فهرست مطالب
- علت حساسیت پوستی خارش و قرمزی چیست؟
- حساسیت پوستی خارش و قرمزی صورت نشانه چیست؟
- حساسیت پوستی خارش و قرمزی دست نشانه چیست؟
- حساسیت پوستی خارش و قرمزی در کودکان نشانه چیست؟
- حساسیت پوستی خارش و قرمزی نوزاد نشانه چیست؟
- حساسیت پوستی خارش و قرمزی در بارداری نشانه چیست؟
- درمان حساسیت پوستی خارش و قرمزی چیست؟
- نتیجه گیری
حساسیت پوستی خارش و قرمزی همیشه به معنای آلرژی نیست. خشکی شدید پوست، تماس با شوینده، عفونت قارچی، گال، اگزما و بعضی داروها نیز میتوانند پوست را قرمز و خارشدار کنند. محل ضایعه و شکل آن سرنخهایی درباره علت در اختیار پزشک قرار میدهد. از طرفی درمان بدون شناخت علت ممکن است علائم را تشدید کند. برای نمونه، پماد کورتونی میتواند التهاب اگزما را کاهش دهد، اما مصرف آن روی بعضی عفونتها وضعیت را بدتر میکند. در این مقاله از دکترتو، علل آلرژی پوستی خارش و قرمزی در صورت، دست، کودکان، نوزادان و بارداری را بررسی خواهیم کرد سپس به معرفی پماد، قرص و روشهای خانگی مناسب میپردازیم.
علت حساسیت پوستی خارش و قرمزی چیست؟
علت حساسیت پوستی خارش و قرمزی ممکن است تماس مستقیم با یک ماده محرک یا واکنش سیستم ایمنی به یک ماده حساسیتزا باشد. درماتیت تماسی، درماتیت آتوپیک و کهیر از علتهای شایع این علائم هستند. درماتیت تماسی به ۲ شکل اصلی ایجاد میشود:
- درماتیت تماسی تحریکی: شوینده، الکل، حلال، صابون و شستوشوی مکرر به سد محافظ پوست آسیب میزنند.
- درماتیت تماسی آلرژیک: سیستم ایمنی به موادی مانند نیکل، عطر، مواد نگهدارنده، لاتکس یا رنگ مو واکنش نشان میدهد.
علتهای احتمالی آلرژی پوستی خارش و قرمزی عبارتاند از:
- شویندهها و مواد ضدعفونیکننده
- محصولات آرایشی و مراقبت از پوست
- عطر و اسانسهای گیاهی
- زیورآلات حاوی نیکل
- لاتکس و مواد سازنده دستکش
- رنگ مو و مواد آرایش ناخن
- داروهای موضعی یا خوراکی
- گزش حشرات
- گرما، تعریق و اصطکاک
- خشکی شدید پوست
- اگزمای آتوپیک
- کهیر
هر راش قرمز و خارشدار حساسیت نیست. عفونت قارچی، گال، تبخال، عفونت باکتریایی و بعضی بیماریهای التهابی پوست نیز ممکن است چنین ظاهری داشته باشند.
| شکل ضایعه | علت احتمالی | نشانه کمککننده |
|---|---|---|
| پوست خشک، ترکخورده و خارشدار | اگزما یا تحریک پوستی | تشدید پس از شستوشو |
| برجستگیهای متورم و جابهجاشونده | کهیر | محوشدن هر ضایعه طی چند ساعت |
| ضایعه حلقهای با حاشیه مشخص | عفونت قارچی | گسترش تدریجی از اطراف |
| خارش شدید شبانه | گال | درگیری بین انگشتان یا اعضای خانواده |
| قرمزی گرم، دردناک و در حال گسترش | عفونت باکتریایی | تب، درد یا تورم |
| تاول یا زخم مخاط دهان | واکنش دارویی یا بیماری جدی | تب و احساس ناخوشی |
زمان شروع علائم نیز مهم است. ضایعهای که پس از مصرف محصول جدید ایجاد شده است، احتمال حساسیت تماسی را مطرح میکند. در مقابل، خارش بدن منتشر بدون ضایعه مشخص ممکن است به خشکی پوست، دارو یا یک بیماری داخلی ارتباط داشته باشد.
