آشنایی با انواع روش های ختنه کردن پسران

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

امروزه در پزشکی، ختنه بیشتر با هدف کاهش خطر عفونت‌های ادراری در نوزادان، کاهش برخی بیماری‌های مقاربتی و پیشگیری از مشکلاتی مانند فیموزیس توصیه می‌شود. با وجود این، ختنه عملی کاملا بی‌خطر نیست و می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد. بنابراین آشنایی با انواع روش‌ها، مزایا و خطرات احتمالی و همچنین مراقبت‌های پس از عمل برای والدین و افراد تصمیم‌گیرنده ضروری است. بسیاری از خانواده‌ها این کار را به دلایل مذهبی یا فرهنگی انتخاب می‌کنند، اما گاهی هم پزشک به دلیل تنگی پوست ختنه‌گاه، عفونت‌های تکرارشونده یا برخی مشکلات ادراری آن را پیشنهاد می‌دهد. تصمیم درباره ختنه باید با آگاهی از فواید، عوارض، روش‌های انجام و مراقبت‌های بعد از آن گرفته شود. در این مقاله از دکترتو با رویکردی علمی و بی‌طرف به بررسی جنبه‌های مختلف ختنه می‌پردازیم تا تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری داشته باشید.

ختنه چیست؟

نوزادان پسر در هنگام تولد با یک لایه پوست روی سر آلت خود به نام پیش‌پوست یا ختنه‌گاه متولد می‌شوند. ختنه کردن که به انگلیسی به آن «circumcision» گفته می‌شود، نوعی جراحی است که در آن پیش‌پوست آلت تناسلی مردان را برمی‌دارند. ختنه می‌تواند ظاهر آلت را تغییر دهد و باعث دیده‌شدن همیشگی سر آلت شود. این کار باید در شرایط بهداشتی، با ابزار مناسب و توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود. روش انجام ختنه بر اساس سن کودک، وضعیت سلامت، تجربه پزشک و امکانات مرکز درمانی انتخاب می‌شود.

در اکثر مواقع این عمل در ده روز اولیه زندگی یک نوزاد در بیمارستان انجام می‌شود. در ختنه، هدف اصلی برداشتن کنترل‌شده پوست ختنه‌گاه است؛ نه آسیب زدن به سر آلت، مجرای ادرار یا بافت‌های اطراف. به همین دلیل، بررسی وضعیت آلت قبل از عمل اهمیت زیادی دارد. اگر نوزاد مشکل مادرزادی آلت، اختلال خونریزی، نارس بودن یا بیماری فعال داشته باشد، پزشک ممکن است ختنه را عقب بیندازد. این عمل یکی از قدیمی‌ترین و رایج‌ترین روش‌های جراحی در دنیاست و تاریخچه این عمل حداقل به حدود ۱۵ هزار سال قبل بازمی‌گردد. مردان ممکن بر اساس دلایل مذهبی، اجتماعی، پزشکی یا فرهنگی این عمل را انجام دهند.

بهترین زمان ختنه نوزاد چه زمانی است؟

معمولا بهترین زمان برای ختنه نوزاد وقتی است که نوزاد از نظر عمومی سالم، پایدار و بدون مشکل زمینه‌ای مهم باشد. در بسیاری از موارد، ختنه در روزهای اول تولد یا هفته‌های ابتدایی زندگی انجام می‌شود. در این سن، عمل معمولا کوتاه‌تر است و ترمیم سریع‌تر پیش می‌رود. با این حال، زمان دقیق نباید فقط بر اساس سن انتخاب شود. وزن مناسب، وضعیت زردی، سلامت عمومی، نداشتن تب، نداشتن مشکل انعقادی و طبیعی بودن ظاهر آلت هم مهم است.

در روش حلقه، پزشک معمولا سن و اندازه آلت را دقیق‌تر بررسی می‌کند، چون حلقه باید با اندازه مناسب انتخاب شود. اگر حلقه کوچک یا بزرگ باشد، احتمال تورم، گیر کردن حلقه، افتادن دیرهنگام یا آسیب بیشتر می‌شود. در نوزادان نارس، نوزادان بیمار یا کودکانی که هنوز نیاز به مراقبت بیمارستانی دارند، بهتر است ختنه تا پایدار شدن وضعیت به تعویق بیفتد.

دنبال یه دکتر خوب برای ختنه کردن فرزندت هستی؟

همین حالا از این لیست بهترین دکتر رو انتخاب کن.

بهترین دکتر اورولوژی ایران

دلیل ختنه کردن چیست؟

علت ختنه کردن از دید پزشکی، می‌تواند کاهش خطر عفونت ادراری در نوزادی و برخی عفونت‌های مقاربتی در بزرگسالی، کاهش احتمال سرطان آلت تناسلی و مشکلات مرتبط با پوست ختنه‌گاه مانند فیموزیس است. با این حال انجمن‌های علمی مانند آکادمی اطفال آمریکا و انجمن اورولوژی آمریکا تصمیم‌گیری را به والدین می‌سپارند. آنها مزایا را قابل‌توجه اما نه آن‌قدر قاطع می‌دانند که انجام روتین برای همه نوزادان توصیه شود. ختنه یکی از رسوم دینی و آئینی در دین اسلام و کشور ماست. البته این عمل تنها در کشور ایران و دین اسلام انجام نمی‌شود.

چرا پسران را ختنه میکنند؟

دلیل ختنه پسران در برخی خانواده‌ها تکلیف مذهبی یا سنت فرهنگی است و برخی به دلایل پزشکی مانند کاهش ریسک عفونت ادراری در نوزادی، کاهش برخی عفونت‌های مقاربتی در آینده، پیشگیری یا درمان مشکلات پوست ختنه‌گاه و آسان‌تر شدن بهداشت فردی آن را ترجیح می‌دهند. از آنجا که مزایا و خطرات می‌تواند در افراد و جوامع متفاوت باشد، تصمیم نهایی شخصی است و بهتر است پس از دریافت اطلاعات بی‌طرفانه از پزشک گرفته شود. برخی از دلایل ختنه کردن پسران عبارت است از:

• کاهش خطر عفونت ادراری در نوزادی
• کاهش برخی عفونت‌های مقاربتی در بزرگسالی در زمینه‌های با شیوع بالا مانند HIV
• پیشگیری یا درمان مشکلات پوست ختنه‌گاه مانند فیموزیس، پارافیموزیس و بالانیت تکرارشونده
• تسهیل بهداشت ناحیه تناسلی
• ترجیح ظاهری یا انتخاب شخصی در نوجوانی یا بزرگسالی

 اگر ختنه نکنیم چه میشود؟

در بسیاری از موارد ختنه نکردن هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کند. پوست ختنه‌گاه در نوزادان و کودکان خردسال معمولا خودبه‌خود به‌مرور از سر آلت جدا می‌شود و نباید آن را با زور عقب کشید. رعایت بهداشت، شست‌وشوی ملایم و آموزش درست در سن مناسب می‌تواند خطر تحریک و عفونت را کم کند. ختنه نکردن به خودی خود بیماری نیست، اما در بعضی افراد ممکن است مشکلاتی مثل تنگی پوست ختنه‌گاه یا عفونت‌های مکرر رخ دهد. مواردی که در آلت ختنه نشده باید به آن‌ها توجه کرد، عبارت‌اند از:

• تنگی شدید پوست ختنه‌گاه و سختی در عقب رفتن آن در سنین بالاتر
• درد، سوزش یا التهاب مکرر سر آلت
• عفونت‌های تکرارشونده پوست ختنه‌گاه
• باد کردن پوست ختنه‌گاه هنگام ادرار
• گیر کردن پوست ختنه‌گاه پشت سر آلت و ناتوانی در برگرداندن آن
• سختی تمیز کردن زیر پوست ختنه‌گاه پس از جدا شدن طبیعی آن

ختنه كردن چگونه است؟

در نوزادان این کار اغلب در چند دقیقه انجام می‌شود و معمولا به بخیه نیازی نیست و پس‌از آن پماد و پانسمان سبک گذاشته می‌شود. در کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان اصول همان است اما ممکن است به بیهوشی، بخیه‌های جذب‌شونده یا کوتر برای کنترل خونریزی نیاز باشد و دوره نقاهت کمی طولانی‌تر باشد. به‌طورکلی مراحل ختنه در پسران به صورت زیر است:

