فهرست مطالب
- چرا ریزش ناگهانی مو در زنان چند ماه بعد از یک اتفاق شروع میشود؟
- چه اتفاقی دو تا سه ماه قبل از ریزش ناگهانی مو در زنان افتاده است؟
- از کجا بفهمیم ریزش ناگهانی مو در زنان منتشر است یا تکهای؟
- کدام ریزش ناگهانی مو در زنان خطرناک است و به بررسی نیاز دارد؟
- برای ریزش ناگهانی مو در زنان چه کار باید کرد؟
- ریزش ناگهانی مو در زنان چقدر طول میکشد و کی برمیگردد؟
- نتیجه گیری
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
تا به حال شده ناگهان هنگام شانه زدن یا حمام، ریزش موهایتان بهطور محسوسی بیشتر شود و ندانید علت آن چیست؟ علت ناگهانی ریزش مو در زنان میتواند به عوامل مختلفی مانند تغییرات هورمونی، استرس شدید، کاهش وزن، کمبود آهن، مشکلات تیروئید، بارداری و زایمان یا برخی بیماریها مربوط باشد. در بسیاری از موارد، با شناسایی و برطرف کردن عامل زمینهای، ریزش مو کاهش پیدا میکند. اما کدام علتها شایعتر هستند و چه زمانی این ریزش نیاز به بررسی پزشکی دارد؟ در ادامه این مطلب از دکترتو به علتهای ناگهانی ریزش مو در زنان و راههای تشخیص آن میپردازیم.
چرا ریزش ناگهانی مو در زنان چند ماه بعد از یک اتفاق شروع میشود؟
مهمترین علت ناگهانی ریزش مو در زنان یک فشار جسمی یا روانی است که دو تا سه ماه قبل اتفاق افتاده است. هر تار مو چرخهای از رشد، استراحت و ریزش دارد و در مرحله استراحت، رشد فعال مو برای مدتی متوقف میشود. پس از پایان این مرحله، تار مو میریزد تا فولیکول بتواند وارد چرخه رشد موی جدید شود. در پوست سر سالم حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد موها در مرحله رشد قرار دارند و فقط ده تا پانزده درصد در مرحله استراحت به سر میبرند. همین گروه کوچک هر روز به شکل ۵۰ تا ۱۰۰ تار موی ریختهشده روی شانه و بالش دیده میشود و موی تازه جای خالی آنها را پر میکند.
وقتی بدن با یک شوک روبهرو میشود، بخش بزرگی از فولیکولها رشد موها را یکباره متوقف میکنند و با هم وارد مرحله استراحت میشوند. موهایی که به استراحت رفتهاند در همان لحظه نمیریزند. آنها دوره استراحت خودشان را کامل میکنند و دو تا سه ماه بعد از آن شوک، همه با هم از ریشه جدا میشوند. به همین دلیل زنی که در بهار تب شدیدی را تجربه کرده، در تابستان با ریزشی روبهرو میشود که به نظرش هیچ دلیل خاصی ندارد. پزشکان چنین ریزش منتشر و موقتی را تلوژن افلوویوم مینامند و آن را یکی از شایعترین علتهای ریزش سریع مو در زنان میدانند.
زنان بیشتر از مردان با تلوژن افلوویوم روبهرو میشوند، چون بعضی از محرکهای اصلی آن مانند زایمان، افت آهن بعد از پریودهای سنگین و تغییر داروهای هورمونی فقط در زنان اتفاق میافتد. تفاوت تلوژن افلوویوم با ریزش تدریجی در سرعت آن است. طاسی با الگوی زنانه یکی از شایعترین علت ریزش مو در زنان به شکل تدریجی است و طی سالها باعث پهنتر شدن فرق سر میشود؛ تلوژن افلوویوم در مقابل، ظرف چند هفته به صورت ریزش منتشر و کاهش حجم کلی مو بروز میکند و معمولا لکه طاسی کامل ایجاد نمیکند، هرچند در موارد شدید پوست سر میتواند واضحتر دیده شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Acute telogen effluvium lasts fewer than six months, and your hair loss tends to happen two to three months after a stressor or change to your body. In 95% of cases, acute telogen effluvium goes away (resolves).
