واریکوسل معمولا زمانی رخ می‌دهد که دریچه‌های وریدی در طناب اسپرماتیک به درستی عمل نکنند و منجر به تجمع خون و گشاد شدن رگ‌ها شوند. همچنین، عوامل ژنتیکی و آناتومیکی مانند طول بیشتر ورید سمت چپ، نقش مهمی در بروز این بیماری دارند. در این مقاله از دکترتو به بررسی علت واریکوسل، عوامل هشدار و عوامل خطر می‌پردازیم. تا انتهای این مطلب همراه ما باشید. مراجعه به پزشک شهر خود مثل دکتر اورولوژی تهران یا دکتر عمل واریکوسل تهران می‌تواند از طولانی شدن بیماری و بروز عوارض پیشگیری کند. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با پزشکان وجود دارد.
علت واریکوسل چیست؟
واریکوسل به بزرگ‌شدن وریدهای داخل کیسه بیضه اشاره دارد که معمولا به دلیل نقص در دریچه‌های وریدی ایجاد میشود. تحقیقات نشان می‌دهد این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که دریچه‌های داخل وریدها به درستی کار نکنند و خون در وریدها جمع شود، منجر به گشاد شدن آنها شود. علت دقیق واریکوسل نامشخص است اما عواملی مانند مشکلات آناتومیکی و موارد مرتبط شامل تغییرات در دوران بلوغ و افزایش فشار داخل شکم ممکن است مرتبط باشند.
واریکوسل چگونه ایجاد میشود؟
واریکوسل از طریق تجمع خون در وریدهای بیضه شکل می‌گیرد که معمولا به دلیل عملکرد نادرست دریچه‌های وریدی رخ می‌دهد. این دریچه‌ها باید خون را به سمت قلب هدایت کنند اما وقتی آسیب ببینند، خون عقب می‌ماند و فشار بر وریدها افزایش می‌یابد.
فرآیند ایجاد آن تدریجی است و معمولا در دوران نوجوانی آغاز میشود، زمانی که رشد سریع بیضه‌ها نیاز به جریان خون بیشتر دارد. این وضعیت می‌تواند به کاهش کیفیت اسپرم منجر شود اما همیشه علائم ندارد. عوامل محیطی مانند گرمای بیش‌ازحد یا فشار شکمی می‌توانند روند را تسریع کنند.
علل اصلی واریکوسل – چه کسانی واریکوسل میگیرند؟
علت دقیق واریکوسل نامشخص است. نقص در سیستم وریدی بیضه و عوامل آناتومیکی که منجر به گشاد شدن وریدها می‌شوند می‌توانند مرتبط باشند. این عارضه معمولا در مردان جوان رخ می‌دهد، زیرا تغییرات جسمانی در این دوره فشار بر وریدها را افزایش می‌دهد:
- مردان معمولا در سنین ۱۵ تا ۲۵ سال
- افراد با سابقه ژنتیکی واریس
- مردانی که فعالیت‌های فیزیکی شدید دارند
- کسانی که مشکلات آناتومیکی وریدی دارند
۱. نارسایی یا فقدان دریچه های وریدی ورید اسپرماتیک
اگرچه علت دقیق بروز واریکوسل هنوز به صورت کامل مشخص نیست اما بسیاری از محققان معتقدند که آسیب‌دیدگی دریچه داخل سیاهرگ یکی از علل بروز این عارضه است. سیاهرگ‌ها در بدن انسان وظیفه بازگرداندن خون از اندام‌های مختلف به قلب را بر عهده دارند و برای عملکرد بهتر آنها، دریچه‌های یک‌طرفه‌ای درون سیاهرگ‌ها قرار دارد که مانع از بازگشت خون به سمت اندام میشود.
