آیا تا به حال متوجه یک سوراخ کوچک، توده یا درد در قسمت بالای شکاف باسن شده‌اید؟ گاهی این علائم ساده به نظر می‌رسند اما ممکن است به مشکلی به نام کیست مویی مربوط باشند. این بیماری در برخی افراد هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند و در بعضی دیگر با التهاب، درد یا ترشح همراه میشود. عواملی مانند گیر کردن مو در پوست، اصطکاک و فشار مداوم می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند. تشخیص و درمان مناسب، به وضعیت کیست و وجود عفونت بستگی دارد. در ادامه این مطلب از دکترتو، با علائم، علت‌ها، روش تشخیص و درمان کیست مویی بیشتر آشنا می‌شوید. همچنین اگر درحال حاضر به این بیماری دچار هستید، برای تشخیص و درمان کیست مویی می‌توانید به پزشک عمومی، دکتر داخلی، دکتر جراح عمومی، دکتر پوست، متخصص اورژانس پزشکی شهر خود مثل دکتر پوست و مو تهران مراجعه کنید.
آشنایی با کیست مویی
کیست مویی یا کیست پیلونیدال، یک حفره غیرطبیعی در زیر پوست است که معمولا در قسمت پایین کمر، نزدیک دنبالچه و بالای شکاف بین دو باسن ایجاد میشود. این کیست معمولا زمانی شکل می‌گیرد که موهای ریخته‌شده یا موهای برگشته به داخل پوست، زیر پوست گیر کنند و باعث التهاب شوند. داخل کیست هم ممکن است مو، سلول‌های مرده پوست و ترشحات جمع شود. کیست مویی ممکن است در ابتدا هیچ علامتی نداشته باشد اما اگر عفونی شود، معمولا باعث درد، تورم، قرمزی و گاهی ترشح چرکی میشود. در این حالت به آبسه پیلونیدال تبدیل میشود و نیاز به بررسی و درمان دارد.
کیست پیلونیدال همان کیست مویی است؟
کیست پیلونیدال که با نام کیست مویی هم شناخته میشود، نوعی مشکل پوستی است که معمولا در ناحیه بالای شکاف باسن و نزدیک استخوان دنبالچه ایجاد میشود. واژه پیلونیدال به معنای «لانه مو» است و به تجمع مو در زیر پوست اشاره دارد. این عارضه می‌تواند باعث التهاب، درد، تورم و در برخی موارد عفونت و ترشح شود.
علائم کیست مویی چیست؟
علائم کیست مویی معمولا با درد، تورم یا ایجاد یک سوراخ کوچک در بالای شکاف باسن شروع می‌شوند. بعضی افراد ممکن است برای مدت طولانی هیچ علامتی نداشته باشند و فقط یک فرورفتگی کوچک روی پوست ببینند. اگر کیست عفونی شود، درد و تورم بیشتر میشود و ممکن است از آن چرک یا خون خارج شود. گاهی نیز پوست اطراف کیست قرمز و گرم میشود و در عفونت شدیدتر، تب ایجاد میشود. شدت علائم به وضعیت کیست و میزان التهاب آن بستگی دارد و ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد. علائم شایع کیست مویی عبارت‌اند از:
- درد یا حساسیت بالای باسن
- تورم و قرمزی پوست
- سوراخ یا فرورفتگی کوچک روی پوست
- خروج چرک، خون یا ترشحات بدبو
- ایجاد توده دردناک زیر پوست
- تب در صورت عفونت شدید
درد کیست مویی یا کیست پیلونیدال چگونه است؟
درد کیست مویی معمولا در قسمت بالای شکاف باسن و اطراف دنبالچه احساس میشود و با نشستن، لمس کردن یا وارد شدن فشار به محل بیشتر میشود. اگر کیست عفونی یا به آبسه تبدیل شود، درد معمولا شدیدتر، مداوم‌تر و ضربان‌دار میشود و ممکن است همراه با تورم و قرمزی باشد. شدت درد در افراد مختلف متفاوت است و بعضی افراد، به‌خصوص در مراحل اولیه، ممکن است هیچ دردی نداشته باشند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
A pilonidal cyst may not cause symptoms. But if it’s infected, the skin around the cyst may be swollen and painful.
