آشنایی با عملکرد دستگاه تناسلی مردان و اجزای آن

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

ادامه پادکست را می‌توانید در این بخش گوش دهید:

دستگاه تناسلی مردان یکی از سیستم‌های پیچیده و حیاتی بدن است که نقش اساسی در تولیدمثل دارد. آلت تناسلی مردان تنها بخشی از دستگاه تولیدمثل مردانه است و نباید آن را با کل دستگاه تناسلی یکسان دانست. آناتومی دستگاه تناسلی مردان مجموعه‌ای از اندام‌های مختلف را دربرمی‌گیرد. هر قسمت از اندام تناسلی مردان وظیفه مشخصی دارد. ظاهر دستگاه تناسلی مردانه از نظر رنگ، اندازه، انحنا و وضعیت پوست ختنه‌گاه و ارتفاع بیضه‌ها در افراد مختلف یکسان نیست. بسیاری از این تفاوت‌ها نشانه بیماری نیستند. آشنایی با ساختار طبیعی این ناحیه و آگاهی از بدن خود کمک می‌کند تغییرات غیرعادی، علائم عفونت و شرایط اورژانسی زودتر تشخیص داده شوند. در ادامه این مقاله دکترتو، اجزای دستگاه تناسلی مردان کامل، نحوه عملکرد آن، اندازه طبیعی آلت و مشکلات شایع این ناحیه را بررسی می‌کنیم.

وظایف دستگاه تناسلی مردان چیست؟

مهم‌ترین وظیفه دستگاه تناسلی مردان تولید و انتقال اسپرم است. بیضه‌ها اسپرم را می‌سازند، اپیدیدیم به بلوغ آن کمک می‌کند و مجاری اسپرم‌بر آن را به مجاری انزال می‌رسانند. کیسه‌های منی، پروستات و غدد پیازی‌میزراهی نیز مایعاتی تولید می‌کنند که حرکت، تغذیه و انتقال اسپرم را آسان‌تر می‌کنند. در پایان، انقباض عضلات دستگاه تناسلی و کف لگن باعث خروج مایع منی می‌شود.

وظیفه مهم دیگر، تولید هورمون‌های جنسی و به‌ویژه تستوسترون است. این هورمون در رشد آلت و بیضه‌ها، تولید اسپرم، میل جنسی، رشد موهای صورت و بدن، تغییر صدا، توده عضلانی و سلامت استخوان نقش دارد. ترشح هورمون‌ها تحت کنترل مغز و غده هیپوفیز قرار دارد. بنابراین بیماری‌های بیضه، هیپوفیز یا هیپوتالاموس می‌توانند بر بلوغ، باروری و عملکرد جنسی اثر بگذارند. به‌طورکلی وظایف دستگاه تناسلی مردانه عبارتند از:

1. تولید اسپرم
2. تولید هورمون‌های جنسی
3. انزال
4. انتقال ادرار
5. رابطه جنسی

بعد از بلوغ در دستگاه آلت تناسلی مردان چه اتفاقی می افتد؟

هنگامی‌که یک نوزاد پسر به دنیا می‌آید، تمام بخش‌های دستگاه تناسلی‌اش را دارد، اما تا زمان بلوغ قادر به تولیدمثل نیست. بلوغ در پسران معمولاً بین ۹ تا ۱۴ سالگی آغاز می‌شود. اگر تا ۱۴ سالگی نشانه‌ای از بزرگ‌شدن بیضه‌ها وجود نداشته باشد، ارزیابی پزشکی از نظر بلوغ تأخیری توصیه می‌شود. تولید تستوسترون تغییرات جسمی زیادی ایجاد می‌کند. اگرچه زمان‌بندی این تغییرات در هر پسری متفاوت است، اما بلوغ به‌طورکلی روند مشخصی را دنبال می‌کند:

• در مرحله اول بلوغ پسران، کیسه بیضه و بیضه‌ها بزرگتر می‌شوند
• بعد، طول آلت تناسلی مرد بیشتر می‌شود و کیسه‌های منی و غده پروستات رشد می‌کنند
• مو در ناحیه شرمگاهی و بعداً در صورت و زیر بغل شروع به رشد می‌کند. در این مدت صدای پسر نیز بم می‌شود
• پسران همچنین در دوران بلوغ یک جهش بزرگ در قد و وزن دارند

بلوغ زودرس، تأخیر واضح در رشد بیضه‌ها، نبود نشانه‌های بلوغ در سن مورد انتظار، درد بیضه یا تفاوت بسیار زیاد اندازه بیضه‌ها نیازمند ارزیابی پزشک است. مصرف خودسرانه تستوسترون برای رشد آلت خطرناک است. تستوسترون خارجی می‌تواند تولید طبیعی هورمون و اسپرم را سرکوب کند و اندازه بیضه‌ها را کاهش دهد. در صورت بروز این مشکلات می‌توانید به بهترین دکتر اورولوژی ایران یا بهترین دکتر ناتوانی جنسی مردان و اختلال نعوظ ایران مراجعه کنید.

دستگاه تناسلی مرد شامل چه قسمت هایی است؟

اندام تناسلی مرد شامل اندام‌های خارجی و داخلی است. آلت تناسلی، کیسه بیضه و بیضه‌ها مهم‌ترین اندام‌هایی هستند که بیرون از حفره لگن دیده یا لمس می‌شوند. آلت تناسلی به طور عمده از شفت، کلاهک آلت (سر آلت) و مجرای ادراری تشکیل شده است. شفت آلت تناسلی به طول و ضخامت آن مربوط می‌شود و در هنگام تحریک جنسی، خون به داخل آن جریان یافته و موجب نعوظ می‌شود. کلاهک آلت معمولاً پوشیده از پوست نازکی است که در صورت نیاز در طی رابطه جنسی، قابل کشش می‌باشد. مجرای ادرار نیز از داخل آلت عبور کرده و وظیفه دفع ادرار و انتقال اسپرم به خارج بدن را دارد.

