آزمایش هموگلوبین خون hgb چیست؟ – مجله سلامت دکترتو

آزمایش هموگلوبین خون hgb چیست؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید
  • آزمایش هموگلوبین یا Hb مقدار پروتئینِ حامل اکسیژن در گلبول‌های قرمز را اندازه‌گیری می‌کند و معمولاً بخشی از شمارش کامل خون (CBC) است.
  • محدوده معمول هموگلوبین در مردان بزرگسال حدود ۱۳ تا ۱۷ و در زنان غیر باردار حدود ۱۲ تا ۱۵ گرم در دسی‌لیتر است؛ این مقدار با سن، بارداری، ارتفاع محل زندگی و محدوده مرجع آزمایشگاه تغییر می‌کند.
  • پایین بودن هموگلوبین می‌تواند با کم‌خونی، کمبود آهن یا ویتامین، خونریزی، بیماری کلیه و بیماری‌های مزمن مرتبط باشد؛ بالا بودن آن نیز ممکن است ناشی از کم‌آبی، سیگار، ارتفاع، بیماری‌های تنفسی یا افزایش تولید گلبول قرمز باشد.
  • یک عدد غیرطبیعی به‌تنهایی علت یا تشخیص قطعی را مشخص نمی‌کند و باید همراه با هماتوکریت، MCV، تعداد گلبول‌های قرمز، فریتین، علائم و سابقه پزشکی تفسیر شود؛ کاهش یا افزایش شدید و مداوم، به‌ویژه همراه با تنگی نفس، درد قفسه سینه، ضعف شدید یا خونریزی، به ارزیابی سریع پزشکی نیاز دارد.
approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 8 دقیقه
آزمایش هموگلوبین خون چیست؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

می‌دانید آزمایش هموگلوبین خون چه اطلاعاتی درباره وضعیت خون و سلامت بدن می‌دهد؟ این آزمایش میزان هموگلوبین موجود در گلبول‌های قرمز را اندازه‌گیری می‌کند؛ پروتئینی که وظیفه انتقال اکسیژن از ریه‌ها به بافت‌ها را بر عهده دارد. تغییر مقدار آن می‌تواند با کم‌خونی، کمبود آهن، خونریزی، بعضی بیماری‌های مزمن یا در شرایطی با افزایش تعداد گلبول‌های قرمز مرتبط باشد. البته یک عدد غیرطبیعی به‌تنهایی علت مشکل را مشخص نمی‌کند و باید همراه با سایر شاخص‌های آزمایش خون و شرایط فرد بررسی شود. در ادامه این مطلب از دکترتو، نحوه خواندن، محدوده طبیعی و علت تغییرات هموگلوبین را بررسی می‌کنیم. همچنین می‌توانید آزمایشات لازم را انجام دهید و نتیجه آزمون را به صورت آنلاین یا حضوری با دکتر عمومی تهران، دکتر خون تهران یا دکتر تفسیر آزمایش تهران یا هر شهر دیگری در دکترتو تحلیل کنید.

doctoreto-App-gifdoctoreto-App-gif

هموگلوبین در آزمایش خون به چه معناست؟

هموگلوبین پروتئینی حاوی آهن در گلبول‌های قرمز است که وظیفه اصلی آن حمل اکسیژن از ریه‌ها به بافت‌های بدن و کمک به بازگرداندن بخشی از دی‌اکسیدکربن به ریه‌ها است. بنابراین، اندازه‌گیری آن یکی از بخش‌های مهم آزمایش خون هموگلوبین و بررسی وضعیت گلبول‌های قرمز محسوب می‌شود.

هموگلوبین خون در آزمایش معمولاً با شاخص Hgb یا Hb گزارش می‌شود و مقدار آن می‌تواند اطلاعاتی درباره کم‌خونی، کم‌آبی بدن یا برخی بیماری‌های دیگر به پزشک بدهد. کم بودن هموگلوبین در آزمایش خون همیشه به معنی یک بیماری مشخص نیست و باید همراه با سایر شاخص‌های آزمایش و شرایط فرد تفسیر شود.

laboratory-gif

تفاوت هموگلوبین و هماتوکریت در آزمایش خون چیست؟

هموگلوبین مقدار پروتئین حمل‌کننده اکسیژن در گلبول‌های قرمز را نشان می‌دهد، در حالی که هماتوکریت درصد حجم خون تشکیل‌شده از گلبول‌های قرمز را اندازه‌گیری می‌کند. بنابراین این دو شاخص اطلاعات مرتبط اما متفاوتی ارائه می‌دهند. برای مثال، کاهش همزمان هموگلوبین و Hct در آزمایش خون می‌تواند به نفع کم‌خونی باشد اما تفسیر دقیق به شاخص‌هایی مانند تعداد گلبول قرمز، MCV و وضعیت بالینی فرد نیز نیاز دارد. پزشک معمولاً این نتایج را در کنار هم با آزمایش هموگلوبین و آزمایش هماتوکریت بررسی می‌کند تا علت تغییرات مشخص شود.

