با انواع انسولین، تفاوت و نحوه تزریق آن آشنا شوید

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

انواع انسولین برای افراد دیابتی وجود دارد که از نظر سرعت شروع فعالیت و ماندگاری با هم تفاوت دارند. تفاوت انواع انسولین بر اساس مدت زمان اثر برای بسیاری از بیماران دیابتی سوال‌برانگیز است، نام‌هایی مثل انسولین لانتوس، انسولین نوورپید، انسولین رایزودگ، انسولین نوومیکس، انسولین nph و انسولین رگولار در نسخه‌ها زیاد دیده می‌شود. بعضی انسولین‌ها نزدیک غذا تزریق می‌شوند و بعضی دیگر برای کنترل قند پایه در طول شبانه‌روز کاربرد دارند. همین تفاوت باعث می‌شود زمان تزریق، محل تزریق و حتی خطر افت قند خون در هر نوع متفاوت باشد. اگر بیمار نداند انسولین او سریع اثر است یا طولانی اثر، ممکن است آن را در زمان اشتباه مصرف کند. در این مقاله از دکترتو، انواع انسولین، برندهای رایج، تفاوت‌ها، روش تزریق، نگهداری و عوارض را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.

انسولین چیست؟

انسولین (به انگلیسی Insulin) هورمونی است که به طور طبیعی در لوزالمعده ساخته می‌شود و به بدن کمک می‌کند قند موجود در خون وارد سلول‌ها شود و به عنوان انرژی مصرف یا ذخیره شود. وقتی بدن انسولین کافی تولید نمی‌کند یا سلول‌ها به انسولین پاسخ خوبی نمی‌دهند، انتقال گلوکز به سلول‌ها کاهش پیدا کرده، قند خون بالا می‌رود و دیابت ایجاد یا تشدید می‌شود.

انسولین دارویی در واقع جایگزین یا کمک‌کننده عملکرد همین هورمون طبیعی و برای درمان بیماری دیابت است. این دارو برای همه بیماران دیابتی لازم نیست. اما در دیابت نوع ۱ تزریق انسولین ضروری است و در بعضی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا دیابت بارداری هم استفاده می‌شود. انسولین از نظر سرعت عملکرد در بدن به ۵ دسته تقسیم شده و از نظر شفافیت نیز به دو دسته تقسیم می‌شوند. برخی از آنها شفاف بوده و برخی کدر هستند. اگر انواع شفاف آن کدر شد، نباید آن را مصرف کنید.

آشنایی با انواع انسولین از نظر سرعت اثرگذاری

انواع انسولین‌‌ها بر اساس مدت زمان تاثیر در بدن دسته‌بندی می‌شوند. برخی از آنها کوتاه اثر بوده و در وعده‌های غذایی سطح قند خون را پایین می‌آورند. طولانی اثرها به مدیریت نیازهای عمومی بدن کمک می‌کنند. انسولین سریع اثر معمولا نزدیک وعده غذایی استفاده می‌شود، انسولین کوتاه اثر کمی زودتر از غذا تزریق می‌شود، انسولین متوسط اثر برای پوشش پایه در بخشی از روز کاربرد دارد، انسولین طولانی اثر برای کنترل قند پایه در مدت طولانی‌تر استفاده می‌شود و انسولین مخلوط ترکیبی از دو نوع انسولین است. در جدول زیر انواع مختلف انولین را مشاهده می‌کنید.

۱. انسولین سریع اثر

انسولین‌های سریع اثر بعد از گذشت ۲٫۵ تا ۲۰ دقیقه از زمان تزریق فعال می‌شوند. حدود ۱ تا ۳ ساعت بعد از زمان تزریق، انسولین به حداکثر اثر خود می‌رسد و تا ۵ ساعت تاثیر آن در بدن ادامه دارد. این نوع انسولین بعد از غذا خوردن سریع‌تر عمل می‌کند. به همین دلیل باید بعد از تزریق غذا بخورید. چند نوع متداول انسولین سریع اثر عبارتند از:

• انسولین آسپارت
• لیسپرو
• گلولیزین
• انسولین نوروپید
• انسولین اسپارتینا
• انسولین اپیدرا

۲. انسولین کوتاه اثر

انسولین کوتاه اثر به زمان بیشتری برای شروع به کار نیاز دارد. حدود ۳۰ دقیقه زمان لازم است تا سطح گلوکز خون را پایین بیاورد. به همین دلیل باید ۳۰ دقیقه قبل از خوردن غذا انسولین را تزریق کنید. ۲ تا ۵ ساعت بعد از تزریق، انسولین به حداکثر تاثیر خود می‌رسد. ۶ تا ۸ ساعت پس از تزریق تاثیر دارو در بدن ادامه دارد. چند نوع متداول انسولین کوتاه اثر عبارتند از:

• اکت ربید
• هومولین
• رگولار

۳. انسولین متوسط اثر

به انسولین‌های متوسط اثر انسولین پایه هم گفته می‌‌شود. این نوع انسولین کدر بوده و باید پیش از تزریق خوب مخلوط شود. شروع کار این نوع انسولین حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه بعد از تزریق است. بعد از ۴ تا ۱۲ ساعت از زمان تزریق، عملکرد آن به حداکثر مقدار خود می‌رسد. تاثیر انسولین متوسط اثر حدود ۱۶ تا ۲۴ ساعت باقی می‌ماند. ۲ نوع متداول انسولین متوسط اثر عبارتند از:

• انسولین ایزوفان انسانی NPH
• انسولین پروتافان

اگر ساکن همدان هستید می‌توانید برای تنظیم دوز و نوع انسولین، تحت نظر دکتر غدد همدان باشید.