اپیدیدیم، لوله‌های اسپرم‌بر، مجاری انزال، کیسه‌های منی، غده پروستات و غدد پیازی‌میزراهی مسیر تولید، بلوغ، نگهداری و انتقال اسپرم را تکمیل می‌کنند. بخشی از مجرای ادرار نیز از پروستات و آلت می‌گذرد و راه خروج ادرار و مایع منی است. بیضه‌ها در کیسه بیضه قرار دارند و در لوله‌های بسیار ریز و پیچ‌خورده خود اسپرم تولید می‌کنند. اسپرم‌های نابالغ پس از خروج از بیضه وارد اپیدیدیم می‌شوند و در آنجا توانایی حرکت و بارورکردن تخمک را به دست می‌آورند. هنگام انزال، اسپرم از طریق مجرای اسپرم‌بر حرکت می‌کند و با ترشحات کیسه‌های منی و پروستات ترکیب می‌شود. این ترکیب مایع منی را تشکیل می‌دهد و از راه مجرای ادرار خارج می‌شود. بخش‌های مختلف داخلی و خارجی آلت تناسلی مرد عبارتند از:

• آلت تناسلی (پنیس)
• سر
• شلنگ
• پوست آلت تناسلی
• مجرا
• کیسه بیضه
• بیضه‌ها
• لوله‌های دفران
• غدد پروستات
• غدد بیضه‌ای
• کیسه‌های منی
• غدد بولب

اجزای خارجی آلت تناسلی مردان کدامند؟

بخش‌های خارجی آلت تناسلی مرد شامل چندین ساختار مهم هستند که در عملکرد جنسی و تولید مثل نقش دارند. این بخش‌ها عبارتند از آلت تناسلی که به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شود: شفت و سر آلت (کلاهک آلت)، که در هنگام تحریک جنسی پر از خون شده و نعوظ ایجاد می‌کند. مجرای ادرار از داخل آلت عبور می‌کند و وظیفه دفع ادرار و انتقال اسپرم را دارد.

کیسه بیضه که در زیر آلت تناسلی قرار دارد، حاوی بیضه‌ها است که اسپرم و هورمون تستوسترون تولید می‌کنند. این ساختارها به طور هماهنگ با یکدیگر کار می‌کنند تا عملکرد جنسی و تولید مثل به درستی انجام شود. بخش‌های خارجی آلت تناسلی مردان عبارتند از:

• کلاهک آلت (Glans Penis)
• آلت تناسلی شامل شفت و سر آلت
• حلقه آلت تناسلی (Corona)
• فرنولوم
• کیسه بیضه
• بیضه‌ها
• اپیدیدیم

۱. کلاهک آلت تناسلی

کلاهک بخش گرد و پهن انتهای آلت است و از ادامه جسم اسفنجی تشکیل می‌شود. این قسمت اعصاب حسی فراوانی دارد و به لمس، فشار و تغییر دما حساس است. دهانه خارجی مجرای ادرار معمولا در نوک کلاهک قرار دارد. در حالت طبیعی، سطح کلاهک می‌تواند صاف و مرطوب‌تر از پوست شفت باشد و رنگ آن نیز با پوست اطراف تفاوت داشته باشد.

در افراد ختنه‌نشده، پوست ختنه‌گاه در حالت شل بیشتر یا تمام کلاهک را می‌پوشاند و هنگام عقب‌کشیدن پوست یا نعوظ نمایان می‌شود. تجمع ترشحات، سلول‌های مرده و رطوبت زیر این پوست می‌تواند زمینه بو، تحریک یا التهاب را فراهم کند. شست‌وشوی آرام با آب ولرم و خشک‌کردن ملایم معمولا کافی است. درد، ترشح چرکی، زخم، تورم یا ناتوانی در برگرداندن پوست ختنه‌گاه به محل طبیعی نیازمند ارزیابی پزشکی است.

به فکر سلامتی دستگاه تناسلی مردانه‌ت هستی؟

برای چکاپ همین حالا نوبت بگیر.

بهترین دکتر اورولوژی ایران

۲. آلت تناسلی شامل شفت و سر آلت

آلت تناسلی مرد (نام علمی دستگاه تناسلی مرد به انگلیسی: Penis) پنیس یا آلت مردانه عضوی بدون استخوان و غضروف در بدن مردان است. این اندام در زمان تحریک جنسی به حالت نعوظ درمی‌آید و وظیفه برقراری رابطه جنسی را دارد. آلت تناسلی مرد دارای تعداد زیادی پایانه عصبی با حساسیت بالاست که به رسیدن مرد به اوج لذت جنسی یا ارگاسم کمک می‌کند. وقتی مرد به ارگاسم می‌رسد، منی که حاوی اسپرم است، از سر آلت مرد به داخل واژن زن تخلیه می‌شود. اندام تناسلی مردانه ۳ بخش اصلی دارد:

• ریشه: ریشه بخشی از آلت تناسلی مرد است که به دیواره شکم متصل می‌شود
• بدنه یا شفت: بدنه آلت تناسلی مردانه به شکل لوله یا استوانه است که از سه محفظه داخلی یا سیلندر تشکیل‌شده است که در زمان تحریک جنسی پر از خون می‌شوند. با پر شدن این حفره‌ها آلت تناسلی مرد، سفت و قائم می‌شود که اجازه نفوذ در واژن زن در هنگام رابطه جنسی را می‌دهد
• کلاهک آلت تناسلی: حشفه، سرنره، یا کلاهک آلت تناسلی به انتهای مخروطی آلت تناسلی مرد گفته می‌شود که جز نقاط حساس بدن مردان محسوب می‌شود، زیرا بیشترین تعداد پایانه‌های عصبی را دارد

۳. پوست ختنه گاه

سر آلت تناسلی، با یک لایه شل از پوست به نام پوست ختنه پوشیده شده است. این پوست گاهی با روشی به نام ختنه برداشته می‌شود. خروجی مجرای ادرار، در نوک کلاهک آلت تناسلی مرد قرار دارد. در کودکان، چسبندگی پوست به کلاهک می‌تواند طبیعی باشد و معمولا نباید با فشار جدا شود. در بزرگسالان، تنگی شدید، درد هنگام عقب‌کشیدن، ترک پوستی یا عفونت‌های تکراری ممکن است نشانه تنگی پوست ختنه‌گاه باشد.