آزمایش هموگلوبین برای چیست؟

پزشک ممکن است آزمایش هموگلوبین را به‌عنوان بخشی از معاینه و بررسی‌های معمول سلامت درخواست کند. آزمایش هموگلوبین یکی از بخش‌های شمارش کامل سلول‌های خون (CBC) است. آزمایش CBC تعداد گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها را در نمونه خون مشخص می‌کند. این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند وضعیت سلامت فرد را ارزیابی کرده و برخی بیماری‌ها و مشکلات احتمالی را غربالگری کند. همچنین اگر علائمی داشته باشید که احتمال پایین یا بالا بودن سطح هموگلوبین را مطرح کنند، پزشک ممکن است آزمایش هموگلوبین را تجویز کند. اگر ساکن پایتخت هستید، می‌توانید این تست را در یکی از آزمایشگاه‌ های تهران انجام دهید و نتایج را با پزشک دکترتو تحلیل کنید.

هموگلوبین چیست؟
Hgb یا هموگلوبین حاوی مقداری آهن است که وظیفه حمل اکسیژن خون را به عهده دارد.
معنی هموگلوبین در آزمایش خون
تزریق یک واحد گلبول قرمز در بزرگسالان و کودکان، هماتوکریت را تقریباً ۳ درصد و هموگلوبین را ۱ گرم در دسی لیتر افزایش می‌دهد.
بعد از آزمایش هموگلوبین خون چه اتفاقی می‌ افتد؟
پس از خون‌گیری، برخی افراد ممکن است دچار سبکی‌سر یا سرگیجه شوند.
آزمایش خون هموگلوبین ناشتایی دارد؟
خطرات احتمالی مرتبط با خونگیری درد، خونریزی، غش، کبودی، عفونت و هماتوم (لخته شدن خون زیر پوست) در محل تزریق است.

چگونه نتیجه آزمایش هموگلوبین را بخوانیم؟

برای خواندن نتیجه، ابتدا مقدار ثبت‌شده در بخش Hb یا Hgb را پیدا کنید و سپس آن را با محدوده مرجع همان آزمایشگاه مقایسه کنید. واحد رایج گزارش هموگلوبین g/dL است. اگر عدد پایین‌تر یا بالاتر از محدوده باشد، لزوماً به معنی وجود بیماری جدی نیست؛ عواملی مانند سن، جنس، بارداری، ارتفاع محل زندگی، سیگار کشیدن و میزان آب بدن می‌توانند بر نتیجه اثر بگذارند. برای تفسیر دقیق‌تر، بهتر است مقدار هموگلوبین همراه با سایر شاخص‌های CBC و علائم فرد بررسی شود.

متن انگلیسی:
A blood test can assess hemoglobin levels. This is called a hemoglobin test. Doctors may take a blood sample from the person and send it to a laboratory for testing.
ترجمه فارسی:
سطح هموگلوبین را می‌توان با انجام یک آزمایش خون بررسی کرد. این آزمایش، آزمایش هموگلوبین نام دارد. پزشک یا کادر درمان معمولا نمونه‌ای از خون فرد را گرفته و برای بررسی و اندازه‌گیری میزان هموگلوبین به آزمایشگاه ارسال می‌کنند.

به نقل از سایت medicalnewstoday

تفسیر هموگلوبین در آزمایش خون چگونه است؟

تفسیر نتیجه بر اساس مقایسه عدد هموگلوبین با محدوده مرجع، شرایط فرد و سایر شاخص‌های خونی انجام می‌شود. معنی هموگلوبین در آزمایش خون فقط از روی یک عدد مشخص نمی‌شود، زیرا کاهش یا افزایش آن علت‌های متفاوتی دارد. پزشک معمولاً شاخص‌هایی مانند MCV، تعداد گلبول‌های قرمز، هماتوکریت و در صورت نیاز فریتین یا ویتامین B12 را نیز بررسی می‌کند. بنابراین عدد هموگلوبین در ازمایش خون باید در کنار وضعیت بالینی فرد توسط بهترین دکتر داخلی ایران یا دکتر عمومی تفسیر شود و نباید تنها بر اساس یک نتیجه، تشخیص قطعی گذاشت.

