خلط نشانه چیست و دلایل ایجاد خلط چیست؟

دلایل-خلط

خلط چیست؟

خلط زمانی ایجاد می شود که ریه های فرد، بیمار یا آسیب دیده باشد. خلط بزاق نیست اما موکوس ضخیم شده (گاهی اوقات به نام چرک نیز شناخته می شود) است که از ریه ها با سرفه خارج می شود. بدن برای حفظ رطوبت بافت های نازک و ظریف دستگاه تنفسی موکوس تولید می کند، ذرات کوچک خارجی که ممکن است خطرناک باشند، در موکوس تولید شده به دام می افتند و از ریه به بیرون دفع می شوند. گاهی اوقات، مانند زمانی که یک عفونت در ریه وجود دارد، موکوس بیش از حد تولید می شود و بدن با سرفه تلاش می کند این خلط فراوان را دفع کند.

خلط در پی آسیب به ریه های فرد ایجاد می شود. خلط بزاق نیست بلکه موکوس ضخیم شده ای است که از ریه ها با سرفه خارج می شود.

تست کشت خلط چیست؟

هنگام مراجعه به متخصص ریه، ممکن است آزمایش کشت خلط لازم شود. این تست برای تشخیص پنومونی باکتریایی یا برونشیت استفاده می شود. همچنین برای بررسی کارآیی و موثر بودن روند درمانی یک بیماری خاص نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد. آزمون کشت خلط با رنگ آمیزی گرم، برای شناسایی باکتری عامل عفونت، انجام می شود.

اگر رنگ آمیزی گرم قادر به تشخیص باکتری های عامل عفونت نباشد، آزمایش های تخصصی شامل: اسمیر AFB و کشت برای تشخیص سل و عفونت مایکوباکتریوم غیر سلی، کشت قارچی یا کشت لژیونلا، ممکن است انجام شود.

  • نمونه خلط معمولا در صبح اول وقت جمع آوری می شود.
  • بسته به نوع عفونت، ممکن است سه نمونه یا بیشتر در روز های آتی گرفته شود.
  • قبل از نمونه گیری خلط، فرد باید مسواک بزند و دهان خود را کاملا با آب بشوید و از ۱ تا ۲ ساعت قبل، غذا نخورد.
  • هنگام نمونه گیری از ریه ها، معمولا از فرد خواسته می شود سرفه ی عمیق کند.
  • اگر کسی نمی تواند با سرفه کردن خلط ها را خارج کند، استفاده از استنشاق محلول استریل سالین (نمکی)، استنشاق محلول استریل گلیسیرین و یا استنشاق بخار، باعث شل شدن خلط های موجود در ریه ها و خروج راحت تر خلط می شود.
  • علاوه بر آزمایش کشت خلط، یک آزمایش خون برای بررسی دیگر علائم بیماری، توسط پزشک درخواست می شود.
رنگ-خلط
رنگ خلط

دلایل خلط چیست؟

دلایل مختلفی برای تولید خلط بیش از حد وجود دارد. در زیر لیستی از برخی از این علل همراه با نحوه بروز خلط آورده شده است:

سیگار کشیدن:

در سیگاری ها، موکوس تولیدی در ریه ها، موجب “سرفه سیگاری ها” می شود. خلط تولید شده ممکن است سبز، زرد و یا خونی باشد.

آسم:

افراد مبتلا به آسم دارای راه های هوایی حساس به آلرژن ها، آلودگی محیط زیست و عفونت های تنفسی هستند. این حساسیت می تواند منجر به ایجاد التهاب در راه های هوایی و افزایش تولید موکوس شود.

فیبروز کیستیک:

فیبروز کیستیک یک بیماری ارثی است که توسط یک ژن معیوب ایجاد می شود. در این بیماری راه های هوایی کوچک به وسیله موکوس ضخیم مسدود می شوند که باعث مشکلات تنفسی می شود. مخاط ضخیم در فیبروز کیستیک یک محیط ایده آل برای رشد باکتری ها می شود. بسیاری از افراد مبتلا به فیبروز کیستیک دچار عفونت باکتریایی مزمن ریه می شوند.

عفونت های دستگاه تنفسی(RTI):

خلط با رنگ متفاوت از بزاق ممکن است نشانه ای از عفونت های دستگاه تنفسی پایینی باشد. در عفونت های دستگاه تنفسی باکتریایی، خلط ممکن است قوام ضخیم و بوی ناخوشایند داشته باشد. به عنوان یک قاعده ی کلی، در مراحل اولیه یک بیماری عفونی خلط سبز تیره است و به تدریج با بهبود عفونت رنگ خلط روشن تر می شود. حضور آنزیمی به نام میلوپروکسیداز در طی عفونت، باعث رنگ سبز خلط می شود. برخی از عفونت ممکن است باعث تغییر رنگ خلط به رنگ های زرد، خاکستری و یا رنگ زنگ زدگی، شوند.

در مراحل اولیه یک بیماری عفونی خلط سبز تیره است و به تدریج با بهبود عفونت رنگ خلط روشن تر می شود.

عفونت های شایع دستگاه تنفسی:

  • کرونا:

خلط به خصوص در افرادی که با ویروس کویید-19 درگیری ریوی دارند گزارش شده است. اما به عنوان یک نشانه ی ثابت و تکراری از کرونا شناخته نمی شود. اگر کرونا دارید؛ تنگی نفس و سرفه و تب به همراه سنگینی قفسه سینه دارید الزاما باید عکسی از ریه شما تهیه شود. اگر خلط خونی را نیز تجربه می کنید باید با پزشک ریه مشورت کنید.