حساسیت پوستی خارش و قرمزی صورت نشانه چیست؟
حساسیت پوستی خارش و قرمزی صورت اغلب نشانه تماس پوست با محصولات آرایشی، ضدآفتاب، رنگ مو، عطر یا شوینده جدید است. اگزما، التهاب اطراف دهان و بیماریهای دیگری مانند روزاسه نیز ممکن است ظاهر مشابهی ایجاد کنند. پوست صورت نازکتر است و سریعتر به مواد محرک واکنش نشان میدهد. مواد زیر از محرکهای شایع صورت هستند:
- کرم و سرم جدید
- ضدآفتاب عطردار
- رنگ مو یا مواد فرکننده مو
- عطر و اسپری
- چسب مژه و مواد آرایشی چشم
- ماسک یا محصولات لایهبردار
- رتینوئیدها و اسیدهای لایهبردار
- شوینده قوی
- اسانسهای گیاهی
در حساسیت یا درماتیت پلک، عامل محرک همیشه مستقیماً روی پلک استفاده نشده است. لاک ناخن، رنگ مو یا محصولی که با دست لمس شده نیز ممکن است به پلک منتقل شود.
محصولات جدید را قطع کنید و صورت را با آب ولرم و شوینده ملایم بشویید. از اسکراب، لایهبردار، آبلیمو، سرکه و اسانس استفاده نکنید. پمادهای کورتونی قوی مانند بتامتازون و تریامسینولون نیز برای مصرف خودسرانه روی صورت مناسب نیستند. تورم شدید پلک یا لب، درد چشم، تاری دید، تاول یا درگیری دهان به ارزیابی سریع نیاز دارد.
حساسیت پوستی خارش و قرمزی دست نشانه چیست؟
خارش و قرمزی دست بیشتر در اثر درماتیت تماسی، اگزمای دست یا شستوشوی مکرر ایجاد میشود. تماس با شویندهها، الکل، سیمان، دستکش، مواد آرایشی و محصولات شغلی از علتهای رایج هستند.
نشانههای اگزمای دست عبارتاند از:
- خشکی و پوستهریزی
- ترکهای دردناک
- خارش و سوزش
- قرمزی پشت یا کف دست
- تاولهای ریز در کناره انگشتان
- تشدید علائم پس از شستوشو
حساسیت به دستکش ممکن است به لاتکس یا مواد شیمیایی بهکاررفته در ساخت دستکش مربوط باشد. گاهی نیز تعریق داخل دستکش باعث تحریک پوست میشود. هنگام کار با شوینده از دستکش مناسب استفاده کنید. وجود یک لایه دستکش نخی زیر دستکش ضدآب میتواند تماس مستقیم و تعریق را کمتر کند. پس از شستوشوی دست نیز مرطوبکننده بدون عطر بزنید.
خارش شدید بین انگشتان، بهویژه در شب، ممکن است نشانه گال باشد. ضایعه حلقهای نیز احتمال قارچ را مطرح میکند. این موارد با پماد حساسیت معمولی درمان نمیشوند. برای دریافت درمان مناسب هماکنون با بهترین دکتر بیماری های پوستی و درماتولوژی ایران مشورت کنید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs
Contact dermatitis causes the skin to become itchy, blistered, dry and cracked. Lighter skin can become red, and darker skin can become dark brown, purple or grey.
ترجمه فارسی:
درماتیت تماسی باعث خارش، تاول، خشکی و ترک خوردگی پوست میشود. پوست روشنتر میتواند قرمز شود و پوست تیرهتر میتواند قهوهای تیره، بنفش یا خاکستری شود.