۴. انسولین طولانی اثر

این نوع انسولین در زمان طولانی‌تری تاثیر می‌گذارد. عملکرد آنها در زمان طولانی‌تری ادامه دارد. شفاف هستند و قبل از تزریق نیازی به مخلوط کردن آنها نیست. نوع متداول انسولین طولانی اثر انسولین گلارژین است. آزادسازی دارو در بدن آهسته و پیوسته بوده و اوج اثر آشکاری ندارد. تاثیر این انسولین حدود ۲۴ ساعت ادامه دارد. معمولا یک بار در روز تزریق می‌شود. اما ممکن است پزشک برای برخی افراد دو بار در روز آن را تجویز کند. انسولین گلارژین خود به دو نوع انسولین تقسیم می‌شود:

• انسولین لانتوس: قدرت این انسولین ۱۰۰ واحد در میلی‌لیتر است
• انسولین توجئو: قدرت این انسولین ۳۰۰ واحد در میلی‌لیتر است. تاثیر آن بیشتر از ۲۴ ساعت است. برای ایمنی بیشتر همراه با یک قلم یک‌بارمصرف ارائه می‌شود

علاوه بر انسولین گلارژین، انسولین دتمیر نیز جز طولانی اثرها محسوب می‌شود. این انسولین هم آهسته و پیوسته ترشح می‌شود. تاثیر انسولین دتمیر تا ۱۸ ساعت ادامه داشته و معمولا دو بار در روز تزریق می‌شود. متداول‌ترین نوع انسولین دتمیر انسولین لومیر (Levemir) است.

۵. انسولین مخلوط

انسولین مخلوط یا premixed insulin همان‌طور که از اسم آن مشخص است، مخلوطی از چند ترکیب انسولین است. انسولین نوومیکس و نوومیکس انسولین معمولا ترکیبی از انسولین آسپارت سریع اثر و بخش پروتامین‌دار با اثر طولانی‌تر است. انسولین رایزودگ، رایزودگ انسولین و انسولین رایزودک ترکیبی از انسولین دگلودک و انسولین آسپارت است. این نوع انسولین می‌تواند هم بخشی از نیاز پایه و هم بخشی از نیاز وعده‌ای را پوشش دهد، اما انعطاف آن از تزریق جداگانه انسولین پایه و انسولین وعده‌ای کمتر است. انسولین‌های مخلوط متداول را در جدول زیر مشاهده می‌کنید.

۶. بهترین نوع انسولین برای دیابت کدام است؟

انتخاب انسولین بر اساس نوع دیابت توسط متخصص انجام می‌شود. در دیابت نوع ۱ معمولا بیمار به انسولین پایه و انسولین وعده‌ای نیاز دارد، در حالی که در دیابت نوع ۲ ممکن است ابتدا فقط انسولین پایه مثل انسولین لانتوس، انسولین گلارژین یا انسولین لومیر تجویز شود. بعضی بیماران به دلیل سبک زندگی، تعداد وعده‌ها یا خطر افت قند، از انسولین مخلوط مثل انسولین نوومیکس یا انسولین رایزودگ استفاده می‌کنند.

تنوع انسولین‌ها زیاد بوده و انتخاب بهترین نوع آن برای شما مشکل است. پزشک برای شما بهترین نوع انسولین را انتخاب می‌کند. برای انتخاب انسولین باید موارد زیر را در نظر داشته باشید:

• نحوه پاسخ به انسولین (مدت‌زمان جذب و طول اثر آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است.)
• سبک زندگی، رژیم غذایی، میزان ورزش و مقدار مصرف الکل و سیگار در جذب تاثیر دارد.
• چند بار در روز می‌توانید انسولین تزریق کنید؟
• چند بار در روز قند خون را چک می‌کنید؟
• سن شما چقدر است؟

۷. بهترین نوع انسولین برای دیابت بارداری کدام است؟

بیشتر افرادی که برای دیابت بارداری نیاز به درمان با انسولین دارند، انسولین سریع الاثر را قبل از غذا مصرف می‌کنند. همچنین ممکن است به نوع دیگری از انسولین (انسولین با اثر متوسط) یا انسولین لومیر در بارداری نیز احتیاج پیدا کنند که ماندگاری بیشتری دارد و یک بار در روز مصرف می‌شود. برخی انسولین‌ها مثل انسولین آسپارت و انسولین لیسپرو در منابع معتبر برای استفاده در بارداری گزینه‌های شناخته‌شده‌تری هستند. در بسیاری از بیماران، اگر رژیم غذایی و فعالیت بدنی برای کنترل قند کافی نباشد، انسولین درمانی انتخاب می‌شود، چون از جفت عبور قابل توجهی ندارد و سال‌ها در بارداری استفاده شده است.

۸. بهترین نوع انسولین در بدنسازی چیست؟

انسولین دارویی برای درمان دیابت یا شرایط مشخص پزشکی است و استفاده خودسرانه آن در بدنسازی می‌تواند باعث افت شدید قند خون، تشنج، کما و حتی مرگ شود. بعضی افراد به اشتباه تصور می‌کنند انسولین یک داروی عضله‌ساز ایمن است، اما حتی چند واحد اضافه می‌تواند برای فردی که دیابت ندارد خطرناک باشد. به‌صورت‌کلی انسولین‌های کوتاه‌اثر زمان شروع سریعی در حدود ۵ تا ۳۰ دقیقه پس از مصرف دارند و حداکثر اثر آنها ۱ تا ۳ ساعت است.

