فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
علائم اگزما شامل خشکی، خارش، قرمزی و ترکخوردگی پوست است. اگزما نوعی التهاب پوستی غیرمسری است که با تضعیف سد محافظ پوست، آن را نسبت به محرکها و آلرژنها حساستر میکند. در نتیجه، تماس با این عوامل میتواند باعث بروز یا تشدید علائم شود. برای بررسی و درمان علائم پوستی بهتر است با متخصص پوست مشورت کنید. با استفاده از سامانه نوبتدهی آنلاین پزشکان دکترتو، بهراحتی میتوانید نوبت ویزیت حضوری دریافت کنید یا از خدمات مشاوره آنلاین یا تلفنی بهرهمند شوید. دکترتو خدمات پزشکی را سریع و آسان در اختیار شما قرار میدهد.
علائم اگزما چیست؟ (علائم اولیه و اصلی اگزما)
نشانه و علائم اگزما میتواند توسط عوامل مختلفی از جمله مصرف داروها، دما و قرار گرفتن در معرض آلرژنها یا محرکهای محیطی ایجاد شود. قرار گرفتن در معرض این محرکها باعث میشود بدن، آنها را با مادهای مضر اشتباه بگیرد و برای از بینبردن آنها باعث ایجاد یک پاسخ ایمنی به نام اگزما شود. صرفنظر از نوع اگزمای پوستی، محل اگزما و سن فرد، حمله اگزما معمولا علائم مشابهی در همه افراد ایجاد میکند.
| علائم اگزما | توضیحات | درمانها |
|---|---|---|
| خارش | یکی از بارزترین علائم اگزما است که معمولا شدید بوده و باعث تحریک و خراشیدن پوست میشود. | کرمهای ضد خارش مانند هیدروکورتیزون و آنتیهیستامینهای خوراکی |
| قرمزی | پوست نواحی مبتلا به اگزما قرمز و ملتهب میشود | استفاده از مرطوبکنندهها برای تقویت سد پوستی |
| خشکی پوست | پوست دچار خشکی شدید، پوستهپوسته و ترکخورده میشود | مرطوبکننده کرمهای حاوی گلیسرین یا اوره روغنهای گیاهی مانند روغن نارگیل |
| تاول | در مراحل حاد اگزما، تاولهای کوچک و پر از مایع ممکن است روی پوست ایجاد شوند | استفاده از کرمهای آنتیبیوتیک برای جلوگیری از عفونت و در صورت نیاز مراجعه به پزشک |
| زبری پوست | نواحی مبتلا به اگزما ممکن است زبر و ضخیم شوند | استفاده از کرمهای نرمکننده و مرطوبکننده کرمهای حاوی گلیسیرین |
| ترشح | در مراحل حاد بیماری، ترشحات آبکی یا حتی چرکی از پوست خارج میشود | استفاده از کرمهای آنتیبیوتیک برای جلوگیری از عفونت مراجعه به پزشک در صورت ادامه ترشح یا بدتر شدن آن |
| پوستهپوسته شدن | پوست در نواحی مبتلا به اگزما به صورت لایههای نازک و خشک پوستهپوسته میشود | مرطوبکنندهها کرمهای تقویتکننده سد پوستی درمان با کورتیکواستروئیدها |
| تغییر رنگ پوست | پوست در برخی از نواحی مبتلا به اگزما ممکن است تیرهتر یا روشنتر از سایر بخشها شود | استفاده از کرمهای روشنکننده پوست |
| سوزش و درد | احساس سوزش و درد در نواحی مبتلا به اگزما | استفاده از کرمهای آنتیهیستامین یا مسکنهای موضعی کمپرس سرد |
۱. خشکی پوست از نشانه های اگزما
خشکی پوست یکی از علائم اصلی اگزما است که باعث درد یا اذیت شدن فرد میشود. این خشکی معمولا با خارش شدید همراه است و در زندگی روزمره تداخل ایجاد میکند. به همین خاطر است که آبرسانی روزانه این خشکی، با استفاده از کرمهای مرطوب کننده مناسب، ضروری است. گاهی این خشکی تا حدی شدید است که باعث میشود پوست ترک بخورد و خونریزی کند.
