فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
اختلالات هورمونی زنان همیشه با نشانههای واضح آغاز نمیشوند و گاهی تغییرات ظریف، نخستین زنگ خطرند. یکی از این اختلالات، سندرم تخمدان پلی کیستیک است که میتواند آرام و تدریجی بر چرخه قاعدگی، پوست، وزن یا باروری اثر بگذارد. بسیاری از افراد زمانی به وجود آن شک میکنند که قاعدگی نامنظم میشود یا علائمی غیرمنتظره ظاهر میشوند. اما چرا چنین تغییری رخ میدهد و چه نشانههایی باید جدی گرفته شوند؟ تشخیص بهموقع چه اهمیتی دارد و این وضعیت چه پیامدهایی میتواند داشته باشد؟ پاسخ این پرسشها مسیر درک بهتر موضوع را روشن میکند. این ابهامها باعث میشوند خواننده به دنبال تصویری روشنتر از ماهیت، دامنه و اهمیت این اختلال باشد. در این مطلب از دکترتو، با سندرم تخمدان پلیکیستیک آشنا میشوید.
سندروم تخمدان پلی کیستیک چیست؟
سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) زمانی رخ میدهد که تخمدانها (ارگانهایی که تخمک تولید و آزاد میکنند) هورمونهای اضافی تولید میکنند. در PCOS، فولیکولها و سلولهای تخمدان میزان آندروژنها (هورمونهای مردانه) را افزایش میدهند که در زنان به طور طبیعی در مقادیر کمتری وجود دارد. افزایش آندروژنها باعث بروز علائمی مانند رشد موهای زائد، آکنه و ریزش مو میشود. این اختلال میتواند منجر به قاعدگیهای نامنظم، از دست دادن پریود و تخمکگذاری غیرقابل پیشبینی شود. کیستهای کوچک فولیکولی (کیسههای پر از مایع با تخمکهای نارس) ممکن است در سونوگرافی در تخمدانها دیده شوند، به دلیل عدم تخمکگذاری (آناوولاسیون).اگرچه نام این سندروم به وجود کیستها اشاره دارد، وجود کیست در تخمدانها برای تشخیص PCOS ضروری نیست و بسیاری از زنان مبتلا کیست قابل مشاهده ندارند. همچنین این فولیکولهای کوچک معمولاً بیضرر و بدون درد هستند. سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) یکی از شایعترین علل اختلال تخمکگذاری و ناباروری در زنان در سنین باروری است.
عکس تخمدان پلی کیستیک
در این سونوگرافی ترانسواژینال، نقاط سیاهِ گردی که با فلش زرد مشخص شدهاند همان فولیکولهای ریزی هستند که در اطراف تخمدان ردیف شدهاند؛ این چیدمان شبیه «گردنبند مرواریدی» است و معمولاً در سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) دیده میشود. به زبان ساده، یعنی تخمدان بهجای آزاد کردن یک تخمک بالغ در هر ماه، تعداد زیادی تخمک نیمهکاره نگه میدارد. اگر پزشک شما چنین تصویری ببیند و همزمان علائمی مثل قاعدگیهای نامنظم یا رشد موهای زائد داشته باشید، احتمال دارد به PCOS مشکوک شود و برای تنظیم هورمونها و پیشگیری از عوارض بعدی، درمان مناسب را پیشنهاد دهد.