این دریچه‌های یک طرفه درون سیاهرگ‌های درون کیسه بیضه نیز وجود دارند. در صورتی که این دریچه‌ها آسیب دیده باشد یا به هر دلیل قادر به انجام وظیفه خود نباشند، خون درون این سیاهرگ‌ها جمع شده و در نتیجه واریکوسل ایجاد میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت hopkinsmedicine
Veins throughout the body carry blood from various organs back to the heart. Normally, they have valves that ensure the blood moves in the proper direction. However, when valves in the testicular vein don’t work properly, gravity can make blood collect in the scrotum, causing a varicocele. They usually occur on the left side, likely related to the course of the testicular vein in the abdomen.
ترجمه فارسی:
سیاهرگ‌های سراسر بدن خون را از اندام‌های مختلف به قلب برمی‌گردانند. به‌طور طبیعی این سیاهرگ‌ها دریچه‌هایی دارند که تضمین می‌کند خون در جهت درست حرکت کند. اما وقتی دریچه‌های سیاهرگ بیضه درست کار نکنند، گرانش می‌تواند باعث تجمع خون در کیسه بیضه شود و واریکوسل (واریس بیضه) ایجاد کند. این عارضه معمولا در سمت چپ رخ می‌دهد که احتمالا به مسیرِ سیاهرگ بیضه در شکم مربوط است.
۲. مشکلات آناتومیکی
مشکلات آناتومیکی در واریکوسل به ساختار وریدهای بیضه مربوط میشود که جریان خون را مختل می‌کند. ورید سمت چپ به‌دلیل تفاوت در نحوه‌ی تخلیه خون از بیضه چپ به وریدهای بزرگ‌تر بدن معمولا بیشتر تحت تاثیر قرار می‌گیرد. این تفاوت ساختاری باعث میشود خون به راحتی تخلیه نشود و وریدها گشاد شوند. این مسائل مادرزادی هستند و در دوران رشد تشدید می‌شوند.
۳. علت واریکوسل سمت چپ
علت واریکوسل سمت چپ عمدتا به تفاوت‌های آناتومیکی در مسیر وریدها برمی‌گردد. ورید بیضه چپ به ورید کلیوی متصل میشود که زاویه اتصال آن باعث افزایش فشار و تجمع خون میشود.
۴. علت واریکوسل سمت راست
واریکوسل سمت راست کمتر شایع است و اغلب به مشکلات جدی‌تری مانند توده شکمی مربوط میشود. برخلاف سمت چپ، ورید راست مستقیما به ورید اجوف تحتانی متصل است که معمولا جریان بهتری دارد اما در موارد نادر، نقص دریچه‌ها یا فشار خارجی باعث ایجاد واریس در سمت راست بیضه میشود.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر واریکوسل هستند؟
اگرچه ژنتیک و وراثت نیز در بروز واریکوسل نقش دارند اما شیوه زندگی نیز می‌تواند نقش به سزایی در بروز واریکوسل داشته‌باشد. عواملی مانند سیگار کشیدن، مصرف الکل یا مواردی از این دست در واریکوسل نقش دارند که در ادامه به بررسی آنها خواهیم پرداخت.
| عوامل خطر | توضیحات |
|---|---|
| وراثت | احتمال بیشتری برای توسعه واریکوسل در افرادی با سابقه خانوادگی |
| نداشتن تحرک کافی | کمبود فعالیت بدنی می‌تواند خطر ابتلا به واریکوسل را افزایش دهد. |
| مصرف دخانیات و الکل | استفاده از مواد دخانی و الکل می‌تواند به رگ‌ها آسیب بزند و خطر واریکوسل را افزایش دهد. |
| مشکلات کلیه | تومورهای کلیوی می‌توانند فشار را روی رگ‌ها افزایش دهند و به توسعه واریکوسل کمک کنند. |
۱. عوامل ژنتیکی و ارثی
شیوع واریکوسل در بستگان درجه اول بیماران مبتلا به واریکوسل (به خصوص برادران بیمار) بیشتر از شیوع آن در میان افراد عادی است که این مسئله می‌تواند تا حدودی نشان‌دهنده نقش وراثت در ابتلا به واریکوسل باشد.