درماتیت عصبی چیست؟
حساسیت پوستی خارش و قرمزی در کودکان نشانه چیست؟
حساسیت پوستی خارش و قرمزی در کودکان بیشتر با اگزمای آتوپیک، حساسیت تماسی، کهیر یا گزش حشرات ارتباط دارد. عفونتهای ویروسی، گال و بعضی بیماریهای عفونی نیز میتوانند راش خارشدار ایجاد کنند. اگزما یا حساسیت پوستی کودکان معمولاً با خشکی پوست و دورههای تشدید و بهبود همراه است. آرنج، زانو، دست، گردن و صورت از محلهای شایع درگیری هستند. گرما، تعریق، لباس پشمی، صابون عطردار و خشکی هوا میتوانند علائم را بیشتر کنند.
والدین باید به نشانههای زیر توجه کنند:
- تب یا بیحالی
- تاولهای گسترده
- ترشح یا پوسته زردرنگ
- درد و گرمی پوست
- لکههای بنفش که با فشار محو نمیشوند.
- تورم صورت یا زبان
- مشکل تنفسی
- خارش شبانه در سایر اعضای خانواده
داروی بزرگسالان را نباید با کاهش حدسی مقدار آن به کودک داد. پماد کورتونی نیز باید بر اساس سن، محل ضایعه و شدت التهاب انتخاب شود. پوست کودک دارو را بیشتر از پوست بزرگسال جذب میکند.
حساسیت پوستی خارش و قرمزی نوزاد نشانه چیست؟
خارش و قرمزی پوست نوزاد ممکن است نشانه اگزما، عرقسوزشدن، حساسیت تماسی یا التهاب پوشک باشد. بااینحال، بعضی راشهای عفونی یا واکنشهای دارویی نیز ممکن است با قرمزی پوست شروع شوند. اگزمای نوزاد بیشتر روی گونهها، پوست سر و سطح خارجی دستوپا دیده میشود. پوست ممکن است خشک، زبر، قرمز یا ترشحدار باشد. بزاق، گرما، پارچه زبر، شوینده لباس و محصولات عطردار میتوانند آن را تشدید کنند.
برای مراقبت اولیه:
- حمام را کوتاه و با آب ولرم انجام دهید.
- از شوینده بدون عطر استفاده کنید.
- پس از حمام مرطوبکننده چرب بزنید.
- لباس نخی و سبک به نوزاد بپوشانید.
- ناخنها را کوتاه نگه دارید.
- از روغنهای اسانسی و ترکیبات خانگی دوری کنید.
در نوزاد، استفاده خودسرانه از بتامتازون، تریامسینولون یا ترکیبات کورتون و ضدقارچ مناسب نیست. پزشک در صورت نیاز معمولاً ضعیفترین داروی مؤثر را برای مدت محدود انتخاب میکند. راش نوزاد زیر ۳ ماه، بهویژه همراه با تب، بیحالی، تاول یا کاهش شیرخوردن، باید سریع بررسی شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت webmd
Symptoms can be different for each person. Infants and young children usually have eczema on their face, knees, or outside of their elbows. Older children and adults tend to have symptoms on their hands or feet, arms, or behind their knees.
ترجمه فارسی:
علائم میتواند برای هر فرد متفاوت باشد. نوزادان و کودکان خردسال معمولاً اگزما را روی صورت، زانوها یا قسمت بیرونی آرنج خود دارند. کودکان بزرگتر و بزرگسالان معمولاً علائمی را روی دستها یا پاها، بازوها یا پشت زانوهای خود دارند.
حساسیت پوستی خارش و قرمزی در بارداری نشانه چیست؟
خارش بدن در بارداری ممکن است به خشکی پوست، اگزما، کهیر یا بثورات مخصوص بارداری مربوط باشد. تغییرات هورمونی، کشش پوست و تعریق نیز میتوانند خارش را بیشتر کنند. برخی زنان در ماههای پایانی بارداری دچار برجستگیها و پلاکهای خارشدار روی شکم میشوند. این ضایعات ممکن است به رانها و باسن گسترش پیدا کنند. تشخیص آنها باید پس از معاینه انجام شود.