اگر پوست عقب‌کشیده پشت کلاهک گیر کند و به جای خود برنگردد، می‌تواند باعث تورم، درد و اختلال خون‌رسانی شود. این حالت نیازمند رسیدگی فوری است. برای بهداشت روزانه کافی است پوست به‌آرامی عقب کشیده شود، زیر آن با آب ولرم شسته و خشک شود و سپس پوست به وضعیت طبیعی برگردد. شوینده‌های قوی، عطرها، الکل و مواد ضدعفونی‌کننده می‌توانند پوست حساس این ناحیه را تحریک کنند.

۴. فرنولوم

بند زیر آلت یا فرنولوم، نوار باریکی از بافت در سطح زیرین کلاهک است که پوست ختنه‌گاه را به کلاهک متصل می‌کند. این بخش اعصاب حسی زیادی دارد و در حرکت کنترل‌شده پوست ختنه‌گاه نقش دارد. طول و ضخامت فرنولوم میان افراد متفاوت است. در برخی افراد فرنولوم کوتاه است و هنگام نعوظ یا عقب‌کشیدن پوست، احساس کشش و درد ایجاد می‌کند.

۵. کیسه بیضه

این کیسه، کیسه‌ای شل از جنس پوست است. این کیسه در پشت آلت تناسلی آویزان است. کیسه بیضه، بیضه‌ها و بسیاری از اعصاب و رگ‌های خونی را در خود نگه می‌دارد و از بیضه‌ها محافظت می‌کند. علاوه بر حفاظت، کیسه بیضه نوعی سیستم کنترل دمایی را هم فراهم می‌کند.

برای تکامل طبیعی اسپرم، دمای بیضه‌ها باید کمی پایین‌تر از دمای بدن باشد. عضلات مخصوصی در دیواره کیسه بیضه وجود دارد که با انقباض و انبساط آن‌ها، بیضه‌ها به بدن نزدیک یا از بدن دور می‌شوند. در زمان ساخت اسپرم، بیضه‌ها از بدن دور می‌شوند تا خنک بمانند و زمانی که بیضه‌ها نیاز به گرم شدن یا حفاظت دارند، عضلات کیسه بیضه منقبض می‌شوند و بیضه‌ها را به بدن نزدیک می‌کنند.

۶. بیضه ها

بیضه‌ها اندام‌های بیضی‌شکل به بزرگی یک زیتون درشت هستند که بیضه‌ها درون کیسه بیضه قرارگرفته‌اند و در هر طرف توسط ساختاری به نام طناب بیضه‌ای یا طناب اسپرماتیک حمایت می‌شوند. طناب اسپرماتیک مجموعه‌ای از لوله‌ها، رگ‌ها و عصب‌ها است که بیضه‌ها را به حفره شکمی متصل می‌کند.

بیشتر مردان ۲ بیضه دارند و بیضه‌ها دو وظیفه بر عهده‌دارند: ساخت هورمون مردانه تستوسترون و تولید اسپرم. درون بیضه‌ها توده‌های پیچ‌خورده‌ای از لوله‌ها وجود دارد که لوله‌های اسپرم‌ساز نامیده می‌شوند. این لوله‌ها از طریق فرایندی به نام اسپرماتوژنز، اسپرم یا همان سلول‌های جنسی مردانه را تولید می‌کنند.

۷. اپیدیدیم

اپیدیدیم یک لوله‌ پیچ‌خورده و طولانی است که در پشت هر بیضه قرار دارد و سلول‌های اسپرم تولیدشده در بیضه‌ها را حمل و ذخیره می‌کند. علاوه بر این، بالغ شدن اسپرم‌ها هم در اپیدیدیم اتفاق می‌افتد. چون اسپرم‌هایی که از بیضه‌ها بیرون می‌آیند نابالغ هستند و توانایی باروری ندارند. در هنگام تحریک جنسی، انقباضاتی اتفاق می‌افتد که اسپرم را وارد مجرای خروجی بیضه یا لوله اسپرم بر (واز دفرانس) می‌کند.

اپیدیدیم با لمس آرام ممکن است به‌صورت ساختاری نرم‌تر در پشت بیضه احساس شود و نباید با توده داخل بیضه اشتباه گرفته شود. التهاب اپیدیدیم می‌تواند درد، تورم، حساسیت یک‌طرفه، تب یا علائم ادراری ایجاد کند. علت آن ممکن است عفونت ادراری در مردان یا عفونت مقاربتی باشد. درد ناگهانی بیضه را نباید بدون معاینه به التهاب اپیدیدیم نسبت داد؛ زیرا پیچ‌خوردگی بیضه باید سریع رد شود.

بخش های داخلی دستگاه تناسلی مردان یا پنیس آقایان

در دستگاه تناسلی مردان، چندین بخش داخلی وجود دارد که نقش مهمی در تولید مثل دارند. این اندام‌ها شامل بیضه‌ها، مجرای دفران، غدد سمینال، پروستات و مجرای ادرار هستند. این اندام‌ها به‌طور هماهنگ عمل می‌کنند تا اسپرم تولید شده در بیضه‌ها به سمت دستگاه تناسلی زنانه منتقل شود و در نهایت انزال اتفاق بیفتد. این ساختارها نقش‌های حیاتی در باروری و عملکرد جنسی مردان ایفا می‌کنند. بخش‌های داخلی دستگاه تناسلی مردان عبارتند از:

• لوله اسپرم‌بر
• مجاری انزال
• مجرای ادرار
• کیسه منی
• غده پروستات
• غدد پیازی مردانه

متن انگلیسی:
Bulbourethral glands or Cowper’s glands are a component of the male reproductive system. Their basic function is to contribute fluid to the ejaculate
ترجمه فارسی:
غدد بولبورترال یا غدد کاوپر جزئی از دستگاه تناسلی مردان هستند. عملکرد اصلی آن‌ها کمک به دفع مایع منی از طریق انزال است.