ترجمه فارسی:
کیست مویی ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکند. اما اگر کیست عفونی شود، پوست اطراف آن معمولا متورم و دردناک میشود.
کیست مویی چه شکلی است؟
کیست مویی معمولا به شکل یک سوراخ یا فرورفتگی کوچک روی پوست بالای شکاف باسن دیده میشود اما اگر عفونی شود ممکن است به صورت یک توده قرمز، متورم و دردناک ظاهر شود. گاهی یک یا چند سوراخ کوچک در پوست دیده میشود و از آنها ترشح چرکی یا خونی خارج میشود. در بعضی افراد، کیست زیر پوست قرار دارد و از بیرون فقط به شکل یک برجستگی یا تورم قابل مشاهده است. بنابراین ظاهر کیست مویی با توجه به مرحله بیماری و وجود یا نبود عفونت متفاوت است.
علت کیست مویی چیست؟
علت دقیق ایجاد کیست مویی هنوز به‌طور کامل مشخص نیست اما شواهد نشان می‌دهد که برگشت مو به داخل پوست و گیر افتادن آن زیر پوست نقش اصلی را دارد. اصطکاک، فشار و نشستن طولانی‌مدت می‌توانند باعث فرو رفتن مو در پوست و شروع التهاب شوند. بدن نیز مو را مانند یک جسم خارجی می‌شناسد و برای مقابله با آن، واکنش التهابی ایجاد می‌کند که ممکن است به تشکیل کیست منجر شود. عوامل و شرایطی که احتمال ایجاد کیست مویی را بیشتر می‌کنند عبارتند از:
- نشستن طولانی‌مدت: به‌ویژه در افرادی که ساعت‌های زیادی می‌نشینند، مانند رانندگان کامیون
- اصطکاک و فشار مداوم: فشار و مالش پوست در ناحیه دنبالچه می‌تواند باعث برگشت مو به داخل پوست شود
- پوشیدن لباس‌های تنگ: لباس‌های تنگ با افزایش اصطکاک و فشار در این ناحیه، می‌توانند خطر ایجاد کیست را بیشتر کنند
- اضافه‌وزن: وزن بالاتر می‌تواند فشار و اصطکاک بین پوست ناحیه باسن را افزایش دهد
- کم‌تحرکی: کمبود فعالیت بدنی معمولا با نشستن طولانی همراه است و می‌تواند فشار بیشتری به ناحیه دنبالچه وارد کند
- موی بدن زیاد یا ضخیم: وجود موهای بیشتر در اطراف دنبالچه، احتمال ورود مو به داخل پوست را افزایش می‌دهد
- دوچرخه‌سواری: نشستن طولانی و اصطکاک مداوم هنگام دوچرخه‌سواری می‌تواند پوست این ناحیه را تحریک کند
- آسیب یا تحریک پوست دنبالچه: ضربه یا تحریک مکرر این ناحیه ممکن است احتمال ایجاد کیست را افزایش دهد
كيست مويی چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص کیست مویی معمولا با بررسی علائم و معاینه پوست ناحیه دنبالچه انجام میشود و در بیشتر موارد به آزمایش یا تصویربرداری نیاز نیست. پزشک محل توده، سوراخ‌های پوستی، تورم، قرمزی و ترشحات را بررسی می‌کند. اگر ظاهر ضایعه غیرمعمول باشد یا احتمال بیماری دیگری وجود داشته باشد، ممکن است بررسی‌های بیشتری انجام شود. مراحل تشخیص معمولا شامل موارد زیر است:
- بررسی علائم و سابقه بیماری
- معاینه ناحیه دنبالچه و شکاف باسن
- بررسی سوراخ‌ها یا مجاری پوستی
- بررسی وجود عفونت یا آبسه
- انجام بررسی‌های بیشتر در موارد غیرمعمول
کیست مویی در زنان و مردان چه تفاوتی دارد؟
کیست پیلونیدال در مردان شایع‌تر از زنان است اما هر دو گروه ممکن است به آن مبتلا شوند. كيست مويي در زنان و کیست مویی در مردان از نظر علائم تفاوت اساسی ندارند و معمولا با برجستگی، قرمزی، درد، خارش یا ترشح چرکی در ناحیه دنبالچه همراه است. البته برگشت مو به داخل پوست می‌تواند در هر قسمت از بدن که مو رشد می‌کند رخ دهد. بنابراین هر برجستگی یا التهاب ناشی از موی برگشته در ناحیه دنبالچه، لزوما به معنای وجود کیست مویی نیست.