علت خارش بدن در شب بدون راش واضح، بهویژه در کف دست و پا، ممکن است به یک اختلال کبدی بارداری ارتباط داشته باشد که نیازمند بررسی فوری است. زنان باردار نباید آنتیهیستامین، پماد کورتونی یا داروی گیاهی را خودسرانه مصرف کنند. میزان جذب دارو به قدرت پماد، سطح پوست، محل مصرف و مدت درمان بستگی دارد. نشانههای نیازمند بررسی سریع عبارتاند از:
- خارش شدید کف دست یا پا
- زردی پوست یا چشم
- ادرار تیره
- تاول گسترده
- تب یا احساس ناخوشی
- تورم صورت و تنگی نفس
- شروع راش پس از مصرف داروی جدید
درمان حساسیت پوستی خارش و قرمزی چیست؟
درمان حساسیت پوستی خارش و قرمزی با قطع تماس با عامل محرک آغاز میشود. سپس باید خارش، التهاب و آسیب سد محافظ پوست را کنترل کرد. درمان دقیق به علت و محل ضایعه بستگی دارد. اقدامهای اصلی شامل موارد زیر هستند:
- محصول یا ماده مشکوک را کنار بگذارید.
- پوست را با آب ولرم بشویید.
- از کمپرس خنک استفاده کنید.
- مرطوبکننده بدون عطر بزنید.
- از حمام داغ و طولانی دوری کنید.
- لباس نخی و آزاد بپوشید.
- پوست را نخارانید.
- داروی متناسب با تشخیص را مصرف کنید.
اگر علائم پس از تماس با شوینده ایجاد شدهاند، شستوشوی ماده و محافظت از پوست اهمیت دارد. در حساسیت آلرژیک نیز ممکن است پزشک برای پیدا کردن ماده عامل، تست پوستی تماسی انجام دهد. پزشک باید ضایعات ماندگار، مکرر یا مقاوم به درمان را بررسی کند. ممکن است علت، قارچ، گال، عفونت باکتریایی یا بیماری دیگری باشد. شما میتوانید برای بررسی وضعیت خود هماکنون از بهترین دکتر پوست و مو ایران نوبتتان را دریافت کنید.
مراجعه فوری در شرایط زیر ضرورت دارد:
- تورم لب، زبان یا گلو
- خسخس یا تنگی نفس
- ضعف ناگهانی یا غش
- تب و درد شدید پوست
- تاول یا کندهشدن پوست
- زخم دهان، چشم یا ناحیه تناسلی
- قرمزی گرم و در حال گسترش
- لکههای بنفش یا خونریزی زیرپوستی
1. پماد حساسیت پوستی خارش و قرمزی چیست؟
پماد مناسب حساسیت پوستی بر اساس علت و محل ضایعه انتخاب میشود. مرطوبکننده برای خشکی و اگزما کاربرد دارد. کورتون موضعی نیز التهاب بعضی انواع اگزما و درماتیت تماسی را کاهش میدهد. فرآوردههای مورد استفاده ممکن است شامل این موارد باشند:
- مرطوبکننده و نرمکننده: برای ترمیم سد محافظ پوست
- هیدروکورتیزون: کورتون ضعیف برای بعضی التهابهای محدود
- تریامسینولون: کورتون قویتر برای موارد انتخابشده
- بتامتازون: کورتون با قدرت متغیر برای التهاب متوسط تا شدید
- تاکرولیموس یا پیمکرولیموس: داروهای نسخهای غیرکورتونی برای بعضی انواع اگزما
- پراموکسین: برای تسکین موقت بعضی خارشهای محدود
پماد کورتونی، علت کهیر گرمایی یا کولینرژیک را درمان نمیکند. برای کهیر گسترده معمولاً آنتیهیستامین خوراکی کاربرد بیشتری دارد. همچنین کورتون موضعی برای عفونت قارچی، گال یا عفونت باکتریایی درمان اصلی نیست. قدرت پماد، محل مصرف و مدت درمان باید مشخص باشد. استفاده از پماد قوی روی صورت، پلک، زیر بغل، کشاله ران یا پوست کودک احتمال عوارض را افزایش میدهد.