به نقل از سایت kenhub

۱. لوله اسپرم بر

لوله اسپرم‌بر یا واز دفرانس یک لوله عضلانی طولانی است که از اپیدیدیم خارج می‌شود و به داخل حفره لگن تا پشت مثانه می‌رود. این لوله اسپرم‌های بالغ را برای آماده‌سازی برای انزال به مجرای ادرار منتقل می‌کند. هنگام انزال، انقباض‌های موجی دیواره این مجرا، اسپرم را به‌سمت لگن و مجاری انزال حرکت می‌دهد. بخشی از این لوله همراه عروق، اعصاب و بافت‌های دیگر در طناب اسپرماتیک قرار دارد. در فارسی به وازدفرانس، لوله اسپرم بر، مجرای خروجی بیضه، مجرای وابران یا لوله منی بر هم گفته می‌شود.

اگر ساکن تهران هستید در صورت بروز مشکلاتی مانند کاهش تعداد اسپرم، ضعف حرکت یا تغییر شکل اسپرم‌ها، می‌توانید به دکتر اورولوژی تهران یا دکتر مشکلات تناسلی مردان تهران مراجعه کنید. در صورتی‌که ساکن شهرهای دیگر هستید هم می‌توانید از متخصص اوروژی شهر خود از سایت دکترتو نوبت بگیرید.

اسپرم از کدام بیضه تولید می شود؟

هر ۲ بیضه برای تولیدمثل است و در حالت طبیعی اسپرم و تستوسترون تولید می‌کنند. پایین‌تر بودن یکی از بیضه‌ها به‌معنای ضعف آن نیست. اگر یک بیضه سالم باشد، ممکن است به‌تنهایی برای هورمون و باروری کافی باشد. البته نتیجه به سلامت بیضه باقی‌مانده، بازبودن مجاری و عوامل هورمونی وابسته است. بستن یا قطع مجرای اسپرم‌بر در عمل وازکتومی مانع ورود اسپرم به مایع منی می‌شود، اما تولید تستوسترون و توانایی نعوظ را متوقف نمی‌کند.

بااین‌حال، عملکرد باروری را نمی‌توان فقط از ظاهر یا تعداد بیضه‌ها تعیین کرد و در صورت نیاز آزمایش مایع منی انجام می‌شود. شما می‌توانید برای بررسی‌های بیشتر به آزمایشگاه‌های شهر خود مانند آزمایشگاه اسپرم شیراز و آزمایشگاه اسپرم تهران مراجعه کنید.

۲. مجاری انزال از ساختار الت تناسلی مردان

در دستگاه تناسلی مردان یک جفت مجرای انزال وجود دارد. هر یک از این مجراها، از یکی شدن لوله اسپرم بر با مجرای کیسه منی تشکیل‌شده‌اند. آن‌ها از پروستات می‌گذرند و به داخل مجرای ادرار باز می‌شوند. در جریان انزال، منی از پروستات می‌گذرد و از نوک آلت تناسلی از بدن خارج می‌شود.

انسداد مادرزادی، التهاب، سنگ‌های کوچک یا بافت اسکار می‌توانند عبور اسپرم و ترشحات را مختل کنند. انسداد ممکن است با کاهش حجم منی، درد هنگام انزال، ناباروری یا وجود خون در منی همراه باشد. این علائم علت‌های مختلفی دارند و وجود آن‌ها به‌تنهایی انسداد مجاری را ثابت نمی‌کند. پزشک برای بررسی ممکن است آزمایش مایع منی، سونوگرافی یا تصویربرداری‌های تکمیلی درخواست کند.

۳. مجرای ادرار یا میزراه

مجرای ادرار یا میزراه لوله‌ای است که ادرار را از مثانه به خارج از بدن شما منتقل می‌کند. البته مجرای ادرار در مردان وظیفه انزال را هم بر عهده دارد. در مرحله انزال، انقباض گردن مثانه مانع ورود مایع منی به مثانه می‌شود و هماهنگی عضلات و اسفنکترها خروج منی را هدایت می‌کند. نعوظ به‌تنهایی مجرای ادرار را کاملاً مسدود نمی‌کند.

سوزش ادرار، خروج ترشح، کاهش قدرت جریان ادرار، دوشاخه‌شدن جریان یا خون در ادرار می‌تواند با التهاب، عفونت، تنگی مجرا، سنگ یا بیماری‌های دیگر ارتباط داشته باشد. واردکردن مواد یا اجسام به مجرا خطر پارگی، عفونت و ایجاد تنگی را افزایش می‌دهد. اگر فرد نتواند ادرار کند یا همراه با آسیب آلت، خون از دهانه مجرا خارج شود، ارزیابی فوری ضروری است.

۴. کیسه منی

کیسه‌های منی یا وزیکول‌های منی، قسمتی از دستگاه تناسلی مردان است. آ‌ن‌ها دو غده توبولار ساده هستند که در موقعیت خلفی و تحتانی مثانه قرار دارند. کیسه‌های منی در نزدیک پایه مثانه، به مجرای اسپرم بر متصل می‌شوند. ترشحات کیسه منی حدود ۶۰% مایع منی را تشکیل می‌دهد و وظیفه حمل و تامین انرژی اسپرم‌ها را بر عهده دارد.

کیسه‌های منی مایعی غنی از قند (فروکتوز) تولید می‌کنند که منبع انرژی اسپرم را فراهم می‌کند. با استفاده از این منبع انرژی، اسپرم‌ها توانایی حرکت به سمت تخمک را خواهند داشت. ترشحات این غدد حالت قلیایی دارند و از اسپرم‌ها در محیط اسیدی واژن حفاظت می‌کنند.

۵. غده پروستات مردان

غده پروستات، ساختاری با بافت سفت است که در زیر مثانه و جلوی رکتوم قرار دارد. اندازه پروستات یک مرد سالم و بالغ متغیر است، اما معمولاً تقریباً به اندازه یک گردو یا شاه‌بلوط توصیف می‌شود و با افزایش سن ممکن است بزرگ‌تر شود.مجرای ادراری که وظیفه انزال را هم بر عهده دارد، از مرکز پروستات می‌گذرد. این مجرای ادرار در ادامه با دو مجرای انزالی ادغام می‌شود. عضلاتی که در طی فرآیند انزال منقبض می‌شوند و به خروج منی در حین انزال کمک می‌کنند در پروستات قرار گرفته‌اند.