تفاوت کیست مویی و آبسه چیست؟
کیست مویی یک حفره یا مجرای زیر پوست است که ممکن است بدون عفونت و حتی بدون علامت باقی بماند، اما آبسه به تجمع چرک در اثر عفونت گفته میشود. کیست مویی در صورت عفونی شدن می‌تواند به آبسه تبدیل شود. آبسه معمولا با درد شدید، تورم، قرمزی و گاهی تب همراه است و اغلب برای تخلیه چرک به درمان پزشکی نیاز دارد.
تفاوت فیستول با کیست مویی چیست؟
فرق فیستول با کیست مویی این است که فیستول یک مسیر غیرطبیعی است که معمولا دو بخش از بدن یا یک عضو داخلی را به سطح پوست متصل می‌کند، اما کیست مویی در پوست و بافت اطراف دنبالچه ایجاد میشود. فیستول مقعدی معمولا بین کانال مقعد و پوست اطراف مقعد ارتباط ایجاد می‌کند، در حالی که کیست مویی معمولا در بالای شکاف باسن قرار دارد و به کانال مقعد ارتباط ندارد. تشخیص این دو مشکل با معاینه پزشک انجام میشود.
چگونه کیست مویی را از جوش تشخیص دهیم؟
کیست مویی معمولا در بالای شکاف باسن ایجاد میشود و ممکن است یک یا چند سوراخ کوچک روی پوست داشته باشد. جوش یا دمل می‌تواند در قسمت‌های مختلف بدن ایجاد شود و معمولا از یک التهاب محدود در اطراف فولیکول مو شروع میشود. وجود سوراخ‌های پوستی، ترشح مکرر و عود توده در ناحیه دنبالچه بیشتر به نفع کیست مویی است. با این حال، تشخیص قطعی به معاینه پزشک نیاز دارد.
انواع کیست مویی چیست؟
سینوس پیلونیدال یا کیست مویی می‌تواند بی‌علامت باشد، به‌صورت آبسه حاد (تورم دردناک) بروز کند یا به شکل بیماری مزمن با ترشح یا درد عودکننده دیده شود و تصمیم‌گیری درمانی بر این اساس انجام میشود. در موارد ساده ممکن است فرد فقط یک سوراخ یا فرورفتگی کوچک روی پوست داشته باشد اما با ایجاد عفونت، درد و تورم نیز ظاهر می‌شوند. نوع بیماری در انتخاب روش درمان اهمیت دارد.