تریامسینولون پماد حساسیت پوستی خارش و قرمزی
تریامسینولون یک کورتون موضعی است که میتواند قرمزی، خارش و التهاب بعضی انواع اگزما و درماتیت را کاهش دهد. این دارو برای هر راش خارشداری مناسب نیست.
تریامسینولون معمولاً از هیدروکورتیزون قویتر است. به همین دلیل، مصرف آن روی صورت، پلک، چینهای پوستی و ناحیه تناسلی به احتیاط بیشتری نیاز دارد. استفاده روی سطح وسیع یا زیر پوشش بسته نیز جذب دارو را افزایش میدهد. عوارض مصرف نادرست ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- نازکشدن پوست
- نمایانشدن رگهای سطحی
- تغییر رنگ پوست
- ترک پوستی
- جوش یا التهاب اطراف دهان
- تشدید یا پنهانشدن عفونت
اگر ضایعه حلقهای، چرکی، دردناک یا تاولی است، بدون معاینه تریامسینولون نزنید. در کودکان نیز انتخاب قدرت و مدت درمان باید با نظر پزشک انجام شود.

دانه های قرمز روی پوست همراه با خارش چه علتی دارد؟
بتامتازون پماد حساسیت پوستی خارش و قرمزی
بتامتازون یک کورتون موضعی برای کاهش التهاب، قرمزی و خارش بعضی بیماریهای پوستی است. فرآوردههای مختلف بتامتازون قدرت یکسانی ندارند و برخی از آنها قوی هستند. این پماد ممکن است برای اگزما یا درماتیت شدیدتر تجویز شود. بااینحال، مصرف خودسرانه آن روی صورت، پلک، زیر بغل، کشاله ران یا پوست نوزاد مناسب نیست.
مصرف طولانی یا مکرر پماد بتامتازون ممکن است باعث نازکی پوست، ترک، تغییر رنگ و افزایش احتمال عفونت شود. استفاده از آن روی ضایعه قارچی نیز ممکن است ظاهر عفونت را تغییر دهد و گسترش آن را پنهان کند. پمادهای ترکیبی حاوی بتامتازون و داروی ضدقارچ نیز نباید برای هر قرمزی پوست مصرف شوند. وجود داروی ضدقارچ در ترکیب، تشخیص قارچ را ثابت نمیکند.
پماد حساسیت پوستی خارش و قرمزی کودکان چیست؟
پماد مناسب کودک به سن، محل ضایعه و شدت التهاب بستگی دارد. مرطوبکننده چرب و بدون عطر پایه مراقبت از اگزمای کودک است. در دوره التهاب، پزشک ممکن است یک کورتون موضعی با قدرت متناسب تجویز کند.
برای پوست نازک صورت و چینها معمولاً داروی ضعیفتری انتخاب میشود. ضایعات ضخیمتر بدن ممکن است به داروی متفاوتی نیاز داشته باشند. یک پماد را نباید برای تمام قسمتهای بدن کودک استفاده کرد. هنگام مصرف پماد کودک به نکات زیر توجه داشته باشید:
- فقط روی ضایعه بزنید.
- مقدار و مدت توصیهشده را رعایت کنید.
- دارو را زیر پوشک یا پوشش بسته نزنید؛ مگر پزشک گفته باشد.
- دستها را پس از مصرف بشویید.
- از تماس دارو با چشم دوری کنید.
- تغییر رنگ، ترشح یا بدترشدن ضایعه را پیگیری کنید.
از پمادهای دستساز، ترکیبات نامشخص و کورتون قوی بزرگسالان برای کودک استفاده نکنید. پوسته زرد، ترشح، درد یا تب ممکن است نشانه عفونت باشد و به درمان دیگری نیاز دارد.