• تزریق یا کرم بی‌حسی در پایه آلت برای نوزادان یا بیهوشی عمومی در سنین بالاتر
• خواباندن کودک به پشت و مهار نرم بازوها و پاها برای جلوگیری از حرکت ناگهانی
• ضدعفونی و شست‌وشو با محلول آنتی‌سپتیک و پوشاندن میدان استریل اطراف آلت
• جداسازی پوست‌ ختنه‌گاه از گلنس و آزادکردن چسبندگی‌های طبیعی با ابزار کند و بدون آسیب به گلنس
• نصب گومکو یا موگن یا پلاستی‌بل برای محافظت از گلنس و کاهش خونریزی
• برش و برداشت پوست‌ ختنه‌گاهی بر اساس روش انتخابی
• پوشاندن محل با وازلین یا آنتی‌بیوتیک موضعی و گاز سبک برای جلوگیری از چسبندگی
• استفاده از بخیه جذب‌شونده
• آموزش مراقبت پس‌از عمل، راهنمای تعویض پانسمان، تمیزکردن، پایش علائم هشدار و زمان پیگیری

انواع ختنه كردن چیست؟

روش‌های رایج ختنه به دو گروه کلی تقسیم می‌شوند. گروه ابزارهای گیره و حلقه برای نوزادان و شیرخواران مانند گومکو، موگن و پلاستی‌بل که با حفاظت از گلنس و فشردن پوست‌ ختنه‌گاه خونریزی را کم می‌کنند. گروه تکنیک‌های جراحی مانند دورسال‌اسلیت و اسلیو که با برش کنترل‌شده پوست‌ ختنه‌گاه در نوزادان بزرگ‌تر، کودکان و بزرگسالان به‌کار می‌روند. در برخی مراکز از دستگاه‌های جدیدتر مانند شانگ‌رینگ یا از ابزارهای انرژی مانند لیزر یا استپلر نیز استفاده می‌شود و انتخاب روش به سن، آناتومی، تجربه پزشک و امکانات بستگی دارد. در ادامه انواع ختنه رو معرفی می‌کنیم.

 ۱. ختنه با لیزر چگونه است؟

در این روش از لیزر پزشکی مانند دی‌اکسیدکربن یا Nd:YAG برای برش دقیق پوست‌ ختنه‌گاه استفاده می‌شود تا برش خشک‌تر و خونریزی کمتر باشد و مدت عمل کوتاه بماند. مزیت اصلی این روش کنترل خوب خونریزی و یکنواختی برش است، اما همچنان به مهارت جراح، بی‌حسی مناسب و مراقبت‌ پس از عمل نیاز دارد و در دسترس بودن تجهیزات و هزینه نیز باید سنجیده شود. شواهد درباره برتری قطعی لیزر نسبت به روش‌های استاندارد محدود است.

ختنه لیزری هم به بی‌حسی، مهارت پزشک و مراقبت دقیق نیاز دارد. در صورت تنظیم نامناسب انرژی یا مراقبت ضعیف، احتمال سوختگی سطحی، التهاب، درد، عفونت یا ظاهر نامطلوب وجود دارد. برای نوزادان، انتخاب ختنه به روش لیزری باید با احتیاط و پس از بررسی دقیق انجام شود، چون همه مراکز و همه پزشکان این روش را برای نوزاد مناسب نمی‌دانند.

متن انگلیسی:
Plastibell circumcision is another simple, quick, and effective circumcision technique. The Plastibell can be described as a small plastic ring with a handle placed between the prepuce and the glans penis.
ترجمه فارسی:
ختنه به روش پلاستی‌بل یکی از روش‌های ساده، سریع و مؤثر ختنه است. پلاستی‌بل را می‌توان به‌صورت یک حلقه پلاستیکی کوچک با یک دسته توصیف کرد که بین پوست ختنه‌گاه و گلنس آلت تناسلی قرار داده می‌شود.

به نقل از سایت urologyspecialistsnc

 ۲. ختنه با حلقه چگونه است؟

منظور از ختنه با حلقه یا رینگ همان روش حلقه پلاستیبل در پزشکی است. روش پلاستیبل از روش‌های ایمن و رایج است. احتمال خطرناک بودن این روش وقتی توسط پرستاران انجام می‌شود، ۸ بار بیشتر از وقتی است که توسط متخصصین اطفال یا دیگر پزشکان انجام پذیرد.

در روش ختنه به روش حلقه، یک حلقه پلاستیکی یا فلزی مانند پلاستی‌بل یا شانگ‌رینگ بین پوست‌ ختنه‌گاه و گلنس قرار می‌گیرد و با بستن نخ یا گیره، خون‌رسانی پوست‌ ختنه‌گاه قطع می‌شود. سپس بخش اضافی بریده می‌شود و حلقه برای چند روز تا حدود یک هفته باقی می‌ماند و خودبه‌خود می‌افتد. روش حلقه ختنه معمولا سریع است و خونریزی کمی دارد، اما مثل هر روش دیگری نیازمند پایش عفونت، مراقبت از پانسمان و توجه به افتادن به‌موقع حلقه است.

۳. ختنه سنتی

ختنه به روش سنتی معمولا به روش جراحی باز اشاره دارد؛ یعنی پوست ختنه‌گاه با برش برداشته می‌شود و خونریزی کنترل می‌شود. در بسیاری از موارد، لبه‌های پوست با بخیه جذبی کنار هم قرار می‌گیرند. اصطلاح سنتی گاهی برای ختنه خارج از محیط درمانی هم استفاده می‌شود، اما از نظر پزشکی، انجام ختنه در محیط غیربهداشتی یا توسط فرد آموزش‌ندیده خطرناک است. در روش جراحی، پزشک می‌تواند مقدار پوست برداشته‌شده را بهتر ببیند و خونریزی را مستقیم کنترل کند. در مقابل، احتمال نیاز به پانسمان، مراقبت از بخیه و حساسیت بیشتر در روزهای اول وجود دارد. این روش در کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان بیشتر استفاده می‌شود.

۴. ختنه به روش بخیه

در ختنه با بخیه، پس از برداشتن پوست ختنه‌گاه، لبه‌های پوست با نخ بخیه کنار هم قرار می‌گیرند. در بیشتر موارد از بخیه جذبی استفاده می‌شود و نیازی به کشیدن بخیه نیست. بخیه‌ها به‌مرور نرم می‌شوند، می‌افتند یا جذب می‌شوند. زمان جذب بخیه در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است از چند روز تا چند هفته طول بکشد. این روش برای کودکان بزرگ‌تر، نوجوانان و بزرگسالان رایج‌تر است. در نوزادان هم گاهی پزشک بر اساس شرایط، روش بخیه را انتخاب می‌کند. مراقبت از زخم، خشک نگه داشتن ناحیه در روزهای اول، جلوگیری از چسبیدن پانسمان و کنترل خونریزی در این روش اهمیت زیادی دارد.

ختنه با حلقه بهتر است یا بخیه؟

هیچ روشی برای همه بهترین روش نیست و انتخاب بین حلقه و بخیه به سن و آناتومی بیمار، هدف درمان، ترجیح خانواده و تجربه پزشک بستگی دارد. روش ختنه با حلقه معمولا زمان عمل کوتاه و خونریزی کمتر دارد و نیازی به بخیه‌گذاری گسترده نیست، در عوض وجود جسم خارجی و انتظار برای افتادن حلقه را باید پذیرفت. روش‌های بر پایه بخیه مانند اسلیو امکان شکل‌دهی دقیق‌تر لبه‌ها و کنترل مستقیم عروق را می‌دهند و در سنین بالاتر یا در پوست‌ ختنه‌گاه غیرطبیعی بیشتر ترجیح داده می‌شوند، هرچند ممکن است طولانی‌تر باشند و نیاز به مراقبت بخیه داشته باشند. گفتگو با اورولوژیست یا جراح اطفال به انتخاب آگاهانه کمک می‌کند.

ختنه نوزاد با حلقه بهتر است یا بخیه؟

بهترین روش ختنه نوزاد روشی است که برای همان نوزاد ایمن‌تر باشد. در یک نوزاد سالم، روش حلقه ممکن است گزینه مناسبی باشد. در نوزادی با شرایط خاص، آلت کوچک، مشکل پوستی یا نیاز به کنترل دقیق‌تر، پزشک ممکن است روش جراحی یا بخیه را انتخاب کند. بنابراین، پاسخ قطعی بدون معاینه وجود ندارد. در انتخاب بهترین روش، چند عامل مهم بررسی می‌شود. سن و وزن نوزاد، وضعیت زردی، سابقه خونریزی در خانواده، ظاهر آلت، تجربه پزشک و امکان پیگیری بعد از عمل مهم است. برای انجام ختنه نوزادان می‌توانید از بهترین دکتر کودکان و اطفال ایران نوبت بگیرید.