| نوع کیست مویی | علائم اصلی | درمان |
|---|---|---|
| سینوس پیلونیدال بدون علامت | معمولا بدون درد و التهاب است و ممکن است فقط سوراخ کوچکی روی پوست دیده شود. | معمولا به درمان فوری نیاز ندارد و پزشک ممکن است فقط آن را تحت نظر بگیرد. |
| کیست مویی عفونی | درد، قرمزی، تورم و گاهی ترشح چرکی | بسته به شدت عفونت، تخلیه، مراقبت از زخم و در برخی موارد آنتی‌بیوتیک انجام میشود. |
| آبسه پیلونیدال | درد شدید، تورم، قرمزی و تجمع چرک | معمولا با باز کردن و تخلیه آبسه درمان میشود. |
| کیست مویی مزمن یا عودکننده | ترشح مکرر، سوراخ‌های پوستی و عود التهاب یا عفونت | ممکن است به جراحی برای برداشتن کیست و مسیرهای سینوسی نیاز داشته باشد. |
روش های درمان کیست مویی چیست؟
درمان کیست مویی به وضعیت کیست، وجود عفونت و میزان عود آن بستگی دارد. اگر کیست کوچک و بدون علامت باشد، پزشک ممکن است فعلا درمان خاصی انجام ندهد و رعایت بهداشت، خشک نگه داشتن ناحیه و کنترل موهای اطراف را توصیه کند. اگر کیست عفونی شده و آبسه ایجاد کرده باشد، معمولا ابتدا چرک و محتویات آبسه تخلیه میشود. پس از کنترل عفونت، در صورت باقی ماندن مسیر کیست یا عود مکرر، ممکن است درمان قطعی با جراحی یا روش‌های کم‌تهاجمی انجام شود. انتخاب روش درمان بر اساس شرایط هر فرد و نظر پزشک انجام میشود. روش‌های درمان کیست پیلونیدال شامل موارد زیر است:
- مراقبت و رعایت بهداشت در موارد بدون علامت
- تخلیه آبسه
- عمل کیست مویی و برداشتن بافت درگیر
- روش‌های کم‌تهاجمی در افراد مناسب
- کنترل موهای ناحیه طبق نظر پزشک
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs
There are a number of treatment options for a pilonidal sinus that keeps coming back and that’s painful, bleeding or leaking discharge. Your doctor will discuss these with you.
ترجمه فارسی:
برای سینوس پیلونیدال (کیست مویی) که مرتب عود می‌کند و باعث درد، خونریزی یا ترشح میشود، روش‌های درمانی مختلفی وجود دارد. پزشک با توجه به شرایط شما، گزینه‌های مناسب را بررسی و درباره هرکدام با شما صحبت می‌کند.
آیا درمان خانگی کیست مویی امکان پذیر است؟
مراقبت در منزل (مثل شستشوی ملایم، خشک نگه داشتن پوست و کاهش نشستن طولانی) فقط می‌تواند علائم خفیف را کم کند و در صورت درد، تورم، ترشح یا تب، حتماً باید به پزشک مراجعه شود؛ خوددرمانی قادر به از بین بردن کیست یا آبسه نیست. اگر کیست متورم، بسیار دردناک یا چرکی شده باشد، درمان خانگی کیست مویی کافی نیست و ممکن است به تخلیه یا درمان پزشکی نیاز داشته باشد.
دارو برای کیست مویی وجود دارد؟
هیچ دارویی به‌تنهایی نمی‌تواند درمان کیست مویی مزمن باشد و درمان اصلی معمولاً تخلیه آبسه یا جراحی است. انتی بیوتیک برای کیست مویی فقط در صورت وجود سلولیت اطراف، تب، علائم سیستمیک یا در بیماران پرخطر (مثل نقص ایمنی) تجویز میشود و مصرف خودسرانه آن توصیه نمی‌شود. برای کاهش درد نیز ممکن است مسکن مناسب یا در مواردی پماد برای کیست مویی توصیه شود. انتخاب دارو به علائم، شدت عفونت و شرایط فرد بستگی دارد و بهتر است بدون تجویز پزشک مصرف نشود.