تفاوت انواع انسولین های موجود در بازار چیست؟

انواع انسولین‌ها از نظر زمان اثرگذاری، زمان اوج اثر، مدت ماندگاری و محل کاربرد با هم متفاوند. انسولین سریع اثر مثل انسولین نوورپید، انسولین آسپارت، انسولین اپیدرا و انسولین لیسپرو معمولا برای وعده غذایی استفاده می‌شود. انسولین رگولار کوتاه اثر است و باید زودتر از غذا تزریق شود. nph یا انسولین ایزوفان متوسط اثر است و برای پوشش پایه در بخشی از روز کاربرد دارد. انسولین‌های طولانی اثر مثل انسولین لانتوس، انسولین گلارژین، انسولین لومیر و انسولین دگلودک برای قند پایه طراحی شده‌اند. انسولین‌های مخلوط مثل نوومیکس و رایزودگ نیز ترکیبی از اثر پایه و وعده‌ای دارند. در ادامه تفاوت چند نوع انسولین را بررسی می‌کنیم.

تفاوت انسولین گلارژین و لانتوس

انسولین گلارژین نام ژنریک یا ماده موثره است و لانتوس یکی از برندهای شناخته‌شده انسولین گلارژین محسوب می‌شود. بنابراین در بسیاری از موارد، تفاوت اصلی بین انسولین گلارژین و لانتوس تفاوت میان نام ماده دارویی و نام تجاری است. با این حال، همه فرآورده‌های گلارژین از نظر قلم، غلظت، شرایط نگهداری، شرکت سازنده و تجربه بیمار کاملا یکسان نیستند. اگر پزشک لانتوس را با یک گلارژین دیگر جایگزین کند، بیمار باید دوز، زمان تزریق و آموزش قلم جدید را دقیق بپرسد. تغییر برند بدون هماهنگی پزشک می‌تواند باعث سردرگمی و خطا در تزریق شود.

تفاوت انسولین آبازاگلار با لانتوس

یکی از تفاوت‌های آبازاگلار با انسولین لانتوس در شکل دارویی آنها است. لانتوس در یک ویال و یک قلم تزریقی موجود است. آبازاگلار در دو قلم تزریق مختلف عرضه می‌شود: قلم KwikPen و Tempo Pen. دو قلم آبازاگلار مشابه هستند، اما Tempo Pen می‌تواند به گوشی هوشمند شما متصل شود تا دوزهای مصرفی را ردیابی کند. از نظر کاربرد کلی، هر دو در گروه انسولین‌های طولانی اثر قرار می‌گیرند و برای کنترل سریع قند بعد از غذا مناسب نیستند. با این حال، تعویض آبازاگلار با لانتوس یا برعکس باید با نظر پزشک انجام شود، چون بیمار باید نحوه استفاده از قلم، زمان تزریق و پایش قند خون را درست بداند.

تفاوت انسولین رایزودگ با نوومیکس

انسولین رایزودگ و انسولین نوومیکس هر دو در گروه انسولین‌های مخلوط قرار می‌گیرند، اما ترکیب آن‌ها یکسان نیست. رایزودگ ترکیبی از انسولین دگلودک و انسولین آسپارت است، در حالی که نوومیکس معمولا ترکیبی از انسولین آسپارت سریع اثر و بخش آسپارت پروتامین‌دار با اثر طولانی‌تر است.

تفاوت این ترکیب‌ها باعث تفاوت در مدت اثر، انعطاف زمان تزریق و الگوی کنترل قند می‌شود. بعضی بیماران با یک نوع کنترل بهتری می‌گیرند و بعضی با نوع دیگر. به همین دلیل، جایگزینی رایزودگ انسولین با نوومیکس انسولین فقط بر اساس شباهت ظاهری یا توصیه دیگران کار درستی نیست.

 دنبال بهترین نوع انسولین برای درمان دیابت هستی؟

از مشاوره متخصص کمک بگیر!

 

بهترین دکتر غدد و متابولیسم ایران

تفاوت انسولین آسپارت و نوورپید

انسولین آسپارت نام ژنریک دارو است و نوورپید یکی از برندهای انسولین آسپارت محسوب می‌شود. بنابراین تفاوت انسولین آسپارت و نوورپید در اصل شبیه تفاوت ماده موثره و نام تجاری است. البته ممکن است فرآورده‌های مختلف آسپارت از نظر قلم، شرکت سازنده، قیمت، دسترسی و جزئیات بسته‌بندی فرق داشته باشند. نوورپید انسولین یا انسولین نوروپید معمولا نزدیک وعده غذایی استفاده می‌شود و برای کنترل قند بعد از غذا کاربرد دارد.

تفاوت انسولین اپیدرا با نوورپید

اپیدرا نام تجاری انسولین گلولیزین است و نوورپید نام تجاری انسولین آسپارت است. هر دو در گروه انسولین‌های سریع اثر قرار دارند و معمولا برای کنترل قند بعد از غذا استفاده می‌شوند. تفاوت آن‌ها در ماده موثره، شرکت سازنده، قلم، زمان‌بندی دقیق و پاسخ بدن هر بیمار است. در بسیاری از بیماران، هر دو می‌توانند نقش انسولین وعده‌ای داشته باشند، اما جایگزینی آن‌ها باید با نسخه پزشک انجام شود.

فرق انسولین لانتوس با بازالین

لانتوس و بازالین هر دو در گروه انسولین‌های پایه و طولانی اثر مطرح می‌شوند و معمولا با انسولین گلارژین مرتبط هستند. فرق انسولین لانتوس با بازالین بیشتر در برند، شرکت سازنده، قلم، دسترسی و احتمالا قیمت است. کاربرد کلی هر دو کنترل قند خون پایه است و نباید به جای انسولین سریع اثر وعده غذایی استفاده شوند. اگر پزشک یکی را جایگزین دیگری کند، بیمار باید زمان تزریق، تعداد واحد و روش استفاده از قلم را با نسخه جدید تطبیق دهد. تغییر خودسرانه بین برندها می‌تواند باعث مصرف اشتباه یا دوبار تزریق ناخواسته شود.