۲. خارش پوست بدن از علائم اگزما
خارش بدن ناشی از اگزما یک علامت اجتنابناپذیر است و تقریبا همه بیماران آن را تجربه میکنند. در اواسط حمله اگزما، دیگر نمیتوانید خودتان را کنترل کنید و به ناچار مجبور به خاراندن خشکیها میشوید. با خاراندن بیشتر، احتمال شکلگیری زخم هم افزایش پیدا میکند.
۳. پوسته پوسته شدن و علامت اگزما
پوسته پوسته شدن ناشی از اگزما یکی از علائمی است که در نتیجه خشکی شدید پوست رخ میدهد. این عارضه میتواند دردناک و اذیتکننده باشد و سبب از دست رفتن لایه سطحی پوست (اپیدرم) شود. برای تسکین این مشکل میتوانید آب فراوان بنوشید، از مرطوبکننده استفاده کنید و کورتیکواستروئیدهای موضعی را روی پوستتان استعمال کنید.
۴. جوش ریز و قرمز روی پوست و علائم اگزما
بارزترین علامت اگزما، شکلگیری جوشهای ریز است. اگزما یک بیماری التهابی است که با جوشهای قرمز، متورم با لبههای نامشخص همراه است. این جوشها و دانههای پوستی، معمولا با احساس گرما و درد به شکل گزگز و خارش همراه هستند.
پوست افراد مبتلا به اگزما در ناحیهای که جوش دارد میسوزد. در اگزمای حاد نیز پوست تا حدی دچار التهاب میشود که در نتیجه پارگی وزیکولهای کوچکی که جوشهای اگزما را تشکیل میدهند، مادهای به بیرون ترشح میکند.
جوشهای ناشی از اگزما در افراد مختلف به شکلهای متفاوتی ظاهر میشوند. برای مثال اگر رنگ پوست تیره دارید، دانههای پوستی ناشی از اگزما میتوانند بنفش، قهوهای یا خاکستری باشند. اما اگر رنگ پوستتان روشن باشد، بثورات اگزما میتوانند صورتی، قرمز یا بنفش به نظر برسند.

۵. تیره شدن پوست از نشانه های اگزما
خاراندن پوستی که دچار اگزما شده یک رفتار اشتباه است که میتواند سبب تغییر در رنگ، بافت و ظاهر پوست شود. اگزما میتواند باعث هایپرپیگمنتشن (تجمع رنگدانه) شود. این وضعیت روی هر رنگ پوستی تاثیر میگذارد اما پوستهای تیره را بیشتر درگیر میکند. گاهی اوقات حتی پس از درمان اگزما هم این تغییر رنگ پوست باقی میماند.
۶. ضخیم شدن پوست از علائم اگزما
در نتیجه خارش و پوسته پوسته شدن، امکان دارد پوستتان ضخیم شود و رنگ آن تغییر کند. در اگزمای مزمن، زمانی که پوست را لمس میکنید متوجه میشوید که لطافت خود را از دست داده و ضخیم، زبر و خشن شده است.
ضخیم شدن پوست به طور ناگهانی اتفاق نمیافتد و رفته رفته پوست نرمی خود را از دست میدهد. گاهی نیز این ضخیم شدن تا جایی ادامه پیدا میکند که پوست زخم میشود. ضخیم شدن پوست بیشتر در ناحیه پیشانی، بینی، چانه و اطراف پلکها رخ میدهد. گاهی نیز دست، پا و سایر بخشهای بدن را تحت تاثیر قرار میدهد.
علائم اگزما در بزرگسالان
در بزرگسالان، اگزما معمولا بهصورت خشکی، قرمزی و زبری پوست در نواحی مختلف بدن ظاهر میشود. این علائم ممکن است در نواحی مانند آرنجها، پشت زانو، مچ دست، گردن و حتی صورت ایجاد شوند.
در بسیاری از موارد، افراد مبتلا به اگزما در این مناطق احساس سوزش و خارش شدید دارند که ممکن است منجر به خراشیدن و آسیب بیشتر به پوست شود. در برخی موارد، این وضعیت میتواند تورم و لکههای پوستهپوسته ایجاد کند.
بهطور کلی، اگزما در بزرگسالان بیشتر از نواحی دیگر بدن در نواحی حساس مانند پوست اطراف مفاصل، در معرض تحریکات خارجی و خشکی شدید ظاهر میشود.

