فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
کنترل قند خون در بعضی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ با داروهای قبلی به اندازه کافی انجام نمی‌شود و می‌تواند با مشکلاتی همراه شود. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است درمان ترکیبی را برای کنترل بهتر قند خون در نظر بگیرد. یکی از این درمان‌ها، دارویی تزریقی است که دو ماده موثر با عملکرد متفاوت را در یک قلم ترکیب می‌کند. آمپول سولیکوا حاوی انسولین گلارژین و لیکسیناتاید است و می‌تواند بر قند خون ناشتا و افزایش قند پس از غذا اثر بگذارد. این دارو برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب آن به وضعیت قند خون، درمان‌های قبلی و شرایط جسمی فرد بستگی دارد. در ادامه این مطلب از دکترتو با ما باشید تا با ترکیبات و کاربردهای سولیکوا، نحوه تزریق و نگهداری، تفاوت قلم‌های آن و عوارض احتمالی بیشتر آشنا شویم.
ترکیبات و نحوه عملکرد آمپول سولیکوا چیست؟
سولیکوا از ترکیب یک انسولین پایه طولانی‌اثر و یک آگونیست گیرنده GLP-۱ ساخته شده است. انسولین گلارژین با افزایش برداشت گلوکز توسط بافت‌ها و کاهش تولید گلوکز در کبد، به پایین آمدن قند خون کمک می‌کند. لیکسیناتاید ترشح وابسته به قند انسولین را افزایش می‌دهد، ترشح گلوکاگون را کاهش می‌دهد و تخلیه معده را آهسته‌تر می‌کند. به همین دلیل، ترکیب دو ماده می‌تواند هم روی قند خون ناشتا و هم تا حدی روی افزایش قند بعد از غذا اثر بگذارد.
هشدار: آمپول سولیکوا (Soliqua) فقط برای کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ است (در دیابت نوع ۱ یا کتواسیدوز دیابتی نباید استفاده کرد) و باید با تجویز پزشک مصرف شود. هدف از این مقاله فقط آشنایی مخاطبان با این داروی تزریقی کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ است؛ سولیکوا نباید صرفا برای کاهش وزن استفاده شود.
| شناسنامه دارویی | توضیحات |
|---|---|
| آمپول سولیکوا چیست؟ | داروی تزریقی ترکیبی برای کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ |
| نام عمومی دارو | انسولین گلارژین (Insulin Glargine) و لیکسیناتاید (Lixisenatide) |
| نام تجاری | سولیکوا (Suliqua) |
| نوع دارو | ترکیب انسولین پایه طولانی‌اثر و آگونیست گیرنده GLP-۱ |
| مکانیسم اثر | افزایش برداشت گلوکز توسط بافت‌ها و کاهش تولید گلوکز در کبد؛ افزایش ترشح وابسته به قند انسولین، کاهش ترشح گلوکاگون و کند کردن تخلیه معده |
| بهترین شرایط نگهداری | قبل از مصرف در یخچال با دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد؛ پس از اولین استفاده، قلم معمولا در دمای اتاق (کمتر از ۳۰ درجه سانتی‌گراد طبق بروشور سازنده) قابل نگهداری است و باید حداکثر ظرف ۲۸ روز مصرف شود؛ همیشه دستور روی جعبه را مبنا قرار دهید. |
| نحوه مصرف | تزریق زیرجلدی در شکم، ران یا ناحیه دلتوئید بازو؛ روزی یکبار، حداکثر یک ساعت پیش از یک وعده غذایی، با دوز تعیین‌شده توسط پزشک |
| اشکال دارویی | قلم‌های از پیش‌پرشده شامل دو قدرت اصلی، مثلا ۱۰۰ واحد/میلی‌لیتر انسولین گلارژین همراه با ۳۳ یا ۵۰ میکروگرم/میلی‌لیتر لیکسیزناتاید |
| داروهای هم‌گروه | انسولین‌های پایه طولانی‌اثر و آگونیست‌های گیرنده GLP-۱ |
موارد مصرف آمپول سولیکوا چیست؟
سولیکوا برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ با کنترل ناکافی قند خون تجویز می‌شود. طبق اطلاعات رسمی EMA، این دارو همراه با رژیم غذایی و فعالیت بدنی و در کنار متفورمین، با یا بدون داروهای مهارکننده SGLT-۲، استفاده می‌شود. ممکن است پزشک آن را برای بیمارانی در نظر بگیرد که با درمان قبلی شامل داروهای خوراکی، انواع انسولین یا برخی درمان‌های دیگر به کنترل کافی نرسیده‌اند.