تاثیر تخمدان پلی کیستیک بر تنبلی تخمدان
سندرم تخمدان پلیکیستیک (Polycystic Ovary Syndrome – PCOS) یکی از مهمترین علل تنبلی تخمدان در زنان در سنین باروری محسوب میشود. این اختلال هورمونی با افزایش سطح آندروژنها، مقاومت به انسولین و اختلال در تعادل هورمونهای تخمدانی همراه است که در نتیجه باعث اختلال در رشد فولیکولهای تخمدان و توقف تخمکگذاری منظم میشود. زنان مبتلا به PCOS معمولاً دچار قاعدگیهای نامنظم، ناباروری، رشد موهای زائد و گاهی افزایش وزن میشوند. تنبلی تخمدان ناشی از PCOS نه تنها باروری را تحتتأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند زمینهساز بیماریهای متابولیک مانند دیابت نوع ۲ نیز باشد. تشخیص زودهنگام و مدیریت اصولی این سندرم، نقش مهمی در بهبود عملکرد تخمدان و حفظ سلامت باروری دارد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medicalnewstoday
Women who are affected by PCOS may experience the effects throughout their lifetime.
There may be an increased risk of miscarriage, gestational diabetes, preeclampsia, and preterm births.
ترجمه فارسی:
زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) ممکن است در سراسر زندگی خود اثرات این اختلال را تجربه کنند.
در این افراد، خطر سقط جنین، دیابت بارداری، پرهاکلامپسی و زایمان زودرس ممکن است افزایش یابد.
انواع تخمدان پلی کیستیک کدام است؟
انواع تخمدان پلیکیستیک معمولاً بر اساس علت غالب و الگوی اختلال هورمونی دستهبندی میشوند و این تقسیمبندی به درک بهتر بیماری و انتخاب رویکرد درمانی مناسب کمک میکند. اگرچه از نظر پزشکی همه این حالتها زیرمجموعه یک سندرم واحد هستند، اما تفاوت در زمینههای متابولیک، هورمونی یا التهابی باعث میشود علائم و پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت باشد و پزشک بر اساس شرایط هر فرد تصمیمگیری کند. انواع تخمدان پلیگیستیک عبارتاند از:
- تخمدان پلیکیستیک موقتی پس از قطع قرصهای هورمونی که معمولاً با گذشت زمان بهبود مییابد
- تخمدان پلیکیستیک مقاوم به انسولین که شایعترین نوع است و با افزایش انسولین، اضافهوزن و خطر دیابت همراه میشود
- تخمدان پلیکیستیک التهابی که با التهاب مزمن خفیف، خستگی و دردهای مبهم بدن دیده میشود
- تخمدان پلیکیستیک با منشاء غدد فوقکلیوی که بیشتر بهدلیل افزایش آندروژنها بروز میکند
| نوع PCOS | ویژگی شاخص | علائم اصلی | درمان پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| مقاوم به انسولین | مقاومت به انسولین | آکنه، رشد مو، چاقی | رژیم، ورزش، متفورمین |
| التهابی | التهاب مزمن، CRP بالا | خستگی، حساسیت غذایی | رژیم ضدالتهاب، مکمل، سبک زندگی |
| ناشی از قرص ضدبارداری | قطع قرص ضدبارداری | تأخیر در قاعدگی، کیست موقت | صبر، تغذیه مناسب، مکملهای هورمونی |
| آدرنال | افزایش DHEA-S بدون تستوسترون | موهای زائد، آکنه | کاهش استرس، مکمل آداپتوژن، تنظیم خواب |
متن انگلیسی:
به نقل از hopkinsmedicine
A healthy diet and more physical activity can help you lose weight and reduce your symptoms.
ترجمه فارسی:
رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی باعث کاهش وزن و برطرف کردن علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک میشود.
علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک چیست؟
سندرم تخمدان پلیکیستیک با مجموعهای از نشانههای متنوع بروز میکند که اغلب به دلیل عدم تعادل هورمونی و مقاومت به انسولین ایجاد میشوند. علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک میتوانند چرخه قاعدگی، ظاهر فیزیکی، وزن بدن و حتی توانایی باروری را تحت تأثیر قرار دهند. شدت و نوع علائم تخمدان پلی کیستیک در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است برخی زنان تنها با یکی از نشانهها روبهرو شوند.
به دنبال راهی برای درمان تخمدان پلی کیستیک هستی؟
از باتجربهترین متخصص سوال کن!