ترجمه فارسی:
تلوژن افلوویوم حاد کمتر از شش ماه طول میکشد و ریزش موی شما معمولا دو تا سه ماه پس از یک عامل استرسزا یا تغییری در بدن رخ میدهد. در ۹۵ درصد موارد، تلوژن افلوویوم حاد برطرف میشود.
چه اتفاقی دو تا سه ماه قبل از ریزش ناگهانی مو در زنان افتاده است؟
اتفاقی که دو تا سه ماه قبل از ریزش ناگهانی مو در زنان افتاده معمولا یک فشار مشخص و قابل یادآوری است، حتی اگر در آن زمان بیاهمیت به نظر رسیده باشد. بهترین راه پیدا کردن محرک مرور تقویم سه ماه گذشته است. محرکهایی که بیش از بقیه پشت ریزش ناگهانی مو هستند عبارتاند از:
- تب بالا و عفونت
- جراحی و بیهوشی
- زایمان
- رژیم سخت و کاهش وزن سریع
- استرس روانی شدید
- شروع یا قطع دارو (مانند قطع قرص ضدبارداری)
- کمبود آهن
- اختلال تیروئید
۱. تب بالا و عفونت و ریزش ناگهانی مو در زنان
تب بالا و عفونت یکی از شایعترین محرکهای ریزش ناگهانی مو در زنان است، چون بدن در یک بیماری تبدار انرژی خود را از ساختن مو به مبارزه با عفونت منتقل میکند. یک آنفلوانزای شدید با چند روز تب بالا برای به هم زدن چرخه مو کافی است. ریزش مو بعد از کرونا نمونه بزرگ همین سازوکار بود و بسیاری از زنان دو تا سه ماه بعد از بهبودی، وقتی حتی دیگر به بیماری فکر نمیکردند، با ریزش شدید روبهرو شدند.
۲. ارتباط ریزش ناگهانی مو در زنان با جراحی و بیهوشی
جراحی و بیهوشی، حتی وقتی عمل کوچک و بدون عارضه باشد، برای بدن یک فشار جسمی جدی است و میتواند چرخه مو را به هم بزند. بعد از عملهایی مانند اسلیو معده ریزش مو شدیدتر است، چون فشار عمل با کم شدن شدید غذا و افت آهن و پروتئین در هفتههای بعد از آن جمع میشود. حتی زنانی که عمل بینی انجام دادهاند گاهی چند ماه بعد از افزایش ریزش شکایت میکنند و معمولا ارتباط آن را با عمل نمیبینند.
۳. زایمان و ریزش ناگهانی مو در زنان
زایمان شناختهشدهترین محرک ریزش ناگهانی مو در زنان است. استروژن بالای دوران بارداری اجازه نمیدهد موها به مرحله ریزش برسند و به همین دلیل بسیاری از زنان در ماههای آخر بارداری موی پرپشتتری دارند. بعد از زایمان استروژن بهسرعت افت میکند و همان موهایی که مدت بیشتری مانده بودند، همگی وارد مرحله استراحت میشوند. ریزش مو در شیردهی و بعد از زایمان معمولا از ماه دوم تا چهارم بعد از تولد نوزاد به اوج میرسد و در دوران شیردهی ادامه پیدا میکند.
۴. رژیم سخت و کاهش وزن سریع
رژیم سخت و کاهش وزن سریع از محرکهای پرتکرار ریزش ناگهانی مو در زنان است، چون فولیکول مو برای ساختن تار مو به پروتئین، آهن و کالری کافی نیاز دارد و در کمبود شدید، بدن ساختن مو را در اولویت آخر میگذارد. رژیمهایی که پروتئین را حذف میکنند یا کالری روزانه را بهشدت پایین میآورند بیشترین آسیب را میزنند. ریزش مو در رژیم لاغری معمولا وقتی شروع میشود که فرد چند کیلو از وزنش را کم کرده و از نتیجه رژیم راضی است، برای همین کمتر کسی آن را به رژیم ربط میدهد.