انتخاب سولیکوا به شرایط فرد، میزان قند خون، درمان قبلی و نیاز به انسولین بستگی دارد. دوز دارو باید برای هر فرد به‌صورت جداگانه تعیین و بر اساس پاسخ قند خون تنظیم شود. بنابراین نباید از سولیکوا صرفا با هدف کاهش وزن یا بدون تشخیص و نسخه بهترین دکتر غدد و متابولیسم ایران استفاده کرد. موارد زیر از کاربردهای آمپول سولیکوا هستند:
- کنترل ناکافی دیابت نوع ۲ با درمان قبلی
- استفاده همراه با متفورمین، با یا بدون داروهای SGLT-۲
- کمک به بهبود کنترل قند خون ناشتا و بعد از غذا
- استفاده در بیمارانی که به درمان ترکیبی انسولین پایه و آگونیست GLP-۱ نیاز دارند.
هر واحد انسولین سولیکوا چقدر قند را کاهش می دهد؟
برای هر واحد سولیکوا نمی‌توان یک عدد ثابت برای میزان کاهش قند خون تعیین کرد. اثر هر دوز به قند خون اولیه، حساسیت بدن به انسولین، رژیم غذایی، فعالیت بدنی، بیماری‌های همزمان و سایر داروها بستگی دارد. به همین دلیل، پزشک دوز را بر اساس پاسخ فرد و به‌ویژه قند خون ناشتا تنظیم می‌کند. افزایش خودسرانه دوز می‌تواند باعث افت خطرناک قند خون شود.
نحوه تزریق آمپول سولیکوا چگونه است؟
سولیکوا به‌صورت زیرجلدی در شکم، ران یا ناحیه دلتوئید بازو تزریق می‌شود. این دارو معمولا روزی یکبار و حداکثر یک ساعت قبل از یک وعده غذایی تزریق می‌شود و بهتر است هر روز پیش از همان وعده مصرف شود. دوز باید دقیقا مطابق نسخه پزشک روی قلم انتخاب شود و بیمار نباید زمان یا مقدار آن را خودسرانه تغییر دهد.
محل تزریق باید به‌طور منظم جابه‌جا شود تا خطر تغییرات پوستی و اختلال در جذب انسولین کاهش پیدا کند. برای هر تزریق باید از سوزن جدید استفاده کرد و قلم نباید با فرد دیگری به اشتراک گذاشته شود. همچنین نباید دارو را با سرنگ از داخل قلم بیرون کشید، زیرا احتمال خطای دوز و مصرف بیش از حد وجود دارد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت ema.europa
Suliqua is given once a day up to 1 hour before a meal, preferably at the same time each day.
ترجمه فارسی:
سولیکوا یکبار در روز و حداکثر تا ۱ ساعت قبل از غذا تزریق می‌شود و ترجیحا باید هر روز در ساعت مشخصی تزریق شود.
نحوه نگهداری آمپول سولیکوا چگونه است؟
قلم‌های سولیکوا قبل از اولین استفاده باید در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگهداری شوند. دارو نباید یخ بزند و نباید در تماس مستقیم با محفظه فریزر قرار گیرد. پس از شروع استفاده، قلم نباید دوباره داخل یخچال گذاشته شود و باید در دمای کمتر از ۲۵ درجه نگهداری شود. قلم مورد استفاده حداکثر ۲۸ روز قابل استفاده است و پس از آن باید دور انداخته شود. همچنین نگهداری قلم در حالی که سوزن به آن متصل است توصیه نمی‌شود.
انواع انسولین سولیکوا چیست؟
سولیکوا در دو نوع قلم تزریقی از پیش‌پرشده عرضه می‌شود که هر دو حاوی انسولین گلارژین و لیکسیناتاید هستند، اما مقدار لیکسیناتاید موجود در آن‌ها و محدوده دوز قابل‌استفاده متفاوت است. این دو قلم با رنگ‌های متفاوت از یکدیگر قابل تشخیص هستند و برای نیازهای مختلف بیماران به انسولین طراحی شده‌اند. قلم هلویی برای دوزهای پایین‌تر و قلم زیتونی برای دوزهای بالاتر انسولین گلارژین استفاده می‌شود.
