فهرست مطالب
درمان های غیر جراحی فیستول مقعدی برای بسیاری از بیماران جذاب است، چون نگرانی از عمل، بیهوشی یا آسیب به عضلات مقعد طبیعی است. با این حال، فیستول مقعدی یک تونل غیرطبیعی بین داخل مقعد و پوست اطراف آن است و معمولا با پماد، دارو یا درمان خانگی از بین نمیرود. درمان قطعی فیستول مقعدی بدون جراحی به محل، پیچیدگی و علت آن بستگی دارد و هدف درمان، بستن کامل فیستول، پیشگیری از عود و محافظت از عضلات اسفنکتر است. درمان بدون جراحی در همه بیماران قطعی نیست. در این مقاله از دکترتو، روشهای دارویی، خانگی و کم تهاجمی فیستول را بررسی میکنیم و توضیح میدهیم چه زمانی درمان بدون جراحی میتواند مطرح شود.
درمان های غیر جراحی فیستول مقعدی چیست؟
درمان های غیر جراحی فیستول مقعدی شامل دارو، مراقبت حمایتی (دارو و مراقبت خانگی بیشتر نقش حمایتی دارند.) و در برخی موارد چسب فیبرین است؛ پلاگ، لیزر و ستون روشهای مداخلهای کمتهاجمی هستند. این روشها همیشه به معنی درمان قطعی نیستند. در بسیاری از موارد، دارو و مراقبت خانگی فقط علائم را کمتر میکنند یا عفونت را کنترل میکنند تا درمان اصلی با خطر کمتر انجام شود.
درمان فیستول مقعدی با چسب فیبرین تنها گزینه غیر جراحی برای فیستول مقعدی است، اما این روش معمولا از فیستولوتومی برای فیستولهای ساده کماثرتر است و نتیجه آن ممکن است ماندگار نباشد. ستونگذاری، چسب فیبرین و پلاگ کلاژنی روشهایی هستند که توسط جراح انجام میشوند؛ از میان آنها، چسب فیبرین در برخی منابع بهعنوان گزینه غیرجراحی مطرح شده است.
درمان فیستول مقعدی با دارو ممکن است؟
درمان فیستول مقعدی با دارو معمولا مسیر فیستول را نمیبندد. دارو بیشتر برای کنترل عفونت، کاهش التهاب، کاهش درد یا درمان بیماری زمینهای مانند کرون استفاده میشود. بیشتر فیستولهای مقعدی برای درمان به جراحی نیاز دارند، اما اگر فیستول ناشی از بیماری التهابی روده باشد و عفونت فعال وجود نداشته باشد، گاهی ممکن است با درمان دارویی بهتر شود.
داروها باید بر اساس معاینه تجویز شوند. مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک، مسکن قوی، همچنین کورتونهایی مانند بهترین پماد برای فیستول مقعدی یا داروهای ضد التهاب میتواند علائم را پنهان کند و تشخیص آبسه یا عفونت فعال را به تاخیر بیندازد.
دنبال داروی مناسب برای درمان فیستول مقعدیت هستی؟
برای درمان موثر نوبت بگیر.
1. آنتی بیوتیک برای فیستول مقعدی
بهترین آنتی بیوتیک برای فیستول مقعدی فقط در شرایط خاص کاربرد دارد. اگر بیمار تب، سلولیت، عفونت منتشر پوست، ضعف سیستم ایمنی یا علائم عمومی عفونت داشته باشد، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند. آنتیبیوتیک فقط در صورت وجود عفونت فعال، علائم عمومی عفونت، نقص ایمنی یا تشخیص پزشک تجویز میشود و درمان قطعی مسیر فیستول نیست.
آنتی بیوتیک مسیر فیستول را از بین نمیبرد. اگر چرک در آبسه جمع شده باشد، دارو به تنهایی کافی نیست و ممکن است تخلیه لازم شود. بنابراین آنتی بیوتیک باید با تشخیص پزشک و بر اساس وضعیت بیمار مصرف شود.
2. داروهای ضد التهاب و درمان کرون
اگر فیستول مقعدی به بیماری کرون مربوط باشد، درمان دارویی نقش مهمتری پیدا میکند. در این شرایط، هدف فقط بستن مسیر فیستول نیست؛ باید التهاب روده و التهاب اطراف مقعد هم کنترل شود. در فیستول ناشی از کرون، درمان معمولا با همکاری متخصص گوارش و جراح انجام میشود و ممکن است شامل داروهای زیستی، کنترل آبسه و مداخله جراحی محافظ اسفنکتر باشد.
در فیستول کرونی، درمان زیستی مانند اینفلیکسیماب ممکن است مطرح شود، اما آنتیبیوتیک تنها برای بستن فیستول کافی نیست و درمان باید زیر نظر بهترین دکتر گوارش و کبد ایران باشد. این راهنما همچنین در افراد بدون آبسه، آنتی بیوتیک تنها را برای القای بهبود فیستول توصیه نمیکند و ترکیب داروی بیولوژیک با آنتی بیوتیک را در بعضی شرایط بهتر از داروی بیولوژیک تنها میداند.
