فهرست مطالب
- چرا در بارداری مو میریزد در حالی که باید پرپشتتر شود؟
- ریزش مو در اوایل بارداری چه علتی دارد؟
- کدام مشکلات پنهان باعث ریزش مو در بارداری میشوند؟
- آیا ریزش مو در بارداری به جنسیت جنین ربط دارد؟
- آیا ریزش مو از علائم بارداری است؟
- چه زمانی ریزش مو در بارداری نیاز به بررسی دارد؟
- برای ریزش مو در بارداری چه درمانی بیخطر است؟
- ریزش مو در بارداری تا کی ادامه دارد؟
- نتیجه گیری
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
بسیاری از زنان در بارداری انتظار دارند موهایشان پرپشتتر شود اما گاهی بهجای آن با افزایش ریزش مو روبهرو میشوند. ریزش مو در بارداری برای بیشتر زنان اتفاق نمیافتد، چون استروژن بالای این دوره، موها را در مرحله رشد نگه میدارد. ممکن است ریزش موی بارداری ناشی از تغییرات هورمونی سهماهه اول، کمبود آهن، اختلال تیروئید، تغذیه ناکافی یا یک زمینه ارثی باشد. تفاوت ریزش موی گذرا و ریزشی که به بررسی نیاز دارد، با توجه زمان شروع، شدت ریزش و علائم همراه بهتر مشخص میشود. همچنین، بسیاری از داروهای رایج ضدریزش برای دوران بارداری مناسب نیستند و شروع درمان خودسرانه میتواند مشکلساز باشد. زن بارداری که انتظار موی پرپشتتر داشته و به جای آن هر روز دستهای مو لای شانه میبیند، معمولا نگران میشود و در اینترنت به جوابهای متناقضی میرسد. اما سوال اصلی اینجاست که آیا ریزش مو در اوایل بارداری طبیعی است و کی باید آزمایش داد؟ در این مقاله از دکترتو با علت ریزش مو در بارداری، مشکلاتی که پشت آن پنهان میشوند، درمانهای بیخطر و زمانبندی بازگشت مو آشنا میشوید.
چرا در بارداری مو میریزد در حالی که باید پرپشتتر شود؟
در بارداری وقتی چیزی اثر محافظ استروژن را خنثی کند، فرد دچار ریزش مو میشود. چون در حالت عادی این هورمون موها را مدت بیشتری در مرحله رشد نگه میدارد و مانع ریزش روزانه آنها میشود. هر تار مو در شرایط معمولی چند سال رشد میکند، بعد وارد یک دوره استراحت دو تا چهار ماهه میشود و در پایان آن میریزد. پوست سر سالم روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو از دست میدهد. استروژن بارداری چرخه رشد مو را کند میکند و موهایی که باید میریختند سر جایشان میمانند. به همین دلیل بسیاری از زنان در ماههای میانی و پایانی بارداری موی پرپشتتری دارند.
در بارداری، افزایش استروژن باعث میشود تعدادی از موهایی که باید طبق چرخه طبیعی میریختند، همچنان روی سر باقی بمانند. به همین دلیل، بسیاری از زنان در ماههای میانی و پایانی بارداری موهای پرپشتتر و ضخیمتری دارند. با کاهش استروژن پس از زایمان، این موها وارد مرحله ریزش میشوند و ممکن است ریزش مو بیشتر از حد معمول به نظر برسد. ریزش مو در بارداری همیشه طبیعی نیست و گاهی باید آن را جدی گرفت. تغییرات شدید هورمونی، بهخصوص در ماههای اول بارداری، ممکن است باعث شود بعضی از موها زودتر از زمان طبیعی وارد مرحله استراحت و ریزش شوند.
