به التهاب، تورم، تحریک، فشردگی یا کشیدگی عصب اولنار در بازو سندروم تونل کوبیتال می‌گویند که بیشتر به‌خاطر حرکت بیش از حد آرنج با شدت زیاد در بلند مدت یا خم نگه داشتن آرنج برای زمان طولانی به وجود می‌آید. علاوه بر این، شکستگی، سابقه در رفتگی آرنج، خار استخوان و آرتریت هم از علل ایجاد سندرم تونل کوبیتال به‌شمار می‌روند. در صورتی که شدت درد دست و کشیدگی عصب زیاد باشد بهتر است به متخصص شهر خود مثل دکتر ارتوپد تهران یا دکتر روماتولوژی تهران مراجعه کنید.
پزشک بسته به وضعیت بیمار روش جراحی یا غیرجراحی را تجویز می‌کند. طبیعی است که جراحی زمانی توصیه می‌شود که سایر روش‌های درمانی جواب ندهند. مراجعه به‌موقع به پزشک در سندرم تونل کوبیتال حیاتی است تا از تضعیف عضله و از بین رفتن ماهیچه‌های دست جلوگیری کنید. در سایت دکترتو امکان دریافت نوبت ویزیت حضوری و مشاوره آنلاین با بهترین متخصصان برای شما فراهم شده است. در این مطلب به سندروم تونل کوبیتال، علائم و درمان این بیماری می‌پردازیم.
سندروم تونل کوبیتال چیست؟
سندرم تونل کوبیتال دومین بیماری شایع فشردگی عصبی آرنج بعد از سندروم تونل کارپال است و از انواع بیماری های استخوان و مفاصل است که باعث درد و ناراحتی آرنج و درد دست می‌شود تا جایی که عملکرد دست مختل شده و از بین می‌رود. این سندرم از فشردگی عصب اولنار در قسمت داخلی آرنج به‌وجود می‌آید.
با توجه به اینکه عصب این ناحیه محافظت نشده است، تونل مکعبی بین پوست و استخوان تشکیل می‌شود. سندروم تونل کوبیتال و سندروم تونل کارپال باهم تفاوت دارند. فرق آنها در جدول زیر ذکر شده است.
| بیماری | علائم آنها |
|---|---|
| سندروم تونل کوبیتال | روی انگشت کوچک و انگشت حلقه اثر می‌گذارد. درد دارد، درست مانند وقتی که انگشت کوچک پا به جایی ضربه می‌خورد. علت آن خمیدگی زیاد آرنج یا فشار زیاد به آن ناحیه است. |
| سندروم تونل کارپال | روی انگشت شست، اشاره و انگشتان بلندتر تاثیر می‌گذارد. علت بروز آن به‌خاطر استفاده بیش از حد از مچ دستان، یا شکستگی و در رفتگی مچ است. |
تونل کوبیتال کجاست؟
تونل کوبیتال زیر برآمدگی استخوان داخل آرنج به نام اپیکوندیل داخلی تشکیل می‌شود.
علائم سندروم تونل کوبیتال چیست؟
سندروم تونل کوبیتال با سوزش، بی‌حسی و سوزن سوزن در ناحیه داخل ساعد شروع شده و به قسمت پایینی کشیده می‌شود. علائم این بیماری عبارتند از:
- حساسیت ناحیه داخلی آرنج که عصب آن به پوست نزدیک است.
- درد متناوب همراه با سوزن سوزن شدن و بی‌حسی که با خم‌شدن آرنج ایجاد می‌شود. علت درد دست فشار روی عصب است.
- مشکل در گرفتن و نگه داشتن اجسام
- ضعف عضلانی ماهیچه‌های کوچک دست
- بی‌حسی و ایجاد حس سوزن سوزن شدن دست در شب
- خم شدن انگشت کوچک و حلقه به سمت داخل
علت بروز سندروم تونل کوبیتال چیست؟
انجام هرگونه فعالیتی که فشار مزمن و بلند مدتی روی عصب اولنار (عصب زند زیرین) در قسمت آرنج بیاورد می‌تواند علت بروز سندرم تونل کوبیتال شود. علل بروز این بیماری عبارتند از:
- سابقه شکستگی در اطراف آرنج
- استئو آرتریت پیشرفته آرنج
- نیمه در رفتگی مکرر عصب ناحیه آرنج یا جابجایی عصب از جای اصلی
- در رفتگی آرنج
- کوبیتوس والگوس
- فشار روی عصب
- خونریزی و هماتوم اطراف عصب
- استئوآرتریت یا ساییدگی شدید مفصل آرنج
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medicalnewstoday
Certain activities or previous injuries may also put people at a higher risk of developing cubital tunnel syndrome.
ترجمه فارسی:
برخی فعالیت‌ها یا آسیب‌های قبلی ممکن است افراد را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سندرم تونل کوبیتال قرار دهد.
سندروم تونل کوبیتال آرنج
سندروم تونل کوبیتال آرنج به‌خاطر فشردگی یا کشیدگی عصب اولنار بازو ایجاد می‌شود. مثلا وقتی فشار مداومی در طولانی مدت به عصب این ناحیه وارد شود یا آرنج برای مدت طولانی خم بماند، یا آرنج را با فشار زیاد حرکت بدهید، سندرم تونل کوبیتال آرنج به‌وجود می‌آید.