تفاوت انسولین لانتوس ایرانی و خارجی چیست؟

انسولین خودکاری یا انسولین قلمی که نمونه خارجی است، به دلیل داشتن قلم برای تزریق، با نمونه ایرانی تفاوت دارد. برای اطلاع از انواع انسولین از نظر عملکرد فقط به پزشک متخصص اکتفا کنید. تفاوت انسولین لانتوس ایرانی و خارجی معمولا به نام تجاری، شرکت سازنده، قلم، دسترسی، قیمت و تجربه مصرف بیمار مربوط می‌شود.

ماده موثره اصلی در فرآورده‌های گلارژین، همان انسولین گلارژین است، اما هر محصول می‌تواند ویژگی‌های تولیدی و بسته‌بندی خاص خود را داشته باشد. بیمار نباید فقط به دلیل ایرانی یا خارجی بودن، یک دارو را ترجیح دهد. معیار مهم‌تر این است که قند خون با دارو کنترل شود، افت قند شدید ایجاد نشود و بیمار بتواند قلم را درست استفاده کند.

تفاوت انسولین رگولار و nph

انسولین رگولار کوتاه اثر است و معمولا برای کنترل قند خون مرتبط با غذا یا برخی شرایط درمانی استفاده می‌شود. انسولین nph یا انسولین ان پی اچ و انسولین ایزوفان متوسط اثر است و بیشتر برای پوشش قند پایه در بخشی از روز کاربرد دارد. تفاوت مهم دیگر این است که رگولار معمولا شفاف است، اما nph اغلب ظاهر کدر یا شیری دارد و باید طبق آموزش، پیش از مصرف به آرامی یکنواخت شود. از نظر زمان تزریق هم رگولار معمولا قبل از غذا مصرف می‌شود، اما nph برنامه جداگانه‌ای دارد. جایگزینی این دو با هم بسیار خطرناک است و می‌تواند باعث افت یا افزایش شدید قند شود.

تفاوت انسولین لومیر و لانتوس

انسولین لومیر نام تجاری انسولین دتمیر است و لانتوس نام تجاری انسولین گلارژین است. هر دو در گروه انسولین‌های طولانی اثر قرار دارند و برای کنترل قند خون پایه استفاده می‌شوند. تفاوت آن‌ها در ماده موثره، مدت اثر در بدن، الگوی تزریق، قلم و پاسخ فردی بیمار است. بعضی بیماران ممکن است با لومیر به یک یا دو تزریق در روز نیاز داشته باشند، در حالی که برنامه لانتوس می‌تواند متفاوت باشد. انتخاب بین انسولین لومیر و لانتوس به قند ناشتا، افت قند شبانه، وزن، سبک زندگی و نظر پزشک بستگی دارد. بیمار نباید این دو را بدون تنظیم نسخه جایگزین کند.

بهترین محل تزریق انسولین کجاست؟

بهترین محل تزریق انسولین معمولا جایی است که بافت زیرجلدی کافی داشته باشد و بیمار بتواند تزریق را درست و تکرارپذیر انجام دهد. انسولین برای دیابت باید از طریق پوست وارد لایه چربی شود. به بافت چربی لایه زیرجلدی می‌گویند. نقاط تزریق انسولین شامل شکم، ران، بخش خارجی بازو و گاهی باسن است. شکم برای بسیاری از بیماران محل رایج و قابل پیش‌بینی‌تری است، اما همه تزریق‌ها نباید در یک نقطه انجام شوند.

میزان جذب انسولین به محل تزریق بستگی دارد. تزریق در ناحیه شکم سرعت اثر بالاتری دارد. تزریق در ناحیه ران، بازو یا باسن سرعت جذب انسولین را پایین می‌آورد. به همین دلیل بیشتر افراد از ناحیه شکم انسولین را تزریق می‌کنند. محل‌های تزریق انسولین باید چرخشی انتخاب شوند تا پوست دچار سفتی، برجستگی یا لیپوهیپرتروفی نشود. تزریق در پوست کبود، زخم، عفونی، سفت، فرورفته یا دردناک مناسب نیست. اگر یک ناحیه متورم یا توده‌مانند شده است، باید مدتی از آن استفاده نشود و پزشک آن را بررسی کند.

محل تزریق انسولین قلمی کجاست؟

برای انسولین سریع اثر مثل انسولین نوورپید یا انسولین اپیدرا، شکم اغلب انتخاب مناسبی است، چون جذب آن نسبتا یکنواخت‌تر است. برای انسولین پایه مثل انسولین لانتوس یا انسولین گلارژین هم می‌توان از شکم، ران یا نواحی دیگر طبق آموزش استفاده کرد. نکته مهم این است که بیمار در هر نوبت چند سانتی‌متر از نقطه قبلی فاصله بگیرد و یک الگوی چرخشی داشته باشد. این کار کمک می‌کند جذب انسولین ثابت‌تر بماند و پوست آسیب نبیند.

اگر انسولین در رگ تزریق شود چه میشود؟

سوزن انسولین را نباید وارد ماهیچه یا مستقیم وارد رگ کنید. زیرا سرعت جذب و عملکرد انسولین تغییر می‌کند و خطر افت شدید قند خون بالا می‌رود. تزریق وریدی انسولین فقط در شرایط خاص بیمارستانی و با پایش دقیق انجام می‌شود و برای مصرف خانگی مجاز نیست. بیمار در خانه باید انسولین را زیرجلدی تزریق کند، نه در رگ و نه در عضله. اگر پس از تزریق علائمی مثل تعریق سرد، لرزش، گیجی، تپش قلب، تاری دید، ضعف شدید یا کاهش سطح هوشیاری رخ داد، احتمال افت قند مطرح است و باید طبق آموزش پزشک اقدام فوری انجام شود. تزریق اشتباه باید جدی گرفته شود.