علت سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست؟
علت تخمدان پلی کیستیک (PCOS) بصورت دقیق مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی، اختلالات هورمونی (افزایش آندروژنها)، مقاومت به انسولین و التهاب مزمن در بروز آن نقش دارند. این عوامل با هم موجب اختلال در تخمکگذاری و بروز علائم متنوع میشوند.
تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک
تشخیص سندرم تخمدان پلیکیستیک بر اساس علائم بالینی و بررسیهای پزشکی انجام میشود و اگر این سؤال مطرح است که از کجا بفهمیم تخمدان پلی کیستیک داریم، باید بدانید تشخیص قطعی فقط با مراجعه به پزشک امکانپذیر است. پزشک معمولاً با در نظر گرفتن معیارهای علمی، وجود حداقل دو مورد از این نشانهها را ارزیابی میکند: قاعدگیهای نامنظم یا قطعشده بهدلیل اختلال در تخمکگذاری، علائم افزایش هورمونهای مردانه مانند موهای زائد، آکنه یا ریزش موی الگوی مردانه، و مشاهده نمای پلیکیستیک تخمدان در سونوگرافی. برای اطمینان از تشخیص و رد سایر بیماریها، آزمایش خون جهت بررسی سطح هورمونها، قند خون و چربیها نیز درخواست میشود، زیرا این سندرم میتواند با اختلالات متابولیک همراه باشد.
درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک
درمان تخمدان پلی کیستیک به معنای حذف کامل بیماری وجود ندارد، اما میتوان آن را بهطور مؤثر و بلندمدت کنترل کرد. این اختلال یک بیماری مزمن هورمونی و متابولیک است و درمان آن باید فردمحور و متناسب با علائم، سن و هدف بیمار انجام شود. مهمترین و پایهایترین اقدام درمانی، اصلاح سبک زندگی است؛ کاهش وزن حتی در حد ۵ تا ۱۰ درصد میتواند باعث بهبود تخمکگذاری، تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش سطح آندروژنها شود. در کنار آن، درمان دارویی نقش مهمی دارد که شامل داروهای تنظیمکننده قاعدگی، کاهشدهنده مقاومت به انسولین و در صورت تمایل به بارداری، داروهای تحریک تخمکگذاری است. پیگیری منظم پزشکی و درمان مستمر، کلید کنترل موفق این سندرم محسوب میشود
همین الان بهترین دکتر برای درمان سندروم تخمدان پلی کیستیک را پیدا کن!
عوارض سندرم تخمدان پلیکیستیک
سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) اگر بهموقع تشخیص داده نشود و تحت کنترل قرار نگیرد، میتواند عوارض جسمی و متابولیکی متعددی ایجاد کند. این عوارض ممکن است در کوتاهمدت یا بلندمدت بروز پیدا کنند و سلامت باروری، متابولیسم و حتی سلامت قلب را تحت تأثیر قرار دهند. عوارض رایج تخمدان پلیکیستیک شامل موارد زیر است:
- ناباروری یا کاهش قدرت باروری به دلیل اختلال در تخمکگذاری
- قاعدگیهای نامنظم یا قطع قاعدگی که منجر به ضخامت غیرطبیعی دیواره رحم میشود
- هایپرآندروژنیسم شامل رشد موی زائد، آکنه و نازک شدن موهای سر
- افزایش خطر دیابت نوع ۲ بهدلیل مقاومت به انسولین
- افزایش خطر فشار خون بالا و بیماریهای قلبی-عروقی
- افزایش احتمال ابتلا به سندرم متابولیک شامل چاقی شکمی، اختلال چربی خون و قند خون بالا
- افزایش خطر سرطان آندومتر بهدلیل تحریک مزمن دیواره رحم
- اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب و کاهش اعتمادبهنفس
آیا تخمدان پلی کیستیک خطرناک است؟
تخمدان پلیکیستیک بهتنهایی بیماری خطرناکی نیست، اما در صورت عدم درمان و پیگیری، میتواند به مرور زمان باعث بروز عوارض جدی مانند ناباروری، دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی، افزایش ریسک سرطان آندومتر و اختلالات روانی شود. بنابراین اگرچه ذات آن تهدیدکننده نیست، ولی در صورت بیتوجهی میتواند برای سلامت عمومی و باروری خطرناک باشد. کنترل علائم با اصلاح سبک زندگی و درمان دارویی، خطرات آن را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد.