عمل جراحی کیست مویی چیست؟
عمل کیست مویی روشی برای برداشتن کیست مویی و مسیرهای درگیر زیر پوست است و معمولا زمانی انجام میشود که بیماری مزمن، بزرگ یا عودکننده باشد. اگر کیست به آبسه تبدیل شده باشد، ابتدا ممکن است تخلیه چرک لازم باشد. نوع جراحی به اندازه و وضعیت کیست بستگی دارد و می‌تواند شامل برداشتن کیست و باز گذاشتن زخم، عمل کیست مویی با لیزر یا بستن آن با روش مناسب باشد. پزشک یا دکتر جراحی عمومی بر اساس شرایط بیمار بهترین روش را انتخاب می‌کند.
عمل کیست مویی با لیزر هم یکی از روش‌های کم‌تهاجمی درمان کیست مویی است که در آن پس از تخلیه محتویات کیست، مسیر و حفره ایجادشده با استفاده از فیبر لیزر درمان میشود. این روش معمولا با برش و آسیب کمتر به بافت اطراف همراه است و می‌تواند دوره بهبود کوتاه‌تری نسبت به برخی روش‌های جراحی داشته باشد. با این حال، لیزر برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب روش درمان به اندازه کیست، تعداد سوراخ‌ها و میزان درگیری بافت بستگی دارد.
| عوارض عمل نکردن کیست مویی | فواید عمل جراحی کیست مویی |
|---|---|
| عفونت و تشکیل آبسه | تخلیه عفونت و چرک |
| درد و التهاب مکرر | کاهش درد و التهاب |
| ترشح چرکی یا خونی | کاهش ترشحات و علائم |
| عود مکرر کیست | کاهش احتمال عود با درمان مناسب |
| گسترش التهاب به بافت‌های اطراف | بهبود کیفیت زندگی و راحتی هنگام نشستن |
مراقبت های بعد از عمل کیست مویی چیست؟
مراقبت بعد از عمل به نوع جراحی و باز یا بسته بودن زخم بستگی دارد. تمیز و خشک نگه داشتن محل جراحی، تعویض پانسمان طبق دستور پزشک و جلوگیری از فشار و اصطکاک زیاد به بهبود زخم کمک می‌کند. نشستن طولانی و فعالیت سنگین نیز معمولا باید تا زمانی که پزشک اجازه دهد محدود شود.
| نکات قبل از عمل کیست مویی | دوران نقاهت بعد از عمل کیست مویی |
|---|---|
| انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های لازم | مدت زمان بهبودی |
| اطلاع پزشک از داروها و بیماری‌های زمینه‌ای | نحوه خوابیدن؛ ترجیحا به پهلو یا روی شکم |
| رعایت دستورهای پزشک درباره ناشتا بودن | محدودیت نشستن طولانی |
| آماده کردن پانسمان و وسایل مراقبت از زخم | محدودیت فعالیت‌های سنگین |
| هماهنگی برای استراحت و مراقبت پس از عمل | زمان بازگشت به فعالیت‌های روزمره |
| رعایت توصیه‌های پزشک درباره اصلاح یا شست‌وشوی ناحیه | ترشحات یا خونابه زخم |
برای جراحی کیست مویی به چه دکتری مراجعه کنیم؟
برای جراحی کیست مویی معمولا باید به جراح عمومی مراجعه کنید. جراح عمومی وضعیت کیست، میزان عفونت و وجود مسیر یا سینوس زیر پوست را بررسی می‌کند و بر اساس شرایط شما، مناسب‌ترین روش درمان را پیشنهاد می‌دهد. در برخی موارد، به‌ویژه کیست‌های عودکننده یا پیچیده، ممکن است جراح کولورکتال نیز برای درمان تخصصی‌تر مناسب باشد. می‌توانید از طریق سایت دکترتو به بهترین دکتر جراحی عمومی ایران مراجعه کنید.
