فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
وقتی خط رویش مو عقب میرود یا فرق سر کمپشت میشود، یک سوال مهم مطرح میشود: آیا فیناستراید میتواند جلوی ادامه ریزش مو را بگیرد؟ فیناستراید برای ریزش مو داروی نسخهای خوراکی است که با کاهش هورمون دیهیدروتستوسترون، روند ریزش موی ارثی مردان را کند کرده و در بخشی از افراد تراکم مو را افزایش میدهد. اما نکات مهمی دارد که باید قبل از مصرف آن بدانید. در این مقاله از دکترتو، فیناستراید را از نظر نحوه اثر، میزان تأثیر بر ریزش موی ارثی، دوز مصرف، تفاوت نوع خوراکی و موضعی، عوارض، مصرف در زنان و پیامدهای قطع دارو بررسی میکنیم. همچنین توضیح میدهیم چه زمانی مصرف این دارو منطقی است و چه زمانی بهتر است بهجای امتحان کردن فیناستراید، ابتدا علت اصلی ریزش مو مشخص شود.
فیناستراید برای ریزش مو چطور کار میکند؟
فیناستراید با مهار آنزیم ۵ آلفا ردوکتاز، میزان تبدیل تستوسترون به دیهیدروتستوسترون (DHT) را کاهش میدهد. DHT یکی از عوامل اصلی کوچک شدن تدریجی فولیکولهای حساس در ریزش موی ارثی است؛ بنابراین کاهش آن میتواند روند نازک شدن و ریزش مو را کندتر کند. قرص فیناستراید برای مو بیشتر در ریزش موی ارثی که با عقب رفتن خط رویش مو یا کمپشت شدن موهای فرق سر دیده میشود کاربرد دارد.
فیناستراید علاوه بر کند کردن روند نازک شدن مو، در بسیاری از مردان میتواند باعث افزایش تعداد و ضخامت موها شود؛ هرچند در نواحیای که فولیکولها کاملاً از بین رفتهاند، رویش مجدد قابلتوجه بعید است و اثر اصلی دارو حفظ و تقویت موهای موجود است. ریزشهایی که علت آنها هورمونی یا ارثی نیست به فیناستراید جواب نمیدهند. ریزش بعد از زایمان، ریزش ناشی از کمبود آهن یا اختلال تیروئید، ریزش سکهای و ریزش بعد از بیماری یا رژیم سخت، هر کدام مسیر درمان خودشان را دارند و مصرف فیناستراید در آنها فقط عوارض را اضافه میکند. تشخیص اینکه ریزش شما از نوع ارثی است یا نه، با معاینه پوست سر و گاهی آزمایش خون انجام میشود و امتحان کردن دارو راه تشخیص نیست.
فیناستراید چقدر ریزش مو را کم میکند؟
فیناستراید در مطالعات بلندمدت، ریزش موی ارثی مردان را متوقف یا کند کرده و در گروهی از افراد تراکم مو را بالا برده است. در یک پیگیری پنجساله روی بیش از هزار و پانصد مرد، وضعیت موی گروهی که دارو مصرف کردند، بهتر شد و در همان مدت گروهی که دارونما مصرف کرد، ریزش پیشرونده داشت.
بخشی از اثر فیناستراید، حفظ موهایی است که ممکن بود بدون درمان بریزند؛ بنابراین اثر دارو همیشه به شکل رویش موی جدید دیده نمیشود. این اثر هم تا زمانی ادامه دارد که مصرف دارو ادامه پیدا کند. نتیجه در همه یکسان نیست و سن شروع درمان بههمراه مرحله طاسی، آن را تا حد زیادی پیشبینی میکند. در ریزش ارثی متوسط و پیشرفته، ترکیب فیناستراید با ماینوکسیدیل موضعی نتیجه بهتری از مصرف هر کدام بهتنهایی میدهد، چون دو مسیر متفاوت را هدف میگیرد.
نحوه مصرف قرص فیناستراید برای ریزش مو چگونه است؟
دوز فیناستراید برای ریزش مو روزی یک میلیگرم است و قرص ۵ میلیگرمی، برای بزرگی پروستات کاربرد دارد. ساعت مصرف اهمیتی ندارد و دارو با غذا یا بدون غذا خورده میشود، اما مصرف منظم و ثابت بودن ساعت به فراموش نشدن کمک میکند. قرص را باید کامل و با آب ببلعید؛ بهویژه زنان باردار یا در سن باروری نباید قرص شکسته یا خردشده فیناستراید را لمس کنند، چون تماس با پودر دارو میتواند برای جنین پسر خطرناک باشد. اگر بنا به صلاحدید پزشک نیاز به خرد کردن قرص فیناستراید ۵ برای رسیدن به دوز فیناستراید ۱ برای ریزش مو باشد، این کار باید بهگونهای انجام شود که زنان باردار در معرض قرص شکسته قرار نگیرند.