مقایسه	ختنه با حلقه	ختنه با بخیه
سن رایج	نوزاد و شیرخوار کوچک	کودک بزرگ‌تر، نوجوان و بزرگسال
نیاز به بخیه	معمولا ندارد	معمولا دارد
افتادن یا جذب	حلقه خودبه‌خود می‌افتد	بخیه جذبی به‌مرور جذب می‌شود
مراقبت اصلی	مراقبت از حلقه و پیشگیری از جابه‌جایی	مراقبت از زخم، پانسمان و بخیه
نگرانی مهم	نیفتادن حلقه، تورم، گیر کردن حلقه	خونریزی، باز شدن زخم، تحریک بخیه
انتخاب نهایی	با معاینه پزشک	با معاینه پزشک

قبل از ختنه نوزاد چه کنیم؟

پیش از ختنه نوزاد هدف این است که درد به‌خوبی کنترل شود، خطر خونریزی کاهش یابد و تیم درمان از وضعیت سلامت و حساسیت‌های نوزاد آگاه باشد. این عمل معمولا در چند روز اول تولد در بیمارستان انجام می‌شود، درباره مزایا و خطرها توضیح داده می‌شود و رضایت آگاهانه از والدین گرفته می‌شود. مراحل آماده سازی کودک برای ختنه شامل موارد زیر است:

• انتخاب اورولوژیست، متخصص اطفال یا ارائه‌دهنده آموزش‌دیده و هماهنگی زمان و محل انجام
• گفت‌وگو درباره مزایا و خطرها و امضای رضایت‌نامه آگاهانه
• پرسش درباره روش کاهش درد بی‌حسی کرمی یا تزریقی و امکان تجویز استامینوفن طبق دستور پزشک
• اعلام همه آلرژی‌ها دارویی، لاتکس و مواد ضدعفونی مانند ید یا الکل ایزوپروپیل
• ارائه شرح‌حال کامل نوزاد از جمله هر داروی دریافت‌شده و مشکلات پزشکی شناخته‌شده
• پرسش درباره روش اجرا کلمپ یا حلقه و آنچه در اتاق عمل رخ می‌دهد
• تهیه لوازم مراقبت پس‌از عمل وازلین یا پماد آنتی‌بیوتیک، گاز استریل و پوشک اضافی
• برنامه‌ریزی برای پیگیری و دریافت دستورهای دقیق مراقبت و علائم هشدار پس‌از عمل

مراقبت های بعد از ختنه چیست؟

اثرات عمل ختنه معمولا بعد از ۵ تا ۷ روز بعد از انجام عمل بهبود می‌یابند. برای نوزاد تا زمان بهبودی کامل، باید آلت را با آب و صابون بشویید. بعد از هر بار تعویض پوشک، پوشک را آرام و کمی آزاد ببندید؛ چون نباید به ناحیه عمل شده فشاری وارد شود. این ناحیه ممکن است کمی قرمز و کبود باشد. همچنین ممکن است داخل پوشک لکه‌های کوچک زرد و چرکی ببینید.

برای بزرگسالان و پسران بزرگ‌تر از ۷ سال باید تا دو سه روز استراحت کنند و کارها را به‌آرامی انجام دهند. بعدازاین مدت می‌توانند به فعالیت‌های روزانه خود مانند مدرسه یا کار برسند. در روزهای بعد از عمل و به‌ویژه در ۲۴ ساعت اول، حتماً باید مقدار زیادی آب و مایعات سالم بنوشند. همچنین باید تا دو ساعت ناحیه عمل شده یعنی سر آلت تناسلی را کمپرس یخ بگذارند. در صورت بروز هر گونه مشکل بعد از ختنه می‌توانید از بهترین دکتر اورولوژی ایران نوبت بگیرید.

وضعیت بعد از ختنه	معمولا طبیعی است؟	اقدام مناسب
قرمزی خفیف	بله	تمیز نگه داشتن و ادامه مراقبت
تورم خفیف	بله	پوشک آزاد و پرهیز از فشار
ترشح زرد کم‌رنگ	اغلب بله	دست‌کاری نکردن زخم
خون چند قطره‌ای	ممکن است	بررسی پانسمان و تماس با پزشک اگر ادامه داشت
ادرار نکردن طولانی	نه	تماس فوری با پزشک
تب یا بی‌حالی	نه	معاینه پزشکی
بوی بد یا چرک	نه	بررسی عفونت
نیفتادن حلقه بعد از ۲ هفته	نه	مراجعه به پزشک

مراقبت های بعد از ختنه با حلقه

در روش حلقه مانند پلاستی‌بل یا شانگ‌رینگ یک حلقه روی آلت می‌ماند و طی چند روز خودبه‌خود می‌افتد. هدف در این مدت جلوگیری از چسبیدن زخم به پوشک، کاهش درد و پیشگیری از عفونت است. مراقبت های بعد از ختنه با حلقه شامل موارد زیر است:

• اگر حلقه تا حدود یک هفته نیفتاد، ترشح بدبو حس کردید یا نوک آلت تیره و بی‌حس شد، سریع به پزشک مراجعه کنید
• حلقه را با دست نکشید و برای زودتر افتادن حلقه کاری انجام ندهید
• پوشک را آزاد ببندید . بعد از هر بار تعویض پوشک، مقدار کمی وازلین روی سر آلت و قسمت جلوی پوشک بزنید تا زخم به پوشک نچسبد. آب ولرم برای تمیزکردن کافی است
• تا افتادن حلقه حمام اسفنجی کفایت می‌کند و پوشک را زودتر عوض کنید
• در صورت آلودگی با مدفوع، ناحیه را ملایم تمیز کنید
• پماد را فقط طبق دستور پزشک بزنید

متن انگلیسی:
A circumcision takes approximately 20 minutes. The surgery takes slightly longer for older children and adults than for infants.
ترجمه فارسی:
مدت ختنه حدود ۲۰ دقیقه است. مدت عمل در کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان کمی بیش‌تر از نوزادان است.

به نقل از سایت my.clevelandclinic

مراقبت های بعد از ختنه با بخیه

در سنین بالاتر یا برخی تکنیک‌ها از بخیه‌های جذب‌شونده استفاده می‌شود. هدف، تمیز نگه‌داشتن ناحیه، کنترل درد و جلوگیری از کشش روی زخم است. بخیه جذبی معمولا نیازی به کشیدن ندارد و به‌مرور جذب یا جدا می‌شود. کمی قرمزی، تورم، حساسیت و دلمه کوچک اطراف بخیه در روزهای اول طبیعی است. اما باز شدن زخم، خونریزی ادامه‌دار، ترشح بدبو یا درد رو به افزایش نیاز به بررسی دارد. برای مراقبت از ختنه به روش بخیه اقدامات زیر را انجام دهید:

• در ۲۴ ساعت اول ناحیه را خشک نگه دارید؛ بعد با آب و صابون ملایم بشویید و به‌آرامی خشک کنید. وازلین روی محل زخم کمک می‌کند به لباس زیر یا پوشک نچسبد
• برای ۲ تا ۳ روز نخست، مسکن مناسب مثل استامینوفن یا ایبوپروفن طبق توصیه پزشک به کودک بدهید. از دوچرخه و بازی‌های نشیمن تا کاهش ورم جلوگیری شود
• در صورت بازشدن لبه زخم، تب، ترشح بدبو یا مشکل در ادرار، ویزیت فوری لازم است
• بخیه‌ها را نکشید و دست‌کاری نکنید
• زخم را طبق دستور پزشک تمیز کنید
• از مالش مستقیم حوله روی زخم پرهیز کنید
• از لباس یا پوشک آزاد استفاده کنید

مراقبت بعد از ختنه با لیزر

همیشه باید ناحیه ختنه تمیز بماند، فشار مستقیم به زخم وارد نشود و پماد یا داروی تجویزی طبق دستور استفاده شود. ممکن است اطراف محل برش کمی خشک، قرمز یا حساس باشد. این حالت معمولا با گذشت زمان بهتر می‌شود، اما درد افزایشی یا بوی بد طبیعی نیست. برخی خانواده‌ها فکر می‌کنند چون ختنه با لیزر انجام شده، دیگر به مراقبت دقیق نیاز ندارد. این باور اشتباه است. لیزر فقط ابزار برش یا کنترل خونریزی است و زخم همچنان باید ترمیم شود. اگر مراقبت درست انجام نشود، عفونت، التهاب یا ظاهر نامطلوب ممکن است رخ دهد. نکات مراقبت بعد از ختنه لیزری عبارت‌اند از:

• شست‌وشو با آب ولرم و صابون ملایم، خشک‌کردن آرام و استفاده از وازلین برای جلوگیری از چسبندگی توصیه می‌شود
• با وجود کنترل بهتر خونریزی در برش لیزری، پایش علائم هشدار مثل قرمزی منتشر، تب یا ترشح غیرطبیعی ضروری است
• لباس یا پوشک آزاد استفاده کنید
• پماد تجویزی را طبق دستور بزنید
• از شوینده عطری، پودر و مواد تحریک‌کننده استفاده نکنید
• ناحیه را نخارانید و دلمه‌ها را جدا نکنید
• در صورت تب، خونریزی یا ترشح بدبو به پزشک مراجعه کنید

برای افتادن بخیه ختنه چه کنیم؟

برای اینکه حلقه ختنه زود بیفتد نباید هیچ کاری کنید. بخیه جذبی باید به‌مرور جذب شود و حلقه هم باید خودبه‌خود بیفتد. هرگونه کشیدن نخ، بریدن بخیه در خانه، چرخاندن حلقه یا تلاش برای جدا کردن زودتر آن می‌تواند باعث خونریزی، درد، تورم و آسیب به آلت شود. اگر بخیه یا حلقه دیرتر از انتظار باقی مانده است، باید زمان طبیعی هر روش را در نظر گرفت. بخیه جذبی ممکن است تا چند هفته دیده شود. حلقه معمولا حدود یک هفته تا ۱۰ روزه می‌افتد، اما اگر تا دو هفته باقی بماند یا باعث فشار و تورم شود، معاینه لازم است.

مراقبت بعد از افتادن حلقه ختنه

بعد از افتادن حلقه ختنه، محل زخم ممکن است صورتی، قرمز ملایم یا کمی زرد کم‌رنگ باشد. این ظاهر معمولا بخشی از ترمیم است. ناحیه هنوز حساس است و نباید اصطکاک، فشار و دست‌کاری به آن کرد. پوشک آزاد، تمیز کردن ملایم و استفاده از پماد توصیه‌شده می‌تواند به ادامه ترمیم کمک کند. بعد از افتادن حلقه، والدین نباید دلمه‌ها یا لایه زرد سطح زخم را جدا کنند. این لایه می‌تواند پوشش طبیعی ترمیم باشد. اگر ترشح زیاد، بوی بد، خونریزی یا تورم رو به افزایش دیده شود، باید پزشک کودک را بررسی کند.

مراحل افتادن حلقه ختنه چیست؟

افتادن حلقه ختنه به‌صورت تدریجی اتفاق است. ابتدا پوست اطراف حلقه کمی متورم و قرمز می‌شود. سپس بخش اضافه پوست خشک‌تر و تیره‌تر به نظر می‌رسد. بعد حلقه شل می‌شود و ممکن است چند روز حالت آویزان پیدا کند. در نهایت، حلقه همراه با پوست خشک‌شده جدا می‌شود و زیر آن زخم تازه در حال ترمیم دیده می‌شود. این روند ممکن است برای والدین نگران‌کننده باشد، اما تغییر رنگ محدود و خشک شدن پوست اطراف حلقه همیشه نشانه عفونت نیست. تفاوت مهم این است که عفونت معمولا با بوی بد، ترشح چرکی، تب، درد شدید یا بدتر شدن تورم همراه است. افتادن زودهنگام یا دیرهنگام حلقه نیز باید با وضعیت زخم سنجیده شود. مراحل معمول افتادن حلقه ختنه عبارت‌اند از:

• قرمزی و تورم خفیف اطراف حلقه
• خشک و تیره شدن پوست اضافه
• شل شدن تدریجی حلقه
• آویزان شدن حلقه در روزهای پایانی
• جدا شدن خودبه‌خود حلقه
• باقی ماندن زخم صورتی یا زرد کم‌رنگ در محل ترمیم
• بهبود ظاهر زخم طی چند روز بعد

درد ختنه نوزاد چقدر طول میکشد؟

درد ختنه در نوزادان معمولا در ۲۴ ساعت اول بیشترین شدت را دارد و طی دو روز بعد به‌تدریج کمتر می‌شود، هرچند کمی حساسیت و ناراحتی ممکن است چند روزی باقی بماند. طبیعی است که محل جراحی قرمز و حساس باشد و الگوی خواب یا شیردهی در شبانه‌روز اول کمی به‌هم بخورد. یک دلمه روی خط برش تشکیل می‌شود و معمولاً طی ۷ تا ۱۰ روز می‌افتد و این بخشی از روند ترمیم است. اگر درد کودک بعد از این مدت همچنان ادامه داشت بهتر است به پزشک مراجعه کنید. در این زمینه می‌توانید از بهترین دکتر ختنه ایران نوبت بگیرید.

برای بیقراری نوزاد بعد از ختنه چه کنیم؟

بی‌قراری در شبانه‌روز نخست پس از ختنه شایع است و معمولا با کاهش تدریجی درد و ورم فروکش می‌کند. هدف، تسکین ایمن درد، کاهش اصطکاک با زخم و پیشگیری از عفونت است. بر اساس تجویز پزشک می‌توان از استامینوفن نوزاد استفاده کرد. تغذیه منظم و مراقبت صحیح از پوشک به آرام‌تر شدن نوزاد و بهبود سریع‌تر کمک می‌کند. در صورت تب، قرمزی منتشر، ترشح بدبو، خونریزی ادامه‌دار یا دشواری در ادرار باید ارزیابی پزشکی انجام شود. اقدامات زیر می‌تواند بیقراری نوزاد بعد از ختنه را بهتر کند:

• قنداق ملایم برای محدودکردن حرکات پا و ایجاد احساس امنیت
• تماس نزدیک و در آغوش گرفتن برای آرام‌سازی
• استفاده از پستانک و در صورت توصیه تیم درمان محلول ساکاروز برای کاهش ناراحتی
• تعویض زودبه‌زود پوشک و آغشته‌کردن گلنس به لایه نازک وازلین یا پماد تجویزی برای جلوگیری از چسبیدن به پوشک
• حمام اسفنجی با آب ولرم در هفته اول و پرهیز از غوطه‌وری کامل بدن
• مصرف استامینوفن فقط طبق وزن و دستور پزشک و خودداری از هر داروی دیگر بدون تجویز

برای کاهش درد ختنه کودک چه کنیم؟

برای کاهش درد می‌توان با نظر پزشک استامینوفن متناسب با وزن داد و با مراقبت درست از پوشک از تماس مستقیم با زخم جلوگیری کرد. در صورت تب، خونریزی ادامه‌دار، بوی بد ترشح یا مشکل در ادرار باید فوری به پزشک مراجعه کرد. اقدامات زیر به کاهش درد نوزاد و کودک پس از ختنه کمک می‌کنند:

• بی‌حسی موضعی و بلوک عصب پشتی آلت هنگام انجام عمل توسط پزشک
• استفاده از پستانک آغشته به محلول ساکاروز، قنداق ملایم و آرام‌سازی در آغوش
• استامینوفن طبق وزن و دستور پزشک؛ برای بالای ۶ ماه، ایبوپروفن با نظر پزشک
• پوشاندن گلنس با وازلین و گاز برای جلوگیری از چسبیدن به پوشک و کاهش اصطکاک
• شست‌وشوی ملایم با آب ولرم، تعویض زودبه‌زود پوشک و شیردهی به‌موقع برای آرام‌سازی
• پایش علائم هشدار مانند خونریزی قطع‌نشدنی، تب، ترشح بدبو یا مشکل در ادرار و مراجعه در صورت مشاهده

چند ساعت بعد از ختنه نوزاد ادرار میکند؟

بیشتر نوزادان بعد از ختنه طی چند ساعت بعد ادرار کنند. اگر تا حدود ۱۲ ساعت بعد از ختنه کودک ادرار نکرد، باید با پزشک تماس گرفت. ادرار نکردن ممکن است به کم‌خوردن شیر، خواب طولانی، درد، تورم یا فشار پانسمان و حلقه مربوط باشد. این وضعیت را نباید طولانی نادیده گرفت. والدین باید تعداد پوشک‌های خیس را بررسی کنند. گاهی مقدار ادرار کم است و در پوشک به‌سختی دیده می‌شود. با این حال، اگر نوزاد بی‌قرار است، شکم یا مثانه برجسته به نظر می‌رسد، هنگام تلاش برای ادرار گریه می‌کند یا نوک آلت متورم است، معاینه لازم است.