وضعیت Hgbبرداشت اولیهنیاز به بررسی
پاییناحتمال کم‌خونیبررسی علت با CBC و آزمایش‌های تکمیلی
طبیعیمعمولاً در محدوده مرجع آزمایشگاهتفسیر همراه با علائم و سایر شاخص‌ها
بالااحتمال افزایش غلظت یا تعداد گلبول قرمزبررسی کم‌آبی، ارتفاع، بیماری‌های تنفسی و سایر علل
تفسیر Hgb در آزمایش خون

۱. هموگلوبین نرمال چند است؟

محدوده طبیعی به سن، جنس، بارداری، ارتفاع محل زندگی و حتی روش آزمایشگاه بستگی دارد؛ بنابراین برای تفسیر نتیجه، محدوده مرجع درج‌شده در برگه آزمایش اهمیت زیادی دارد. به‌طور کلی، مقدار هموگلوبین در مردان بزرگسال حدود ۱۳ تا ۱۷ g/dL و در زنان غیر باردار حدود ۱۲ تا ۱۵ g/dL در نظر گرفته می‌شود. در کودکان و دوران بارداری، محدوده‌ها متفاوت هستند.

محدوده هموگلوبین نرمال میانسالی معمولاً مشابه بزرگسالان است و حدود ۱۲ تا ۱۵ گرم در دسی‌لیتر در زنان و ۱۳ تا ۱۷ گرم در دسی‌لیتر در مردان در نظر گرفته می‌شود؛ با این حال، محدوده مرجع آزمایشگاه و شرایط فرد نیز باید در تفسیر نتیجه در نظر گرفته شود. به همین دلیل نرمال hb در آزمایش خون یک عدد ثابت برای همه افراد نیست و باید متناسب با شرایط فرد بررسی شود.

گروهمحدوده نرمال
هموگلوبین نرمال در زنانحدود ۱۲ تا ۱۵ g/dL
هموگلوبین نرمال در مردانحدود ۱۳ تا ۱۷ g/dL
هموگلوبین نرمال در کودکانبر اساس سن متفاوت است؛ مثلا برای حدود ۵ تا ۱۲ سالگی، معمولا بازه‌ای در حدود ۱۱.۵ تا ۱۵.۵ g/dL به‌عنوان محدوده طبیعی در نظر گرفته می‌شود.
میزان طبیعی هموگلوبین در دوران بارداریآستانه کم‌خونی: کمتر از ۱۱ در سه‌ماهه اول و سوم و کمتر از ۱۰.۵ g/dL در سه‌ماهه دوم
هموگلوبین نرمال در آزمایش خون باید چند باشد؟

۲. بالا بودن hb در آزمایش خون

بالا بودن هموگلوبین معمولاً به افزایش غلظت گلبول‌های قرمز یا کاهش حجم مایع خون مربوط است. کم‌آبی بدن می‌تواند به‌طور موقت باعث بالا رفتن مقدار هموگلوبین شود اما عواملی مانند زندگی در ارتفاع زیاد، سیگار کشیدن، بیماری‌های ریوی، آپنه خواب و برخی اختلالات خونی هم می‌توانند در این افزایش نقش داشته باشند. در مواردی نادرتر، بیماری‌هایی مانند پلی‌سیتمی ورا باعث تولید بیش از حد گلبول قرمز در مغز استخوان می‌شوند. بررسی علت، به تکرار آزمایش و ارزیابی سایر شاخص‌های خونی نیاز دارد.

آیا بالا بودن هموگلوبین در آزمایش خون خطرناک است؟

بالا بودن هموگلوبین در آزمایش خون هموگلوبین همیشه خطرناک نیست و گاهی با کم‌آبی یا زندگی در ارتفاع مرتبط است، اما اگر مقدار آن به‌طور مداوم بالا بماند، باید علت دقیق بررسی شود. در برخی شرایط، افزایش تعداد گلبول‌های قرمز می‌تواند غلظت خون را بیشتر کند و خطر مشکلات عروقی را افزایش دهد. عوارض بالا بودن هموگلوبین خون به علت زمینه‌ای و شدت افزایش بستگی دارد و ممکن است شامل سردرد، سرگیجه یا علائم ناشی از اختلال جریان خون باشد. بنابراین نتیجه غیرطبیعی مداوم بهتر است توسط پزشک ارزیابی شود.

معطلی تو آزمایشــــــگاه تموم شد!

از بین آزمایشگاه‌های معتبر انتخاب کن، با چند کلیک پذیرش بگیر و سر وقت آزمایش بده.

۳. پایین بودن hb در آزمایش خون

پایین بودن هموگلوبین یا کمبود هموگلوبین در آزمایش خون معمولاً نشان‌دهنده کم‌خونی است اما علت آن می‌تواند از کمبود مواد مغذی تا خونریزی یا بیماری‌های مزمن متفاوت باشد. کمبود آهن یکی از شایع‌ترین علت‌ها است، اما کمبود ویتامین B12 یا فولات، خونریزی شدید، بیماری کلیه، التهاب مزمن و برخی اختلالات خونی هم می‌توانند مقدار هموگلوبین را کاهش دهند. در کم‌خونی، توانایی خون برای رساندن اکسیژن به بافت‌ها کاهش می‌یابد و فرد ممکن است خستگی، ضعف، سرگیجه یا تنگی نفس را تجربه کند. جدول زیر، نمونه‌هایی از اعداد هموگلوبین در آزمایش خون را نشان می‌دهد.