برای انتخاب بهترین قرص برای ریزش مو نیز باید علت ریزش مو و شرایط فردی در نظر گرفته شود. فیناستراید دارویی نسخهای است و بهتر است مصرف آن بدون تشخیص علت ریزش مو شروع نشود. شکلهای مختلف این دارو در بازار با هم فرق دارند و جدول زیر نشان میدهد هر کدام برای چه ساخته شده و چه شواهدی در ریزش مو دارد.
| شکل دارو | دوز رایج | کاربرد اصلی | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| قرص ۱ میلیگرم | روزی یک قرص | ریزش موی ارثی مردان | دوز استاندارد همین است |
| قرص ۵ میلیگرم | روزی یک قرص | بزرگی خوشخیم پروستات | تقسیم آن با تصمیم پزشک است |
| محلول یا اسپری موضعی | روزی یک بار روی پوست سر | ریزش موی ارثی مردان | جذب سیستمیک کم دارد اما صفر نیست |
| ژل یک درصد موضعی | طبق دستور پزشک | ریزش موی ارثی مردان | غلظت فرآوردهها یکسان نیست |
| محلول ترکیبی با ماینوکسیدیل | طبق دستور پزشک | ریزش ارثی متوسط تا پیشرفته | احتمال تحریک پوست سر بیشتر است |
فیناستراید موضعی جای قرص را میگیرد؟
برخی مطالعات کوچک نشان میدهند که بعضی فرآوردههای موضعی فیناستراید میتوانند اثر قابل مقایسهای با فرم خوراکی در کوتاهمدت داشته باشند، اما شواهد موجود هنوز محدود است. در یک کارآزمایی فاز ۳ روی چهارصد و پنجاه و هشت مرد، تعداد موی ناحیه هدف بعد از بیستوچهار هفته با اسپری موضعی حدود بیست تار افزایش پیدا کرد که در گروه دارونما نزدیک هفت تار بود.
غلظت فیناستراید در فرآوردههای موضعی مختلف یکسان نیست و بعضی محصولات آن را همراه با ماینوکسیدیل دارند. این ترکیب ممکن است تحریک پوست سر را بیشتر کند. بهدلیل خطر بالقوه برای جنین پسر و نبودن دادههای ایمنی کافی، بهطور کلی توصیه میشود زنان باردار یا زنانی که ممکن است باردار شوند از مصرف هرگونه فرآورده حاوی فیناستراید، از جمله نوع موضعی، خودداری کنند.
موضعی بودن به معنای بیعارضه بودن دارو نیست و مقدار جذب به غلظت، حجم مصرف، فرمولاسیون و سلامت پوست سر بستگی دارد. سوزش، خشکی و پوستهریزی پوست سر هم با فرم موضعی بیشتر دیده میشود. برای اینکه بدانید ریزش شما در مرحلهای است که این دارو ارزش امتحان کردن داشته باشد، میتوانید از بهترین دکتر پوست و مو ایران نوبت بگیرید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Topical finasteride significantly improves hair count compared to placebo and is well tolerated. Its effect is similar to that of oral finasteride, but with markedly lower systemic exposure and less impact on serum DHT concentrations.
ترجمه فارسی:
فیناستراید موضعی در مقایسه با دارونما، تعداد موها را بیشتر افزایش میدهد و بهخوبی تحمل میشود. اثر آن مشابه فیناستراید خوراکی است، اما میزان مواجهه سیستمیک با دارو و تأثیر آن بر غلظت DHT در خون بهمراتب کمتر است.
بعد از قطع فیناستراید چه اتفاقی میافتد؟
بعد از قطع فیناستراید، ریزش مو طی چند ماه به مسیر قبلی خود برمیگردد، چون دارو علت ژنتیکی را حذف نکرده و فقط اثر هورمون را کم کرده است. موهایی که در دوره مصرف حفظ شده بودند، در همان چند ماه نازک و کوتاه میشوند و تفاوت با عکس قبل از درمان بهتدریج ظاهر میشود. کم کردن تدریجی دوز برای قطع دارو لازم نیست، اما قطع سرخود هم درست نیست و بهتر است با پزشک هماهنگ شود.