درمان خانگی فیستول مقعدی چیست؟
درمان خانگی فیستول مقعدی مسیر فیستول را درمان نمیکند، اما میتواند درد، تحریک پوست، یبوست و فشار هنگام دفع را کمتر کند. نشستن در لگن آب گرم، تمیز و خشک نگه داشتن ناحیه، مصرف مایعات کافی، پیشگیری از یبوست و پرهیز از زور زدن هنگام دفع از مراقبتهای کمککننده هستند. مایو کلینیک برای راحتی بیمار هنگام ترمیم، حمام سیتز آب گرم، دریافت فیبر و مایعات کافی و پرهیز از زور زدن را پیشنهاد میکند.
اگر درد ضرباندار، تب، ورم، خروج چرک بدبو یا بدتر شدن ترشح وجود دارد، درمان خانگی کافی نیست. این علائم میتوانند نشانه آبسه یا عفونت فعال باشند و باید پزشک بیمار را معاینه کند.
اصلاح تغذیه و درمان یبوست
اصلاح تغذیه و درمان یبوست برای بیماران مبتلا به فیستول مقعدی اهمیت دارد، چون دفع سخت و زور زدن میتواند درد و تحریک ناحیه مقعد را بیشتر کند. رژیم پرفیبر، آب کافی، سبزیجات، میوه، غلات کامل و در صورت نیاز مکمل فیبر میتواند دفع را نرمتر کند. البته اگر بیمار بیماری التهابی روده، اسهال مزمن یا تنگی روده دارد، نباید خودسرانه فیبر زیادی مصرف کند.
درمان یبوست به معنی درمان خود فیستول نیست. این کار بیشتر به کاهش فشار روی ناحیه مقعد، کاهش درد هنگام دفع و راحتتر شدن مراقبت بعد از درمان کمک میکند. فیبر، مایعات و پرهیز از زور زدن بخشی از مراقبت حمایتی در فیستول مقعدی است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Spontaneous healing is usually followed by recurring infections and abscesses that reopen the fistula. However, if your fistula is caused by inflammatory bowel disease and isn’t infected, it’ll occasionally heal with medical treatment.
ترجمه فارسی:
بهبودی خود به خودی معمولاً با عفونتهای مکرر و آبسههایی که فیستول را دوباره باز میکنند، همراه است. با این حال، اگر فیستول شما ناشی از بیماری التهابی روده باشد و عفونی نباشد، گاهی اوقات با درمان پزشکی بهبود مییابد.
روش های کم تهاجمی برای درمان فیستول مقعدی
روشهای کم تهاجمی برای درمان فیستول مقعدی با هدف بستن مسیر فیستول و حفظ عضلات اسفنکتر انجام میشوند. این روشها معمولا برش وسیع ندارند یا تلاش میکنند عضلات مقعد کمتر آسیب ببینند، اما باز هم باید توسط جراح و پس از بررسی مسیر فیستول انجام شوند. بنابراین کم تهاجمی همیشه به معنی ساده، قطعی یا مناسب برای همه نیست.
لیزر و روشهای اندوسکوپیک ممکن است برای برخی بیماران انتخابی مطرح شوند، اما شواهد بلندمدت آنها محدود است و نباید درمان تضمینی معرفی شوند.
1. چسب فیبرین برای فیستول مقعدی
چسب فیبرین مادهای است که جراح پس از تمیز کردن مسیر فیستول، داخل تونل تزریق میکند تا مسیر بسته شود و ترمیم شروع شود. این روش گزینهای غیر جراحی است که معمولا زیر بیهوشی عمومی انجام میشود. مزیت مهم آن این است که عضلات اسفنکتر بریده نمیشوند، اما اثر آن در فیستولهای ساده از فیستولوتومی کمتر است و نتیجه آن ممکن است طولانیمدت نباشد.
چسب فیبرین ممکن است برای برخی بیماران انتخابی مناسب باشد، اما در فیستول ساده معمولا از فیستولوتومی کماثرتر است و احتمال ماندگار نبودن نتیجه وجود دارد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
The surgeon clears the tunnel and stitches shut the internal opening. Special glue made from a fibrous protein (fibrin) is then injected through the fistula’s external opening. The anal fistula tunnel also can be sealed with a plug of collagen protein and then closed.
ترجمه فارسی:
جراح تونل را باز میکند و دهانه داخلی را بخیه میزند. سپس چسب مخصوصی که از پروتئین فیبری (فیبرین) ساخته شده است از طریق دهانه خارجی فیستول تزریق میشود. تونل فیستول مقعدی همچنین میتواند با یک پلاگ از پروتئین کلاژن مسدود شده و سپس بسته شود.
2. پلاگ فیستول
پلاگ فیستول وسیلهای مخروطیشکل است که برای بستن دهانه داخلی فیستول استفاده میشود. هدف این روش، مسدود کردن مسیر فیستول بدون بریدن عضلات اسفنکتر است. پلاگ زیستی برای بستن دهانه داخلی فیستول به کار میرود و نگرانی جدی درباره ایمنی آن گزارش نشده است.