احتمال حاملگی با تخمدان پلی کیستیک چند درصده؟
احتمال بارداری در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک عدد ثابتی ندارد و به عواملی مانند شدت اختلال تخمکگذاری، سن، وزن و دریافت درمان مناسب بستگی دارد، اما بهطور کلی حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد از افراد ممکن است بدون درمان خاص باردار شوند و با تشخیص بهموقع و درمان اصولی این احتمال میتواند به ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش یابد. اگر این سؤال برایتان مطرح است که چگونه با تخمدان پلی کیستیک باردار شویم، باید بدانید که هدف اصلی درمان، منظمکردن تخمکگذاری و بهبود تعادل هورمونی و متابولیک بدن است و در بسیاری از موارد بارداری کاملاً امکانپذیر است.
جلوگیری از سندرم تخمدان پلیکیستیک ممکن است؟
جلوگیری کامل از سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) ممکن نیست، زیرا عوامل ژنتیکی و هورمونی در بروز آن نقش دارند. اما با پیشگیری ثانویه و اصلاح سبک زندگی میتوان خطر ابتلا یا شدت علائم را تا حد زیادی کاهش داد. حفظ وزن سالم، تغذیه متعادل با کاهش مصرف قند و چربیهای ناسالم، فعالیت بدنی منظم و کنترل استرس، میتواند از بروز مقاومت به انسولین و اختلالات هورمونی که در ایجاد PCOS نقش دارند، جلوگیری کند. همچنین تشخیص زودهنگام و پیگیری پزشکی منظم در زنان با سابقه خانوادگی این بیماری، نقش مهمی در کنترل و پیشگیری از پیشرفت آن دارد.
4.9 (2244 نظر)4.8 (1987 نظر)4.1 (2323 نظر)5 (1769 نظر)4.7 (1798 نظر)4.1 (1920 نظر)نتیجه گیری
سندرم تخمدان پلیکیستیک یک اختلال چندوجهی است که میتواند همزمان روی چرخه قاعدگی، تعادل هورمونی و برخی جنبههای ظاهری یا باروری اثر بگذارد، اما شکل بروز آن در همه افراد یکسان نیست. همین تنوع علائم باعث میشود برداشتها از PCOS متفاوت باشد و گاهی نشانهها دیرتر به یک تصویر منسجم برسند. توجه به ماهیت سندرم تخمدان پلیکیستیک کمک میکند این وضعیت صرفاً به «کیست» یا یک علامت مشخص تقلیل داده نشود و در چارچوب گستردهتری از تغییرات هورمونی و متابولیک فهم شود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام
من27 سال دارم و چهار بار باردار شدم ک بارداری اول و سوم با زایمان موفق و دوم و چهارم در سه ماهه اول سقط شدن
الان دو ماه هست ک پریود نا منظمی دارم و بین دو پریود تقریبا سه یا چهار روز لکه میشم و در زمان پریودم شش روز اول لکه هستم و دو روز خونریزی و دوباره دو روز لک میشم
رفتم پیش دکتر زنان گفت ک تنبلی تخمدان داری
ایا ممکنه بعد چهار بار باردار شدن و زایمان دچار تنبلی تخمدان شد 🤔
سلام
بله
ممکن است دچار کیست تخمدانی باشید
که pco یعنی تنبلی تخمدان
حتمن درمان را جدی بگیرید
متخصص زنان و زایمان
با یه سونوگرافی ساده میشه فهمید تنبلی تخمدان داریم یا باید فاکتورهای خاصی تو سونو باشه؟
سلام
بله
از میزان و اندازه کیست تخمدانی
و با توجه به علایم می توان تشخیص داد
سلام ممکنه تنبلی تخمدان داشته باشم اما اغلب فشار و قندم پایین باشه؟
سلام
بله امکانش هست
مخصوصا اکر دچار کم خونی و یا فقر اهن باشید
درمان را زیر نظر متخصص جدی بگیرید
متخصص زنان و زایمان
سلام وقت بخیر. راستش من فکر میکنم تنبلی تخمدان دارم ولی پریود هام منظم هست و فقط بقیه نشونه ها مثل موی زیاد و مو در اوردن تو ناحیه شکم و پوست چرب و یخورده هم شکم دارم که هر چقدر ورزش میکنم آب نمیشه و پوستمم جوش و آکنه زیاد داره و با توجه به اینا فکر میکنم تنبلی تخمدان دارم.