میزان هموگلوبینمعنی کلی
هموگلوبین ۱۸بالا؛ ممکن است با کم‌آبی یا افزایش غلظت خون مرتبط باشد.
هموگلوبین ۱۲برای بسیاری از زنان طبیعی است؛ در مردان ممکن است پایین باشد.
هموگلوبین ۱۱معمولا نشان‌دهنده کم‌خونی خفیف است.
هموگلوبین ۱۰معمولا نشان‌دهنده کم‌خونی است.
هموگلوبین ۹معمولا با کم‌خونی متوسط مطابقت دارد.
هموگلوبین ۸کم‌خونی قابل‌توجه و نیازمند بررسی پزشکی است.
هموگلوبین ۷کم‌خونی شدید و نیازمند ارزیابی پزشکی است.
هموگلوبین ۶کم‌خونی بسیار شدید و نیازمند بررسی فوری است.
اعداد هموگلوبین در آزمایش hgb

پایین بودن هموگلوبین خون خطرناک است؟

پایین بودن هموگلوبین همیشه به معنی وضعیت خطرناک نیست و شدت آن به مقدار کاهش، سرعت ایجاد مشکل و علت زمینه‌ای بستگی دارد. کم‌خونی خفیف ممکن است علائم کمی ایجاد کند اما کاهش شدید هموگلوبین می‌تواند توانایی خون برای رساندن اکسیژن به اندام‌ها را کاهش دهد. خستگی، ضعف، تنگی نفس، سرگیجه و تپش قلب از علائم احتمالی هستند.

اگر کاهش هموگلوبین شدید باشد یا با تنگی نفس زیاد، درد قفسه سینه، ضعف شدید یا خونریزی همراه شود، ارزیابی پزشکی سریع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. پزشک ممکن است انجام تست‌های تکمیلی را در یکی از آزمایشگاه‌ های ژنتیک تهران یا مراکز تخصصی مرتبط توصیه کند تا علت ژنتیکی کم‌خونی یا ناهنجاری هموگلوبین مشخص شود.

نتیجه آزمایش هموگلوبین خونت نیاز به بررسی داره؟
از بهترین متخصص مشورت بگیر.

چه بیماری‌ هایی باعث تغییر هموگلوبین خون می‌ شوند؟

تغییر هموگلوبین می‌تواند در بیماری‌های مختلفی دیده شود و یک نتیجه غیرطبیعی به‌تنهایی بیماری خاصی را ثابت نمی‌کند. کم‌خونی فقر آهن، تالاسمی، بیماری‌های مزمن، بیماری کلیه و برخی اختلالات مغز استخوان می‌توانند باعث کاهش هموگلوبین شوند. در طرف دیگر، بیماری‌های ریوی، آپنه خواب و پلی‌سیتمی ورا از علت‌های شناخته‌شده افزایش آن هستند. بنابراین برای تشخیص علت، نتیجه باید همراه با CBC، علائم و سابقه پزشکی فرد توسط بهترین دکتر عمومی ایران یا متخصص داخلی بررسی شود.

کاهش هموگلوبینافزایش هموگلوبین
کم‌خونی فقر آهنکم‌آبی بدن
کمبود ویتامین B12 یا فولاتزندگی در ارتفاع زیاد
تالاسمیسیگار کشیدن
بیماری مزمن کلیهآپنه خواب
بیماری‌های مزمن و التهابیبرخی بیماری‌های ریوی
خونریزیپلی‌سیتمی ورا
دلایل و بیماری مرتبط با کاهش یا افزایش هموگلوبین در خون

نقش آزمایش هموگلوبین در تشخیص تالاسمی

هموگلوبین خون در آزمایش می‌تواند در کنار سایر آزمایش‌های خونی به پزشک در بررسی تالاسمی کمک کند اما به‌تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست. در تالاسمی ممکن است هموگلوبین کاهش پیدا کند و گلبول‌های قرمز اندازه کوچک‌تری داشته باشند. بررسی CBC، شاخص‌های گلبول قرمز و آزمایش‌های اختصاصی انواع هموگلوبین می‌تواند به تشخیص کمک کند. در برخی موارد، آزمایش ژنتیک هم برای مشخص کردن نوع تالاسمی انجام می‌شود. سابقه خانوادگی و نتایج آزمایش‌های قبلی نیز هنگام ارزیابی اهمیت دارند.