۵. استرس روانی شدید
اگر استرس روانی شدید و واقعی باشد، باعث ریزش مو میشود. فشار روزمره کار یا یک هفته پرمشغله چرخه مو را به هم نمیزند. اتفاقهایی مانند سوگ، جدایی، تصادف یا یک بحران مالی سنگین میتوانند فولیکولها را همزمان به استراحت بفرستند. در استرس روانی هم فاصله دو تا سه ماهه برقرار است و به همین دلیل ریزش معمولا وقتی شروع میشود که حال روحی زن بهتر شده و بحران پشت سر مانده است.
۶. شروع یا قطع دارو
شروع یا قطع بعضی داروها میتواند ریزش ناگهانی مو ایجاد کند. شناختهشدهترین نمونه در زنان قطع قرص ضدبارداری است، چون افت ناگهانی هورمون همان اثر زایمان را دارد. داروهایی که با ریزش ناگهانی مو ارتباط دارند عبارتاند از:
- رتینوئیدها و مصرف زیاد ویتامین A
- بتابلوکرها، از داروهای فشار خون
- داروهای ضدانعقاد
- بعضی داروهای ضدافسردگی
- داروهای پرکاری تیروئید مانند پروپیل تیواوراسیل
قطع خودسرانه دارو به بهانه ریزش مو خطرناک است. تاریخ شروع هر دارو را یادداشت کنید و تصمیم درباره تغییر آن را به پزشک بسپارید.
۷. کمبود آهن
کمبود آهن در زنان بیشتر از هر گروه دیگری محرک ریزش ناگهانی مو است، چون پریودهای سنگین ذخیره آهن بدن را به آهستگی و بدون اینکه فرد متوجه شود خالی میکنند. ریزش مو میتواند قبل از کمخونی آشکار شروع شود، یعنی آزمایش هموگلوبین میتواند طبیعی باشد در حالی که فریتین، شاخص ذخیره آهن، پایین آمده است. رابطه کم خونی و ریزش مو در زنانی که رژیم گیاهخواری دارند یا به تازگی زایمان کردهاند پررنگتر است.
۸. اختلال تیروئید
اختلال تیروئید، چه کمکاری و چه پرکاری، چرخه مو را به هم میزند. تیروئید سرعت سوختوساز همه سلولهای بدن از جمله فولیکول مو را تنظیم میکند و وقتی این تنظیم به هم بخورد، موها زودتر از موعد وارد مرحله استراحت میشوند. ریزش مو گاهی اولین نشانهای است که باعث میشود زنان به سراغ انجام آزمایش تیروئید بروند، قبل از اینکه خستگی، تغییر وزن یا بینظمی پریود او را نگران کرده باشد.
از کجا بفهمیم ریزش ناگهانی مو در زنان منتشر است یا تکهای؟
ریزش ناگهانی مو در زنان وقتی منتشر است که موها از همه جای سر به یک اندازه کم شوند و هیچ نقطه کاملا خالی روی پوست سر پیدا نشود. نشانههای ریزش منتشر مو عبارتاند از:
- دستههای مو در کف حمام، روی بالش و لای شانه، به مقداری که قبلا دیده نمیشد
- نازک شدن دم اسبی و بازتر شدن فرق سر بدون لکه خالی
- انتهای سفید موهای ریختهشده، یعنی دانه کوچکی که نشان میدهد مو چرخهاش را کامل کرده و از ریشه جدا شده است
- پوست سر سالم، بدون قرمزی، پوسته یا زخم است
ریزش مو تکهای، شکل کاملا متفاوتی دارد. در ریزش تکهای یک یا چند لکه گرد و صاف به اندازه سکه روی سر خالی میشود و بقیه موها سر جایشان میمانند. لکههای گرد مربوط به ریزش سکهای یا آلوپسی آره آتا است که یک بیماری خودایمنی است و در این بخش فقط به این دلیل آمده که با تلوژن افلوویوم اشتباه گرفته میشود.