چند روز بعد از ختنه می توان نوزاد را شست؟

تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول حمام اسفنجی بدهید. با روش حلقه تا افتادن حلقه از غوطه‌وری کامل پرهیز کنید و فقط پاک‌سازی ملایم انجام دهید. پس از افتادن حلقه یا طبق دستور پزشک می‌توانید استحمام کامل انجام دهید. همیشه پس از شست‌وشو خشک‌کردن آرام و وازلین را ادامه دهید. نکات شست‌وشو بعد از ختنه عبارت‌اند از:

• در روزهای اول از حمام طولانی پرهیز کنید
• در صورت آلودگی، ناحیه را با آب ولرم تمیز کنید
• زخم را نمالید
• از صابون عطری و کف حمام استفاده نکنید
• بعد از شست‌وشو، ناحیه را آرام خشک کنید
• پماد را طبق دستور پزشک تجدید کنید
• در صورت خونریزی یا ترشح بدبو، حمام را جایگزین مراجعه نکنید

پماد تتراسایکلین برای ختنه خوب است؟

بعد از ختنه به‌طور روتین نیاز به آنتی‌بیوتیک موضعی نیست و وازلین برای محافظت از زخم و جلوگیری از چسبندگی کافی است. در برخی موارد پزشک ممکن است پماد آنتی‌بیوتیک ساده را توصیه کند، اما خوددرمانی با تتراسایکلین بدون معاینه توصیه نمی‌شود. در صورت شک به عفونت، ابتدا با پزشک مشورت کنید. اگر پزشک برای کودک پماد تتراسایکلین ۳ درصد یا هر پماد آنتی‌بیوتیک دیگری تجویز کرده است، باید همان مقدار و همان مدت گفته‌شده رعایت شود. نباید پماد را ضخیم زد یا چند پماد را هم‌زمان استفاده کرد.

 نحوه پماد زدن بعد از ختنه

بعد از ختنه باید پماد را به‌صورت ملایم و بدون فشار به زخم بزنید. هدف از پماد، کاهش اصطکاک، جلوگیری از چسبیدن زخم به پوشک یا کمک به کاهش خطر عفونت است. نوع پماد بر اساس روش ختنه و نظر پزشک فرق دارد. در بسیاری از موارد از پمادهای چرب ساده یا پماد آنتی‌بیوتیک تجویزی استفاده می‌شود. قبل از پماد زدن، دست‌ها باید شسته شوند. سپس مقدار کمی پماد روی گاز، پانسمان یا نوک آلت طبق دستور پزشک گذاشته می‌شود. فشار دادن مستقیم زخم، فرو بردن پماد زیر حلقه یا مالیدن شدید محل ختنه درست نیست. اگر با هر بار پماد زدن خونریزی شروع می‌شود، باید پزشک را مطلع کرد.

برای درمان چسبندگی بعد از ختنه چه کنیم؟

چسبندگی پس‌از ختنه زمانی رخ می‌دهد که پوست تنه آلت به گلنس بچسبد. چسبندگی‌های سطحی معمولا با رشد کودک و نعوظ‌های خودبه‌خودی شل می‌شوند، در حالی‌که پل پوستی ضخیم‌تر است و اغلب به مداخله پزشکی نیاز دارد. بهترین درمان در منزل نرم‌کردن پوست و کاهش اصطکاک است.

در کنار این مراقبت‌ها، کرم استروئیدی با نسخه پزشک می‌تواند پوست چسبیده را تدریجا نازک کند تا جدا شود. اگر درمان خانگی مؤثر نبود یا ضایعه به‌صورت پل پوستی پایدار بود، جداسازی سرپایی توسط اورولوژیست انجام می‌شود. مراقبت‌های خانگی و دارویی شامل موارد زیر است:

• وازلین: روزی چندبار لایه نازکی وازلین روی محل تماس بزنید تا پوست نرم بماند و در طول نعوظ‌های خودبه‌خودی جداشدگی آسام شود. این کار را به‌ویژه پس‌از استحمام و تعویض پوشک تکرار کنید
• کرم استروئیدی با نسخه: در صورت تجویز، بتامتازون موضعی معمولا دو بار در روز و به‌مدت حدود شش هفته روی خط چسبندگی استفاده می‌شود تا پوست نازک و قابل‌جداسازی شود. هرگونه تغییر رنگ پوست نیازمند توقف دارو و مراجعه به پزشک است

برای درمان سوزش بعد از ختنه چه باید کرد؟

سوزش به‌ویژه هنگام ادرار در چند روز نخست بعد از ختنه طبیعی است و با مراقبت کاهش می‌یابد. ناحیه‌ای که می‌سوزد را روزانه با آب ولرم به‌آرامی تمیز و کاملا خشک کنید و برای کاهش اصطکاک، لایه نازکی وازلین روی محل بزنید. در نوزادان، مسکن استامینوفن متناسب با وزن و صرفا با تجویز پزشک مصرف می‌شود. همچنین پوشاندن لباس یا پوشک آزاد، افزایش مایعات و پرهیز از صابون‌ها و دستمال‌های عطردار روی زخم توصیه می‌شود.

برای افتادن بخیه ختنه چه کنیم؟

در ختنه با بخیه‌های جذبی، شل‌ شدن یا افتادن یکی‌دو بخیه طی روزهای اول تا حدود دو هفته معمول است و تا زمانی که لبه‌های زخم به‌خوبی کنار هم مانده‌اند و خونریزی نداریم، نیاز به اقدام خاصی نیست. اصل مراقبت، تمیز و خشک نگه‌داشتن ناحیه، کاهش اصطکاک و پیشگیری از عفونت است؛ در نوزادان معمولا از بخیه استفاده نمی‌شود، اما اگر به‌کار رفته باشد قاعدتا خودبه‌خود جذب می‌شود. برای افتادن بخیه ختنه کارهای زیر را انجام دهید:

• پانسمان و فشار ملایم: در صورت خونریزی نقطه‌ای، با گاز استریل ۵ تا ۱۰ دقیقه فشار یکنواخت بدهید
• محافظت با وازلین: هر بار تعویض پوشک یا پس از شست‌وشو، لایه نازکی وازلین روی گلنس و لبه زخم بزنید تا به پوشک یا لباس نچسبد
• شست‌وشوی ملایم: روزانه با آب ولرم و صابون ملایم تمیز و کاملا خشک کنید
• عدم دستکاری: بخیه‌های شل‌شده را نکشید؛ این کار فقط باید توسط پزشک انجام شود
• محدودکردن اصطکاک: پوشک یا لباس آزاد انتخاب کنید تا کاهش ورم از فعالیت‌های فشارآور پرهیز شود
• کنترل درد با مصرف استامینوفن بر اساس وزن و با تجویز پزشک

بهترین مسکن برای ختنه چیست؟

انتخاب مسکن به سن و وضعیت کودک بستگی دارد، اما در نوزادان معمولا استامینوفن متناسب با وزن کودک تجویز می‌شود. در کودکان بالای ۶ ماه می‌توان از ایبوپروفن نیز با نظر پزشک استفاده کرد و گاهی تناوب یا همراهی این دو فقط در صورت تأیید پزشک توصیه می‌شود. نباید از آسپیرین برای کودکان استفاده شود. در موارد درد شدید مقاوم به داروهای رایج، پزشک ممکن است کوتاه‌مدت مسکن قوی‌تری تجویز کند.