ارتباط آزمایش هموگلوبین با کمبود آهن

برای کمک به تشخیص کم خونی که ناشی از فقر آهن باشد، پزشک آزمایش خون را برای بررسی شمارش کامل خون (CBC)، سطح هموگلوبین، سطح آهن خون و سطح فریتین تجویز می‌کند. ممکن است پزشک به شما بگوید که سطح آهن در خون شما پایین است و دچار کمبود آهن هستید که در این‌صورت با رژیم غذایی مناسب یا دارو، بهبود پیدا خواهید کرد.

ارتباط آزمایش هموگلوبین با کم‌ خونی

آزمایش هموگلوبین یکی از ابزارهای اصلی برای شناسایی و ارزیابی کم‌خونی است، زیرا کاهش مقدار آن می‌تواند نشان دهد ظرفیت خون برای حمل اکسیژن کمتر شده است. این آزمایش معمولاً در قالب CBC انجام می‌شود و پزشک برای پیدا کردن اینکه علت کم خونی چیست، شاخص‌های دیگری مانند MCV، تعداد گلبول‌های قرمز و در صورت نیاز فریتین یا ویتامین B12 را نیز بررسی می‌کند. کم‌خونی علت‌های مختلفی دارد؛ بنابراین پایین بودن هموگلوبین به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که مشکل از کمبود آهن، خونریزی یا بیماری دیگری ناشی شده است.

برای درمان کم‌خونی همین الان نوبت دکترتو رزرو کن.

هموگلوبین و خطر ابتلا به پلی‌ سیتمی

افزایش مداوم هموگلوبین می‌تواند یکی از نشانه‌هایی باشد که پزشک را به بررسی پلی‌سیتمی ورا یا سایر علل افزایش گلبول‌های قرمز هدایت می‌کند. پلی‌سیتمی ورا یک اختلال مغز استخوان است که در آن تولید گلبول‌های قرمز بیش از نیاز بدن می‌شود و ممکن است هموگلوبین و هماتوکریت افزایش پیدا کنند. با این حال، هر مقدار بالای Hgb به معنی پلی‌سیتمی یا غلظت خون نیست؛ کم‌آبی، سیگار، ارتفاع و بیماری‌های تنفسی هم می‌توانند نتیجه مشابهی ایجاد کنند. تشخیص به بررسی کامل آزمایش خون و علت زمینه‌ای نیاز دارد.

بیماری کلیه سطح هموگلوبین خون را تغییر می‌ دهد؟

بیماری مزمن کلیه می‌تواند باعث کاهش هموگلوبین و ایجاد کم‌خونی شود. یکی از دلایل اصلی این وضعیت، کاهش تولید هورمون اریتروپویتین در کلیه‌های آسیب‌دیده است؛ هورمونی که مغز استخوان را برای ساخت گلبول‌های قرمز تحریک می‌کند. کمبود آهن، التهاب و کاهش طول عمر گلبول‌های قرمز نیز می‌توانند در کم‌خونی مرتبط با بیماری کلیه نقش داشته باشند. به همین دلیل، در افراد مبتلا به بیماری کلیوی، هموگلوبین معمولاً در کنار عملکرد کلیه و وضعیت آهن بررسی می‌شود تا علت کاهش دقیق‌تر مشخص شود.

روش انجام آزمایش هموگلوبین خون چگونه است؟

آزمایش هموگلوبین به آمادگی خاصی نیاز ندارد و انجام آن فقط چند دقیقه طول می‌کشد. این آزمایش را می‌توان در مطب پزشک، آزمایشگاه‌های پزشکی یا سایر مراکز درمانی سرپایی انجام داد. در برخی موارد، آزمایش هموگلوبین همزمان با سایر آزمایش‌های خون انجام می‌شود که برای انجام آن‌ها لازم است قبل از آزمایش، برای مدت مشخصی ناشتا باشید (از خوردن غذا و نوشیدنی خودداری کنید). برای آمادگی مناسب، دستورالعمل‌های پزشک را دنبال کنید.

متن انگلیسی:
A hemoglobin test is a simple, straightforward procedure that can provide valuable insight into your health. It’s just one piece of the puzzle to understanding how your blood cells are working to keep you healthy. Ask your healthcare provider what your results mean for your care plan if they’re higher or lower than normal.
ترجمه فارسی:
آزمایش هموگلوبین یک روش ساده و مستقیم است که می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت سلامت شما ارائه دهد. این آزمایش تنها یکی از بخش‌های ارزیابی عملکرد سلول‌های خونی است و به درک بهتر نحوه کار آن‌ها در حفظ سلامت بدن کمک می‌کند. اگر نتیجه آزمایش شما بالاتر یا پایین‌تر از محدوده طبیعی باشد، از پزشک خود درباره معنای این نتایج و تأثیر آن‌ها بر برنامه درمانی یا مراقبتی‌تان سؤال کنید.