علائم اگزما پوستی
اگزما علائم پوستی واضحی دارد و به محض شروع، فرد متوجه وجود مشکل میشود. یکی از بارزترین علائم اگزما خارش پوست است که معمولا باعث خراشیدن پوست میشود. برخی از رایجترین علائم پوستی که بیماران مبتلا به اگزما با آنها روبرو میشوند شامل این موارد هستند:
- درد شدید و خشکی پوست
- خارشهایی که در شب تشدید میشوند
- ظهور ضایعات برآمده روی پوست
- ترک خوردن پوست
- ورم و حساسشدن پوست
- التهاب لکههای پوستی
- مسدود شدن فولیکولهای مو در محل آسیبدیده که سبب ایجاد برجستگیهایی روی سطح پوست میشود
- ظهور چینوچروک در محل آسیبدیده
- ترشح مایعی زردرنگ از زخمها که معمولا نشاندهنده وجود عفونت است
علائم اگزما صورت
اگزما صورت یکی از شایعترین انواع اگزما است که در آن پوست صورت خشک، قرمز و زبر میشود. در این نوع اگزما، علائمی مانند خارش و سوزش شدید معمولا در نواحی حساس صورت مانند دور چشمها، گونهها و پیشانی مشاهده میشود.
این نوع از اگزما میتواند برای فرد بسیار ناراحتکننده باشد زیرا تأثیرات آن در زیبایی ظاهری و احساس فردی شخصی تأثیرگذار است. درمان بهموقع با استفاده از مرطوبکنندههای مناسب و داروهای ضدالتهاب میتواند به بهبود وضعیت پوست کمک کند.
علائم اگزما پوست سر
اگزما نوعی بیماری پوستی است که میتواند هر قسمتی از بدن شما از جمله پوست سر را تحت تاثیر قرار دهد. اگزمای پوست سر که بیشتر به دلیل درماتیت سبورئیک رخ میدهد، باعث التهاب پوست سر میشود.
شدت علائم این اگزما نیز معمولا کم و زیاد میشوند. برخی از عوامل مانند هوای سرد، محصولات مراقبت از مو و دوش آب گرم میتوانند باعث تشدید این حملات شوند.
از علائم اگزمای پوست سر میتوان به خارش، زخمهای بزرگ، قرمز شدن و پوستهپوسته شدن پوست سر اشاره کرد. درمان این عارضه نیز اغلب شامل استفاده از شامپوهای دارویی و مرطوبکنندهها است.
علائم اگزما پوست دست
اگزمای دست را میتوان شایعترین نوع اگزما دانست. از آنجایی که دستها مکررا با مواد شوینده، محرکها و مواد آلرژیزا در تماس هستند، این بیماری، معمولا دستها را تحت تاثیر قرار میدهد. رایجترین علائم اگزمای دست شامل درد، قرمزی، خارش و پوستهپوسته شدن پوست دستها هستند.
این عارضه دردناک میتواند یک یا هر دو دست را تحت تاثیر قرار دهد. اگزمای دست همچنین بیشتر در افرادی مانند آشپزها، پزشکان و پرستاران دیده میشود که به واسطه شغلشان مجبور به تماس مکرر با آب و مواد شیمیایی هستند.
نوع خاص دیگری از اگزمای دست به نام پومفولیکس یا اگزمای دیشیدروتیک وجود دارد که باعث ظهور تاولهای کوچک و خارشدار در کف دست میشود.
علائم اگزما تناسلی
اگزما در ناحیه تناسلی باعث ایجاد علائمی مانند قرمزی، التهاب و خارش شدید در پوست این ناحیه میشود. این وضعیت معمولا در نواحی آلت تناسلی، کشاله ران و دور مقعد دیده میشود و میتواند باعث ناراحتی زیاد و درد در هنگام حرکت یا تماس با لباسها شود.
پوست ناحیه تناسلی در این شرایط خشک و زبر شده و ممکن است تاولهای کوچک و پوستهپوسته شدن ایجاد کند. در این موارد سوزش و احساس درد در هنگام ادرار کردن یا حتی نشستن ممکن است رایج باشد.