عوارض کیست مویی چیست؟
اگر کیست مویی درمان نشود یا عفونت آن کنترل نشود، ممکن است باعث درد، التهاب و تشکیل آبسه شود. در بعضی افراد، ترشح از محل کیست برای مدت طولانی ادامه پیدا می‌کند و بیماری چند بار عود می‌کند. عوارض بیشتر در موارد عفونی یا مزمن دیده می‌شوند و شدت آنها به وضعیت بیماری بستگی دارد. مهم‌ترین عوارض عبارتند از:
- عفونت و تشکیل آبسه
- درد و التهاب
- ترشح چرکی یا خونی
- عود مکرر کیست
- باز شدن یا خونریزی زخم بعد از درمان
- ایجاد اسکار یا جای زخم
عفونت کیست مویی خطرناک است؟
عفونت کیست مویی معمولا با درمان مناسب خطرناک نیست اما نباید نادیده گرفته شود. وقتی کیست عفونی میشود، ممکن است آبسه ایجاد کند و باعث درد، تورم، قرمزی و ترشح چرکی شود. در صورت درمان نشدن، عفونت می‌تواند گسترش پیدا کند و به بافت‌های اطراف آسیب بزند. تب، افزایش سریع درد و تورم، قرمزی منتشرشونده یا احساس ضعف و بیماری از علائمی هستند که نیاز به مراجعه سریع‌تر به پزشک دارند. در بیشتر موارد، تخلیه آبسه و درمان مناسب عفونت از بروز عوارض جلوگیری می‌کند.
چگونه از ایجاد کیست مویی جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از کیست مویی همیشه ممکن نیست اما کاهش فشار، اصطکاک و تجمع مو در ناحیه دنبالچه می‌تواند احتمال ایجاد یا عود آن را کمتر کند. تمیز و خشک نگه داشتن شکاف باسن، پرهیز از نشستن طولانی و کنترل موهای این ناحیه در افراد مستعد می‌تواند مفید باشد. اگر قبلا کیست مویی داشته‌اید، رعایت توصیه‌های پزشک بعد از درمان اهمیت بیشتری دارد. برای کنترل موها نیز بهتر است روش مناسب را با پزشک در میان بگذارید.
نتیجه گیری
کیست مویی یا کیست پیلونیدال بیشتر در پوست بالای شکاف باسن و نزدیک دنبالچه ایجاد میشود و ورود مو به داخل پوست، همراه با فشار و اصطکاک، در شکل‌گیری آن نقش دارد. این بیماری ممکن است بدون علامت باشد یا با درد، تورم، قرمزی و ترشح همراه شود. در صورت ایجاد آبسه، معمولا تخلیه عفونت لازم است و کیست‌های مزمن یا عودکننده ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند. اگر درد شدید، تب، تورم زیاد، ترشح چرکی یا قرمزی رو به گسترش دارید، بهتر است برای بررسی و درمان مناسب در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
موهای زائد به‌تنهایی علت قطعی کیست مویی نیستند، اما موهای ضخیم و زیاد ممکن است احتمال ورود مو به پوست را افزایش دهند. فشار و اصطکاک مداوم در ناحیه بین دو باسن نیز می‌تواند در ایجاد بیماری نقش داشته باشد. به همین دلیل، در بعضی افراد کنترل موهای این ناحیه می‌تواند بخشی از مراقبت برای کاهش احتمال عود باشد، اما روش مناسب کنترل مو باید با توجه به شرایط فرد انتخاب شود.
کیست مویی باسن معمولا در ناحیه باسن و در ارتباط با موهای فرو رفته در پوست ایجاد میشود. نام پزشکی این بیماری کیست پیلونیدال است که واژه پیلونیدال به معنای لانه مو است. به همین دلیل، در زبان فارسی اصطلاح کیست مویی برای توصیف این مشکل رایج‌تر شده است.
مو برگشتی همان کیست مویی نیست اما ورود مو به داخل پوست می‌تواند در ایجاد کیست مویی نقش داشته باشد. مو برگشتی معمولا به صورت یک برجستگی کوچک، قرمز و گاهی دردناک در اطراف یک مو دیده میشود. در کیست مویی ممکن است مو زیر پوست گیر کند و به مرور یک حفره یا مجرای التهابی ایجاد شود. بنابراین این دو مشکل به هم مرتبط هستند، اما از نظر پزشکی یک بیماری محسوب نمی‌شوند.