به نقل از سایت my.clevelandclinic

نتیجه گیری

آزمایش هموگلوبین خون یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی وضعیت گلبول‌های قرمز و توانایی خون در انتقال اکسیژن است. پایین بودن آن می‌تواند به کم‌خونی، کمبود آهن، خونریزی، بیماری کلیه یا برخی اختلالات ارثی مربوط باشد و افزایش آن نیز ممکن است با کم‌آبی، سیگار، ارتفاع، بیماری‌های تنفسی یا پلی‌سیتمی ورا ارتباط داشته باشد. با این حال، هیچ‌کدام از این تغییرات به‌تنهایی تشخیص قطعی ایجاد نمی‌کنند و باید همراه با CBC و شرایط فرد بررسی شوند. اگر تغییر هموگلوبین شدید، مداوم یا همراه با تنگی نفس، درد قفسه سینه، ضعف شدید یا خونریزی باشد، مراجعه سریع به پزشک یا متخصص داخلی و در موارد لازم هماتولوژیست ضروری است.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

Hgb مخفف Hemoglobin یا هموگلوبین است و مقدار این پروتئین را در خون نشان می‌دهد. علامت هموگلوبین در آزمایش خون معمولاً Hb یا Hgb نوشته می‌شود. این شاخص بخشی از CBC است و برای بررسی توانایی خون در حمل اکسیژن و شناسایی کم‌خونی یا افزایش گلبول‌های قرمز کاربرد دارد.

در حالی که آزمایش هموگلوبین معمولا برای تشخیص کم‌خونی استفاده می‌شود، هموگلوبین alc در آزمایش خون برای تشخیص دیابت یا پایش سطح قند خون (گلوکز) کاربرد دارد. گلوکز موجود در خون به هموگلوبین متصل می‌شود و آزمایش هموگلوبین A1C میزان گلوکزی را که در طول زمان به هموگلوبین چسبیده است، اندازه‌گیری می‌کند. هرچه مقدار A1C بالاتر باشد، نشان‌دهنده بالاتر بودن میانگین قند خون در چند ماه گذشته است.

این آزمایش ممکن است در چکاپ معمول، هنگام بررسی علائم کم‌خونی، پیگیری خونریزی، بارداری یا بیماری‌های مؤثر بر خون درخواست شود. افرادی که سابقه تالاسمی یا سایر اختلالات خونی دارند نیز ممکن است به بررسی دوره‌ای نیاز داشته باشند. زمان تکرار آزمایش به علت مشکل، نتیجه قبلی و نظر پزشک بستگی دارد.

اگر کاهش هموگلوبین ناشی از کمبود آهن باشد، مصرف غذاهای حاوی آهن مانند گوشت، حبوبات و سبزی‌های برگ سبز می‌تواند به تأمین نیاز بدن کمک کند. منابع ویتامین C نیز جذب آهن گیاهی را بهتر می‌کنند. با این حال، هر کاهش هموگلوبینی ناشی از کمبود آهن نیست؛ بنابراین بهتر است قبل از مصرف مکمل آهن، علت کاهش مشخص شود.

بله، تمرینات شدید و به‌ویژه تمرین در ارتفاع می‌تواند بر وضعیت هموگلوبین اثر بگذارد. قرار گرفتن در ارتفاع باعث افزایش پاسخ تولید گلبول قرمز می‌شود و در ورزشکاران استقامتی ممکن است توده هموگلوبین افزایش پیدا کند. با این حال، تغییرات زیاد باید در کنار وضعیت آب بدن، تغذیه و شرایط تمرینی تفسیر شود.

خستگی مداوم، ضعف، سرگیجه، تنگی نفس، رنگ‌پریدگی، سردی دست‌وپا یا کاهش توان فعالیت می‌توانند نیاز به بررسی کم‌خونی و سطح هموگلوبین را مطرح کنند. خونریزی غیرطبیعی، قاعدگی شدید یا سابقه بیماری‌های خونی نیز اهمیت دارند. البته این علائم اختصاصی نیستند و ممکن است دلایل دیگری داشته باشند؛ تشخیص با آزمایش انجام می‌شود.

آزمایش Hgb معمولاً نتیجه «مثبت» یا «منفی» ندارد، بلکه مقدار هموگلوبین را به‌صورت عددی گزارش می‌کند. بنابراین اگر در برگه آزمایش عبارتی مانند Hgb بالا یا پایین دیده می‌شود، باید مقدار آن با محدوده مرجع همان آزمایشگاه مقایسه شود. تفسیر نتیجه نیز به سن، جنس، بارداری و سایر شاخص‌های خونی بستگی دارد.

کاهش هموگلوبین معمولاً با کم‌خونی ارتباط دارد و علت‌های مختلفی دارد. کمبود آهن، کمبود ویتامین B12 یا فولات، خونریزی، بیماری مزمن کلیه، التهاب و برخی اختلالات ارثی مانند تالاسمی می‌توانند باعث کاهش آن شوند. برای تشخیص علت، پزشک معمولاً CBC را همراه با آزمایش‌های تکمیلی و وضعیت بالینی فرد بررسی می‌کند.