علائم اگزما واژن
در برخی موارد، اگزما میتواند ناحیه تناسلی زنان را درگیر کند. از آنجایی که این عارضه خیلی رایج نیست، بیشتر زنان علائم آن را با علائم سایر بیماریهای پوستی اشتباه میگیرند. برخی از اصلیترین علائم این عارضه عبارتاند از:
- ظهور بثورات قرمز رنگ و ناهموار روی پوست ناحیه تناسلی
- لکههای قهوهای یا خاکستری
- سوزش و خارش شدید
- دردی که هنگام رابطه جنسی یا استفاده از تامپون تشدید میشود
- حساسشدن پوست ناحیه تناسلی
- تاولهای کوچکی که احتمال باز شدن آنها و آزاد شدن مایع درون آنها وجود دارد (گاهی ممکن است مایع حاصل از تاولها با ترشحات طبیعی واژن اشتباه گرفته شود)
علائم اگزمای پا
اگزمای پا معمولا کف پا، روی انگشتان پا یا کشاله ران را درگیر میکند. این عارضه هم باعث التهاب و ظهور علائمی مانند قرمزی و خشکی پوست در این نواحی میشود. افرادی که از کفشهای تنگ و نامناسب و جورابهای بدون منافذ هوا استفاده میکنند بیشتر در معرض اگزمای پا قرار دارند.
علائم اگزما در کودکان
کودکان در هر سنی که باشند، مستعد بیماریهای پوستی مانند اگزما هستند. نشانههای اگزما در کودکان و بزرگسالان مشابه است اما کودکان توانایی کمتری برای تحمل این علائم دارند.
پوست کودکان مبتلا به اگزما حساستر است و ممکن است با تعریق، گرما یا تماس با برخی الیاف تحریک شود و علائم آنها را تشدید کند. به همین خاطر بهتر است قرار گرفتن کودک در معرض این عوامل را به حداقل برسانید.
اگزما همچنین میتواند کیفیت زندگی کودکان را به طرز چشمگیری کاهش دهد. به همین خاطر توصیه میکنیم به محض مشاهده علایم اگزما در کودکان، فورا درمان را زیر نظر پزشک آغاز کنید.

علائم اگزما در نوزادان
بسیاری از افراد فکر میکنند که اگزما فقط مختص بزرگسالان است اما باید بدانید که این عارضه حتی در نوزادان تازه متولد شده هم اتفاق میافتد. بهطوریکه نوزادان علائم این بیماری پوستی را در چند هفته یا چند ماه اول پس از تولد نشان میدهند.
بروز اگزما به ژنتیک مرتبط است و اگر یکی از والدین مبتلا به اگزما باشد، احتمال ابتلای نوزاد به این عارضه نیز بسیار زیاد است. در نوزادان، دانههای پوستی میتوانند منجر به تراوش مایع، پوستهپوسته شدن، قرمزی و خشک شدن پوست شوند.
علاوه بر این، یکی از متداولترین علایم اگزما در نوزادان، خارش شدید است. این خارش باعث میشود نوزاد پوستش را به پتو یا ملحفه بمالد و بیقراری کند. حتی گاهی نوزاد به خاطر شدت این خارش نمیتواند بخوابد. از آنجایی که نوزاد قادر به صحبت کردن و بیان مشکل خود نیست، اگر هر گونه دانه پوستی مشکوک با بیقراری را مشاهده کردید، حتما به پزشک مراجعه کنید.
به خاطر حساس بودن پوست نوزادان، معمولا پزشکان استفاده از مرطوبکنندههای بدون بو و کورتیکواستروئیدهای موضعی را برای رفع این دانهها توصیه میکنند. بهتر است به هیچ عنوان خودسرانه اقدام به استفاده از دارو برای فرزندتان نکنید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Infants are prone to eczema, and 10% to 20% will have it
ترجمه متن:
نوزادان مستعد ابتلا به اگزما هستند و 10 تا 20 درصد از آنها دچار اگزما میشوند.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
اگزما یک عارضه دردناک است که میتواند افراد را در هر سنی تحت تاثیر قرار دهد. اگر اقداماتی که در خانه برای مدیریت علائم اگزما انجام دادهاید موثر نبودند و متوجه علائم عفونت (مانند تب، قرمزی، گرما، چرک یا تاول)، تشدید ناگهانی وضعیت اگزما یا عدم اثرگذاری درمانها شدید، باید فورا به یک پزشک متخصص پوست مراجعه کنید تا درمان مناسب و بهتری را برای شما تجویز کند. اما اگر فرصت حضور در مطب را ندارید میتوانید از خدمات غیرحضوری دکترتو کمک بگیرید.