چگونه باید از انواع انسولین استفاده کرد؟

استفاده درست از انواع انسولین فقط به تزریق چند واحد دارو محدود نیست. بیمار باید نوع انسولین، زمان تزریق، محل تزریق، چرخش محل تزریق، دمای نگهداری، تاریخ مصرف و نشانه‌های افت قند خون را بداند. انسولین باید معمولا در بافت زیرجلدی تزریق شود، نه داخل عضله و نه داخل رگ. تزریق اشتباه می‌تواند جذب دارو را تغییر دهد و باعث افت قند یا اثر ناکافی شود.

در مصرف انسولین قلمی، بیمار باید قبل از تزریق نام انسولین را بررسی کند، سوزن جدید ببندد، در صورت نیاز هواگیری یا پرایم کند، دوز را روی عدد درست تنظیم کند و بعد از تزریق چند ثانیه صبر کند تا دارو کامل وارد پوست شود. استفاده از یک نقطه تکراری باعث برجستگی، فرورفتگی یا سفتی پوست می‌شود و جذب انسولین را نامنظم می‌کند. اگر بیمار چند نوع انسولین دارد، مثلا انسولین لانتوس و انسولین نوورپید، بهتر است قلم‌ها را با برچسب مشخص کند تا تزریق اشتباه اتفاق نیفتد. تزریق انسولین نیاز به آموزش عملی دارد و بهتر است اولین بار توسط پزشک، پرستار یا داروساز آموزش داده شود.

نحوه تزریق انسولین قلمی در شکم

تزریق انسولین قلمی در شکم باید با رعایت فاصله از ناف، انتخاب پوست سالم و چرخش محل تزریق انجام شود. شکم یکی از رایج‌ترین نقاط تزریق انسولین است، چون جذب انسولین در این ناحیه معمولا قابل پیش‌بینی‌تر است. برای طریقه زدن انسولین قلمی، ابتدا دست‌ها شسته می‌شود، نام دارو و دوز بررسی می‌شود، سرسوزن جدید وصل می‌شود و بعد از آماده‌سازی قلم، سوزن عمود یا طبق آموزش وارد بافت زیرجلدی می‌شود. محل تزریق انسولین در شکم نباید نزدیک ناف، روی زخم، کبودی، سفتی یا برجستگی پوستی باشد. بعد از تزریق، محل را محکم ماساژ ندهید، چون ممکن است جذب انسولین تغییر کند.

نحوه تزریق انسولین قلمی در بازو

تزریق انسولین قلمی در بازو کمی دشوارتر از شکم است، چون دسترسی به پشت بازو برای خود فرد سخت‌تر است و احتمال تزریق داخل عضله می‌تواند بیشتر شود. زاویه تزریق انسولین در بازو به طول سوزن، ضخامت چربی زیر پوست و آموزش فرد بستگی دارد. در بسیاری از قلم‌های امروزی با سرسوزن کوتاه، تزریق با زاویه ۹۰ درجه انجام می‌شود، اما در افراد لاغر یا کودکان ممکن است نیاز به گرفتن چین پوستی یا زاویه متفاوت باشد. اگر بیمار مطمئن نیست، باید تزریق بازو را با آموزش پرستار انجام دهد. تزریق اشتباه در عضله می‌تواند جذب را سریع‌تر و خطر افت قند را بیشتر کند.

انسولین را چه موقع باید زد؟

بهتریم زمان تزریق انسولین قبل یا بعد از غذا است؟ زمان تزریق انسولین را باید طوری تنظیم کنید که با وعده‌های غذایی هماهنگ باشد. بعد از غذا خوردن مقدار گلوکز خون افزایش پیدا می‌کند. در این زمان باید عملکرد انسولین شروع شود تا از گلوکز به درستی استفاده شود. زمان تزریق انسولین را نباید خودسرانه تغییر دهید. اگر بیمار انسولین را زودتر بزند و دیر غذا بخورد، ممکن است افت قند رخ دهد. اگر بعد از غذا خیلی دیر تزریق کند، قند بعد از غذا بالا می‌ماند.

در بیمارانی که اشتها نامنظم دارند، کودکان، سالمندان، بیماران کلیوی و زنان باردار، تنظیم زمان تزریق حساس‌تر است. بیمار باید بداند انسولینش وعده‌ای است یا پایه، چون اشتباه گرفتن انسولین لانتوس با انسولین نوورپید یا انسولین رگولار با nph می‌تواند پیامد جدی داشته باشد. زمان مناسب تزریق انواع انسولین به‌صورت زیر است:

• انسولین سریع اثر: حدودا ۱۵ دقیقه قبل از غذا تزریق شود
• بهترین زمان تزریق انسولین قلمی کوتاه اثر: ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از غذا تزریق شود
• انسولین متوسط اثر: حداکثر یک ساعت قبل از غذا تزریق شود
• انسولین مخلوط: بستگی به نوع انسولین مخلوط دارد. بین ۱۰ تا ۴۵ دقیقه قبل از غذا باید تزریق شود

انسولین‌های طولانی اثر به زمان وعده‌های غذایی وابسته نیستند. شما می‌توانید یک یا دو بار در روز انسولین دتمیر را بدون توجه به زمانی که غذا خورده‌اید، مصرف کنید. انسولین‌های طولانی‌اثر معمولاً وابسته به وعده غذایی نیستند، اما ساعت و تعداد تزریق آن‌ها باید دقیقاً طبق نوع دارو و نسخه پزشک باشد.