این غده برون‌ریز یک مایع شیری یا سفید رنگ تولید می‌کند که کمی اسیدی است. این مایع تقریبا ۲۰ تا ۳۰% از حجم منی را تشکیل می‌دهد. اسپرم‌هایی که همراه با مایع پروستاتی خارج می‌شوند، تحرک بالاتر، بقای بیشتر و حفاظت بهتری از DNA فرد دارند. پروستات برای اینکه به‌خوبی کار کند، نیاز به هورمون‌های مردانه (مثل تستوسترون) دارد. این هورمون‌ها عمدتا در بیضه تولید می‌شوند. عملکرد پروستات همچنین توسط هورمون دی هیدروتستوسترون تنظیم می‌شود. اگر عملکرد پروستات شما مناسب نیست و ساکن تهران هستید می‌توانید از دکتر پروستات تهران کمک بگیرید.

۶. غدد پیازی مردانه یا غدد کوپر

غدد پیازی، یا غدد کوپر، ساختارهایی به‌اندازه نخود هستند که در کناره‌های مجرای ادرار، درست در زیر غده پروستات قرار دارند. این غدد مایع شفاف و لغزنده‌ای تولید می‌کنند که مستقیماً داخل مجرای ادرار تخلیه می‌شود. این مایعات برای روان کردن مجرای ادرار تولید می‌شوند. همچنین ممکن است به دلیل وجود باقی‌مانده قطرات ادرار، مجرای ادرار کمی حالت اسیدی باشد. ترشحات غدد پیازی، این اسیدیته را خنثی می‌کند.

هنگام تحریک جنسی، این غدد مقدار کمی مایع شفاف و لغزنده ترشح می‌کنند. این مایع که پیشاب نام دارد، به مرطوب‌شدن مجرا و کاهش اصطکاک کمک می‌کند. مایع پیشاب با مایع منی تفاوت دارد و همیشه حاوی اسپرم نیست؛ اما ممکن است اسپرم باقی‌مانده در مجرا را با خود حمل کند. به همین دلیل، بیرون‌کشیدن آلت پیش از انزال روش قابل‌اعتمادی برای پیشگیری از بارداری نیست. پیشاب نیز می‌تواند برخی عفونت‌های مقاربتی را منتقل کند و استفاده از کاندوم باید از ابتدای تماس جنسی انجام شود.

دستگاه تولیدمثل مردان چگونه کار می کند؟

عملکرد دستگاه تولیدمثل مردان از مغز آغاز می‌شود و به هورمون‌ها وابسته است. هورمون‌ها مواد شیمیایی هستند که فعالیت سلول‌ها یا اندام‌های شما را تنظیم می‌کنند. هیپوتالاموس پیام‌های هورمونی را به هیپوفیز می‌فرستد و هیپوفیز هورمون‌هایی ترشح می‌کند که بیضه‌ها را برای تولید تستوسترون و اسپرم تحریک می‌کنند. این چرخه از دوران بلوغ فعال‌تر می‌شود و پس از آن معمولا در تمام بزرگسالی ادامه دارد. هورمون‌های اصلی که در عملکرد دستگاه تناسلی مردان نقش دارند، عبارتند از:

• هورمون تحریک‌کننده فولیکول (FSH)
• هورمون لوتئین ساز (LH)
• تستوسترون

FSH و LH توسط غده هیپوفیز تولید می‌شود. این غده در پایه مغز قرار دارد و مسئول بسیاری از عملکردها در بدن شما است. FSH برای تولید اسپرم (اسپرماتوژنز) لازم است. LH باعث تولید تستوسترون می‌شود که برای ادامه روند اسپرماتوژنز لازم است. تستوسترون همچنین در رشد ویژگی‌های مردانه، از جمله توده و قدرت عضلانی، توزیع چربی، توده استخوانی، رشد موی صورت، تغییر صدا و افزایش میل جنسی مردان مهم است. در زمان انزال بهترین اسپرم‌ها در قطرات اول منی هستند.

آگاهی از عملکرد این سیستم و شناسایی بیماری‌های رایج مرتبط با آن، مانند پروستاتیت، اختلالات هورمونی و مشکلات باروری، به مردان کمک می‌کند تا از سلامتی خود مراقبت کرده و در صورت بروز علائم نگران‌کننده، سریعاً به، بهترین دکتر پروستات ایران و یا بهترین دکتر درمان ناباروری مردان ایران مراجعه کنند.

اسپرم چیست و در کجا قرار دارد؟

اسپرم، گامت نر یا سلول تولیدمثلی مردانه است که در فرآیند تولید مثل نقش اساسی دارد. هدف اصلی اسپرم‌ها رسیدن به تخمک برای لقاح و تشکیل جنین است. این سلول‌ها از زمان بلوغ در بیضه‌ها و از طریق فرایند اسپرماتوژنز تولید می‌شوند. هر اسپرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است: سر، تنه و دم. سر اسپرم حاوی ماده ژنتیکی (دی‌ان‌ای) است که برای تولید جنین ضروری است. تنه اسپرم شامل مواد و انرژی‌های لازم برای حرکت آن به سمت تخمک است. در نهایت، دم اسپرم مسئول حرکت و انتقال آن به دستگاه تناسلی زنان است.

کیفیت و کمیت اسپرم‌ها تأثیر زیادی بر قدرت تولیدمثل مردان دارد. با افزایش سن، کیفیت ژنتیکی، حجم و تحرک اسپرم‌ها کاهش می‌یابد. تعداد اسپرم در هر انزال بسیار متغیر است. در ارزیابی آزمایشگاهی، تعداد کل اسپرم همراه با حجم منی، غلظت، تحرک و شکل اسپرم تفسیر می‌شود.

مایع منی چیست؟

مایع منی (Semen) یک مایع ارگانیک است که از ترکیب ترشحات مختلف تولید می‌شود. این مایع چسبنده و تقریباً زرد رنگ حاوی اسپرم‌ها و سایر مواد است که توسط کیسه‌های منی، پروستات و غدد پیازی تولید می‌شود. حدود ۷۰% از حجم منی در کیسه‌های منی تولید می‌شود، در حالی که ۲۰ تا ۳۰ درصد دیگر آن توسط پروستات تولید می‌گردد.