با این حال، احتمال موفقیت پلاگ همیشه بالا نیست. پلاگ فیستول میتواند در برخی بیماران انتخابی برای بستن دهانه داخلی مطرح شود، اما موفقیت آن تضمینی نیست و باید توسط جراح ارزیابی شود. شکست زودرس پلاگ میتواند به دلیل عفونت موضعی یا جابهجایی پلاگ رخ دهد و در بیماران مبتلا به کرون، فیستول عودکننده، فیستول آنوواژینال و افراد سیگاری بیشتر دیده شده است.
4.9 (1692 نظر)5 (752 نظر)4.8 (720 نظر)4.8 (682 نظر)5 (615 نظر)4.8 (575 نظر)3. لیزر فیستول مقعدی
لیزر فیستول مقعدی یکی از روشهای کم تهاجمی است که در آن انرژی لیزر برای بستن مسیر فیستول استفاده میشود. این روش معمولا با هدف حفظ عضلات اسفنکتر انجام میشود و برای بعضی فیستولها میتواند قابل بررسی باشد. با این حال، لیزر برای همه انواع فیستول مناسب نیست و نباید به عنوان درمان قطعی و تضمینی معرفی شود.
درباره میزان اثربخشی جراحی لیزر فیستول هنوز عدم قطعیت وجود دارد، اما نگرانی عمدهای درباره ایمنی آن مطرح نشده است. روشهای لیزری و آندوسکوپیک نتایج کوتاهمدت قابل قبولی دارند، اما دادههای طولانیمدت درباره ترمیم و عود هنوز محدود است.
از کجا بفهمیم درمان بدون جراحی فیستول مقعدی برای ما مناسب است؟
برای اینکه مشخص شود درمان بدون جراحی یا کم تهاجمی برای شما مناسب است، باید جراح مسیر فیستول، دهانه داخلی، وجود آبسه، ارتباط با عضلات اسفنکتر و علت زمینهای را بررسی کند. گاهی معاینه کافی است، اما در فیستول پیچیده، عودکننده یا مشکوک به کرون، ممکن است MRI، سونوگرافی داخل مقعد، آنوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی یا کولونوسکوپی لازم شود. پزشک برای انتخاب نوع درمان باید مسیر فیستول و ارتباط آن با عضلات را بشناسد. MRI، سونوگرافی آندوسکوپیک، کولونوسکوپی و معاینه زیر بیهوشی از روشهای بررسی فیستول است.
درمان بدون جراحی ممکن است بیشتر در این شرایط مطرح شود:
- فیستول با بیماری کرون مرتبط باشد و آبسه فعال وجود نداشته باشد.
- خطر آسیب به عضلات اسفنکتر بالا باشد.
- فیستول از عضلات مهم مقعد عبور کند.
- بیمار برای چسب فیبرین، پلاگ یا لیزر شرایط مناسبی داشته باشد.
- با توجه به محل فیستول، درگیری اسفنکتر، خطر بیاختیاری، وجود آبسه و بیماری زمینهای، جراح آن را مناسب بداند.
اگر نمیدانید روشهای درمان بدون جراحی فیستول مقعدی برای شما مناسب است یا نه، برای انتخاب بهترین درمان با بهترین دکتر جراحی فیستول ایران مشورت کنید.
| روش | نقش احتمالی | محدودیت مهم |
|---|---|---|
| آنتی بیوتیک | کنترل عفونت در موارد انتخابی | مسیر فیستول را نمیبندد. |
| داروهای کرون | کنترل التهاب و کمک به ترمیم در فیستول کرونی | باید زیر نظر متخصص گوارش باشد. |
| درمان خانگی | کاهش درد، یبوست و تحریک پوست | درمان قطعی فیستول نیست. |
| چسب فیبرین | بستن مسیر فیستول بدون بریدن اسفنکتر | اثربخشی کمتر و احتمال عود دارد. |
| پلاگ فیستول | بستن دهانه داخلی فیستول | موفقیت آن در مطالعات جدید محدودتر است. |
| لیزر | روش کم تهاجمی و محافظ اسفنکتر | دادههای طولانیمدت هنوز کافی نیست. |
نمیدونی جراحی فیستول برات مناسبه یا نه؟ از پزشک سوال کن.
نتیجه گیری
انواع روش درمان قطعی فیستول مقعدی بدون جراحی میتوانند در کنترل علائم، کاهش التهاب، درمان کرون یا بستن مسیر فیستول در افراد انتخابشده نقش داشته باشند. با این حال، بیشتر فیستولها با دارو، پماد یا درمان خانگی به طور قطعی خوب نمیشوند. چسب فیبرین، پلاگ و لیزر روشهای کم تهاجمیتری هستند، اما برای همه مناسب نیستند و احتمال عود دارند. بهترین تصمیم زمانی گرفته میشود که جراح، مسیر فیستول و خطر آسیب به عضلات اسفنکتر را دقیق بررسی کند. اگر ترشح چرکی، درد مداوم، تب، آبسه عودکننده یا سابقه کرون دارید، درمان را به تاخیر نیندازید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!