قرص فنوباربیتال دارویی است که برای درمان تشنج و صرع استفاده می‌شود و با کاهش فعالیت برقی نورون‌ها در مغز، تاثیر ضدتشنجی خود را اعمال میکند. قرص فنوباربیتال یک باربیتورات است و در گروه داروهای معروف به داروهای ضدتشنج قرار می‌گیرد. این دارو معمولا به صورت خوراکی مصرف می‌شود و دقت در تعیین دوز و تنظیم آن توسط پزشک بسیار مهم است. استفاده طولانی مدت از فنوباربیتال باید تحت نظر پزشک متخصص باشد.
اگر دچار تشنج یا صرع شده‌اید، حتما پیش از مصرف این دارو با متخصص مغز و اعصاب شهر خود مثل دکتر مغز و اعصاب تهران مشورت کنید. همچنین می‌توانید مشاوره دارویی از دکترتو دریافت کنید. شما می‌توانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با پزشکان وجود دارد.
قرص فنوباربیتال چیست؟
قرص فنوباربیتال (Phenobarbital) داروی باربیتورات است که کاربردهای مختلفی دارد و بیشتر به عنوان داروی ضد صرع برای کنترل و پیشگیری از تشنج و برخی اختلالات عصبی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو علائم صرع در بزرگسالان و کودکان را کاهش می‌دهد. فنوباربیتال با تاثیر بر مغز و سیستم عصبی مرکزی، از طریق مهار عملکرد سلول‌های عصبی مرتبط با تشنج‌ها به درمان تهوع و تشنج کمک میکند.
همچنین، این دارو می‌تواند به عنوان مهارکننده اعصاب و ضد اضطراب نیز عمل میکند. فنوباربیتال در برخی موارد دیگر از جمله درمان بی‌خوابی، تشنج‌های تنبیهی در اپیلپسی رفتاری، تشنج‌های حمله‌ای در میگرن و درمان بعضی اختلالات خواب مانند اختلال خواب در کودکان نیز استفاده می‌شود.
اسامی رایج داروی فنوباربیتال:
- قرص فنوباربیتال ام دی ۱۵ میلی گرم
- قرص فنوباربیتال ام دی ۶۰ میلی گرم
- قرص فنوباربیتال ام دی ۱۰۰ میلی گرم
- قرص فنوباربیتال-خوارزمی ۶۰ میلی گرم
- قرص فنوباربیتال-خوارزمی ۱۰۰ میلی گرم
- قرص فنوباربیتال امین ۱۵ میلی گرم
- قرص فنوباربیتال امین ۱۰۰ میلی گرم
- قرص فنوباربیتال پارس دارو ۱۵ میلی گرم
- قرص آمی-فنوباربیتال ۶۰ میلی گرم
- قرص فنوباربیتال داروپخش ۶۰ میلی گرم
- قرص فنوباربیتال داروپخش ۱۰۰ میلی گرم
- آمپول فنوباربیتال سی دی ۲۰۰ میلی گرم/۱ میلی لیتر
- آمپول لومینال 200میلی گرم/میلی لیتر
- شربت فنوباربیتال کیدامین ۱۵ میلی گرم/۵ میلی لیتر ۶۰ میلی لیتر
نحوه مصرف داروی فنوباربیتال
مصرف قرص فنوباربیتال باید دقیقا طبق دستور پزشک باشد. دوز و روش مصرف دارو بستگی به وضعیت بالینی، نوع و شدت تشنج و تشخیص پزشک دارد. قرص باید با یک لیوان آب یا مایعات به طور کامل قورت داده شود.
فراموشی مصرف قرص فنوباربیتال
در صورت فراموشی مصرف قرص هر زمان که یادتان آمد باید تا قبل وعده بعدی قرص را مصرف کنید. اما اگر زمان مصرف بعدی نزدیک است، قرص را نخورید و منتظر زمان مصرف بعدی باشید. هرگز برای جبران دوز فراموش شده هرگز دوز دوتایی قرص را نخورید چرا که ممکن است منجر به عوارض جانبی شود.