در میان انواع ریزش مو تلوژن افلوویوم و ریزش سکهای تنها نوعهایی هستند که ظرف چند هفته خودشان را نشان میدهند اما درمان و مسیر بررسی آنها متفاوت است. مقدار ریزش مو هم راهنمای خوبی برای تشخیص نوع ریزش است. پوست سر سالم روزانه تا ۱۰۰ تار مو از دست میدهد، اما در تلوژن افلوویوم این عدد ممکن است به ۳۰۰ تار برسد. تست کشش مو را میتوانید در خانه انجام دهید. حدود پنجاه تا شصت تار مو را بین انگشتان بگیرید و به آرامی بکشید. جدا شدن چند تار در هر بار کشیدن، در روزهایی که ریزش فعال است، نشانه همین ریزش منتشر است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت ncbi.nlm.nih.gov
If the patient presents during the acute shedding, a gentle pull test results in the removal of at least four hairs with each pull.
ترجمه فارسی:
اگر بیمار در طول دوره ریزش حاد مو مراجعه کند، تست کشش ملایم مو باعث جدا شدن حداقل چهار تار مو با هر بار کشیدن میشود.
کدام ریزش ناگهانی مو در زنان خطرناک است و به بررسی نیاز دارد؟
ریزش ناگهانی مو در زنان وقتی خطرناک است که با علامت دیگری همراه باشد یا از الگوی معمول ریزش موقت بیرون بزند. خود ریزش منتشر بعد از یک محرک روشن معمولا بیخطر است و بدون درمان برمیگردد. نشانههایی که نیاز به بررسی پزشکی دارند، عبارتاند از:
- لکههای خالی گرد روی سر یا ریزش در ابرو و مژه
- خارش، درد، پوستهریزی یا زخم روی پوست سر
- ریزشی که بیش از شش ماه ادامه دارد یا هر ماه بدتر میشود
- ریزش همراه با خستگی شدید، تغییر وزن بیدلیل یا پریودهای سنگین و نامنظم
- رویش موی زبر روی صورت یا بدن همزمان با ریزش موی سر
- ریزشی که هیچ اتفاق مشخصی در سه ماه گذشته آن را توضیح نمیدهد
شمارش کامل خون و فریتین اولین آزمایشهای تشخیصی هستند، چون ذخیره آهن را نشان میدهند. کنار آن آزمایش TSH وضعیت تیروئید را روشن میکند و پزشک در صورت نیاز ویتامین D و هورمونهای جنسی را هم اندازه میگیرد. قبل از شروع هر مکمل آزمایش برای ریزش مو را انجام دهید، چون مصرف آهن یا مولتیویتامین نتیجه آزمایش را تغییر میدهد. متخصص پوست با معاینه پوست سر و دیدن الگوی ریزش، تفاوت ریزش منتشر و ریزش تکهای یا زخمی را تشخیص میدهد. یکی از راههای معاینه پوست سر و تفسیر آزمایشها، نوبت گرفتن از بهترین دکتر پوست و مو ایران است.
بدون دلیل خاصی دچار ریزش مو شدی؟
برای درمان همین الان از متخصص نوبت بگیر.
برای ریزش ناگهانی مو در زنان چه کار باید کرد؟
موثرترین کار برای ریزش ناگهانی مو در زنان پیدا کردن محرک و برطرف کردن آن است، چون تا وقتی محرک وجود دارد، هیچ درمانی ریزش را متوقف نمیکند. اگر علت رژیم سخت است، پروتئین و کالری را به مقدار کافی برگردانید. در کمبود آهن، مکمل را با دوز تجویزی پزشک شروع کنید و چند ماه ادامه دهید، چون ذخیره آهن آهسته پر میشود. درمان تیروئید هم، وقتی علت ریزش اختلال تیروئید باشد، همزمان ریزش را کنترل میکند.
وقتی محرک و عامل ریزش مو، مانند تب یا زایمان رفع شد تنها کار لازم صبر است. هیچ قرص، آمپول یا شامپویی نمیتواند موهایی را که وارد مرحله استراحت شدهاند به مرحله رشد برگرداند و ریزش تا پایان دوره خودش ادامه پیدا میکند. مکمل آهن یا زینک فقط وقتی به رشد مجدد کمک میکند که آزمایش کمبود آنها را نشان داده باشد. در دوره ریزش از کشیدن محکم مو، بافتهای سفت، اتو و دکلره پرهیز کنید تا موهای تازه و نازکی که در حال رویش هستند آسیب نبینند.