۲. سن و دوران بلوغ
سن و دوران بلوغ نقش مهمی در بروز واریکوسل دارند، زیرا این دوره با رشد سریع بیضه‌ها همراه است. واریکوسل معمولا در نوجوانی ظاهر میشود زمانی که افزایش نیاز به خون‌رسانی می‌تواند نقص‌های وریدی را آشکار کند. این عارضه در پسران ۱۳ تا ۱۸ ساله می‌تواند رشد بیضه را مختل کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت aurorahealthcare
Increased hormone activity may lead to dilation of the testicular veins, contributing to varicocele formation.
ترجمه فارسی:
افزایش فعالیت هورمونی می‌تواند باعث گشادشدن سیاهرگ‌های بیضه شود و در پیدایش واریکوسل نقش داشته‌باشد.
۳. افزایش فشار داخل شکم
افزایش فشار داخل شکم می‌تواند به تشدید واریکوسل کمک کند زیرا فشار بر وریدهای بیضه را افزایش می‌دهد. فعالیت‌هایی مانند بلند کردن اجسام سنگین این فشار را ایجاد می‌کنند و جریان خون را مختل می‌کنند.
۴. تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی ممکن است در ایجاد واریکوسل نقش داشته‌باشند زیرا تعادل هورمون‌ها بر عروق خونی تاثیر می‌گذارد. در دوران بلوغ، افزایش تستوسترون می‌تواند جریان خون را بیشتر کند و نقص‌های وریدی مشخص شوند.
۵. قرار گرفتن بیضه در معرض گرما
قرار گرفتن بیضه در معرض گرما می‌تواند واریکوسل را تشدید کند زیرا دمای بالا بر کیفیت اسپرم تاثیر منفی دارد. گرما می‌تواند کیفیت اسپرم یا احساس ناراحتی را بدتر کند اما مدرکی برای ایجادیا تشدید ساختاری واریکوسل در اثر گرمای محیط وجود ندارد.
دلایل نادر ایجاد واریکوسل
دلایل نادر ایجاد واریکوسل شامل مشکلات ساختاری یا بیماری‌های زمینه‌ای هستند که جریان خون را مسدود می‌کنند. این موارد معمولا در پی مسائل جدی‌تری مانند تومورها یا آسیب‌های عروقی رخ می‌دهند و موارد کمی را تشکیل می‌دهند. این دلایل نیاز به بررسی‌های پزشکی فوری دارند زیرا می‌توانند نشان‌دهنده سرطان یا انسداد باشند:
- تومورهای کلیوی یا شکمی
- آسیب‌های تروماتیک به عروق
- بیماری‌های مادرزادی عروقی
نتیجه گیری
واریکوسل یک وضعیت شایع اما قابل مدیریت است. علت واریکوسل معمولا نقص وریدی است و شناسایی زودهنگام و درمان مناسب می‌تواند از عوارض جدی مانند ناباروری جلوگیری کند. توصیه میشود مردان با مشاهده علائم مشکوک مانند درد یا تورم، به بهترین دکتر اورولوژی ایران مراجعه کنند تا بررسی‌های لازم انجام شود و گزینه‌های درمانی مانند جراحی یا نظارت پیشنهاد شود، و در صورت لزوم بیمار به بهترین دکتر عمل واریکوسل ایران ارجاع داده شود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
ورزش‌های سنگین ممکن است واریکوسل را تشدید کنند اما علت مستقیم نیستند. فشار ناشی از وزنه‌برداری می‌تواند علائم را بدتر کند اما تحقیقات پزشکی نشان می‌دهد با حمایت مناسب، ریسک ابتلا کاهش می‌یابد.
واریکوسل بیشتر در سمت چپ بیضه رخ می‌دهد به دلیل تفاوت‌های آناتومیکی در مسیر وریدها. درواقع به‌دلیل تفاوت در نحوه‌ی تخلیه خون از بیضه چپ به وریدهای بزرگ‌تر بدن شایع‌تر است.