دکترتو فرصت فوقالعادهای را برای شما ایجاد کردهاست تا در کوتاهترین زمان و به سادهترین شیوه، از دکتر متخصص نوبت دریافت کنید. دریافت نوبت به شکل آنلاین انجام میگیرد و در این سایت امکان مشاورهی تلفنی یا پیامی هم وجود دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام وقت تون بخیر
من روی بخشی از ساعد هردوتا دستم اگزما دارم که تقریبا دوسه سالی میشه اما امسال دراثر گرما و نورافتاب، خارشش بیشتره و سعی میکنم بهشون دست نزنم تاخارشش بیشتر نشه اما همون چندبار باعث شده، خارج از بخش اگزما اما دوراطرافش، جوش بزنم که نمیدونم به اگزما مربوطه یانه!
به هدروکورتیزول حساسیت بیشتری نشون میده وخارشش روبیشتر میکنه وکالامین هم حساسیت نشون میده.
برای جلوگیری از خارشش چیکار کنم؟
سلام بر شما، شما با دوری از گرما و نور مستقیم، شستوشوی ملایم بدون عطر، مرطوبکردن مداوم و استفاده از کمپرس سرد و در صورت نیاز آنتیهیستامین یا درمان ضدخارش با نظر پزشک میتوانید از تشدید خارش و زدن جوشهای اطراف جلوگیری کنید؛ اگر بهتر نشد یا علائم عفونت مثل ترشح، درد یا پوسته زرد دیدید حتماً ویزیت حضوری انجام بدهید.
بهترین دکتر پوست و مو ایران
سلام وقت بخير… ببخشيد ميخواستم بدونم ايا پماد مكاكورت ميتونه باعث برجستگى روى پوست دست بشه اونم توى يكى دو روز استفاده؟ اصلا باعث برجستگى روی دست ميتونه بشه؟ من دستام لكه هاى قرمز زده بدون خارش قبلانم شده… توى اين يكى دو روز بهتر شده قرمزیا… ولى يه قسمت از پوست بند انگشتم كه مو داره يكم برجسته شده سفتره … البته یادم نیس، قبلنم بوده یا ن..خیلی ممنون میشم پاسخ بدین چون فعلا به پزشک دسترسی ندارم
سلام و احترام
با توجه به شرح حالی که دادین احتمالا آن قسمت از پوست انگشت شما دچار واکنش التهابی به یک ماده خارجی شده است. چون قبلا هم دچار چنین واکنشهای التهابی شدهاید بهتر است با یک متخصص پوست برای دریافت داروی مناسب مشورت کنید. بهتر است به این موضوع توجه داشته باشید که عدم درمان میتواند شدت و مقدار وسعت قرمزی را به مرور زمان در پوست شما افزایش دهد.
سلام من ۲سال که اگزما دارم درناحیه دست از آرنج تا مچ گاهی در صورت لب و پشت پلک و هر دکتری رفتم قرص و کرم می دهند که تا زمانی که استفاده می کنم خوبه ولی اگر چند روز استفاده نکنم همون حالت قبلی لطفااا جواب بدید نمی دونم باید چیکار کنم
سلام من ۲سال که اگزما دارم درناحیه دست از آرنج تا مچ گاهی در صورت لب و پشت پلک و هر دکتری رفتم قرص و کرم می دهند که تا زمانی که استفاده می کنم خوبه ولی اگر چند روز استفاده نکنم همون حالت قبلی لطفااا جواب بدید نمی دونم باید چیکار کنم
سلام. اگزما یک بیماری مزمن و عودکننده است و درمانهای فعلی معمولاً برای کنترل علائم هستند نه ریشهکنی دائمی. این طبیعی است که با قطع دارو، علائم بازگردند.
برای مدیریت بلندمدت و کاهش دفعات عود، لازم است به یک متخصص پوست مراجعه کنید تا با بررسی دقیق، برنامه درمانی مرحلهبندیشدهای برای شما تدوین کند. این برنامه ممکن است شامل دورههای نگهدارنده درمان، شناسایی و پرهیز از محرکها و مراقبتهای پوستی روزانه باشد.
متخصص پوست و مو