باید آزمایش خاصی بدم؟
سلام
بله
مهمترین کار بررسی تخمدان ها ست
که نیاز به سونو دارید
احتمالا برای تشخیص قطعی نیاز به ازمایش خون هورمونی هم داشته باشید
زیر نظر پزشک باشید
متخصص زنان و زایمان
سلام وقت بخیر
من تنبلی تخمدان دارم و مجردم و قرص ال دی مصرف میکنم
و یک رابطه محافظت نشده داشتم و در ورودی واژن خالی شده نامزدم
بعد از اخرین پریودم رابطه داشتم و ۶ روز بعد از اخرین دوره ام پریود شدم و ۳ روز طول کشید با لکه بینی و خون ریزی روز اول زیاد بود و روز سوم خیلی کم
و اینکه دو بار قرص ال دی مصرف نکردم بعد از پریودیم و بعد از رابطم
درد شدید کمرو شکم داشتم توی اون سه روز
ایا احتمال بارداری هست یا تاثیر داروهاست؟
سلام
نگران نباشید
با این توضیحات امکان بارداری وجود ندارد
تندرست باشید
سلام. وقت بخیر
من تبنلی تخمدان دارم و قرص ال دی مصرف میکنم و رابطه محافظت نشده داشتم بعداز دوره پریودیم ۶ روز بعد از اخرین پریودم دوباره پریود شدم با وجود خون ریزی و لکه بینی ایا احتما بارداری هست
و اینکه دوبار قرص مصرف نکردم ایا تاثیر قرص بوده یا احتمال بارداری ؟
دوست عزیز
نگران نباشید
با این توضیحات امکان بارداری وجود ندارد
تندرست باشید
سلام وقتتون بخیر. من ۱۸ سالمه پریود نامنظمی داشتم رفتم سونوگرافی گف pso حجم ۱۳ الی ۱۵ سی سی دارم.
ماه قبل دوروز اول درد شدیدی داشتم خونریزی کم بود و این ماه هم ۱۰ روزه از وقتم عقب افتاده میشه بگید چیکار کنم؟
سلام
در صورت تایید pco
نیاز به داروهای هورمونی و با دستور دقیق دارید
استفاده از مکمل هایی که پزشک تجویز میکند می تواند کمک کننده باشد
زیر نظر پزشک درمان را کامل کنید
متخصص زنان و زایمان
1
1
سلام وقت بخیر من در تاریخ ۲۱ تا۲۲ لک بینی قهوه ای داشتم بعدش هیچی امروز ۲۸ دل درد و کمر درد داشتم انگار پریود شدم اقدام برای بارداری هستم آزمایش دادم منفی بود مشکل الان کجاست
دوست عزیز
اگر برای بارداری داروی هورمونی مصرف کردید این لکه بینی را توجیه میکند. در غیر این صورت نیازه آزمایش هورمونی و سونوگرافی انجام دهید.