علاوه بر تغییرات هورمونی، مشکلاتی مانند کمبود آهن، کمکاری تیروئید، تهوع و استفراغ شدید و تغذیه ناکافی نیز میتوانند ریزش مو را بیشتر کنند. طاسی مو با الگوی زنانه هم یکی از انواع علت ریزش مو در زنان است که گاهی در بارداری برای اولین بار خودش را نشان میدهد. ریزش بعد از زایمان از نظر زمانی مربوط به دوره پس از تولد نوزاد است اما از نظر علت، مستقیماً پیامد تغییرات هورمونی دوران بارداری و افت ناگهانی استروژن پس از زایمان محسوب میشود و در بیشتر موارد موقتی است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
In pregnancy, increased numbers of hair follicles remain in the anagen phase for longer periods due to hormonal changes and return to the telogen phase within 3-6 months of delivery with a sudden drop in hormone levels.
ترجمه فارسی:
در بارداری، به دلیل تغییرات هورمونی، تعداد بیشتری از فولیکولهای مو برای مدت طولانیتری در مرحله رشد میمانند و با افت ناگهانی هورمونها، طی سه تا شش ماه بعد از زایمان به مرحله استراحت برمیگردند.
ریزش مو در اوایل بارداری چه علتی دارد؟
علت ریزش مو در اوایل بارداری تغییر ناگهانی تعادل هورمونها در سه ماه اول است که بدن بعضی زنان آن را مانند یک فشار جسمی تجربه میکند. فشار هورمونی سهماهه اول میتواند باعث شود بخش مهمی از موهای سر زودتر وارد مرحله استراحت شوند و ریزش مو چند برابر حد معمول (۵۰ تا ۱۰۰ تار در روز) به نظر برسد.
تهوع و استفراغ شدید در ماههای اول ریزش موی همین دوره را چند برابر میکند. زنانی که هفتهها نمیتواند غذای کافی بخورند، پروتئین و آهن و کالری لازم برای ساختن مو را از دست میدهند و ساختن مو در بدن در اولویت آخر قرار میگیرد. تهوع و استفراغ در بارداری وقتی به کاهش وزن برسد، خودش یک محرک مستقل ریزش مو است و درمان آن ریزش را هم متوقف میکند. در بسیاری از زنان، اگر مشکل زمینهای دیگری وجود نداشته باشد، ریزش موی ناشی از تغییرات هورمونی بارداری طی چند ماه بهتدریج کاهش پیدا میکند، اما اگر ریزش شدید ادامه پیدا کند یا بدتر شود، لازم است علتهایی مثل کمخونی و اختلال تیروئید بررسی شوند.
| دوره بارداری یا بعد از زایمان | چه اتفاقی برای مو میافتد؟ | طبیعی است یا نیازمند بررسی؟ |
|---|---|---|
| سهماهه اول | ریزش ملایم در بعضی زنان، همراه با تهوع | طبیعی اگر با بهتر شدن تهوع کم شود |
| سهماهه دوم | توقف ریزش و پرپشت شدن مو | ادامه ریزش نیازمند آزمایش آهن و تیروئید |
| سهماهه سوم | پرپشتترین دوره مو | هر ریزش قابل توجهی نیازمند بررسی |
| ماه دوم تا چهارم بعد از زایمان | ریزش سنگین و دستهدسته | طبیعی، اوج ریزش بعد از زایمان |
| ماه ششم تا دوازدهم بعد از زایمان | رویش موهای کوتاه تازه و بازگشت تراکم | ادامه ریزش بعد از یک سالگی نیازمند بررسی |
کدام مشکلات پنهان باعث ریزش مو در بارداری میشوند؟
مشکلات پنهانی که باعث ریزش مو در بارداری میشوند بیشتر همانهایی هستند که بارداری آنها را به وجود میآورد یا شدیدتر میکند. نیاز بدن به آهن و پروتئین در بارداری بالا میرود، تیروئید زیر فشار بیشتری کار میکند و زمینههای ارثی با تغییر هورمونها فعال میشوند. مشکلات و دلایلی که باید در ریزش مو در بارداری بررسی و رد شوند عبارتاند از:
- کمبود آهن و کم خونی
- کم کاری تیروئید
- تغذیه ناکافی و کمبود پروتئین
- زمینه ارثی
- استرس و بیماری همزمان
۱. کمبود آهن و کم خونی
کمبود آهن شایعترین مشکل پنهان پشت ریزش مو در بارداری است. زیرا حجم خون مادر در بارداری زیاد میشود و جنین هم برای ساختن خون خودش از ذخیره آهن مادر برمیدارد. ذخیره آهن که پایین بیاید، فولیکول مو زودتر از بقیه اندامها جیرهاش را از دست میدهد و ریزش مو گاهی قبل از خستگی و رنگپریدگی شروع میشود. کم خونی در بارداری با یک آزمایش ساده هموگلوبین و فریتین مشخص میشود و پزشک با مکمل آهن آن را جبران میکند.