انتخاب بین این دو نوع قلم به دوز موردنیاز بیمار و نظر پزشک بستگی دارد و نباید صرفا بر اساس رنگ قلم انجام شود. همچنین بیمار نباید بدون تجویز پزشک از یک نوع قلم به نوع دیگر تغییر کند، زیرا نسبت دو ماده موثره در آن‌ها متفاوت است. در ادامه، مشخصات هر یک از دو قلم رسمی سولیکوا را جداگانه بررسی می‌کنیم.
۱. قلم انسولین سولیکوا هلویی
قلم هلویی (Peach) مربوط به Suliqua ۱۰۰/۵۰ یا قلم ۱۰-۴۰ است. این قلم برای دوزهای روزانه ۱۰ تا ۴۰ واحد انسولین گلارژین طراحی شده است. هر واحد دوز آن حاوی یک واحد انسولین گلارژین و ۰.۵ میکروگرم لیکسیناتاید است. در نتیجه محدوده لیکسیناتاید این قلم ۵ تا ۲۰ میکروگرم در روز است. رنگ قلم به شناسایی آن کمک می‌کند، اما باید همیشه نام دارو و قدرت آن نیز بررسی شود.
۲. قلم انسولین سولیکوا زرد
در منابع رسمی فعلی EMA، قلم زرد به‌عنوان یکی از دو قلم استاندارد سولیکوا معرفی نشده است. در اطلاعات رسمی EMA دو قلم سولیکوا بر اساس نسبت ۱۰۰/۵۰ با محدوده ۱۰ تا ۴۰ دوز استپ و نسبت ۱۰۰/۳۳ با محدوده ۳۰ تا ۶۰ دوز استپ معرفی شده‌اند هر چند دو قلم متداول در بازار عبارت‌اند از قلم هلویی ۱۰-۴۰ و قلم زیتونی ۳۰-۶۰ ممکن است رنگ‌بندی محصولات یا نام‌گذاری آن‌ها در برخی بازارها متفاوت گزارش شده باشد.
اگر رنگ قلمی که دریافت کرده‌اید با قلم قبلی شما متفاوت است، قبل از تزریق آن را با بهترین دکتر دیابت ایران بررسی کنید. این موضوع به‌خصوص به دلیل تفاوت غلظت دو قلم اهمیت دارد.
۳. انسولین سولیکوا زیتونی
قلم زیتونی (Olive) مربوط به Suliqua ۱۰۰/۳۳ یا قلم ۳۰-۶۰ است. این قلم دوزهای ۳۰ تا ۶۰ واحد انسولین گلارژین را همراه با ۱۰ تا ۲۰ میکروگرم لیکسیناتاید ارائه می‌کند. هر مرحله دوز در این قلم شامل یک واحد انسولین گلارژین و ۰.۳۳ میکروگرم لیکسیناتاید است. قلم زیتونی برای بیمارانی طراحی شده که به محدوده بالاتری از دوز انسولین نیاز دارند.
دکتر متخصص برای کنترل بیماری دیابت اینجاست، فقط یک کلیک تا نوبت.
عوارض انسولین سولیکوا چیست؟
خطر پانکراتیت حاد، عوارض گوارشی شدید (تهوع، استفراغ، اسهال شدید) و لزوم قطع دارو و مراجعه فوری به پزشک در صورت بروز این علائم از عوارض این دارو است. شدت و نوع عوارض می‌تواند به دوز دارو، شرایط جسمی فرد و داروهای همزمان بستگی داشته باشد. عوارض انسولین سولیکوا شامل موارد زیر است:
- پانکراتیت حاد: درد شدید و مداوم شکم، به‌خصوص اگر به پشت انتشار پیدا کند، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
- افت قند خون (هیپوگلیسمی)
- عوارض گوارشی: تهوع، اسهال، استفراغ و گاهی ناراحتی یا درد شکم
- علائم عصبی: سرگیجه، سردرد و در موارد افت شدید قند، اختلال هوشیاری یا تشنج
- واکنش محل تزریق: قرمزی، درد یا ناراحتی در محل تزریق
- تغییرات بافت چربی زیر پوست
- مشکلات کیسه صفرا
- واکنش آلرژیک شدید: تورم صورت، لب‌ها یا گلو به مراقبت فوری پزشکی نیاز دارد.