دلیل بزرگ‌شدن رگ‌های بیضه در واریکوسل تجمع خون به دلیل نقص دریچه‌های وریدی است. این تجمع فشار را افزایش می‌دهد و رگ‌ها را گشاد می‌کند. این فرآیند تدریجی است و در سمت چپ بیشتر رخ می‌دهد.
کارهایی که باعث عود واریکوسل می‌شوند شامل فعالیت‌های سنگین و فشار مداوم شکمی هستند.
سیگار کشیدن ممکن است به طور غیرمستقیم در ایجاد واریکوسل نقش داشته‌باشد، زیرا نیکوتین عروق خونی را تنگ کرده و جریان خون را مختل می‌کند اما علت اصلی نیست و تشدیدکننده است.
بله، چاقی و اضافه وزن ممکن است خطر واریکوسل را افزایش دهد زیرا وزن اضافی فشار بر وریدهای شکمی و بیضه وارد می‌کند. اما تحقیقات پزشکی مستقیما آن را علت اصلی نمی‌دانند بلکه بیشتر عامل تشدیدکننده است.
علت واریس بیضه در مردان به گشاد شدن وریدهای کیسه بیضه برمی‌گردد که معمولا از نقص دریچه‌ها ناشی میشود. این وضعیت مشابه واریس پا است و خون را در وریدها نگه می‌دارد.
۶۳ دیدگاه ثبت شده برای: علت واریکوسل، چرا واریکوسل میگیریم؟
سلام.سونو کردم واریکوسل دارم.متخصص گفتن نیازی به عمل نداره چون سنت بالا هستش ونمیخوای بچه داربشی مشگل نداره .آیا عوارض بعدی نداری ،اگه عمل نکنم.هنگام درد ناپروکسن تجویز کردن
سلام واريکوسل در سنين بالا و زماني که قصد بارداري نداريد معمولاً خطر جدي ندارد و عمل نمي کنند، مگر اينکه درد شديد يا آتروفي بيضه داشته باشيد. داروي ناپروکسن براي کنترل درد خوبه، ولي اگر درد مداوم يا افزايش تورم داشتيد حتماً به بهترین دکتر اورولوژی ایران مراجعه کنيد تا مجدد بررسيتان کند.
برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.
من سنم کمه ولی وقتی میخابم. به ترف راست یاچپ که میچرخم بیضه ها که روی پا میوفتن عزیتم میکنن .اگه راه حل دارید بگید
سلام. این احساس ناراحتی در بیضه ها هنگام خوابیدن به پهلو، معمولاً به خاطر فشار یا کشیدگی طناب بیضوی است و اگر درد تیرکشنده یا تورم نداشته باشید، جای نگرانی نیست. برای کاهش آن، شبها از یک بالش کوچک بین زانوها استفاده کنید تا فاصله ایجاد شود و اگر درد ادامه پیدا کرد، به بهترین دکتر اورولوژی ایران مراجعه کنید.
برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.
سلام . من یه مدتیه حدودا نزدیک به دوسال که در کیسه بیضه سمت چپ یک رگ نسبتا ضخیم و به قولی کلاف ماننده که جدای بیضه هست حس میکنم . مشکل و دردی هم ندارم موقع ورزش یا کارای سنگین اما این باعث شک شد برام چون در بخش راست این موضوع وجود نداره و تنها یک رگ حس میشه . میخواستم ببینم میتونه مشکلی باشه . سنم هم 18 ساله
سلام بر شما
این حالت می‌تواند شبیه واریکوسل باشد اما برای اطمینان باید توسط متخصص اورولوژی معاینه و در صورت نیاز سونوگرافی شوید.
بهترین دکتر اورولوژی ایران
آیا داروی درمانی برای واریکسول وجود دارد اگر هست چه نوع داروییه ممنون
سلام و احترام
برای واریکوسل داروی درمانی خاصی که بتواند واریکوسل را کامل برطرف کند وجود ندارد. داروها ممکن است علائم مرتبط با درد یا التهاب را کاهش دهند، اما خود واریکوسل معمولاً با دارو درمان نمی‌شود. روش اصلی درمان، مخصوصاً در مواردی که درد، ناباروری یا علائم جدی وجود دارد، جراحی یا روش‌های کم‌تهاجمی مانند آمبولیزاسیون وریدی است.