در هر صورت، برای جلوگیری از فراموشی مصرف قرص، بهتر است از روش‌های یادآور مانند تنظیم ساعت یادآوری، استفاده از بسته‌بندی‌های روزانه دارو یا مشاوره با پزشک یا داروساز استفاده کنید.
نحوه قطع مصرف قرص فنوباربیتال
قطع مصرف قرص فنوباربیتال باید تحت نظر پزشک صورت گیرد. برای قطع مصرف مراحل زیر را دنبال کنید:
- مشورت با پزشک قبل قطع مصرف: به هیچ عنوان خودسرانه قرص را قطع نکنید، زیرا می‌تواند عوارض جانبی و افزایش خطر تشنج را به همراه داشته باشد.
- کاهش تدریجی دوز به جای قطع ناگهانی
- پیگیری و مانیتورینگ وضعیت پس از قطع مصرف قرص و داروی جایگزین در صورت نیاز
موارد مصرف قرص فنوباربیتال (قرص فنوباربیتال برای چیست؟)
قرص فنوباربیتال یک داروی ضدتشنج است که برای موارد زیر استفاده می‌شود:
- کنترل و پیشگیری از تشنج، درمان انواع تشنج‌ها از جمله تشنج‌های جزرگون، تشنج‌های فوق حاد، تشنج‌های پارشیال و تشنج‌های عمومی
- پیشگیری از حملات میگرن و سردرد میگرنی
- درمان برخی اختلالات روانی مانند درمان بیش‌فعالی و اختلال نقص توجه، اختلالات اضطراب و علایم اضطراب شدید و اختلالات خواب
قرص تشنج فنوباربیتال
قرص فنوباربیتال داروی ضدتشنج از دسته باربیتورات است که با تاثیر روی سیستم عصبی مرکزی برای کنترل و پیشگیری از تشنج استفاده می‌شود و علائم تشنج عصبی را بهبود می‌دهد.
قرص فنوباربیتال برای زردی نوزاد کاربرد دارد؟
قرص فنوباربیتال برای درمان تشنج و برخی اختلالات روانی استفاده می‌شود و مصرف آن برای درمان زردی نوزادان توصیه نمی‌شود. زردی نوزادان ناشی از انبساط ناقص سیستم کبدی است که به طور طبیعی در ایام اولیه پس از تولد رخ می‌دهد. اغلب موارد زردی نوزادان به‌طور خود به خودی بهبود می‌یابد و نیاز به درمان دارویی ندارد. در صورت لزوم، روش‌های دیگری مانند کار درمانی نوری (فتوتراپی) یا در صورت موارد خاص، درمان دارویی مناسب تجویز می‌شود.
دوز مصرفی قرص فنوباربیتال
دوز مصرفی قرص فنوباربیتال برای هر فردی متفاوت است و به عواملی مانند سن، وزن، شدت تشنج‌ها و وضعیت سلامتی فرد بستگی دارد. تعیین دقیق دوز مصرفی بر عهده پزشک است. معمولا در بزرگسالان قرص فنوباربیتال ۶۰ تا حداکثر ۲ عدد قرص فنوباربیتال ۱۰۰ ۲ تا ۳ بار در روز تجویز می‌شود. در صورت استفاده از فنوباربیتال برای کودکان، دوز بستگی به وزن و سن کودک توسط پزشک تجویز می‌شود.
قرص فنوباربیتال ۱۰۰برای چیست؟
قرص فنوباربیتال با دوز ۱۰۰ میلی‌گرم برای کنترل تشنج‌های مختلف مانند تشنج‌های جزیی، تونیک-کلونیک و تشنج‌های مختلط یا درمان برخی اختلالات روانی تجویز می‌شود.
آمپول فنوباربیتال
آمپول فنوباربیتال، همانند قرص آن یک داروی ضدتشنج برای کنترل و پیشگیری است که به شکل وریدی توسط پزشک یا پرسنل مجرب با تعیین دوز توسط پزشک تزریق می‌شود. دوز آمپول فنوباربیتال ۲۰۰ میلی گرم/ ۱ میلی لیتر است.