از کجا بفهمیم ختنه درست انجام شده است؟

برای اطمینان از این‌که ختنه به‌درستی انجام شده است، روند ترمیم را روزانه پایش کنید، نبودِ علائم عفونت و خونریزی غیرطبیعی را بسنجید، اطمینان یابید که ادرار به‌طور طبیعی انجام می‌شود و اگر وسیله‌ای مانند پلاستی‌بل استفاده شده است، در بازه زمانی انتظار به‌صورت خودبه‌خود جدا شود. هر افزایش درد، ورم یا تب ماندگار، یا هر تغییری که با الگوی ترمیم طبیعی هم‌خوان نیست، نیازمند ارزیابی پزشکی است. نشانه‌های ترمیم طبیعی شامل موارد زیر است:

• قرمزی و حساسیت اولیه که تا روز سوم رو به کاهش می‌رود را طبیعی بدانید
• تشکیل دلمه یا لایه زردرنگ نازک روی خط برش را طبیعی تلقی کنید؛ این لایه معمولا طی ۷ تا ۱۰ روز جدا می‌شود
• دیدن چند قطره خون در یکی دو روز اول طبیعی است
• در صورت استفاده از پلاستی‌بل، افتادن حلقه طی ۷ تا ۱۴ روز را انتظار داشته باشید
• ادرار کردن طبیعی است
• تورم به تدریج کاهش می‌یابد
• نبود بوی بد یا چرک
• حلقه در زمان قابل انتظار می‌افتد
• جذب یا افتادن بخیه جذبی تدریجی است

علائم چسبندگی بعد از ختنه

بسیاری از چسبندگی‌های سطحی بدون علامت‌اند و با رشد کودک کاهش می‌یابند، اما برخی موارد می‌توانند تحریک خفیف یا ترشح سفیدِ طبیعی ایجاد کنند. در سنین بالاتر ممکن است هنگام نعوظ احساس کشش یا ناراحتی گزارش شود. در صورت تردید میان چسبندگی ساده و پلِ پوستیِ پایدار، ارزیابی پزشکی ضروری است. علائم چسبندگی بعد از ختنه عبارت است از:

• قرمزی و تحریک خفیف اطراف ناحیه اتصال
• ترشح سفید پنیری شکل سمگما بدون بوی بد
• احساس کشش یا ناراحتی هنگام نعوظ در پسران بزرگ‌تر
• مشاهده چسبیدن پوست به گلنس یا نوار پوستی بین تنه و سر آلت

علائم عفونت بعد از ختنه

عفونت پس‌از ختنه با بدترشدن درد و التهاب و تغییر در ترشحات شناخته می‌شود و نیازمند توجه فوری است. علاوه بر نشانه‌های موضعی، بروز تب یا علائم سیستمیک می‌تواند حاکی از درگیری گسترده‌تر باشد. تشدید خون‌ریزی یا بوی نامتعارف نیز از علائم هشدار محسوب می‌شود. در ختنه‌هایی که در محیط غیربهداشتی یا با مراقبت ناکافی انجام شده‌اند، خطر عفونت بیشتر است.

عفونت زخم ختنه نباید با درمان خانگی، پماد خودسرانه یا شست‌وشوی شدید کنترل شود. اگر عفونت جدی باشد، کودک ممکن است به درمان دارویی یا بررسی فوری نیاز داشته باشد. تاخیر در مراجعه می‌تواند باعث گسترش عفونت، خونریزی و آسیب به بافت شود. علائم عفونت ختنه به شرح زیر است:

• افزایش درد یا دردی که بهبود نمی‌یابد
• تورم و قرمزی رو‌به‌گسترش یا گرمی پوست ناحیه
• ترشح چرکی کدر زرد یا سفید و بوی نامطبوع
• تب و بی‌قراری یا خواب‌آلودگی غیرمعمول در نوزاد
• مشکل در تغذیه یا کاهش دریافت مایعات
• خون‌ریزی فعال یا خیس‌شدن پانسمان با خون روشن

علائم تنگی مجرای ادرار بعد از ختنه

تنگی دهانه مجرا پس‌از ختنه بیشتر با تغییر در الگوی جریان ادرار خود را نشان می‌دهد و در صورت بی‌توجهی می‌تواند به مشکلات ادراری مزمن منجر شود. بررسی دقیق جریان و دفعات ادرار در کودکان اهمیت دارد و مشاهده هر تغییر پایدار نیازمند ارزیابی تخصصی است. اگر کودک هنگام ادرار زور می‌زند، جریان ادرار خیلی باریک شده یا ادرار به اطراف پاشیده می‌شود، باید بررسی شود. در بعضی کودکان، سوزش، خون در ادرار یا طول کشیدن زمان ادرار هم دیده می‌شود. تشخیص قطعی با معاینه پزشک است. تنگی یا انسداد مجاری ادراری بعد ختنه با علائم زیر همراه است:

• جریان ادرار نازک، منحرف یا پَخش‌شونده
• سوزش یا درد هنگام ادرار
• زورزدن برای شروع یا ادامه ادرار
• افزایش دفعات ادرار یا بی‌اختیاری روزانه یا شبانه
• لکه‌های خونی خفیف در انتهای ادرار یا روی لباس زیر
• دهانه مجرای ظاهرا بسیار کوچک یا سوزنی هنگام معاینه

فواید ختنه کردن چیست؟

ختنه می‌تواند چندین فایده‌ پزشکی و بهداشتی داشته باشد که با شواهد علمی پشتیبانی شده است. این فواید هم به سلامت فرد و هم به سلامت شریک جنسی او مربوط می‌شود، هرچند رعایت کامل بهداشت و رفتار جنسی ایمن در هر شرایطی ضروری است. در برخی مطالعات، کاهش خطر عفونت ادراری کودکان و نوزادان و کاهش نسبی خطر برخی عفونت‌های جنسی در بزرگسالی مطرح شده است. با این حال، ختنه جایگزین بهداشت، آموزش جنسی ایمن یا مراقبت پزشکی نیست. برخی از مزایای ختنه عبارت است از:

• کاهش احتمال عفونت‌ ادراری و تناسلی
• کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌های مقاربتی در مردان
• محافظت در برابر سرطان آلت تناسلی در مردان (Penile cancer) یا سرطان دهانه رحم (Cervical cancer) در زنانی که با مرد ختنه‌کرده رابطه جنسی دارند
• جلوگیری از التهاب سر آلت تناسلی (Balanitis) و التهاب هم‌زمان سر آلت و پیش پوست (balanoposthitis)
• جلوگیری از ابتلا به تنگی پوست ختنه‌گاه یا عدم توانایی عقب‌کشیدن پیش پوست و همچنین جلوگیری از حالت دیگری که به آن بیرون ماندن سر آلت گفته می‌شود (به‌عبارت‌دیگر در این حالت پیش پوست به جایگاه طبیعی خود بازنمی‌گردد)

مزایای ختنه کردن	عوارض ختنه کردن
بهداشت آسان‌ تر و شست‌ وشوی ساده‌ تر ناحیه	درد کوتاه‌ مدت، قرمزی و ورم
کاهش خطر عفونت‌ ادراری در نوزادی	خون‌ریزی یا هماتوم
کاهش برخی عفونت‌ های آمیزشی مثل HIV و HPV	عفونت زخم یا سلولیت موضعی
پیشگیری و درمان فیموزیس، پارافیموزیس و بالانیت تکرارشونده	چسبندگی یا پل‌ پوستی و اسکار ناخوشایند
کاهش خطر سرطان آلت	تنگی دهانه‌ مجرا به‌ ویژه در پسران
تسهیل بهداشت در ناتوانی یا سالمندی	نارضایتی زیبایی‌ شناختی یا برداشته‌ شدن کم یا زیاد پوست
کاهش بار میکروبی زیر پیش‌ پوست و بوی نامطبوع	عوارض روش و بیهوشی مثل تهوع، سرگیجه یا مشکلات تنفسی

 مضرات ختنه کردن چیست؟

ختنه به‌طور کلی یک عمل کم‌خطر است، اما مانند هر جراحی می‌تواند با عوارض همراه شود. شایع‌ ترین پیامدها شامل درد کوتاه‌ مدت، خونریزی خفیف و تحریک پوستی است. عوارض کمتر شایع شامل عفونت، چسبندگی یا پل پوستی، تنگی دهانه مجرا، باقی‌ ماندن پوست اضافی یا برداشته‌ شدن بیش‌ از حد پوست و نیاز به ترمیم است. احتمال بروز عوارض ختنه با حلقه به سن، روش انجام، مهارت فرد انجام‌دهنده، وضعیت سلامت کودک و کیفیت مراقبت بعد از ختنه بستگی دارد. مهم‌ترین عوارض ختنه کردن عبارت است از:

• درد و بی‌قراری
• خونریزی
• عفونت
• تورم و قرمزی شدید
• حساسیت یا تحریک سر آلت
• برداشتن بیش از حد یا کمتر از حد پوست
• چسبندگی یا پل پوستی
• تنگی مجرای ادرار
• نیفتادن یا جابه‌جایی حلقه
• ظاهر نامطلوب و نیاز به اصلاح
• عوارض بی‌حسی یا بیهوشی در موارد خاص

دلیل خونریزی بعد از ختنه چیست؟

خونریزی معمولا ناشی از بریدگی‌‌های سطحی عروقی پوست‌ ختنه‌گاه، شل‌ شدن پانسمان فشاری، اصطکاک با پوشک یا لباس و در موارد کمتر شایع اختلالات انعقادی تشخیص‌‌نداده‌‌شده است. معمولا خونریزی نقطه‌‌ای با فشار یکنواخت گاز استریل به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه متوقف می‌‌شود. خون روشن که پانسمان را خیس کند، خونریزی پاشنده از یک نقطه مشخص، یا خونریزی که با فشار قطع نشود نیاز به ارزیابی فوری دارد.