سلام.وقتتون بخیر.اوایل مهرماه1403 اواسط سربازی بودم.به خاطر دردچند روزه بیضه رفتم متخصص اورولوژی.سونوگرافی گرفتم.توبرگه زده شد:باانجام مانور والسالوا درسمت چپ،واریکوسل گرید۲دیده میشود.درسمت راست حداکثر دیامتر وریدهای پامپینی فرم با انجام مانورهای فوق۱.۶mm و درسمت چپ 2.9mm میباشد.دکتر گفت نیاز به عمل هست.زیادتوضیح نداد
۱-اون ۱.۶ درسمت راست یعنی واریکوسل ؟؟؟
رفتم دکتر دیگه.دوباره سونو دادم،همون۲.۹سمت چپ را تشخیص داد.همراه بامشاهده شدن هیدوسل جزئی دوطرفه به عمیق ترین پاکه ۱۰میلی متر. ازمایش اسپرم هم انجام دادم.
تعداد اسپرم ۵۰میلیون .درحالی که حالت استانداردبین۴۰تا۱۶۰میلیونه.
فاکتورgood motilityپنجاه بود(استانداردبالای۶۰).فاکتورabnormalچهل بودکه بالا بود(استانداردزیر۲۵).
فاکتورnormalشصت بود که پایین بود(بین۷۰تا۱۰۰).دکتر قرص گاباکیم به همراه ویتامینDبهم داد.دوماه خوردم و کامل خوب شدم.از اون موقع دیگه پیگیری نکردم.بعضی موقعات درد جزئی میگیره و ول میکنه.
۲- ایابعد از گذشت ۱۶_۱۷ماه، واریکوسل میتونه شدیدتر وتبدیل به گرید۳ شه و رو فاکتورهای باروری تاثیر بذاره؟(یعنی اون فاکتورهایی که گفتم بالا پایین کنه؟)
۳_هیدوسل جزئی دقیقاچیه و میتونه بعداز مدتی بدتر شه ؟
ممنون از شما.ببخشید خیلی طولانی شد.امکانش هست خواهشاجواب بدید.
سلام
من چند روز پیش تو مدرسه به بیضم با مشت ضربه متوسطی خورد و تا چند روز درد ادامه داشت و الان تقریبا خوبم و کبودی یا قرمزی یا ورم روی بیضه نیست .
بالای بیضه ی چپم رگ برجسته هست که فکر میکنم قبلا هم دیده بودم .
خواستم بدونم واریکوسل دارم ؟
چون بعضی از دوستان هم این مورد رو داشتند
سلام، ضربه‌ای که به بیضه وارد شده اگر درد و تورم ندارد و کبودی هم مشاهده نمی‌کنید، معمولاً جای نگرانی ندارد. رگ برجسته بالای بیضه ممکن است واریکوسل باشد، اما تشخیص قطعی نیاز به معاینه توسط پزشک اورولوژیست دارد و گاهی سونوگرافی هم لازم است. بهتر است برای بررسی دقیق و اطمینان از سلامت بیضه‌ها به پزشک مراجعه کنید تا در صورت نیاز درمان مناسب انجام شود.