انواع سرنگ انسولین کدام است؟

برای تزریق انسولین باید سرنگ، قلم و پمپ انسولین را به‌درستی انتخاب کنید. سرنگ‌ها در سه اندازه زیر تولید می‌شوند:

• سرنگ ۳۰ واحدی (۰٫۳ میلی‌لیتر)
• ۵۰ واحدی (۰٫۵ میلی‌لیتر)
• ۱۰۰ واحدی (۱٫۰ میلی‌لیتر)

برای انتخاب سرنگ باید به دوز مصرفی انسولین توجه داشته باشید. به‌عنوان‌مثال اگر می‌خواهید ۱۰ واحد انسولین تزریق کنید، سرنگ ۳۰ واحدی گزینه بهتری است. برای تزریق ۵۵ واحد بهتر است از سرنگ ۱۰۰ واحدی استفاده شود. اندازه سوزن سرنگ نیز از ۶ تا ۸ میلی‌متر بوده و باید توسط پزشک اندازه مناسب انتخاب شود. بهتر است برای انتخاب سرنگ و سوزن آن با دکتر غدد مشاوره داشته باشید.

هر قلم انسولین چند واحد است؟

بسیاری از قلم‌های رایج انسولین حاوی ۳ میلی‌لیتر محلول با غلظت ۱۰۰ واحد در هر میلی‌لیتر هستند، یعنی مجموعا حدود ۳۰۰ واحد انسولین دارند. با این حال، بعضی انسولین‌ها غلظت یا حجم متفاوتی دارند و نباید همه قلم‌ها را یکسان دانست. بیمار باید اطلاعات روی برچسب قلم، جعبه و بروشور دارو را بخواند و از داروساز بپرسد. اشتباه در تشخیص غلظت قلم می‌تواند باعث تزریق دوز اشتباه شود. شمارش تعداد واحدهای باقی‌مانده هم بهتر است طبق راهنمای همان قلم انجام شود.

شرایط نگهداری انسولین خودکاری

نگهداری انسولین خودکاری یا قلم انسولین به نوع انسولین، شرکت سازنده و مدت زمان باز شدن قلم بستگی دارد. قلم بازنشده معمولا باید در یخچال بماند، اما قلمی که در حال مصرف است در بسیاری از موارد می‌تواند برای مدت مشخصی در دمای اتاق نگهداری شود. باقی گذاشتن سرسوزن روی قلم کار درستی نیست، چون ممکن است باعث نشت دارو، ورود هوا یا آلودگی شود. اگر انسولین درست نگهداری نشود، ممکن است اثر کافی نداشته باشد و قند خون را به خوبی کنترل نکند. نکات مهم نگهداری انسولین خودکاری عبارتند از:

• نگهداری قلم بازنشده در یخچال
• قرار ندادن قلم در فریزر یا معرض یخ‌زدگی
• نگهداری قلم در حال مصرف در دمای اتاق، طبق بروشور دارو
• دور نگه داشتن قلم از گرما، نور مستقیم و داخل خودرو
• جدا کردن سرسوزن بعد از هر تزریق
• استفاده از سرسوزن جدید در هر نوبت تزریق
• یادداشت تاریخ باز شدن قلم
• حمل قلم در سفر داخل کیف عایق، بدون تماس مستقیم با یخ
• بررسی ظاهر محلول قبل از تزریق

نحوه نگهداری انواع انسولین سبز و نارنجی

بعضی بیماران از اصطلاح‌هایی مثل انسولین سبز، انسولین نارنجی، انسولین آبی، انسولین طوسی یا انسولین سرمه‌ای استفاده می‌کنند، اما رنگ معیار قطعی تشخیص نوع انسولین نیست. ممکن است یک رنگ در یک برند مربوط به انسولین nph باشد و در برند دیگر معنای متفاوتی داشته باشد. بیشتر انسولین‌های بازنشده باید در یخچال نگهداری شوند و نباید یخ بزنند یا در معرض گرمای زیاد قرار بگیرند.

اگر سوال شما این است که انسولین قلمی چند ساعت بیرون بمونه خراب میشه، باید گفت انسولین باز نشده را می‌توانید در یخچال نگهداری کنید. دمای یخچال باید ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد باشد. انسولین نباید یخ بزند. نسولین نباید زیر نور مستقیم آفتاب نگه داشته شود.

نکاتی قبل از تزریق انواع انسولین قلمی

قبل از تزریق انواع انسولین قلمی باید چند نکته ساده اما مهم بررسی شود تا خطر خطای دوز، تزریق اشتباه یا افت قند خون کمتر شود. بیمارانی که چند نوع انسولین دارند، مثلا انسولین لانتوس و انسولین نوورپید یا انسولین رایزودگ و نوومیکس، باید قبل از هر تزریق نام قلم را دقیق بخوانند. دوز، تاریخ مصرف، ظاهر محلول و محل تزریق هم باید بررسی شود. تزریق با عجله یا بدون بررسی دارو می‌تواند باعث مصرف اشتباه انسولین پایه به جای انسولین وعده‌ای یا برعکس شود. نکات مهم قبل از تزریق انسولین قلمی عبارتند از:

• شستن دست‌ها قبل از تزریق
• بررسی نام انسولین روی قلم
• اطمینان از درست بودن دوز تجویز شده
• بررسی تاریخ مصرف دارو
• بررسی ظاهر محلول انسولین
• وصل کردن سرسوزن جدید
• هواگیری قلم طبق راهنمای دارو
• انتخاب محل تزریق سالم و بدون زخم یا کبودی
• چرخش محل تزریق در هر نوبت
• تزریق نکردن روی ناحیه سفت، متورم یا ملتهب
• توجه به زمان غذا، ورزش و قند خون قبل از تزریق
• ثبت دوز و زمان تزریق در بیماران چند نوبتی

اگر هر یک از موارد زیر اتفاق افتاد، انسولین را مصرف نکنید:

• انسولین شفاف کدر شده است
• انسولین از نوع کدر است؛ اما تکه‌هایی داخل آن دیده می‌شود یا رسوبات آن با چرخش ملایم ترکیب نمی‌شود
• تاریخ انقضا انسولین به پایان رسیده است
• انسولین یخ زده است یا در معرض دمای بسیار بالا قرار گرفته است