۲. کم کاری تیروئید
کمکاری تیروئید در حدود دو تا سه نفر از هر صد زن باردار دیده میشود و یکی از نشانههای آن ریزش مو است. تیروئید سرعت سوختوساز همه سلولها از جمله فولیکول مو را تنظیم میکند و وقتی هورمون آن کم باشد، موها زودتر وارد مرحله استراحت میشوند. تشخیص کمکاری تیروئید در بارداری سخت است، چون خستگی، یبوست و گرفتگی عضلات را خود بارداری هم ایجاد میکند. کم کاری تیروئید در بارداری با آزمایش TSH مشخص میشود و درمان آن هم برای مو و هم برای رشد جنین لازم است.
۳. تغذیه ناکافی و کمبود پروتئین
تغذیه ناکافی در بارداری مستقیما باعث ریزش مو میشود، چون تار مو از پروتئین ساخته میشود و بدن باردار پروتئین را اول به جنین میرساند. زنانی که به دلیل تهوع، رژیم گیاهخواری سخت یا ترس از اضافه وزن کم غذا میخورند، بیشتر در معرض این ریزش هستند. کمبود روی و ویتامین D هم به همین شکل عمل میکند. رعایت تغذیه بارداری با پروتئین کافی در هر وعده معمولا خودش ریزش موی ناشی از کمبود پروتئین را برمیگرداند.
۴. زمینه ارثی
گاهی زمینه ارثی طاسی با الگوی زنانه برای اولین بار در بارداری فعال میشود، چون تغییر تعادل هورمونها فولیکولهای حساس به آندروژن را تحریک میکند. الگوی ریزش موی ارثی با سایر الگوهای ریزش مو فرق دارد. به جای کم شدن حجم کل مو، فرق سر کمکم پهن میشود و موهای جلوی سر نازکتر از پشت سر میشوند. زنی که مادر یا خواهرش موی نازک دارد و در بارداری همین الگو را میبیند، باید بعد از زایمان آن را پیگیری کند، چون ریزش ارثی خودبهخود برنمیگردد.
۵. استرس و بیماری همزمان
استرس شدید و بیماریهای همزمان مانند تب بالا یا عفونت در بارداری همان اثری را دارند که در هر زمان دیگری دارند و میتوانند دو تا سه ماه بعد باعث ریزش موی منتشر شوند. بارداری محرکهای استرس و بیماری را از بین نمیبرد و گاهی با اضطراب و کمخوابی خودش آنها را بیشتر میکند. علت ناگهانی ریزش مو در زنان در بارداری هم همان محرکهای همیشگی است و بررسی آن با مرور اتفاقهای سه ماه گذشته شروع میشود.
آیا ریزش مو در بارداری به جنسیت جنین ربط دارد؟
ریزش مو در بارداری هیچ ارتباطی با جنسیت جنین ندارد و هیچ پژوهشی چنین رابطهای را نشان نداده است. باور رایجی هست که میگوید جنین پسر با هورمون مردانهاش باعث ریزش مو مادر میشود و جنین دختر موی مادر را پرپشت میکند اما درست نیست. هورمونهایی که چرخه موی مادر را کنترل میکنند استروژن و پروژسترون خود مادر هستند و مقدار آنها به جنسیت جنین بستگی ندارد. هورمون مردانهای که بیضه جنین پسر میسازد به مقداری که روی فولیکول موی مادر اثر بگذارد به خون مادر نمیرسد.
