلالات قاعدگی یا ناباروری انجام میشوند. نوع آزمایشهای موردنیاز برای هر فرد متفاوت است و بهترین دکتر زنان و زایمان ایران بر اساس علائم و هدف آزمایش آنها را تعیین میکند. بر اساس علت مراجعه و نظر پزشک، ممکن است چند هورمون مختلف بررسی شوند:
- FSH: ارزیابی عملکرد تخمدان و پاسخ احتمالی آن به تحریک
- LH: بررسی عملکرد محور هیپوفیز و تخمدان و الگوی تخمکگذاری
- Estradiol (E2): بررسی سطح استروژن در ابتدای سیکل
- AMH: ارزیابی ذخیره تخمدان؛ برخلاف FSH و E2 در هر روز سیکل قابل اندازهگیری است.
- TSH: در صورت وجود علائم یا اختلالات قاعدگی، برای بررسی تیروئید
- پرولاکتین: معمولا در صورت وجود اندیکاسیونهایی مانند اختلال قاعدگی یا ترشح شیر بررسی میشود.
تفسیر آزمایش هورمونی روز سوم پریود چیست؟
برای تفسیر آزمایش هورمونی زنان در روز سوم پریود نباید فقط یک عدد را جداگانه بررسی کرد. بهطور کلی، بالا بودن FSH در ابتدای سیکل میتواند با کاهش ذخیره تخمدان همراه باشد اما FSH بین سیکلهای مختلف نوسان دارد و یک نتیجه بهتنهایی قطعی نیست. Estradiol بالا نیز میتواند باعث شود FSH ظاهرا طبیعی دیده شود و تفسیر آن را دشوار کند. AMH و شمارش فولیکولهای آنترال (AFC) نیز از شاخصهای مهم ذخیره تخمدان هستند اما ذخیره تخمدان با توانایی قطعی برای بارداری یکسان نیست.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت illumefertility
checked alongside FSH because high estradiol can hide a high FSH result, making it look normal when it isn’t. If yours is high, your doctor uses AMH and follicle count instead to check your egg supply.
ترجمه فارسی:
استرادیول معمولا همراه با FSH بررسی میشود چون بالا بودن استرادیول میتواند باعث شود مقدار بالای FSH طبیعی به نظر برسد. اگر استرادیول بالا باشد، پزشک برای بررسی دقیقتر ذخیره تخمدان معمولا از آزمایش AMH و شمارش فولیکولهای تخمدان کمک میگیرد.
میزان نرمال LH در روز سوم قاعدگی چقدر است؟
برای LH در روز سوم یک عدد واحد و قطعی که برای همه آزمایشگاهها معتبر باشد وجود ندارد، چون محدوده مرجع به روش آزمایش و آزمایشگاه بستگی دارد. LH در ابتدای سیکل معمولا در محدوده پایینتر از زمان تخمکگذاری قرار دارد و در اواسط سیکل بهطور طبیعی افزایش شدیدی پیدا میکند. به همین دلیل، نتیجه باید با محدوده مرجع درجشده روی برگه آزمایش مقایسه شود. همچنین نسبت LH به FSH بهتنهایی معیار تشخیص قطعی بیماریهایی مانند PCOS نیست.
آزمایش روز سوم پریودی چگونه است؟
آزمایش روز سوم پریودی در واقع یک آزمایش خون است و تفاوتی با سایر نمونهگیریهای خونی ندارد. نمونه معمولا از یکی از رگهای دست گرفته میشود و انجام آن چند دقیقه بیشتر طول نمیکشد. نکته مهم، زمان انجام آزمایش است؛ بنابراین روز اول سیکل باید درست محاسبه شود. روز اول سیکل، اولین روز خونریزی واقعی قاعدگی است و نه لکهبینی مختصر قبل از شروع پریود.
شرایط آزمایش هورمونی روز سوم پریود چیست؟
شرایط آزمایش هورمونی زنان در روز سوم عادت ماهانه باید طبق نظر پزشک رعایت شود. معمولا برای FSH، LH و Estradiol آمادهسازی پیچیدهای لازم نیست اما داروها و مکملهای هورمونی میتوانند روی برخی نتایج اثر بگذارند. بنابراین قبل از آزمایش فهرست داروها، مکملها و روشهای جلوگیری هورمونی را به پزشک یا آزمایشگاه اطلاع دهید و هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
| عامل | اثر | اقدام |
|---|---|---|
| روز انجام آزمایش | هورمونهای پایه تخمدان در روزهای ۲ تا ۴ سیکل نسبتا در وضعیت پایه هستند. | آزمایش در روز تعیینشده توسط پزشک انجام شود. |
| محاسبه اشتباه روز اول سیکل | میتواند زمان انجام آزمایش را تغییر دهد. | اولین روز خونریزی واقعی و کامل پریود بهعنوان روز اول در نظر گرفته شود، لکهبینی مختصر روز اول محسوب نمیشود. |
| بالا بودن Estradiol | میتواند FSH بالا را ظاهرا طبیعی نشان دهد و تفسیر را دشوار کند. | بررسی FSH همراه Estradiol، استفاده از AMH و شمارش فولیکولها برای بررسی دقیقتر ذخیره تخمدان |
| نوسان FSH بین سیکلها | یک نتیجه FSH بهتنهایی قطعی نیست. | نتیجه بهتنهایی تفسیر نشود. |
| روش آزمایش و آزمایشگاه | محدوده مرجع LH میتواند متفاوت باشد. | نتیجه با محدوده مرجع درجشده روی برگه آزمایش مقایسه شود. |
| داروها، روشهای جلوگیری و مکملهای هورمونی | میتوانند روی برخی نتایج اثر بگذارند. | فهرست داروها و مکملها به پزشک یا آزمایشگاه اطلاع داده شود، دارو خودسرانه قطع نشود. |
برای آزمایش روز سوم پریودی باید ناشتا بود؟
برای خود آزمایشهای FSH، LH و Estradiol معمولا ناشتا بودن الزامی نیست، مگر اینکه پزشک آزمایشهای دیگری را همزمان درخواست کرده باشد که نیاز به ناشتایی دارند. اگر آزمایشگاه دستور ناشتایی داده، معمولا باید طبق همان دستور عمل کنید و در زمان ناشتایی آب ساده مجاز است. مصرف قهوه، سیگار و برخی مکملها نیز میتواند برای آزمایشهای ناشتا مناسب نباشد. برای اطلاع از شرایط ناشتایی و آمادگی پیش از آزمایشهای هورمونی روز سوم پریود، میتوانید از طریق اپلیکیشن دکترتو با پزشک یا آزمایشگاه موردنظر مشورت کنید.
نتیجه گیری
آزمایش هورمونی روز سوم پریود بیشتر برای بررسی وضعیت هورمونی ابتدای سیکل و کمک به ارزیابی عملکرد و ذخیره تخمدان استفاده میشود. FSH و Estradiol از آزمایشهای مهم این مرحله هستند و ممکن است LH، AMH، TSH یا پرولاکتین نیز بر اساس شرایط فرد درخواست شوند. نتیجه غیرطبیعی بهتنهایی بهمعنی ناباروری نیست و حتی کاهش ذخیره تخمدان الزاما به معنای ناتوانی در بارداری طبیعی نیست. تفسیر درست باید با توجه به سن، علائم، سابقه پزشکی و سایر یافتهها انجام شود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!