برای انتخاب بهترین نوع انسولین به کدام دکتر مراجعه کنیم؟

انسولین انواع مختلفی داشته و برای انتخاب بهترین نوع آن باید با دکتر غدد و متابولیسم یا دکتر داخلی مشورت کنید. برای انتخاب بهترین نوع انسولین، مراجعه به بهترین دکتر دیابت ایران بهترین گزینه است، به‌خصوص اگر بیمار دیابت نوع ۱، دیابت بارداری، نوسان شدید قند، افت قند مکرر یا بیماری کلیوی و قلبی داشته باشد. پزشک عمومی، متخصص داخلی و متخصص زنان هم در بسیاری از موارد می‌توانند درمان دیابت را شروع یا پیگیری کنند، اما تنظیم تخصصی چند نوع انسولین معمولا نیاز به ارزیابی دقیق‌تر دارد. در کودکان و نوجوانان، متخصص غدد کودکان مناسب‌تر است. در بارداری هم هماهنگی بین متخصص زنان و متخصص غدد اهمیت زیادی دارد.

عوارض انسولین چیست؟

مهم‌ترین عارضه انسولین افت قند خون است که معمولا زمانی رخ می‌دهد که دوز انسولین زیاد باشد، وعده غذایی حذف شود، فعالیت بدنی ناگهانی افزایش پیدا کند یا بیمار نوع انسولین را اشتباه مصرف کند. انسولین‌هایی مثل انسولین رایزودگ، انسولین لانتوس، انسولین نوومیکس، انسولین نوورپید و انسولین رگولار اگر در زمان یا دوز اشتباه تزریق شوند، می‌توانند باعث افت قند شوند. برخی از عوارض احتمالی و مضرات انسولین عبارتند از:

• افت قند خون
• لرزش و تعریق سرد
• گرسنگی شدید
• تپش قلب
• سردرد و گیجی
• تاری دید
• ضعف و بی‌حالی
• افزایش وزن
• درد، خارش یا قرمزی محل تزریق
• کبودی محل تزریق
• سفت شدن یا برجستگی پوست در محل تزریق
• حساسیت دارویی در موارد نادر
• تشنج یا کاهش هوشیاری در افت قند شدید

انسولینی که مصرف می‌کنی عوارض داره؟ برای تغییر نوع انسولین با دکتر مشورت کن.

بهترین دکتر دیابت ایران

عوارض انسولین قلمی چیست؟

اگر بیمار دوز را اشتباه تنظیم کند، سرسوزن را درست وصل نکند یا انسولین را در محل نامناسب تزریق کند، احتمال افت قند، درد، کبودی یا جذب نامنظم دارو بیشتر می‌شود. استفاده مکرر از یک نقطه برای تزریق هم می‌تواند باعث برجستگی یا ضخیم شدن بافت چربی زیر پوست شود و اثر انسولین را غیرقابل پیش‌بینی کند. استفاده چندباره از سرسوزن قلمی نیز ممکن است درد، تحریک پوست و احتمال آلودگی را افزایش دهد. اگر بعد از تزریق علائمی مثل کهیر منتشر، تنگی نفس، ورم صورت یا ضعف شدید ایجاد شد، احتمال حساسیت جدی وجود دارد و باید فوری پیگیری شود. عوارض احتمالی انسولین قلمی عبارتند از:

• افت قند خون
• درد یا سوزش هنگام تزریق
• کبودی محل تزریق
• قرمزی و خارش پوست
• سفتی یا برجستگی زیر پوست
• نشت مقدار کمی انسولین از محل تزریق
• تحریک پوست به دلیل استفاده چندباره از سرسوزن
• خطای دوز در صورت تنظیم اشتباه قلم
• حساسیت شدید در موارد نادر

 عوارض انسولین بر کلیه چیست؟

انسولین معمولا به عنوان دارویی که مستقیما به کلیه آسیب می‌زند شناخته نمی‌شود. برعکس، کنترل درست قند خون با انسولین می‌تواند به کاهش خطر آسیب کلیوی ناشی از دیابت کمک کند. نکته مهم این است که در بیماران مبتلا به نارسایی کلیه، دفع و نیاز بدن به انسولین ممکن است تغییر کند و همین موضوع خطر افت قند خون را بیشتر می‌کند. بنابراین بیمار دیابتی که مشکل کلیوی دارد، باید قند خون خود را دقیق‌تر پایش کند و دوز انسولین را فقط با نظر پزشک تغییر دهد. موارد مهم درباره انسولین و کلیه عبارتند از:

• انسولین معمولا آسیب مستقیم کلیوی ایجاد نمی‌کند
• کنترل قند با انسولین می‌تواند از آسیب دیابتی کلیه پیشگیری کند
• نارسایی کلیه ممکن است خطر افت قند را افزایش دهد
• دوز انسولین در بیماری کلیوی ممکن است نیاز به تنظیم داشته باشد
• ورم پا، کاهش ادرار یا دفع پروتئین نیاز به بررسی پزشکی دارد
• تغییر خودسرانه دوز در بیماران کلیوی خطرناک است

عوارض انسولین بر کبد چیست؟

انسولین معمولا عامل آسیب مستقیم به کبد محسوب نمی‌شود، اما کبد نقش مهمی در تنظیم قند خون دارد و بیماری‌های کبدی می‌توانند پاسخ بدن به انسولین را تغییر دهند. در افراد مبتلا به کبد چرب، مقاومت به انسولین شایع‌تر است و ممکن است کنترل قند خون سخت‌تر شود. در بیماری‌های شدید کبدی، ذخیره و آزادسازی قند از کبد مختل می‌شود و احتمال افت قند خون در برخی شرایط افزایش پیدا می‌کند. بنابراین اگر بیمار دیابتی همزمان مشکل کبدی دارد، باید تنظیم دوز انسولین با دقت بیشتری انجام شود. مصرف خودسرانه انسولین یا تغییر دوز در افراد دارای بیماری کبدی می‌تواند باعث نوسان خطرناک قند خون شود.