مایع منی غنی از قند، آمینواسیدها و دیگر ترکیبات مغذی است که به اسپرم‌ها کمک می‌کند تا محیطی امن برای حرکت به سمت تخمک پیدا کنند و زنده بمانند. در دستگاه تناسلی زن، مایع منی ابتدا به حالت دلمه در می‌آید و سپس به شکل مایع و روان تبدیل می‌شود که این امر به اسپرم‌ها امکان حرکت بیشتر و بهتر را می‌دهد.

نعوظ چیست و تحریک جنسی بر آلت مرد چه تاثیری دارد؟

نعوظ یک فرآیند فیزیولوژیکی است که در آن آلت تناسلی مرد به دلیل افزایش جریان خون در نواحی اسفنجی آن، به‌ویژه Corpus Cavernosum و Corpus Spongiosum، سفت و بزرگ می‌شود. این تغییرات معمولاً در پی تحریک جنسی، چه جسمی و چه ذهنی، رخ می‌دهند. تحریک جنسی باعث گشاد شدن عروق و افزایش جریان خون به آلت تناسلی می‌شود، که منجر به پر شدن فضاهای اسفنجی آلت و در نتیجه، بزرگ‌تر و سفت‌تر شدن آن می‌شود. این فرآیند به آلت تناسلی این امکان را می‌دهد که برای فعالیت جنسی آماده شود.

همزمان با نعوظ، پوست کیسه بیضه کشیده شده و بیضه‌ها به سمت بالا حرکت می‌کنند. این تغییرات به آلت تناسلی مرد این قابلیت را می‌دهند که برای دخول و انزال آماده شود. نوک آلت تناسلی (کلاهک) نیز متورم شده و رنگ آلت به دلیل پر شدن از خون تیره‌تر می‌شود. در این حالت، بیضه‌ها ممکن است تا ۵۰٪ بزرگ‌تر شوند و احساس گرما در آن‌ها به وجود آید.

برای انجام ختنه کلاهک آلت تناسلی به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

بهترین دکتر ختنه ایران

علت شل شدن دستگاه تناسلی مرد حین رابطه چیست؟

اختلال در عملکرد نعوظ یا همان سفت نگه‌داشتن آلت تناسلی در حین رابطه جنسی، یکی از مشکلاتی است که ممکن است برای مردان زیادی به وجود بیاید. اختلالات نعوظ می‌تواند دلایل زیادی داشته باشد. یکی از دلایل رایج آن، استرس مردان در حین سکس است؛ اما اگر این مشکل زیاد اتفاق بیفتد، بهتر است با متخصص اورولوژیست در این رابطه مشورت کنید.

مشکلات نعوظ می‌تواند دلایل فیزیولوژیکی یا دلایل روانی داشته باشد. از شایع‌ترین دلایل این مشکل، بیماری‌های قلبی، دیابت، فشارخون بالا یا چربی خون بالا، چاقی، افزایش سن، استرس و اضطراب، مسائل و مشکلات احساسی بین شرکای جنسی، مصرف مواد مخدر، مصرف الکل یا سیگار کشیدن باشد. همچنین در برخی موارد، آسیب‌های فیزیکی به آلت تناسلی مانند شکستگی آلت تناسلی نیز می‌تواند با آسیب به بافت‌ها یا اختلال در جریان خون، باعث بروز مشکلات نعوظ شود.

اندازه طبیعی آلت تناسلی مردان چقدر است؟

طول و قطر آلت تناسلی، مانند قد افراد به فاکتورهای زیادی بستگی دارد. طبق بررسی‌ها این میانگین در کشورهای مختلف بسیار متفاوت است. بالاترین میانگین اندازه آلت تناسلی مرد مربوط به کشور اکوادور با ۱۷٫۶۱ سانتی‌متر برای طول آلت مرد در حالت نعوظ است. پایین‌ترین میانگین هم مربوط به کشور کامبوج با ۱۰٫۰۴ سانتی‌متر طول است. میانگین گزارش‌شده برای ایران، ۱۱٫۹۵ سانتی‌متر برای طول آلت مردان ایرانی است.

در سال ۲۰۰۷، محققان یافته‌های مربوط به‌ اندازه طبیعی آلت مردان در کشورهای مختلف را بررسی کردند و در کل به نتیجه زیر رسیدند:

• میانگین محیط آلت در حالت شل حدود ۹٫۳ سانتی‌متر
• میانگین محیط آلت در حالت نعوظ حدود ۱۱٫۷ سانتی‌متر
• طول آلت تناسلی در حالت نعوظ: ۱۲ تا ۱۶ سانتی‌متر
• قطر آلت تناسلی در حالت نعوظ: ۱۲ سانتی‌متر

برای اندازه‌گیری طول، خط‌کش باید روی سطح بالایی آلت، از استخوان شرمگاهی تا نوک کلاهک قرار گیرد. فشار ملایم تا استخوان باعث می‌شود چربی ناحیه شرمگاهی نتیجه را کمتر نشان ندهد. محیط آلت نیز با متر نواری نرم در بخش میانی شفت اندازه‌گیری می‌شود. قطر با محیط تفاوت دارد و بسیاری از آمارهای رایج در واقع مربوط به محیط آلت هستند، نه قطر مستقیم آن.

متن انگلیسی:
If you’re 16 and you’re ending puberty, your penis is approximately the size it’ll remain throughout adulthood.
ترجمه فارسی:
اگر ۱۶ ساله هستید و سن بلوغ را به اتمام رساندید، آلت تناسلی شما تقریباً به اندازه‌ای است که در دوران بزرگسالی هم خواهید داشت.