موارد منع مصرف آمپول سولیکوا چیست؟
مهم‌ترین منع مصرف رسمی سولیکوا، حساسیت به انسولین گلارژین، لیکسیناتاید یا مواد تشکیل‌دهنده دارو است. این دارو برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ یا برای درمان کتواسیدوز دیابتی مناسب نیست. در بیماری شدید کلیوی یا نارسایی انتهایی کلیه نیز مصرف سولیکوا توصیه نمی‌شود.
افرادی که به بیماری‌های شدید گوارشی، از جمله گاستروپارزی شدید، مبتلا هستند یا سابقه پانکراتیت دارند، باید پیش از مصرف دارو با پزشک مشورت کنند. برای بررسی شرایط فردی و انتخاب درمان مناسب، مراجعه به بهترین دکتر غدد و متابولیسم تهران می‌تواند به ارزیابی دقیق‌تر کمک کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت pro.campus
After initiation of SOLIQUA 100/33, observe patients carefully for signs and symptoms of pancreatitis (including persistent severe abdominal pain, sometimes radiating to the back and which may or may not be accompanied by vomiting).
ترجمه فارسی:
پس از شروع مصرف سولیکوا ۱۰۰/۳۳، بیماران را از نظر بروز علائم و نشانه‌های پانکراتیت (از جمله درد شدید و مداوم شکم که گاهی به پشت انتشار می‌یابد و ممکن است با استفراغ همراه باشد یا نباشد) به‌دقت تحت نظر قرار دهید.
تداخلات دارویی آمپول سولیکوا چیست؟
سولیکوا می‌تواند با داروهای مختلف بر میزان قند خون اثر بگذارد و در نتیجه نیاز به تنظیم دوز داشته باشد. برخی داروها مانند بعضی داروهای ضددیابت، مهارکننده‌های ACE، فیبرات‌ها و برخی آنتی‌بیوتیک‌های سولفونامیدی می‌توانند خطر افت قند را افزایش دهند. در مقابل، کورتیکواستروئیدها، برخی دیورتیک‌ها، هورمون‌های تیروئیدی و بعضی داروهای روان‌پزشکی ممکن است اثر کاهنده قند را کاهش دهند.
بتابلوکرها نیز ممکن است بعضی علائم هشداردهنده افت قند را کمتر قابل تشخیص کنند و الکل می‌تواند اثر انسولین بر قند خون را تغییر دهد. لیکسیناتاید تخلیه معده را کند می‌کند و ممکن است سرعت جذب بعضی داروهای خوراکی را تغییر دهد. به همین دلیل، تمام داروها، مکمل‌ها و حتی مصرف الکل باید پیش از شروع سولیکوا به پزشک اطلاع داده شود. برای بررسی تداخلات دارویی آمپول سولیکوا و تنظیم ایمن داروهای مصرفی، می‌توانید از طریق اپلیکیشن دکترتو با پزشک یا متخصص غدد مشورت کنید.
۴.۸ (۳۷۲۲ نظر)۴.۶ (۲۲۹۴ نظر)۳.۸ (۲۶۳۸ نظر)۴.۳ (۲۲۹۲ نظر)۵ (۱۷۲۷ نظر)۴.۶ (۱۷۸۲ نظر)نتیجه گیری
آمپول سولیکوا یک داروی ترکیبی برای درمان دیابت نوع ۲ است که انسولین گلارژین و لیکسیناتاید را در یک قلم تزریقی ترکیب می‌کند. این دارو می‌تواند در بیمارانی که کنترل قند خون مناسبی با درمان قبلی ندارند، گزینه درمانی موثری باشد. با این حال، به دلیل وجود انسولین، خطر افت قند خون یکی از مهم‌ترین نکات ایمنی آن است. انتخاب قلم، دوز، زمان تزریق و تغییر مقدار مصرف باید تحت نظر پزشک انجام شود. سولیکوا را نباید صرفا برای کاهش وزن تهیه کرد. برای خرید انسولین سولیکوا نیز باید نسخه داشت و حتما قبل از مصرف با پزشک متخصص مشورت کرد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