بروز عارضهای که فرد نمیتواند تحمل کند، مهمترین دلیل برای قطع فیناستراید است. دلیل دیگر، مصرف منظم دارو به مدت ۱۲ ماه بدون هیچ تغییری در روند ریزش مو است. بعد از کاشت مو شرایط متفاوت است و مصرف بهترین قرص بعد از کاشت مو به علت ریزش و شرایط فرد بستگی دارد. معمولا ادامه فیناستراید برای حفظ موهای اصلی اطراف ناحیه کاشت توصیه میشود.
درمان ریزش مو زنان با قرص فیناستراید انجام میشود؟
بهطور معمول فیناستراید برای زنان تجویز نمیشود و فقط در موارد نادر و با تصمیم پزشک متخصص مطرح میشود. مهمترین دلیل این محدودیت، خطر آسیب به جنین پسر است، به همین علت زن در سن باروری نباید این دارو را مصرف کند و حتی نباید قرص شکسته یا خردشده آن را لمس کند. شواهد درباره اثربخشی فیناستراید در ریزش موی الگوی زنانه، بهویژه در زنان یائسه، محدود و متناقض است و دوز ۱ میلیگرم در برخی مطالعات نتوانسته اثر مشخصی نشان دهد. دوزهای بالاتر در مطالعات کوچک بررسی شدهاند و تصمیم دربارهشان با متخصص پوست یا غدد است.
گزینههای جایگزین برای درمان ریزش مو هورمونی به الگوی ریزش، سن و وضعیت هورمونی بستگی دارد. انتخاب دارو برای ریزش موی زنان بدون بررسی هورمونی و رد کردن علتهای داخلی، احتمال خطا را بالا میبرد. برای شروع بررسی هورمونی و انتخاب درمان میتوانید از بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران مشورت بگیرید.
عوارض فیناستراید برای ریزش مو چیست؟
عوارض شایع فیناستراید در بیش از یک نفر از هر صد نفر رخ میدهد و مهمترین آنها کاهش میل جنسی، سختی در نعوظ و کم شدن حجم انزال است. عوارض جدی مانند توده یا ترشح پستان در کمتر از یک نفر از هر هزار نفر دیده میشود. تغییر خلق و افسردگی هم در فهرست عوارض جدی است.
فردی که دارو را برای مو مصرف میکند و دچار افسردگی میشود باید مصرف را همانجا قطع کند و با پزشک تماس بگیرد. عوارض وحشتناک فیناستراید بیشتر به عوارض جنسی و تغییر خلق اشاره دارد و در همه افراد رخ نمیدهد.
بیشتر عوارض جنسی فیناستراید خفیف و برگشتپذیرند و معمولاً با ادامه یا پس از قطع دارو برطرف میشوند؛ هرچند گزارشهای نادری از تداوم این عوارض بعد از قطع دارو وجود دارد که هنوز شواهد درباره شیوع و علت آنها واضح نیست و در صورت بروز، باید با پزشک مطرح شود. برای بررسی عوارض فیناستراید و تصمیمگیری درباره ادامه یا تغییر درمان، میتوانید از طریق اپلیکیشن دکترتو با متخصص پوست و مو یا پزشک موردنظر خود مشورت کنید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs.uk
They usually improve after a while, but they can sometimes carry on even after you stop taking finasteride.
ترجمه فارسی:
این عوارض معمولا بعد از مدتی بهتر میشوند، اما در مواردی ممکن است حتی پس از قطع فیناستراید هم ادامه پیدا کنند.
نتیجه گیری
فیناستراید برای ریزش مو یکی از داروهای مورد استفاده در درمان ریزش موی ارثی مردان است که میتواند روند نازک شدن مو را کند و به حفظ موهای موجود کمک کند، اما معمولا موهای از دسترفته را بهطور کامل بازنمیگرداند. دوز معمول آن برای این منظور ۱ میلیگرم در روز است و ارزیابی نتیجه درمان معمولا به چند ماه زمان نیاز دارد. بااینحال، مصرف فیناستراید میتواند با عوارضی مانند اختلالات جنسی همراه باشد و در برخی افراد عوارض ممکن است پس از قطع دارو نیز ادامه پیدا کند. بنابراین، مصرف آن باید با نظر پزشک و پس از بررسی شرایط فرد انجام شود.
دکترتو مراقب سلامت شماست!