به نقل از سایت pubmed

آیا قد، سن یا وزن در اندازه و قطر دستگاه تناسلی مردان ارتباط دارند؟

برخی مطالعات میان قد و طول آلت همبستگی ضعیف تا متوسط یافته‌اند، اما این رابطه برای تخمین اندازه آلت یک فرد از روی قد، وزن، پا یا انگشتان دقت کافی ندارد. این تحقیقات نشان می‌دهند که نمی‌توان از روی فاکتورهایی مانند قد، فاصله بین انگشتان یا اندازه پا به نتیجه‌ای در مورد اندازه آلت تناسلی رسید. در خصوص وزن، هیچ همبستگی میان شاخص توده بدنی و اندازه آلت تناسلی مشاهده نشده است. هرچند، افزایش چربی زیر پوست می‌تواند آلت تناسلی را کوچک‌تر از آنچه که هست نشان دهد، اما این تغییر ظاهری است و ارتباطی با اندازه واقعی آلت ندارد. کاهش وزن در این موارد می‌تواند به بهبود ظاهر آلت تناسلی کمک کند.

آیا اندازه آلت تناسلی مرد مهم است؟

نگرانی‌های برخی مردان درباره اندازه آلت تناسلی معمولاً ناشی از کلیشه‌های اجتماعی است که به اشتباه تأثیر اندازه آلت بر عملکرد جنسی و رضایت شریک جنسی را بزرگ می‌کنند. در واقع، مطالعات نشان می‌دهند که اندازه آلت تناسلی به هیچ‌وجه عامل اصلی در رضایت جنسی نیست. به‌طور مثال، در یک مطالعه، ۷۷% از خانم‌ها اعلام کردند که اندازه آلت شریک جنسی‌شان برایشان مهم نیست و تنها ۲۱% از خانم‌ها به آن اهمیت دادند. در مطالعه‌ای دیگر، ۴۵ خانم از ۵۰ خانم گفتند که قطر آلت تناسلی نسبت به طول آن برای رضایت جنسی‌شان اهمیت بیشتری دارد.

چرا اندازه آلت تناسلی اهمیت ندارد؟ حدود ۷ تا ۸ سانتی‌متر ابتدایی واژن بیشترین تعداد پایانه‌های عصبی و حساسیت را دارد، بنابراین هر آلتی با اندازه نرمال برای ایجاد رضایت جنسی کافی است. عوامل مختلفی از جمله ارتباط عاطفی، تکنیک‌های جنسی و احساسات متقابل در ایجاد رضایت جنسی تأثیرگذار هستند. بنابراین، نگرانی در مورد اندازه آلت تناسلی بی‌مورد است و تمرکز بر روی ارتباط احساسی و تکنیک‌های مناسب، نتیجه بهتری خواهد داشت.

بزرگ کردن اندام جنسی مردانه ممکن است؟

بزرگ کردن آلت تناسلی یکی از موضوعات پر بحث است که برای برخی از مردان به دلایل روانی یا اجتماعی اهمیت دارد. این مردان اغلب به دنبال جراحی، درمان‌های هورمونی و سایر روش‌ها برای افزایش اندازه آلت خود هستند.در برخی موارد، مردانی که به سندروم کوچک بودن آلت تناسلی (PDD) مبتلا هستند، تصور می‌کنند که آلت تناسلی آن‌ها کوچک است، در حالی که در واقع اندازه آن‌ها طبیعی است.

جراحی برای افزایش اندازه با اندازه‌گیری استاندارد طول کشیده آلت و مقایسه آن با مقادیر مرجع سنی تشخیص داده می‌شود. تصمیم درمانی به سن، علت هورمونی یا ژنتیکی، عملکرد و ارزیابی اورولوژی یا غدد وابسته است و صرف عبور از یک عدد ثابت به معنای نیاز به جراحی نیست. ماساژ شدید یا روش‌های کششی غیرعلمی نیز ممکن است باعث کبودی، آسیب عروق، درد، ایجاد بافت اسکار و اختلال نعوظ شوند. هیچ روغنی نمی‌تواند ساختار اجسام غاری را به‌طور دائمی بزرگ کند.

پمپ خلأ با کشیدن خون به داخل آلت، نعوظ موقت ایجاد می‌کند و یکی از ابزارهای درمان اختلال نعوظ است؛ اما استفاده از آن به‌معنای افزایش دائمی اندازه نیست. وسایل کشش آلت ممکن است در شرایط مشخص، پس از ماه‌ها استفاده منظم، تغییر محدودی ایجاد کنند. انتخاب وسیله، مدت استفاده و احتمال آسیب باید با نظر اورولوژیست بررسی شود؛ به‌خصوص اگر بیماری پیرونی، اختلال خون‌ریزی یا مشکل پوستی وجود دارد.

مشکلات دستگاه تناسلی مردان چیست؟

بیماری‌های دستگاه تناسلی مردان می‌توانند پوست آلت، بافت نعوظی، مجرای ادرار، بیضه‌ها، اپیدیدیم، پروستات یا عملکرد جنسی را درگیر کنند. برخی علائم مانند خارش خفیف پس از تماس با شوینده ممکن است گذرا باشند؛ اما ترشح، زخم، توده، درد شدید و تورم ناگهانی نیازمند بررسی‌اند. تشخیص علت فقط با مشاهده یک علامت امکان‌پذیر نیست، زیرا عفونت، حساسیت، بیماری عروقی و مشکلات عصبی گاهی علائم مشابه ایجاد می‌کنند. جدول زیر علت‌های احتمالی هر مشکل و زمان مراجعه را نشان می‌دهد.