ریزش مو در بارداری در مادران جنین دختر و پسر به یک اندازه دیده میشود و علتش همان تغییر هورمونی ماههای اول یا کمبود آهن و تیروئید است. تنها راه مطمئن برای دانستن جنسیت جنین سونوگرافی بعد از هفته شانزدهم یا آزمایش خون مادر است. زنانی که ریزش مو دارند بهتر است به جای حدس زدن جنسیت، به متخصص مراجعه کنند و آزمایش آهن و تیروئید بدهند.
آیا ریزش مو از علائم بارداری است؟
ریزش مو از علائم بارداری نیست و نمیتوان از روی آن بارداری را حدس زد. تغییرات هورمونی روی مو با تاخیر دو تا چهار ماهه اثر میگذارند، در حالی که علائم بارداری مانند تاخیر پریود، حساسیت سینهها و تهوع در همان هفتههای اول ظاهر میشوند. زنی که همزمان با تاخیر پریود ریزش مو دارد، در واقع ریزشی را میبیند که علتش به دو سه ماه قبل برمیگردد. اگر بارداری در آزمایش تایید شد، ریزش موی همان روزها را باید پای اتفاقهای قبل از بارداری گذاشت.
تو دوران بارداری دچار ریزش موی شدید شدی؟
بدون نگرانی برای درمانش اقدام کن!
چه زمانی ریزش مو در بارداری نیاز به بررسی دارد؟
ریزش مو در بارداری وقتی نیاز به بررسی دارد که شدید باشد، ناگهانی شروع شود یا با نشانههای دیگری همراه باشد که به کمخونی یا تیروئید مربوط هستند. ریزش ملایم ماههای اول که با بهتر شدن تهوع کم میشود، بررسی جداگانه نمیخواهد. نشانههایی که آزمایش را لازم میکنند عبارتاند از:
- خستگی غیرعادی که با استراحت بهتر نمیشود
- سرگیجه، تپش قلب یا رنگپریدگی همراه با ریزش مو
- یبوست شدید، احساس سرما و خشکی پوست همزمان با ریزش
- ریزشی که در سهماهه دوم و سوم به جای کم شدن بیشتر میشود
- لکههای خالی گرد یا خارش و پوستهریزی پوست سر
- پهن شدن فرق سر با سابقه خانوادگی ریزش مو
آزمایش هموگلوبین و فریتین در همان آزمایشهای معمول بارداری جا میگیرد و آزمایش TSH را میشود به آن اضافه کرد. پزشکی که بارداری را دنبال میکند همان کسی است که آزمایش آهن و تیروئید را درخواست و تفسیر میکند، چون درمان کمخونی و تیروئید در بارداری با دوز و داروی مخصوص این دوره انجام میشود. برای درخواست آزمایش آهن و تیروئید در بارداری میتوانید از بهترین دکتر زنان و زایمان ایران نوبت بگیرید.
برای درمان ریزش موی بارداری همین الان از دکترتو نوبت بگیر.
برای ریزش مو در بارداری چه درمانی بیخطر است؟
درمان بیخطر ریزش مو در بارداری درمان علت آن است و در بیشتر زنان به چیزی بیش از اصلاح تغذیه و جبران کمبودها نیاز ندارد. اگر آزمایش کمبود آهن را نشان داد، مصرف مکمل آهن با دوز تجویزی پزشک ریزش مو را طی چند ماه برمیگرداند. اگر تیروئید کمکار است، مصرف لووتیروکسین تحت نظر متخصص در بارداری بیخطر است و پزشک آن را تجویز میکند. همچنین مصرف مولتیویتامین بارداری که پزشک از قبل تجویز کرده معمولا اسید فولیک، آهن و روی لازم را دارد و به مکمل جداگانهای برای مو نیاز نیست.