بالا بودن هموگلوبین می‌تواند به دلایلی مانند کم‌آبی، زندگی در ارتفاع، سیگار کشیدن، بیماری‌های ریوی و آپنه خواب ایجاد شود. در برخی افراد، افزایش تولید گلبول‌های قرمز به دلیل بیماری‌هایی مانند پلی‌سیتمی ورا رخ می‌دهد. مصرف اریتروپویتین نیز می‌تواند هموگلوبین را افزایش دهد و نیازمند بررسی پزشکی باشد.

برای بررسی اولیه تغییرات هموگلوبین، مراجعه به پزشک عمومی یا متخصص داخلی مناسب است. پزشک با بررسی CBC، علائم و سابقه فرد مشخص می‌کند که آیا آزمایش‌های بیشتری لازم است یا خیر. در صورت وجود کم‌خونی پیچیده، اختلالات مغز استخوان یا بیماری‌های ارثی خون، ممکن است فرد به متخصص خون و سرطان، یعنی هماتولوژیست، ارجاع داده شود.

امتیاز شما به مقاله:
(3.9از5)
دسته بندی:
منبع:
پزشکان پیشنهادی
آیلین قشلاقی رحیمی هستم کارشناس سئو و تولید محتوا. دکترتو جاییه که بهم فرصت میده درباره علمی که عاشقشم تحقیق کنم و نتایج تحقیقمو با مردم به اشتراک بذارم تا سطح آگاهی اجتماعی درمورد دنیای پزشکی ارتقا پیدا کنه.
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره آزمایش هموگلوبین خون

  1. الهه گفت:

    سلام هموگلوبين من٧ هست
    مشكلي داره؟

    1. همیار دکترتو گفت:

      سلام و درود همراه عزیز
      به نظر می‌رسد شما داری کم خونی باشید
      توصیه می‌شود جهت مشاوره و راهنمایی بیشتر به پزشک متخصص خون مراجعه کنید دکتر متخصص خون

  2. ۰۰۰۰۰۰ گفت:

    سلام هموگلوبین من یازده و نیم ایا خطرناک است

    1. همیار دکترتو گفت:

      سلام و درود همراه عزیز
      به نظر می‌رسد کم خونی داشته باشید
      توصیه می‌شود جهت مشاوره و راهنمایی بیشتر به پزشک متخصص خون مراجعه کنید متخصص هماتولوژی

    2. سحر حمیدپور گفت:

      سلام ۲۷سال سن دارم هموگلوبین من ۱۵.۷است دلیلش چی ممنون راهنمایی کنید

      1. همیارِ دکترِتو گفت:

        سلامدلایل گوناگونی دارد
        کمبود پروتئین هایی مثل S و C، سیگار کشیدن، زندگی در مناطق کوهستانی با ارتفاع زیاد، مشکلات کلیوی و ریوی، مصرف بعضی از داروها همچون استروئیدها و دیورتیک ها و … اشاره کرد.

      2. نظام الدین رخشانی گفت:

        من بیمار میاستنی هستم که چهار سال پیش غده تیموس من برداشته شده .و تا الان قرص مصرف میکنم و بخاطره چند ماه که توی ای سی یو بودم یا همون کما ایست قلبی داشتم شک بهم وارد شده الان برای لرزش های بدنم شربت مصرف میکنم
        سه ماه پیش علاعم کم خونی داشتم رفتم دکتر خیلی حالم بد بود اموگلبین خونم رسیده بود به ۲ بهم خون تزریق کردن بعد دلیل کم خونی من مشخص نشد بعد یک ماه دوباره اموگلبین خونم امده بود ۳ دوباره خون تزریق کردم الانم باز علاعم کم خونی دارم باید برم خون تزریق کنم همه آزمایش هام خوب بود فقط آندوسکوپی و کلونوسکپی نشدم بدون دلیل کم خون میشم. آیا ممکن هست سرطان خون داشته باشم؟؟؟

        1. همیار دکترتو گفت:

          سلام، چون پاروکستین را سال‌ها مصرف کرده‌اید، تغییر شکل یا مقدار مصرف حتی اگر از نصف قرص ۲۰ به قرص ۱۰ باشد، بهتر است با نظر روانپزشک انجام شود. گاهی ظاهر مقدار دارو مشابه است، اما برنامه کاهش یا ادامه مصرف باید بر اساس وضعیت اضطراب، علائم و سابقه درمان تنظیم شود. برای دریافت نوبت حضوری یا مشاوره آنلاین از بهترین دکتر روانپزشک ایران می‌توانید از طریق دکترتو اقدام کنید.