متخصص اورولوژی
سلام
من چند روز پیش به بیضم ضربه متوسطی خورد و درد داشتم ولی کبودی و قرمزی و ورم نداشتم ، الان تقریبا دردم خوب شده و بالای بیضه چپم رگ برجسته مشاهده کردم ( البته قبلا هم مشاهده شده بود)
خواستم بدونم آیا واریکوسل دارم ( هنگام لمس رگ درد و ناراحتی ندارم)
با تشکر
سلام
با توجه به توضیحاتت، احتمال اینکه ضربه باعث واریکوسل شده باشد کم است، چون واریکوسل معمولاً به‌صورت تدریجی و نه بر اثر ضربه ایجاد میشود. برجستگی رگ بالای بیضه که درد یا ورم ندارد، می‌تواند همان رگ طبیعی اسپرماتیک باشد که در بعضی افراد واضح‌تر دیده میشود. اگر رگ‌ها در حالت ایستاده بیشتر برجسته می‌شوند یا احساس سنگینی در بیضه داری، بهتر است برای اطمینان یک سونوگرافی داپلر بیضه انجام دهی تا تشخیص قطعی داده شود. در غیر این صورت و در نبود درد یا تغییر اندازه بیضه، جای نگرانی جدی نیست.
متخصص اورولوژی
با سلام من دکتر ارولوژیست رفتم معاینه کردن و گفتن مشکوک به واریکوسل هستید ولی بعد از سونوگرافی دکتر گفتن چون دردی در ناحیه بیضه ندارید مشکلی برای باروری ندارید به نظرتون مجدد ویزیت بشم
با سلام،
اگر طبق معاینه و سونوگرافی تشخیص واریکوسل بدون علامت و بدون درد داده شده و عملکرد باروری شما تحت تأثیر قرار نگرفته، معمولاً نیاز به درمان یا پیگیری فوری نیست. با این حال، در صورتی که قصد فرزندآوری دارید یا در آینده با علائمی مانند درد، احساس سنگینی در بیضه یا مشکلات باروری مواجه شدید، توصیه میشود مجدداً به متخصص اورولوژی مراجعه کرده و بررسی‌های تکمیلی انجام دهید. پیگیری منظم در صورت تغییر وضعیت بالینی اهمیت دارد.
متخصص اورولوژی
سلام.بنده چن روزه در ناحیه بیضه احساس درد دارم و وقتی میخوابم به پشت دردش کمتر میشه وقتی مسکن میخورم کلا دردش رفع میشه وقتی شکممو منقبض میکنم کشاله هم یکم درد میاد وقتی چیزی بلند کنم هم بیضم درد میاد به نظرتون مشکلم چیه
سلام
با توجه به علائمی که بیان فرمودید، از جمله درد بیضه با تشدید هنگام بلند کردن اجسام، انقباض شکم و کاهش درد در حالت درازکش، احتمال فتق کشاله ران (هرنی اینگوینال) یا کشیدگی عضلات ناحیه اینگوینال وجود دارد. همچنین دردهای ارجاعی ناشی از مشکلات کلیوی یا التهاب اپیدیدیم نیز باید مدنظر قرار گیرد. توصیه میشود هرچه سریع‌تر به پزشک متخصص ارولوژی مراجعه فرمایید تا با معاینه فیزیکی و در صورت لزوم انجام سونوگرافی، علت دقیق درد مشخص و درمان مناسب آغاز گردد. از خوددرمانی و مصرف طولانی‌مدت مسکن بدون بررسی پزشکی پرهیز نمایید.
متخصص اورولوژیست
من بیضه هام سرد میشه ،وقتی بیضم رو لمس میکنم کاملا سرد ویخ هست ،سونو گرافی دادم هیچ مشکلی نداشت وپزشک یه سری دارو داد به صورت مقطعی بهتر شد ودباره برگشته
سلام
احساس سرما و سردی در بیضه‌ها می‌تواند به دلیل مشکلات عروقی یا عصبی باشد، حتی اگر سونوگرافی مشکلی نشان نداده باشد. بهتر است موضوع را دوباره با پزشک مطرح کنید تا بررسی‌های بیشتری مثل معاینه دقیق‌تر یا آزمایش‌های تکمیلی انجام شود. همچنین رعایت گرم نگه داشتن محل و پرهیز از عوامل تحریک‌کننده می‌تواند کمک‌کننده باشد. اگر درد یا علائم جدیدی اضافه شد، سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.
متخصص اورولوژیست