در بارداری از هیچ داروی ضد ریزش مو خودسرانه استفاده نکنید. ماینوکسیدیل موضعی، فیناستراید و قرصهای ترکیبی ضد ریزش که در داروخانه بدون نسخه فروخته میشوند، برای دوران بارداری تایید نشدهاند و بعضی از آنها میتوانند به جنین آسیب بزنند. ماسکهای خانگی مانند روغن نارگیل یا آب پیاز به جنین آسیب نمیزنند، اما شواهدی هم برای اثرشان روی ریزش مو وجود ندارد و نباید جای انجام آزمایش و بررسی علت ریزش مو را بگیرند. شستن ملایم، شانه پهن و پرهیز از بافت سفت و اتوی داغ موهای نازکشده را از شکستن حفظ میکند.
اگر ریزش مو در بارداری الگوی ارثی دارد یا بعد از زایمان هم ادامه پیدا میکند، درمان اختصاصی مو به بعد از پایان شیردهی موکول میشود. برای برنامه درمانی که با شرایط بارداری و شیردهی شما هماهنگ باشد، میتوانید از بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران وقت بگیرید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthline
Doctors sometimes prescribe minoxidil (Rogaine) if hair growth doesn’t return to previous levels, but this drug is not considered safe for use during pregnancy.
ترجمه فارسی:
پزشکان گاهی در صورتی که رشد مو به سطح قبلی برنگردد ماینوکسیدیل تجویز میکنند، اما این دارو برای مصرف در دوران بارداری ایمن شناخته نمیشود.
ریزش مو در بارداری تا کی ادامه دارد؟
زمانی که علت ریزش مو در بارداری تغییر هورمونی ماههای اول باشد، معمولا تا سهماهه دوم کم میشود و بیشتر از شش ماه طول نمیکشد. وقتی علت ریزش مو کمبود آهن یا تیروئید است، ریزش تا زمانی ادامه دارد که آزمایشها طبیعی شوند و بعد از آن چند ماه طول میکشد تا موهای تازه جای خالی را پر کنند. مو در ماه حدود یک سانتیمتر رشد میکند، پس تراکم قبلی معمولا شش تا نه ماه بعد از توقف ریزش برمیگردد.
موج اصلی ریزش مو برای بیشتر مادران بعد از زایمان شروع میشود. ریزش مو بعد از زایمان حدود ماه چهارم به اوج میرسد و تا یک سالگی نوزاد تمام میشود. مسیر مو از ماه اول بارداری تا یک سال بعد از زایمان به این شکل است:
۴.۶ (۱۳۹۶ نظر)۴.۵ (۱۲۶۴ نظر)۴.۷ (۱۰۷۶ نظر)۴.۴ (۱۱۴۴ نظر)۴.۵ (۹۷۷ نظر)۴.۲ (۹۲۷ نظر)نتیجه گیری
ریزش مو در بارداری معمولا استثنا است و همین استثنا بودن آن باعث میشود که این موضوع ارزش بررسی را داشته باشد. استروژن بارداری قرار است مو را نگه دارد، پس ریزشی که در این دوره اتفاق میافتد یا واکنش گذرای ماههای اول به تغییر هورمونی است یا کمبود آهن و مشکلات تیروئیدی که به هر حال باید در بارداری درمان شود. جنسیت جنین در ریزش مو نقشی ندارد و مصرف هیچ داروی ضد ریزشی در بارداری جای آزمایش و بررسی علت ریزش مو را نمیگیرد. اگر ریزش بعد از سهماهه اول کم نشد یا خستگی و سرگیجه همراهش بود، به متخصص مراجعه کنید و آزمایش فریتین و TSH را به آزمایشهای معمول بارداری اضافه کنید.
دکترتو مراقب سلامت شماست!