روش درمان سندروم تونل کوبیتال چگونه است؟
روش‌های درمان این سندروم در دسته درمان‌های خانگی، پزشکی و ورزشی دسته‌بندی می‌شوند. برای درمان خانگی سندرم تونل کوبیتال باید از انجام کارهایی مثل خم کردن آرنج، تایپ برای طولانی مدت، تکیه روی آرنج، نگه داشتن کتاب یا تبلت برای زمان طولانی، رانندگی زیاد، یا نگه داشتن تلفن برای زمان طولانی خودداری کنید.
استراحت و کمپرس یخ هم برای درمان اثرگذار هستند. آتل، دارو درمانی، فیزیوتراپی و جراحی هم روش‌های پزشکی درمان این بیماری آرنج به‌شمار می‌آیند.
۱. درمان سندروم تونل کوبیتال با تزریق دارو
متخصص ارتوپد می‌تواند درمان سندروم تونل کوبیتال با تزریق کورتیزون را برای کاهش درد و التهاب تجویز کند. این داروی ضدالتهاب قوی را روی محل گرفتگی عصب، بالا یا پایین گرفتگی عصب تزریق می‌کنند.
۲. تمرینات ورزشی برای سندروم تونل کوبیتال (ورزش سندرم تونل کوبیتال)
اگر شدت آسیب دیدگی خفیف یا متوسط باشد گاهی متخصص ارتوپد تمرینات ورزشی را پیشنهاد می‌دهد. تمرین زیر می‌تواند گزینه خوبی باشند. آرنج را صاف کنید و بازوها را مستقیم جلوتر از بدن تا جایی که می‌توانید دراز کنید و کف دست‌تان رو به بالا باشد.
انگشت‌ها را به سمت کف دست چرخانده و آنها را از بدن دور کنید. حالا آرنج را آرام تا جایی که می‌توانید خم کرده و آرام به عقب برگردانید. تمرینات ورزشی دیگری هم هستند که بهتر است حتما با مشورت فیزیوتراپ و اطلاع متخصص ارتوپد انجام دهید.
بهترین ورزش برای درمان سندرم تونل کوبیتال چیست؟
تمرینات برای درمان سندرم تونل کوبیتال ممکن است شامل سر خوردن عصب اولنار، خم شدن و اکستنشن آرنج، پروناسیون و سوپیناسیون و تمرینات مچ دست و انگشتان باشد. با این حال، مشورت با یک متخصص فیزیوتراپی برای راهنمایی شخصی و اطمینان از مناسب بودن تمرینات برای شرایط شما مهم است.
۳. فیزیوتراپی برای درمان سندروم تونل کوبیتال
در مواردی که شدت بیماری زیاد نباشد، متخصص ارتوپد برای درمان، فیزیوتراپی را تجویز می‌کند. تمرینات دامنه حرکتی، تمرینات سرخوردن اعصاب و تمرینات تقویت عضلات از درمان‌های فیزیوتراپی برای کاهش درد، تحریک و التهاب و ورم عصب هستند.
۴. جراحی برای سندرم تونل کوبیتال
در صورتی که علائم مزمن و شدید باشند و دیگر روش‌های درمانی نتیجه ندهند، احتمالا چاره‌ای جز جراحی باقی نمی‌ماند. بیش از ۸۵ درصد افرادی که فشار زیادی روی عصب اولنار دارند و به دیگر روش‌های درمانی جواب نداده‌اند، بعد از جراحی از مشکلات مربوط به درد دست رها شده و بهبودی کامل پیدا کرده‌اند.
در این روش، جراح فشار یا کشیدگی عصب اولنار را رها کرده یا در صورت لزوم قسمتی از آن را برمی‌دارد. دوره نقاهت بعد جراحی چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد و معمولا باید با فیزیوتراپی همراه باشد.
۵. درمان خانگی گیر افتادن عصب اولنار چیست؟
درمان خانگی این بیماری ممکن است شامل استراحت، اجتناب از فعالیت‌هایی باشد که علائم را تشدید می‌کنند و آناتومی آرنج و عصب اولنار را تحت تاثیر قرار می‌دهند مانند استفاده از کمپرس یخ برای کاهش التهاب، بستن آتل یا بریس برای بی‌حرکت کردن ناحیه آسیب‌دیده و انجام تمرینات کششی ملایم.
عوارض سندروم تونل کوبیتال چیست؟
بی‌توجهی به علائم و عدم مراجعه به‌موقع برای درمان سندروم تونل کوبیتال عوارض خطرناکی به‌دنبال دارد و باعث از کار افتادن عصب دست خواهد شد. جراحی این سندروم هم گاهی با عوارضی مثل خونریزی، عفونت، آسیب موقت یا دائمی عصب، یا رگ خونی، آسیب دیدگی بافت‌ها، از دست رفتن عملکرد و نیاز به جراحی بیشتر همراه خواهد بود.