عوارض جانبی قرص فنوباربیتال
عواملی مانند دوز مصرفی، مدت زمان مصرف، وضعیت سلامتی فرد و تداخل با سایر داروها می‌توانند باعث بروز عوارض جانبی مختلفی در بیماران شوند. برخی از عوارض جانبی قرص فنوباربیتال عبارتند از:
- خواب آلودگی و کاهش تمرکز
- خشکی دهان
- سردرد
- گیجی و سرگیجه
- تهوع و استفراغ
- افزایش اشتها و وزن
- تحریک و بیقراری
- تغییرات خلقی و روانی از جمله افسردگی و اضطراب
- افزایش حساسیت به نور
- مشکلات خواب و بیداری
عوارض قرص فنوباربیتال در کودکان
برخی کودکان با مصرف فنوباربیتال دچار تغییرات رفتاری مختلفی می‌شوند از جمله تحریک پذیری، بیش فعالی و اختلال در خواب.
متن انگلیسی:
uihc
The previously “busy” child who “never stops” may become more agitated and overactive while taking this drug
ترجمه متن:
کودکی که پر سروصدا است و هیچ‌جا بند نمی‌شود، ممکن است در حین مصرف این دارو تحریک‌پذیرتر و بیش فعال‌تر شود.
عوارض مصرف طولانی مدت قرص فنوباربیتال
برخی عوارض مصرف طولانی مدت قرص فنوباربیتال عبارتند از:
- بیش فعالی
- اختلالات رفتاری
- آرامش بیش از حد
- زوال عقل
- کاهش تمرکز و مشکلات حافظه
- تشدید علائم اضطراب و افسردگی
منع مصرف و موارد احتیاط قرص یا شربت فنوباربیتال
مصرف این دارو در افرادی با شرایط زیر ممنوع است و باید با احتیاط مصرف شود:
- سابقه حساسیت شدید به فنوباربیتال یا داروهای مشابه
- بیماری کبدی مزمن
- مشکلات کلیوی
- بیماری‌های قلبی مانند بیماری عروق کرونر، نارسایی قلبی و ضربان قلب نامنظم
- بارداری و شیردهی
- تداخل با داروهای دیگر
مصرف قرص فنوباربیتال در بارداری
مصرف فنوباربیتال در دوران بارداری ممکن است مشکلاتی در رشد نوروسیکتوبلاست جنین ایجاد کند و رشد سیستم عصبی مرکزی نوزاد را به خطر بیندازد. این دارو از مانع جفت عبور کرده و در بافت جنینی از جمله جفت، مغز و کبد منتشر می‌شود.
متن انگلیسی:
drugs
Use during the first and third trimesters may be associated with an increased risk of teratogenicity and withdrawal symptoms in the newborn, respectively
ترجمه متن:
مصرف در سه ماهه اول و سوم ممکن است به ترتیب با افزایش خطر تراتوژنسیته و علائم سقط جنین همراه باشد.
مصرف قرص فنوباربیتال در شیردهی
فنوباربیتال روی سیستم عصبی مرکزی اثر گذاشته و باعث ایجاد آرامش و خواب آلودگی می‌شود. مصرف آن در دوران شیردهی از طریق شیر به نوزاد منتقل شده و ممکن است عوارض جانبی در نوزاد ایجاد کند. در صورت نیاز به مصرف قرص فنوباربیتال در دوران شیردهی، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
تداخلات دارویی فنوباربیتال
مصرف همزمان این قرص ممکن است با داروهای زیر تداخل پیدا کند:
- داروهای ضدتشنجی مانند فنیتوئین و کاربامازپین: باعث کاهش اثربخشی داروهای ضدتشنجی می‌شود
- برخی داروهای ضد افسردگی مانند سرترالین و فلووکستین: باعث افزایش غلظت داروهای ضد افسردگی در بدن می‌شود.
- داروهای ضدانعقادی (آنتی‌کوآگولانت‌ها) مانند وارفارین: باعث افزایش خطر خونریزی یا کاهش خون انعقادی می‌شود
- مصرف همزمان با الکل می‌تواند اثرات سیستم عصبی مرکزی را افزایش دهد و عوارضی مانند خواب آلودگی، تنگی نفس و افت فشار خون را تشدید کند.