مو برگشتی زمانی ایجاد میشود که مو به‌جای اینکه از سطح پوست خارج شود، به داخل پوست یا زیر آن برگردد. این حالت بیشتر در نواحی‌ای دیده میشود که مو ضخیم‌تر است یا با اصلاح و اصطکاک تحریک میشود؛ مثل باسن و اطراف مقعد، کشاله ران، زیر بغل و صورت و گردن. در کیست مویی، معمولاً موهای برگشته یا موهای ریخته‌شده در شیار بین دو باسن وارد پوست می‌شوند و می‌توانند باعث ایجاد التهاب و کیست شوند.
اگر کیست مویی خودبه‌خود باز شود، ممکن است چرک یا خون از آن خارج شود و درد برای مدتی کاهش پیدا کند. با این حال، باز شدن کیست به معنی درمان کامل آن نیست و ممکن است مسیر بیماری همچنان زیر پوست باقی مانده باشد. محل را تمیز نگه دارید، آن را فشار ندهید و برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کنید. در صورت تب، درد شدید، قرمزی گسترده یا ترشح بدبو، مراجعه سریع‌تر اهمیت دارد.
کیست مویی معمولا علت مستقیم کمردرد نیست، اما اگر در ناحیه دنبالچه عفونی و متورم شود، می‌تواند باعث درد در همان قسمت شود. این درد معمولا با نشستن یا وارد شدن فشار به محل کیست بیشتر میشود. اگر درد در قسمت پایین کمر شدید یا مداوم باشد، نباید آن را فقط به کیست مویی نسبت داد و بهتر است علت درد توسط پزشک بررسی شود.
کیست مویی ممکن است در هر فردی ایجاد شود اما در افرادی که موهای ضخیم و بیشتری دارند یا مدت زیادی می‌نشینند، شایع‌تر است. اضافه‌وزن، اصطکاک مداوم در ناحیه بین دو باسن و سابقه قبلی کیست مویی نیز می‌توانند احتمال ابتلا یا عود بیماری را افزایش دهند. این بیماری بیشتر در افراد جوان دیده میشود، اما ممکن است در سنین دیگر نیز ایجاد شود.
عود کیست مویی ممکن است به دلیل باقی ماندن مسیر بیماری زیر پوست یا ادامه عواملی باشد که باعث ورود مو و تحریک پوست می‌شوند. نشستن طولانی، اصطکاک، موهای ضخیم و زیاد و مراقبت ناکافی از محل می‌توانند احتمال عود را افزایش دهند. روش درمان نیز در خطر برگشت بیماری نقش دارد. رعایت مراقبت‌های بعد از درمان و کنترل عوامل خطر می‌تواند احتمال عود را کمتر کند.
تخلیه کیست مویی توسط پزشک معمولا روش رایجی برای خارج کردن چرک از آبسه است اما تخلیه یا سوراخ کردن آن در خانه می‌تواند باعث آسیب به پوست و افزایش خطر عفونت شود. فشار دادن کیست نیز ممکن است درد و التهاب را بیشتر کند. اگر کیست متورم، قرمز و دردناک شده است، بهتر است تخلیه توسط پزشک انجام شود تا وضعیت عفونت نیز بررسی شود.
کیست مویی کمر معمولا به کیستی گفته میشود که در قسمت پایین کمر و نزدیک دنبالچه ایجاد شده باشد. محل معمول کیست مویی، بالای شکاف باسن است و ایجاد آن در قسمت‌های بالاتر کمر کمتر دیده میشود. بنابراین هر توده یا جوش روی کمر را نمی‌توان کیست مویی دانست و برای تشخیص درست، معاینه پزشک لازم است.