پیشگیری از سندرم تونل کوبیتال ممکن است؟
یافته‌های زیادی درباره نحوه پیشگیری از سندرم تونل کوبیتال در اختیار نداریم و معمولا نشانه‌ها در مراحل اولیه قابل تشخیص نیستند. با انجام اقدامات زیر می‌توان تا حدی از ابتلا به آن پیشگیری کرد:
- انتخاب سبک زندگی سالم و کاهش وزن. زیرا برخی از شواهد نشان می‌دهند که رابطه‌ای بین چاقی و سندرم تونل کوبیتال وجود دارد.
- استراحت بین فعالیت‌هایی که آرنج همواره در آنها خم نگه داشته می‌شود مثل برنامه‌نویس‌های کامپیوتری.
- دیابت ریسک فاکتور جدی برای ابتلا به این سندروم محسوب می‌شود. بنابراین افراد با علائم قند خون بالا باید بیشتر مراقب باشند.
- پرهیز از موقعیت‌ها و فعالیت‌های تحریک کننده عصب اولنار
- اصلاح فعالیت‌های روزمره مضر مثل خم نگه داشتن طولانی مدت آرنج
عوامل خطر سندرم تونل کوبیتال چیست؟
عوامل خطر سندرم تونل کوبیتال عبارتند از:
- خم‌شدن و حرکات مکرر آرنج: مانند تایپ کردن، استفاده از کامپیوتر، یا محکم کردن آرنج روی بدن، می‌تواند خطر ابتلا به سندرم تونل کوبیتال را افزایش دهد.
- فشار طولانی مدت روی آرنج: قرار دادن آرنج بر روی سطوح سخت برای مدت طولانی، مانند استفاده از آرنج به عنوان تکیه‌گاه در حین کار یا تکیه بر تکیه گاه صندلی، می‌تواند عصب اولنار را تحت فشار قرار دهد.
- آسیب یا ضربه قبلی آرنج: شکستگی، دررفتگی یا سایر آسیب‌های تروماتیک
- شرایط پزشکی: برخی از شرایط پزشکی، از جمله آرتریت، دیابت، چاقی و اختلال عملکرد تیروئید
- عوامل هورمونی: تغییرات هورمونی مانند تغییراتی که در زنان در دوران بارداری رخ می‌دهد ممکن است در افزایش خطر ابتلا به سندرم تونل کوبیتال نقش داشته باشد.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
سندروم تونل کوبیتال اختلالی در عصب اولنار در ناحیه داخلی آرنج است و در افرادی شایع است که زیاد از آرنج خود استفاده می‌کنند، به آن تکیه می‌دهند یا سابقه شکستگی و در رفتگی آرنج دارند. آرتروز، شکستگی، در رفتگی و خار استخوانی را می‌توان از عوامل ایجاد این بیماری دانست.
سوزن سوزن شدن، بی‌حسی، درد دست، درد در انگشت کوچک و انگشت حلقه حین خم کردن آرنج از علائم شایع این سندرم هستند. در صورت مشاهده علائم به متخصص ارتوپد مراجعه کنید. پزشک بسته به وضعیت، روش‌های درمانی دارویی، پزشکی، خانگی یا جراحی را جهت تسکین درد و التهاب تجویز می‌کند.
اگر دچار علائم سندرم تونل کوبیتال هستید و آرنج شما درد دارد، باید به بهترین دکتر ارتوپد ایران یا بهترین دکتر روماتولوژی ایران مراجعه کنید. پزشک ممکن است شما را به دکتر فیزیوتراپی ارجاع دهد. شما می‌توانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین دکتر متخصص فیزیوتراپی، مشاوره آنلاین دکتر متخصص روماتولوژی و مشاوره آنلاین متخصص ارتوپد وجود دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
گزگز، بی‌حسی و خواب رفتن انگشت کوچک و انگشت حلقه به‌خصوص اگر آرنج خم باشد، تحلیل عضلات دست و درد دست از نشانه‌های اولیه سندروم تونل کوبیتال هستند.
دوره بهبودی بعد از جراحی چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد.
افرادی که مدت‌های طولانی آرنجشان باید در حالت خمیده باشد مثل تایپیست‌ها، نویسنده‌ها یا برنامه نویس‌ها، و یا افرادی که فشار زیادی به آرنج‌ها در طولانی مدت می‌آورند بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند.
عدم مراجعه به موقع و بی‌توجهی به علائم و درمان می‌تواند خطرناک باشد و عوارض جدی مثل از کار افتادن دست ایجاد کند.
سندرم تونل کوبیتال با علائمی مانند درد، سوزن‌سوزن‌شدن و بی‌حسی در انگشت حلقه و انگشت کوچک، ضعف در دست و ساعد و مشکل در گرفتن یا مهارت‌های حرکتی ظریف تشخیص داده می‌شود.
در حالت خفیف و متوسط با دارو، تمرینات ورزشی و فیزیوتراپی می‌توان آن را درمان کرد و در موارد شدید هم با جراحی قابل درمان است.
بسته به شدت آسیب دیدگی و تشخیص متخصص ارتوپد، دوره بهبودی متفاوت خواهد بود.