- داروهای ضدصرعی مانند فالپروئیک اسید: باعث کاهش اثربخشی داروهای ضدصرعی می‌شود
اطلاعات دارویی فنوباربیتال
اسامی رایج دارو، عوارض احتمالی و تداخلات دارویی قرص و شربت فنوباربیتال را در جدول زیر مشاهده میکنید:
| اسامی رایج دارو | عوارض جانبی | تداخلات دارویی |
|---|---|---|
| قرص فنوباربیتال ام دی ۱۵ میلی گرم | خواب آلودگی | تداخل با داروهای ضدتشنجی مانند فنیتوئین و کاربامازپین |
| قرص فنوباربیتال ام دی ۱۰۰ میلی گرم | تنگی نفس | تداخل با داروهای ضد افسردگی مانند سرترالین و فلووکستین |
| قرص فنوباربیتال-خوارزمی ۶۰ میلی گرم | افت فشار خون | تداخل با داروهای ضدانعقادی مانند وارفارین |
| قرص فنوباربیتال امین ۱۵ میلی گرم | تهوع و استفراغ | تداخل با داروهای ضدصرع مانند فالپروئیک اسید |
| قرص آمی-فنوباربیتال ۶۰ میلی گرم | افزایش ریسک عفونت‌ها | – |
| قرص فنوباربیتال داروپخش ۱۰۰ میلی گرم | تحریک و رفتارهای غیرعادی | – |
| آمپول فنوباربیتال سی دی ۲۰۰ میلی گرم/۱ میلی لیتر | تشنج‌های ناشی از قطع دارو | – |
| آمپول لومینال 200میلی گرم/میلی لیتر | افزایش خطر خونریزی | – |
| شربت فنوباربیتال کیدامین ۱۵ میلی گرم/۵ میلی لیتر ۶۰ میلی لیتر | – | – |
مکانیسم عملکرد داروی فنوباربیتال
مکانیسم عملکرد این دارو به این شکل است که با اثرگذاری روی مغز و سیستم گابا-آمینوبوتیریک اسید در مغز، عملکرد عصبی را تغییر می‌دهد. چگونگی عملکرد دقیق فنوباربیتال هنوز به طور کامل مشخص نشده است. اما احتمالا با افزایش فعالیت گیرنده‌های GABA در مغز، باعث افزایش انتقال پتانسیل عملی گابا در سیناپس‌های عصبی می‌شود.
این افزایش پتانسیل عملی GABA سبب می‌شود که فعالیت عصبی کاهش یابد و فعالیت ضدتشنجی و آرامش‌بخشی برقرار شود. علاوه بر اثر آنتی‌تشنجی، فنوباربیتال همچنین اثرات آرامش‌بخش و خواب‌آوری دارد. این دارو در درمان برخی از اختلالات اعصاب و روان نیز استفاده می‌شود.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک
قرص فنوباربیتال داروی آنتی‌تشنج و آرامبخش از خانواده باربیتورات است که از طریق افزایش فعالیت گیرنده‌های GABA در مغز، روی انتقال پتانسیل عملی GABA تاثیر مثبت گذاشته و میزان تشنج را پایین می‌آورد. این دارو برای کنترل تشنج و برخی اختلالات عصبی و روانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. مصرف همزمان آن با داروهای دیگر ممکن است باعث ایجاد تداخلات دارویی و عوارض جانبی شود. بنابراین قبل از مصرف، بهتر است با پزشک متخصص مثل بهترین دکتر مغز و اعصاب و نورولوژی ایران درباره تداخلات دارویی احتمالی مشورت کنید.
عوارض جانبی ممکن برای قرص فنوباربیتال عبارتند از خواب آلودگی، تنگی نفس، افت فشار خون، تهوع و استفراغ، افزایش ریسک عفونت‌ه و تحریک و رفتارهای غیرعادی. در صورت تداخل با داروهای ضدانعقادی ممکن است خطر خونریزی هم تشدید شود. این دارو حتما باید با تشخیص پزشک مصرف شود.