اگر ریزش بعد از شش ماه هنوز ادامه دارد یا محرک روشنی پیدا نمیشود، ادامه دادن با درمان خانگی وقت را هدر میدهد. در تلوژن افلوویوم مزمن پزشک گاهی ماینوکسیدیل موضعی را تجویز میکند تا مرحله رشد را طولانیتر کند، هرچند ماینوکسیدیل علت را برطرف نمیکند و فقط با نظر پزشک شروع میشود. برای یک برنامه درمانی که به الگو و علت ریزش شما وابسته باشد، میتوانید از بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران وقت بگیرید.
همین حالا یک دکتر مطمئن برای درمان ریزش موهات پیدا کن.
ریزش ناگهانی مو در زنان چقدر طول میکشد و کی برمیگردد؟
ریزش ناگهانی مو در زنان معمولا سه تا شش ماه طول میکشد و بعد از آن موهای تازه به تدریج جای خالی را پر میکنند. چون مو در ماه حدود یک سانتیمتر رشد میکند، تراکم قبلی معمولا شش تا نه ماه بعد از توقف ریزش برمیگردد. در بیشتر موارد حاد، ریزش بدون هیچ درمانی به پایان میرسد، به شرطی که محرک دوباره تکرار نشود. زنانی که در ماههای ریزش برای موهایشان مضطرب میشوند گاهی خودشان یک محرک تازه ایجاد میکنند و دوره ریزش را طولانیتر میکنند.
ریزش مویی که از شش ماه بگذرد دیگر حاد نیست و پزشکان به آن تلوژن افلوویوم مزمن میگویند. تلوژن افلوویوم مزمن بیشتر در زنان ۳۰ تا ۶۰ سال دیده میشود، همه سر را درگیر میکند و گاهی هیچ محرک روشنی برایش پیدا نمیشود. مدت زمان بازگشت مو به این بستگی دارد که محرک چه بوده و چقدر طول کشیده است:
| محرک ریزش ناگهانی مو | زمان توقف ریزش | شرط بازگشت کامل مو |
|---|---|---|
| تب و عفونت | ۳ تا ۶ ماه بعد از شروع ریزش | بهبود کامل بیماری |
| جراحی | ۳ تا ۶ ماه بعد از شروع ریزش | جبران آهن و پروتئین بعد از عمل |
| زایمان | معمولا تا یک سالگی نوزاد | خودبهخود، بدون درمان |
| رژیم سخت | ۳ تا ۶ ماه بعد از اصلاح رژیم | برگرداندن پروتئین و کالری کافی |
| استرس شدید | ۳ تا ۶ ماه بعد از پایان بحران | تکرار نشدن دوره تنش |
| قطع قرص ضدبارداری | ۳ تا ۶ ماه بعد از شروع ریزش | تثبیت دوباره هورمونها |
| کمبود آهن | چند ماه بعد از پر شدن ذخیره آهن | فریتین در محدوده طبیعی |
| اختلال تیروئید | چند ماه بعد از تنظیم تیروئید | کنترل تیروئید با دارو |
۴.۶ (۱۳۹۵ نظر)۴.۵ (۱۲۶۰ نظر)۴.۷ (۱۰۷۵ نظر)۴.۴ (۱۱۴۳ نظر)۴.۵ (۹۷۷ نظر)۴.۶ (۸۹۳ نظر)نتیجه گیری
ریزش ناگهانی مو در زنان همیشه به معنی یک مشکل جدی نیست و گاهی واکنش طبیعی بدن به یک بیماری، استرس، تغییرات هورمونی یا کمبودهای تغذیهای است. در بسیاری از موارد، ریزش مو با فاصله چند ماه از عامل محرک شروع میشود و با برطرف شدن علت ناگهانی ریزش مو در زنان، بهتدریج کاهش پیدا میکند. با این حال، اگر ریزش شدید یا تکهای باشد، بیشتر از چند ماه ادامه پیدا کند یا با علائمی مانند خارش، التهاب یا تغییرات پوست سر همراه شود، بهتر است برای بررسی علت و انتخاب درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامت شماست!