عفونت ختنه با بخیه و حلقه

در روش‌های حلقه‌ای مانند پلاستی‌بل یا شانگ‌رینگ، عفونت می‌تواند به‌دلیل ماندن حلقه بیش‌ازحد، بهداشت ناکافی، تراکم پوشک یا تماس طولانی‌مدت با رطوبت رخ دهد. نشانه‌ها شامل قرمزیِ روبه‌گسترش، تورم، درد افزایشی، ترشح چرکی، بوی نامتعارف و تب است. پیش‌گیری با شست‌وشوی ملایم با آب ولرم، خشک‌کردن کامل، استفاده از لایه‌ نازک وازلین برای جلوگیری از چسبیدن به پوشک و تعویض زودبه‌زود پوشک انجام می‌شود.

اگر حلقه تا حدود روز ۱۰ تا ۱۲ نیفتد یا نشانه‌های عفونت وجود داشته باشد، ارزیابی پزشکی و در صورت نیاز برداشتن حلقه الزامی است. درمان خانگی عفونت بعد از ختنه توصیه نمی‌شود. تمیز نگه داشتن ناحیه مهم است، اما عفونت واقعی به تشخیص و درمان پزشکی نیاز دارد. استفاده خودسرانه از آنتی‌بیوتیک، بتادین غلیظ، الکل، گیاهان دارویی یا پمادهای نامشخص می‌تواند زخم را بدتر کند.

علت ترشحات زرد بعد از ختنه چیست؟

لایه سفید بعد از ختنه، لایه‌ نازک زردرنگ یا دلمه‌ زرد کمرنگ روی خط برش در روزهای نخست بخشی طبیعی از ترمیم است و به‌تنهایی نشانه‌ عفونت محسوب نمی‌شود. این لایه معمولا طی ۷ تا ۱۰ روز جدا می‌شود. در مقابل، ترشحِ غلیظ چرکی همراه با بوی بد، قرمزیِ روبه‌گسترش، درد و تب مطرح‌کننده‌ عفونت است و نیاز به ویزیت دارد. بنابراین رنگ، قوام و بوی ترشح و علائم همراه را ارزیابی کنید و در صورت تردید با پزشک مشورت کنید.

عوارض ختنه در بزرگسالی

ختنه در بزرگسالی ممکن است به دلایل پزشکی، شخصی، مذهبی یا فرهنگی انجام شود. در بزرگسالان دوره نقاهت طولانی‌‌تر و احتمال ناراحتی حین نعوظ بیشتر است. عوارض احتمالی شامل درد و تورم چندروزه، خونریزی یا هماتوم، عفونت محل جراحی، اسکار برجسته یا ناهمواری لبه برش، کاهش یا افزایش حساسیت موضعی، تنگی دهانه مجرا و در مواردی نادر کجی آلت به دلیل کشش زخم است. در صورت باقی‌ ماندن پوست اضافی یا عدم رضایت زیبایی‌، امکان انجام عمل ترمیمی وجود دارد.

جای بخیه بعد از ختنه بزرگسالان معمولا به‌مرور کم‌رنگ‌تر می‌شود، اما ممکن است اسکار، برجستگی یا تغییر رنگ باقی بماند. رابطه جنسی و خودارضایی باید تا ترمیم کامل و اجازه پزشک به تعویق بیفتد، چون کشش زخم می‌تواند باعث خونریزی یا باز شدن بخیه شود.

عوارض بد ختنه شدن در بزرگسالی

نتیجه نامطلوب یا تکنیک ضعیف می‌تواند پیامدهایی مانند لبه‌های ناهموار، عدم‌تقارن، باقی‌ماندن پوست اضافی یا برداشتن بیش‌ازحد، پل‌پوستی، تنگی دهانه‌ مجرا، حساسیت غیرطبیعی، درد هنگام نعوظ و نارضایتی زیبایی‌شناسی ایجاد کند. این موارد اغلب با جراحی ترمیمیِ سرپایی یا عمل بازبینی با هدف آزادسازی پل‌پوستی، بازسازی لبه‌ها یا اصلاح تنگی قابل برطرف‌کردن است. ارجاع به اورولوژیست با تجربه برای برنامه‌ریزی اصلاحی توصیه می‌شود.

عوارض ختنه با بیهوشی چیست؟

در کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان ممکن است بیهوشی عمومی به‌کار رود. عوارض احتمالی بیهوشی شامل تهوع و استفراغ پس‌از عمل، گلودرد ناشی از راه‌هوایی، سرگیجه و خواب‌آلودگی، واکنش دارویی، سرکوب تنفسی و به‌ندرت عوارض قلبی‌عروقی است. در نوزادان نارس یا دارای بیماری‌های زمینه‌ای، خطر آپنه‌ پس‌از بیهوشی مطرح است و تصمیم درباره‌ نوع بی‌دردی باید با ارزیابی بیهوشی اتخاذ شود. رعایت ناشتایی، مرور داروها و آلرژی‌ها و انتخاب مرکز مجهز، خطر را کاهش می‌دهد.

عوارض ختنه با لیزر

لیزر می‌تواند خون‌ریزیِ حین‌عمل را کاهش دهد و برشِ یک‌نواخت‌تری ایجاد کند، اما ماهیت عوارض کلی مشابه سایر روش‌ها است و به مهارت تیم بستگی دارد. عوارض بالقوه شامل سوختگی حرارتی موضعی، نکروز لبه‌ها در صورت انرژیِ بالا، اسکار برجسته یا تغییر رنگ پوست، درد کوتاه‌مدت، خون‌ریزی دیررس و عفونت است. شواهد برتری قاطع لیزر در همه‌ پیامدها یکسان نیست، بنابراین انتخاب روش باید بر پایه‌ شرایط بیمار، امکانات و تجربه‌ جراح انجام شود و مراقبت استاندارد پس‌از عمل دقیق پیگیری شود.

اگه می‌خوای فرزندت رو ختنه کنی، همین حالا کلیک کن!

بهترین دکتر ختنه ایران

 گوشت اضافه بعد از ختنه

بعد از ختنه ممکن است پوست اضافی، تورم موقت، بافت ترمیمی، پل پوستی یا برجستگی محل بخیه ایجاد شود. بلافاصله بعد از افتادن حلقه یا در هفته‌های اول، ظاهر آلت ممکن است نامنظم باشد و این موضوع همیشه به معنی گوشت اضافه واقعی نیست. تورم و التهاب می‌تواند ظاهر زخم را برجسته‌تر نشان دهد. اگر برجستگی کوچک است و با گذشت زمان کمتر می‌شود، ممکن است بخشی از ترمیم باشد. اما اگر پوست اضافه باعث پوشیده شدن سر آلت، چسبندگی، التهاب مکرر یا ظاهر خیلی نامتقارن شود، پزشک باید بررسی کند. گاهی اصلاح ختنه فقط بعد از کامل شدن ترمیم و فروکش کردن تورم قابل تصمیم‌گیری است.

 قرمزی بعد از ختنه

معمولا قرمزی بعد از ختنه در روزهای اول طبیعی است. سر آلت بعد از برداشته شدن پوست ختنه‌گاه حساس‌تر می‌شود و تماس با پوشک یا هوا می‌تواند آن را قرمز نشان دهد. محل برش هم تا چند روز التهاب خفیف دارد. اگر قرمزی محدود باشد و هر روز بهتر شود، معمولا جای نگرانی زیادی ندارد. قرمزی زمانی نگران‌کننده است که گسترده‌تر شود، همراه با تورم شدید باشد، پوست گرم و دردناک شود یا ترشح بدبو دیده شود. تب، بی‌حالی و گریه شدید هم می‌تواند نشانه عفونت باشد. والدین باید روند قرمزی را با گذشت زمان بسنجند.