اگر دچار تشنج یا صرع می‌شوید، حتما با متخصص مغز و اعصاب مشورت کنید. همچنین می‌توانید برای مصرف این دارو از مشاوره دارویی در دکترتو استفاده کنید. شما می‌توانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره دکتر مغز و اعصاب آنلاین وجود دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
خیر، مصرف این دارو برای زردی نوزادان توصیه نمی‌شود.
قرص فنیتوئین (Phenytoin) داروی ضدتشنجی برای کنترل تشنج‌ها است که با تاثیر بر فعالیت کانال‌های سدیم در سیستم عصبی مرکزی، به تثبیت پتانسیل غشا نورون‌ها کمک نموده و از انتشار به ناحیه تشنج‌زا در مغز جلوگیری میکند. در نتیجه، باعث کاهش و کنترل تشنح می‌شود.
استفاده از شربت فنوباربیتال یا قرص آن بستگی به عوامل مختلفی دارد که باید توسط پزشک معالج تعیین شود. در نظر داشته باشید که هر دو شکل داروی فنوباربیتال (شربت و قرص) دارای فعالیت آنتی‌تشنجی و آرامبخشی هستند. عواملی که می‌توانند در انتخاب بین شربت و قرص تاثیرگذار باشند عبارتند از: ترجیح بیمار آسانی مصرف دسترسی آسان‌تر و مصرف راحت‌تر دستورات پزشک
قرص فنوباربیتال در نوزادان ممکن است عوارض جانبی و ضررهایی داشته باشد. این دارو باید تحت نظر پزشک تجویز شود و مقدار و نحوه مصرف آن باید با دقت تعیین شود.
استفاده طولانی مدت از فنوباربیتال ممکن است منجر به تغییر رنگ دندان‌ها شود و آنها را زرد یا خاکستری کند. خشکی دهان ناشی از مصرف این دارو هم روی دندان‌ها تاثیر منفی می‌گذارد. تغییر در رشد و توسعه دندان‌ها و لثه‌ها، عفونت دهان و لثه، خونریزی لثه و آفتکتوز دهانی از دیگر عوارض احتمالی مصرف این دارو برای دندان اطفال هستند.
استفاده از فنوباربیتال می‌تواند روی نتایج آزمایش اعتیاد تاثیر گذاشته و نتیجه را تغییر دهد. به همین دلیل، در صورتی که آزمایش اعتیاد دارید، باید پزشک یا متخصص مربوطه را مطلع کنید که در حال استفاده از قرص فنوباربیتال هستید. آنها ممکن است راهنمایی لازم را در خصوص تاثیر قرص فنوباربیتال بر نتایج آزمایش اعتیاد به شما بدهند و در صورت لزوم تصمیم‌های مناسب را اتخاذ کنند.
بله، قرص فنوباربیتال یک داروی ضدتشنج است که با کاهش فعالیت برقی نورون‌ها در مغز، اثر ضدتشنجی خود را اعمال میکند و برای کنترل تشنج و جلوگیری از وقوع آنها استفاده می‌شود.
بله، دیالیز می‌تواند در درمان مسمومیت با فنوباربیتال موثر باشد. دیالیز عملی است که با استفاده از پاکسازی خون از مواد مضر و سموم، به خصوص آنهایی که قابل انتقال به‌وسیله کلیه‌ها نیستند، به درمان مسمومیت‌ها کمک میکند. در صورت مسمومیت شدید با فنوباربیتال، پزشک معالج ممکن است تصمیم بگیرد دیالیز را به عنوان یک روش تسریعی در از بین بردن دارو از بدن استفاده کند.
بله، شب ادراری می‌تواند یکی از عوارض جانبی قرص فنوباربیتال باشد. استفاده از فنوباربیتال ممکن است باعث افزایش تولید ادرار در شب و عدم کنترل ادرار شبانه شود. این عارضه ممکن است به‌طور موقت یا دائمی در برخی از افراد رخ دهد. در صورت بروز این عارضه، مهم است با پزشک خود مشورت کنید تا راهکارهای مناسب برای مدیریت شب ادراری را بررسی کنید.