مشکلات دستگاه تناسلی مردان	علت‌های احتمالی	علائم همراه مهم
تورم بالای دستگاه تناسلی مردان	فتق کشاله ران، غدد لنفاوی متورم، عفونت، کیست یا تجمع مایع	برجستگی کشاله ران، درد، تب، قرمزی یا افزایش تورم با سرفه
بلند نشدن دستگاه تناسلی مردان	اختلال نعوظ، اضطراب، دیابت، بیماری عروقی، مشکلات عصبی، کاهش تستوسترون یا عوارض دارو	کاهش نعوظ صبحگاهی، کاهش میل، خستگی یا بیماری زمینه‌ای
شل‌شدن دستگاه تناسلی مرد حین رابطه	اضطراب عملکرد، تحریک ناکافی، خستگی، الکل، مشکلات عروقی یا دارویی	سفتی ناکافی، کوتاه‌بودن مدت نعوظ یا نگرانی شدید هنگام رابطه
عفونت آلت تناسلی مردان	التهاب کلاهک، قارچ، عفونت باکتریایی یا عفونت مقاربتی	ترشح، زخم، قرمزی، تورم، بوی بد یا سوزش ادرار
خارش و سوزش دستگاه تناسلی مردان	حساسیت به شوینده، عفونت ادراری، التهاب مجرا، قارچ، بیماری پوستی، شپش عانه یا عفونت مقاربتی	پوسته‌ریزی، سوزش ادرار، تکرر، ترشح یا درد زیر شکم یا زخم
زگیل آلت تناسلی مردان	عفونت با برخی انواع ویروس پاپیلومای انسانی	برجستگی‌های گوشتی منفرد یا خوشه‌ای
سرطان دستگاه تناسلی مردان	سرطان آلت، بیضه یا پروستات	زخم ماندگار، توده بیضه، خون‌ریزی، تغییر پوست یا علائم ادراری
شکستگی آلت تناسلی	خم‌شدن ناگهانی آلت نعوظ‌یافته و پارگی پوشش جسم غاری	صدای تق، درد فوری، ازبین‌رفتن نعوظ، تورم و کبودی

رنگ طبیعی دستگاه تناسلی مردان چگونه است؟

دستگاه تناسلی مردان می‌تواند از رنگ پوست بخش‌های دیگر بدن تیره‌تر باشد. پوست آلت، کیسه بیضه و کشاله ران در بسیاری از افراد به‌دلیل تراکم رنگ‌دانه‌های پوستی، اصطکاک، تغییرات هورمونی دوران بلوغ و ویژگی‌های ژنتیکی تیره‌تر دیده می‌شود. کلاهک آلت نیز ممکن است صورتی، قرمز مایل به قهوه‌ای، بنفش ملایم یا تیره‌تر از شفت باشد. رنگ رگ‌های زیر پوست و تغییر جریان خون هنگام نعوظ نیز ظاهر آلت را موقتاً تغییر می‌دهد.

تیره‌شدن تدریجی و یکنواخت پوست، به‌خصوص از دوران بلوغ، معمولا طبیعی است. سرما ممکن است کیسه بیضه را جمع و تیره‌تر نشان دهد و گرما یا تحریک جنسی می‌تواند قرمزی موقتی ایجاد کند. بااین‌حال، تغییر رنگ ناگهانی همراه با درد، تورم، تاول، زخم، خارش شدید، ترشح یا بوی غیرعادی طبیعی محسوب نمی‌شود. کبودی گسترده پس از ضربه، آبی یا سیاه‌شدن شدید بافت و رنگ‌پریدگی همراه با درد نیز نیازمند بررسی فوری پزشکی است.

برای سلامت دستگاه تناسلی مردانه چه باید کرد؟

برای حفظ سلامت دستگاه تناسلی مردانه باید از سلامت عروق، هورمون‌ها، پوست ناحیه تناسلی و عملکرد بیضه‌ها مراقبت کرد. فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، خواب کافی، کنترل وزن و مدیریت دیابت، فشار خون و چربی خون به حفظ جریان خون مناسب و عملکرد نعوظ کمک می‌کنند.

شست‌وشوی روزانه با آب ولرم، خشک‌کردن کشاله ران، پوشیدن لباس زیر تمیز و پرهیز از شوینده‌های معطر نیز احتمال تحریک و عفونت پوستی را کاهش می‌دهد. همچنین رابطه جنسی ایمن، ترک سیگار، محدودکردن مصرف الکل و مراجعه به پزشک در صورت درد، توده، ترشح، زخم، تغییر رنگ ناگهانی یا اختلال نعوظ مداوم اهمیت دارد. مهم‌ترین اقدامات عبارت‌اند از:

• ورزش منظم و حفظ وزن متعادل
• کنترل قند خون، فشار خون و چربی خون
• ترک سیگار و پرهیز از مواد مخدر
• محدودکردن مصرف الکل
• خواب کافی و مدیریت استرس
• رعایت بهداشت آلت، پوست ختنه‌گاه و کشاله ران
• استفاده از کاندوم در روابط پرخطر
• خودداری از مصرف خودسرانه تستوسترون و استروئیدهای بدنسازی
• توجه به هر توده، درد یا تغییر جدید در بیضه‌ها
• مراجعه پزشکی در صورت تداوم اختلال نعوظ، کاهش میل جنسی یا علائم عفونت

پزشکان پیشنهادی

4.8 (5241 نظر)

دکتر مهدی قاضی

تخصص اورولوژی

نوبت بگیرید

4.5 (1686 نظر)

دکتر محمدرضا جعفری

تخصص اورولوژی

نوبت بگیرید

4.9 (927 نظر)

دکتر احمد میلان

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

4.9 (847 نظر)

دکتر محمود موذن

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

4.6 (862 نظر)

دکتر لیلا رضی

فوق تخصص طب نوزادی

نوبت بگیرید

4.6 (853 نظر)

دکتر سید محسن هاشمی

تخصص اورولوژی

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

دستگاه تناسلی مردان مجموعه‌ای هماهنگ از آلت، بیضه‌ها، کیسه بیضه، اپیدیدیم، مجاری و غدد تناسلی است. بیضه‌ها اسپرم و تستوسترون تولید می‌کنند، اپیدیدیم اسپرم را بالغ می‌کند و مجاری و غدد، انتقال اسپرم و تشکیل مایع منی را بر عهده دارند. نعوظ نیز نتیجه همکاری اعصاب، عروق، مغز و بافت‌های نعوظی آلت است؛ بنابراین سلامت جنسی فقط به اندازه یا ظاهر آلت وابسته نیست. تفاوت در رنگ، اندازه، انحنا و ارتفاع بیضه‌ها در بسیاری از مردان طبیعی است. بااین‌حال، درد ناگهانی، تورم، توده، زخم ماندگار، ترشح، نعوظ بیش از ۴ ساعت و علائم شکستگی آلت نباید نادیده گرفته شوند. رعایت بهداشت ملایم، رابطه جنسی ایمن، کنترل بیماری‌های زمینه‌ای و مراجعه به‌موقع به پزشک، مهم‌ترین اصول مراقبت از دستگاه تناسلی مردانه هستند.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!