ورم و تاول بعد از ختنه با بخیه

تاول یا ورم بعد از ختنه می‌تواند به دلیل التهاب، اصطکاک، فشار پانسمان، واکنش پوستی یا تجمع مایع باشد. ورم خفیف در روزهای اول طبیعی است، اما تورم شدید، یک‌طرفه، براق، دردناک یا رو به افزایش نیاز به بررسی دارد. در ختنه با بخیه، تورم اطراف خط بخیه ممکن است چند روز دیده شود. تاول واقعی روی پوست آلت نباید ترکاندن شود. ترکاندن تاول خطر عفونت را بیشتر می‌کند. اگر تاول با قرمزی گسترده، تب، بوی بد یا درد زیاد همراه است، پزشک باید آن را ببیند. در روش حلقه، تورم شدید می‌تواند نشانه فشار بیش از حد یا جابه‌جایی حلقه باشد.

ختنه زنان چیست؟

ختنه زنان یا ناقص‌سازی دستگاه تناسلی زنان به هر اقدامی گفته می‌شود که بخشی یا تمام ساختارهای خارجی دستگاه تناسلی را به‌دلایل غیرپزشکی برمی‌دارد یا به آنها آسیب می‌زند. این عمل هیچ فایده پزشکی ندارد، با خطر درد شدید، خون‌ریزی، عفونت و پیامدهای درازمدت ادراری، جنسی، باروری و روانی همراه است و به‌صورت گسترده نقض حقوق بشر و آزار کودک تلقی می‌شود.

سازمان جهانی بهداشت و اغلب نظام‌های سلامت انجام آن را خطرناک می‌دانند و با پزشکی‌سازی آن نیز مخالفت می‌کنند. هر نوع بریدن یا آسیب به کلیتوریس، لب‌های تناسلی یا دهانه واژن بدون ضرورت درمانی می‌تواند خطرناک باشد. انجام آن برای زیبایی، پاکی، کنترل میل جنسی یا سنت خانوادگی توجیه پزشکی ندارد.

ختنه گاه زنان کجاست؟

اصطلاح ختنه‌گاه زنان معمولا به اندام‌های تناسلی خارجی اشاره دارد؛ به‌ویژه کلیتوریس، کلاهک کلیتوریس و لب‌های کوچک یا بزرگ. این اندام‌ها بافت‌های حساس، عصبی و مهمی هستند و در حس جنسی، محافظت موضعی و سلامت ناحیه تناسلی نقش دارند. آسیب به این بخش‌ها می‌تواند درد و مشکلات طولانی‌مدت ایجاد کند. در روایت‌های مختلف از این عمل، ساختارهای درگیر از اجزای دستگاه تناسلی خارجی هستند. آشنایی با این ساختارها برای درک آسیب‌ها و پیامدها اهمیت دارد.

• گلنس کلیتوريس و کلاهک کلیتوريس
• لابیا مینور یا لبه‌های داخلی فرج
• لابیا ماجور یا لبه‌های خارجی فرج
• دهانه واژن و پرده و ناحیه پیرامونی
• در برخی انواع، پوست و بافت‌های اطراف که ممکن است بریده، تراشیده، سوراخ یا سوزانده شوند

عمل جراحی ختنه زنان چگونه است؟

در برخی فرهنگ‌ها و حتی در برخی نقاط کشورمان عمل عجیبی به نام ختنه زنان و دختران انجام می‌شود. در عمل ختنه زنان (به انگلیسی FGC: Female Genital Cutting)، بخشی از اندام تناسلی زنان بریده می‌شود. این عمل به ۴ صورت روی واژن زنان یا دختران انجام شود.

• نوع ۱: نوع اول برش کلیتوریس (Chlitoridectomy) است اما نه به طور کامل. در این حالت پوست کلاهک شکلی که در ناحیه کلیتوریس است را برمی‌دارند
• نوع ۲: برداشتن کلیتوریس که به آن برش (Excision) یا ختنه گفته می‌شود. کلیتوریس به طور کامل حذف و برداشته می‌شود. لُب‌های داخلی واژن هم به طور جزئی یا کامل حذف می‌شوند
• نوع ۳: نوع تهاجمی‌تری از ختنه زنان به این صورت است که برای جلوگیری از داشتن رابطه جنسی در زنان و دختران ورودی واژن به‌ هم ‌دوخته می‌شود. در این حالت تمامی بخش‌های واژن از جمله لُب‌های بزرگ و کوچک برداشته می‌شوند. همچنین دو طرف واژن به هم دوخته می‌شوند. البته یک سوراخ کوچک در انتهای آن برای خروج ادرار و خونریزی‌های مربوط به پریود باقی می‌گذارند
• نوع ۴: هر نوع عمل و فعالیت دیگری که روی واژن انجام شود. از جمله سوراخ کردن، سوزاندن و خراشیدن یا استفاده از موادی که برای تنگ شدن واژن مصرف می‌شوند

ختنه دختر چگونه است؟

این عمل اغلب روی دختران از دوره نوزادی تا حوالی بلوغ انجام می‌شود و معمولا بدون رضایت آگاهانه کودک، در محیط‌های فاقد استاندارد انجام می‌گیرد. فشار هنجارهای اجتماعی، سوءبرداشت‌های فرهنگی یا ارجاع‌های نادرست به دین می‌تواند آن را تداوم دهد، در حالی‌که هیچ متن دینی انجام آن را الزامی نمی‌داند. در مواجهه با فشار خانوادگی یا سنتی، حمایت پزشکی، قانونی و روانی اهمیت دارد. پیامدهای مهم درباره این موضوع عبارت‌اند از:

• ختنه دختر هیچ فایده پزشکی ندارد
• انجام آن با لیزر هم بدون خطر نیست
• آموزش روش انجام آن درست نیست
• آسیب می‌تواند جسمی و روانی باشد
• درمان عوارض باید توسط پزشک انجام شود
• اگر فرد در معرض خطر است، باید از او حمایت و محافظت شود

عوارض ختنه در زنان و دختران چیست؟

ختنه در زنان و دختران می‌تواند عوارض فوری یا طولانی‌مدت داشته باشد. عوارض فوری شامل درد شدید، خونریزی، شوک، عفونت و مشکل ادرار است. عوارض طولانی‌مدت ممکن است سال‌ها بعد با درد مزمن، کیست، عفونت تکراری، درد هنگام رابطه جنسی، مشکلات قاعدگی، عوارض بارداری و آسیب روانی دیده شود. از جمله این عوارض می‌توان موارد زیر را نام برد:

• خونریزی
• عفونت و آلودگی
• زخم و کیست‌ها
• بی‌اختیاری ادرار
• عفونت‌های لگن
• افزایش احتمال ناباروری
• داشتن دخول دردناک در رابطه جنسی
• کاهش لذت جنسی و سرد مزاجی زنان
• افسردگی و دوری از جامعه
• اختلال در زایمان
• اضطراب مزمن
• مرگ

پزشکان پیشنهادی

۴.۸ (۵۳۸۹ نظر)

دکتر مهدی قاضی

تخصص اورولوژی

نوبت بگیرید

۴.۵ (۱۷۲۹ نظر)

دکتر محمدرضا جعفری

تخصص اورولوژی

نوبت بگیرید

۴.۹ (۹۵۰ نظر)

دکتر احمد میلان

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

۴.۹ (۸۸۷ نظر)

دکتر محمود موذن

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

۴.۶ (۸۸۹ نظر)

دکتر لیلا رضی

فوق تخصص طب نوزادی

نوبت بگیرید

۴.۸ (۷۷۷ نظر)

دکتر مهدی هنرکار رمضانی

تخصص اورولوژی

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

ختنه یک عمل رایج است، اما ساده بودن آن به معنی بی‌نیاز بودن از دقت و مراقبت نیست. این کار باید در زمان مناسب، با روش مناسب و توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود. ختنه می‌تواند مزایایی مانند بهداشت آسان‌تر، کاهش خطر برخی عفونت‌های ادراری و آمیزشی و پیش‌گیری از مشکلاتی مانند فیموزیس داشته باشد، اما همچون هر جراحی با احتمال عوارضی مانند خون‌ریزی، عفونت، چسبندگی، تنگی دهانه‌ مجرا یا نیاز به اصلاح مواجه است. بهترین تصمیم، تصمیمی است که بر پایه شواهد، شرایط بالینی و ارزش‌های خانواده گرفته شود، مجری باتجربه انتخاب شود و دستورالعمل‌های کاهش درد و مراقبت‌های پس‌از عمل با دقت دنبال شود. برای اطلاعات بیشتر در این خصوص میتوانید با دکتر داخلی تهران و دکتر اورولوژی تهران یا شهر خود مشورت نمایید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!