عوارض انسولین در مردان چیست؟

عوارض انسولین در مردان از نظر کلی تفاوت زیادی با زنان ندارد و بیشتر شامل افت قند خون، افزایش وزن، واکنش محل تزریق و تغییرات پوستی محل تزریق است. بعضی مردان نگران اثر انسولین بر توان جنسی هستند، اما در بیشتر موارد مشکلات جنسی در دیابت بیشتر به کنترل نامناسب قند، آسیب عصبی، اختلال عروقی، فشار خون بالا یا داروهای دیگر مربوط است، نه خود انسولین.

کنترل بهتر دیابت با انسولین می‌تواند در بلندمدت به کاهش آسیب عصبی و عروقی کمک کند. با این حال، اگر مرد مبتلا به دیابت دچار اختلال نعوظ، خستگی شدید، کاهش میل جنسی یا نوسان شدید قند خون شده است، باید برای بررسی کامل به پزشک مراجعه کند. خودسرانه کم کردن یا قطع انسولین برای جلوگیری از عوارض، می‌تواند خطرناک باشد. عوارض احتمالی انسولین در مردان عبارت است از:

• افت قند خون
• افزایش وزن
• درد یا کبودی محل تزریق
• خارش یا قرمزی پوست
• سفت شدن محل تزریق
• نوسان قند در صورت دوز نامناسب

عوارض تزریق انسولین در شکم چیست؟

تزریق انسولین در شکم یکی از روش‌های رایج و قابل قبول تزریق زیرجلدی است، اما اگر درست انجام نشود می‌تواند عوارض موضعی ایجاد کند. شایع‌ترین عوارض تزریق انسولین در شکم شامل درد خفیف، کبودی، خارش، قرمزی یا سفت شدن پوست است.

اگر بیمار همیشه انسولین را در یک نقطه از شکم تزریق کند، ممکن است بافت چربی زیر پوست ضخیم یا برجسته شود و جذب انسولین نامنظم شود. تزریق نزدیک ناف، روی کبودی، زخم، التهاب یا ناحیه سفت‌شده مناسب نیست. همچنین ماساژ شدید محل تزریق می‌تواند جذب انسولین را تغییر دهد و احتمال افت قند را بالا ببرد. عوارض احتمالی تزریق انسولین در شکم عبارتند از:

• درد خفیف هنگام تزریق
• کبودی محل تزریق
• قرمزی یا خارش پوست
• سفتی یا برجستگی زیر پوست
• جذب نامنظم انسولین در صورت تزریق مکرر در یک نقطه
• التهاب یا عفونت محل تزریق در موارد نادر
• نشت مقدار کمی انسولین پس از تزریق
• افت قند در صورت جذب سریع‌تر از انتظار

قیمت انواع انسولین چقدر است؟

بهای انواع انسولین به برند، نوع انسولین، ایرانی یا خارجی بودن، قلمی یا ویالی بودن، پوشش بیمه، سهمیه دارویی، داروخانه و زمان خرید بستگی دارد. قیمت انسولین رایزودگ، انسولین لانتوس، انسولین نوورپید، انسولین اپیدرا، انسولین نوومیکس، انسولین nph و سایر انواع ممکن است در دوره‌های مختلف تغییر کند. در حال حاضر خرید و فروش انسولین قلمی با سهمیه امکان‌پذیر است.

پزشکان پیشنهادی

4.9 (3235 نظر)

دکتر رامین اسدی

فوق تخصص غدد کودکان

نوبت بگیرید

4.7 (2159 نظر)

دکتر مجید رمضانی

فوق تخصص غدد و متابولیسم

نوبت بگیرید

4.6 (2138 نظر)

دکتر محمد باقرزاده

فوق تخصص غدد و متابولیسم

نوبت بگیرید

4.3 (2086 نظر)

دکتر شهاب نوریان

فوق تخصص غدد کودکان

نوبت بگیرید

3.8 (2188 نظر)

دکتر محمدرضا میرزایی

فوق تخصص غدد و متابولیسم

نوبت بگیرید

4.9 (1552 نظر)

دکتر جواد تولایی

فوق تخصص غدد و متابولیسم

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

انواع انسولین بر اساس مدت زمان اثر به سریع اثر، کوتاه اثر، متوسط اثر، طولانی اثر و مخلوط تقسیم می‌شوند. نوورپید، انسولین آسپارت، انسولین اپیدرا و انسولین لیسپرو بیشتر برای قند بعد از غذا کاربرد دارند. انسولین رگولار کوتاه اثر است و زمان تزریق متفاوتی دارد. انسولین nph و انسولین ایزوفان متوسط اثر هستند. لانتوس، انسولین گلارژین، انسولین لومیر، انسولین دتمیر و انسولین دگلودک برای قند پایه استفاده می‌شوند. انتخاب نوع انسولین بر عهده پزشک است. متخصص غدد بر اساس سن، شرایط بدنی، نوع دیابت، سبک زندگی و تعداد دفعات چک کردن قند خون در روز یکی از انواع انسولین را انتخاب می‌کند. اگر با انسولین دچار افت قند، افزایش قند مداوم، عوارض پوستی یا سردرگمی در مصرف شده‌اید، بهترین کار مراجعه به پزشک و اصلاح برنامه درمانی است. برای اطلاعات کامل در مورد داروهای انسولین و نحوه استفاده از آنها باید با دکتر غدد یا دکتر داخلی مشاوره داشته باشید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!