    3. جم گفت:

      هموگلوبین من طی یکماه از ۱۶/۵ به ۱۰/۵ تقلیل یافته علت چیست؟ البته دوماه گیاهخواری داشتم بخاطر تنظیم آنزیم کبد ضمنا فریتین خون هم از بعداز واکسن کرونا بالا رفته ۵۷۵

      1. همیار دکترِتو گفت:

        دوست عزیز
        علت کاهش هموگلوبین خون باید توسط متخصص خون شناسی بررسی شود. گیاهخواری این گونه افت را نمی دهد.

  3. سودددد گفت:

    سلام ازمایش هموگلوبینم ۶ هستش و حداقل و حداکثر بین ۶-۸ هست
    باید چکار کنم

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      در رنج نرمال می باشید و مشکلی ندارد.

      1. ناشناس گفت:

        ۶نرمال هستش😐برای،من ۶ بود اورژانسی خون تزریق کردن

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام
          میزان rbc و هموگلوبین فرق میکند
          میزان هموگلوبین:
          مردان: ۱۴ – ۱۸ g/dl.
          زنان: ۱۲ – ۱۶ g/dl.

      2. زهره گفت:

        ۶نرمال هستش😐برای،من ۶ بود اورژانسی خون تزریق کردن

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          میزان rbc و هموگلوبین فرق میکند
          میزان هموگلوبین:
          مردان: ۱۴ – ۱۸ g/dl.
          زنان: ۱۲ – ۱۶ g/dl.

  4. دیاناا گفت:

    سلام
    مقدار هموگلوبین ۰.۲ کمتره و میزان MCV هم ۰.۱ کمتره
    Iron و ferritin هم مقداری پایینه
    آیا من تالاسمی مینور هستم؟
    و از قرص فروفورت دئودنال میتونم استفاده کنم؟

    1. انیس سعادت گفت:

      سلام دیانای عزیز
      هرگونه کم‌خونی دلیل بر تالاسمی نیست. اما بهتر است برای تشخیص دلایل کم خونی خود به پزشک عمومی مراجعه کنید.
      نوبت دکتر عمومی

  5. کریمی گفت:

    سلام هموگلوبین بالا (۱۸) آیا خطرناک هست؟ راه های درمان رو اگه مقدوره ذکر میکنید؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      شما دچار غلظت خون هستید که برای اطلاع از درمان میتونید این لینک را مطالعه کنید.
      درمان غلظت خون

  6. ناشناس گفت:

    بسیار ممنون از اطلاعات مفید شما ،شما انسان بسیار با شرافتی هستید باز هم ممنون

    1. همیار دکترِتو گفت:

      سپاس از همراهی شما.

  7. علی گفت:

    هموگلوبین من ۱۸.۳ هست
    البته قلیان زیاد میکشم

  8. امیر فرخی گفت:

    سلام
    میزان هموگلوبین خون من ۱۷/۴ است و درد خفیفی در کلیه سمت راست دارم. ممکنه این درد ناشی از مشکلی در‌کلیه باشه ؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      هموگلوبین بالای خون شما به علت غلظت خون است و درد کلیه شما میتونه ناشی از عفونت کلیوی و یا سنگ کلیوی باشد. سونوگرافی شکم و آزمایش ادرار انجام شود به متخصص داخلی مراجعه کنید.
      دکتر متخصص داخلی

    2. زارع گفت:

      سلام
      من آزمایش دادم بهم گفتن هموگلوبین خون روی ۱۰هست.
      باید چکار کنم؟
      برم بیمارستان یا قرص آهن بخورم؟

      1. همیار دکترِتو گفت:

        دوست عزیز
        هموگلوبین ۱۰ نیاز به تزریق خون ندارد و میتونید از مکمل های آهن طبق دستور پزشک مصرف کنید.

  9. علی قائدی گفت:

    اطلاعات بسیارکامل و عالی با زبانی ساده و قابل فهم….تشکر

    1. همیار دکترِتو گفت:

      سپاس از همراهی شما.

  10. محمد عزیزی گفت:

    سلام
    دست شما درد نکنه با نوشتن این مطالب خوب میتواند راهنمایی های خویی برای اشخاص باشد چون عموما پزشکان این قدر فرصت ندارند‌ که مطالب را به مراجعه کننده نفهمیم کنند

    1. همیار دکترِتو گفت:

      خوشحالیم مطالب مفید واقع شده است. ممنون از همراهی شما.

      1. جهانگیر محمودی گفت:

        مطالب شما عالی بودن

        1. همیار دکترِتو گفت:

          سپاس از همراهی شما.

      2. گلنوش قدیمی گفت:

        باعرض سلام هموگولوبین ۱۴/۱برای آقایان پایین است؟چکار باید بکنیم؟

        1. همیار دکترِتو گفت:

          دوست عزیز
          این میزان هوگلوبین مناسب است فقط ار علایم خستگی و ضعف دارید میتونید دوره کوتاهی مکمل آهن مصرف کنید.