2. قرص حساسیت پوستی خارش و قرمزی چیست؟
قرصهای آنتیهیستامین برای کهیر و خارش وابسته به هیستامین کاربرد بیشتری دارند. ستیریزین، لوراتادین، فکسوفنادین، لووستیریزین و دسلوراتادین از نمونههای رایج دارو برای خارش پوست هستند. این داروها برای همه علتهای خارش به یک اندازه مؤثر نیستند. برای نمونه، آنتیهیستامین ممکن است کهیر را بهتر کند، اما التهاب اگزما یا عفونت قارچی را درمان نمیکند.
آنتیهیستامینهای قدیمی مانند دیفنهیدرامین و کلرفنیرامین بیشتر باعث خوابآلودگی، گیجی و خشکی دهان میشوند. این عوارض ممکن است در سالمندان شدیدتر باشند و خطر افتادن را افزایش دهند. هنگام انتخاب قرص باید به موارد زیر توجه کرد:
- سن فرد
- بارداری یا شیردهی
- بیماری کلیوی یا کبدی
- بیماری قلبی
- آبسیاه چشم
- بزرگی پروستات
- مصرف داروهای آرامبخش
- نیاز به رانندگی و تمرکز
قرص کورتون برای خارش معمولی انتخاب مناسبی نیست. این دارو فقط در شرایط مشخص و برای مدت محدود تجویز میشود. مصرف خودسرانه آن میتواند قند خون، فشارخون و احتمال عفونت را افزایش دهد.
3. درمان خانگی حساسیت پوستی خارش و قرمزی چیست؟
درمان خانگی برای موارد خفیف بر خنککردن پوست، کاهش تماس با محرک و ترمیم سد محافظ پوست تمرکز دارد. این روشها برای واکنش شدید، عفونت یا راش دارویی جدی کافی نیستند. روشهای کمخطر عبارتاند از:
- کمپرس خنک را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی پوست بگذارید.
- با آب ولرم دوش کوتاه بگیرید.
- از شوینده ملایم و بدون عطر استفاده کنید.
- پس از شستوشو مرطوبکننده چرب بزنید.
- لباس نخی، آزاد و خنک بپوشید.
- ناخنها را کوتاه نگه دارید.
- از کیسه، لیف زبر و لایهبردار دوری کنید.
- اتاق را بیشازحد گرم نکنید.
- محصول جدید را تا روشنشدن علت کنار بگذارید.
حمام جو دوسر کلوئیدی ممکن است خارش اگزما را در بعضی افراد کاهش دهد. بااینحال، نباید از ترکیبات خوراکی آلوده یا مادهای استفاده کرد که فرد به آن حساسیت دارد.
آبلیمو، سرکه، جوششیرین، خمیردندان، الکل و اسانسهای غلیظ درمان حساسیت نیستند. این مواد ممکن است سد پوستی را تخریب کنند و سوزش، التهاب یا لک را افزایش دهند. در صورت انتشار ضایعات، خارش شدید شبانه، ترشح، درد یا ادامه علائم بیش از چند روز، ارزیابی پزشکی لازم است.
نتیجه گیری
حساسیت پوستی خارش و قرمزی ممکن است در اثر اگزما، تماس با شوینده، مواد آرایشی، فلزات یا داروها ایجاد شود. بااینحال، عفونت قارچی، گال و بعضی بیماریهای پوستی نیز علائم مشابهی دارند. شکل ضایعه، محل آن و زمان شروع علائم برای تشخیص دقیق اهمیت دارند. قطع ماده محرک، استفاده از کمپرس خنک، مرطوبکننده بدون عطر و داروی مناسب میتوانند علائم را کاهش دهند. هیدروکورتیزون برای بعضی التهابهای خفیف کاربرد دارد. تریامسینولون و بتامتازون قویتر هستند و نباید خودسرانه روی صورت، نوزادان یا چینهای پوستی استفاده شوند. همچنین تورم زبان یا گلو، تنگی نفس، تاول گسترده، تب، درد پوست و زخم مخاطی نشانه حساسیت ساده نیستند و به ارزیابی فوری نیاز دارند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!