کیست مویی دنبالچه در پوست بالای شکاف باسن و نزدیک استخوان دنبالچه ایجاد میشود و شایع‌ترین محل بروز کیست پیلونیدال است. این کیست ممکن است در ابتدا هیچ علامتی نداشته باشد و فقط به شکل یک سوراخ کوچک دیده شود. علائم کیست مویی دنبالچه شامل درد و حساسیت در ناحیه دنبالچه، قرمزی و تورم پوست، ایجاد سوراخ یا فرورفتگی کوچک و خروج چرک یا خون است. در صورت عفونت شدید، ممکن است تب نیز ایجاد شود.
اگر کیست مویی درمان نشود، لزوما بلافاصله عارضه جدی ایجاد نمی‌کند؛ به‌ویژه اگر کوچک و بدون علامت باشد. اما در برخی افراد ممکن است به‌مرور ملتهب و عفونی شود و آبسه تشکیل دهد. در این حالت درد، تورم، قرمزی و ترشح چرکی ایجاد میشود. همچنین کیست مویی ممکن است به شکل مزمن باقی بماند و سینوس‌ها یا مجاری پوستی ایجاد کند و چندین بار عود کند. بنابراین عمل کردن همیشه اولین مرحله درمان نیست، اما کیست‌های عودکننده یا علامت‌دار معمولا به درمان پزشکی نیاز دارند.
بله، کیست مویی در نوزادان هم ممکن است ایجاد شود اما بسیار نادر است. کیست پیلونیدال معمولا در سنین نوجوانی و جوانی شایع‌تر است و ایجاد آن در نوزادان کمتر دیده میشود. همچنین هر فرورفتگی، سوراخ یا برجستگی پوستی در ناحیه دنبالچه نوزاد لزوما کیست مویی نیست و می‌تواند علت‌های دیگری داشته باشد. بنابراین اگر نوزاد در این ناحیه سوراخ پوستی، توده، قرمزی، ترشح یا تورم دارد، بهتر است توسط پزشک معاینه شود تا علت دقیق مشخص شود.
هیچ روش درمانی برای همه افراد بهترین گزینه نیست و انتخاب بین لیزر و جراحی به اندازه کیست، تعداد مجاری، عود بیماری و تجربه پزشک بستگی دارد. برخی روش‌های کم‌تهاجمی با لیزر یا تجهیزات مشابه می‌توانند برای بیماران مناسب باشند، اما در کیست‌های بزرگ یا پیچیده ممکن است جراحی نتیجه بهتری داشته باشد. بنابراین روش درمان باید بعد از معاینه انتخاب شود.
در بعضی موارد می‌توان کیست مویی را بدون جراحی باز درمان کرد اما این موضوع به اندازه کیست، وجود عفونت و علائم آن بستگی دارد. اگر کیست مویی کوچک باشد و آبسه یا عفونت فعال نداشته باشد، پزشک ممکن است ابتدا روش‌های غیرجراحی مانند رعایت بهداشت ناحیه، خشک نگه داشتن پوست و کنترل موهای این قسمت را توصیه کند. این اقدامات بیشتر به کنترل علائم و کاهش احتمال عود کمک می‌کنند و لزوما کیست را به‌طور کامل از بین نمی‌برند. اگر آبسه تشکیل شده باشد، معمولا تخلیه چرک لازم است و دارو به‌تنهایی نمی‌تواند محتویات آبسه را خارج کند. در مواردی هم که کیست مویی مزمن یا عودکننده باشد، ممکن است برای درمان قطعی به یک روش جراحی یا کم‌تهاجمی نیاز باشد.
برای بررسی و درمان کیست مویی می‌توان به جراح عمومی یا جراح کولورکتال مراجعه کرد. پزشک پس از معاینه مشخص می‌کند که بیماری ساده، عفونی، آبسه یا عودکننده است و بر اساس آن درمان مناسب را پیشنهاد می‌دهد. اگر توده یا ترشح در ناحیه دنبالچه ایجاد شده است، بهتر است تشخیص را به تعویق نیندازید.