علائم اصلی کرونا:

      • تب
      • سرفه
      • تنگی نفس
      • بدن درد و خستگی
      • علائم گوارشی ( در برخی موارد)
      • کاهش بویایی و چشایی (در برخی موارد)

  • آنفولانزا:

آنفولانزا ممکن است باعث ایجاد خلط سبز شود. علائم اصلی آنفوالانزا عبارتند از:

      • درجه حرارت بالا، ۱۰۰.۴ درجه فارنهایت یا بالاتر
      • خستگی
      • ضعف
      • سردرد
      • درد در کل بدن
      • سرفه
      • علائم شبیه سرماخوردگی مانند، انسداد بینی و یا آبریزش بینی، عطسه و گلودرد

درمان آنفولانزا شامل:

      • استراحت در منزل
      • نوشیدن مقدار زیادی آب و گرم نگه داشتن بدن
      • مصرف داروهای ضد درد در آنفولانزا مفید خواهد بود و بیشتر افراد در عرض یک هفته احساس بهتر شدن و بهبودی می کنند.
      • مصرف داروهای ضد ویروسی مانند اسلتامیر، طی ۲ روز اول از شروع بیماری، می تواند مدت زمان بیماری را ۱-۲ روز کاهش دهد.
      • حتی مصرف دیر هنگام داروهای ضد ویروسی طی عفونت نیز می تواند سودمند باشد، به خصوص اگر فرد بسیار بیمار است و یا دارای خطر بالایی برای ایجاد عوارض است.
  • برونشیت:

برونشیت عفونت راه های اصلی ریه است. در برونشیت، برونش ملتهب می شود و موکوس بیشتری تولید می کند. افراد مبتلا به این بیماری می توانند خلط زرد خاکستری یا سبز رنگ، داشته باشند. برونشیت یک بیماری ریه است که می تواند حاد یا مزمن باشد. برونشیت حاد ۳ هفته طول می کشد. برونشیت مزمن به عنوان یک سرفه روزانه که باعث تولید خلط می شود و به مدت حداقل ۳ ماه طول می کشد و برای دو سال متوالی رخ می دهد، تعریف شده است. برونشیت نشانه ای از سایر بیماری های ریوی، از جمله آمفیزم و بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD) است. اکثر موارد برونشیت حاد با استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID) و نوشیدن مقدار زیادی مایعات درمان می شود.

  • ذات الریه:

سرفه ای که باعث تولید خلط زرد، سبز، قهوه ای یا خونی شود، ممکن است نشانه ای از پنومونی یا ذات الریه باشد که یک عفونت باکتریایی است که منجر به تورم بافت ریه ها می شود. اگر فکر می کنید که مبتلا به پنومونی شده اید، به پزشک مراجعه کنید.

سایر علائم رایج عبارتند از:

      • اشکال در تنفس
      • ضربان قلب سریع
      • تب
      • احساس ناخوشی
      • عرق کردن و لرزیدن
      • از دست دادن اشتها

 

  • سل (TB):

سل یک بیماری جدی است اما می تواند با یک دوره ۶ ماهه آنتی بیوتیک درمان شود. اگر چه سل یک عفونت باکتریایی است که عمدتا بر ریه ها اثر می گذارد، اما می تواند بر غدد، استخوان ها و سیستم عصبی قسمت فوقانی بدن نیز تاثیر بگذارد. سل یا توبرکلوز منجر به تولید خلط سبز یا خونی می شود. سایر علائم سل عبارتند از:

      • کاهش وزن
      • عرق شبانه
      • تب
      • خستگی
      • از دست دادن اشتها
      • تورم در گردن.
درمان-خانگی-خلط
درمان خانگی خلط

درمان خلط

  • درمان دارویی :
      • شربت های خلط آور مانند گایافنزین
      • داروهای ضد سرفه
      • آنتی بیوتیک: برای مثال در درمان پنومونی و سل آنتی بیوتیک تجویز می کنیم.
      • استروئید: برای درمان بیماری های التهابی استفاده می شود.
  • درمان های خانگی:
      • مرطوب نگه داشتن هوا و بخار درمانی (بخور)
      • نوشیدن آب زیاد به خصوص آب گرم برای حفظ رطوبت بدن
      • استفاده از لیمو، زنجبیل،فلفل سیاه، سیر، ریشه ی شیرین بیان، نعنا، پیاز، سرکه سیب و عسل
      • غرغره ی آب نمک
      • روغن اکالیپتوس: مقداری روغن اکالیپتوس را با روغن های رقیق کننده مانند روغن نارگیل مخلوط کرده و در ناحیه قفسه بمالید.
      • کمپرس گرم.

مشاوره با دکتر ریه

چه مواقعی برای درمان خلط به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت وجود ظن به داشتن سل، باید به پزشک ریه مراجعه کنید و درمان شوید. اگر کسی فکر می کند که ممکن است ذات الریه یا پنومونی داشته باشد، باید با پزشک صحبت کند. تشخیص ذات الریه به علت داشتن علائم مشترک با سایر عفونت های معمول دستگاه تنفسی، می تواند مشکل باشد. پنومونی خفیف را می توان در خانه با آنتی بیوتیک، استراحت و مصرف مقدار زیادی مایعات درمان کرد. اکثر عفونت های دستگاه تنفسی دیگر با گذشتن دوره بیماری، بهبود می یابند. پزشکان مصرف مسکن ها، مایعات زیادی و استراحت را، توصیه می کنند. تب بالا تر از ۳۸ درجه سانتی گراد برای بیش از ۳ روز، ممکن است نشانه ای از ذات الریه باشد، بنابراین مهم است که به دکتر مراجعه کنید. در صورت بروز علائمی مانند: سرفه خلطی به همراه رگه های خون، افزایش سرعت تنفس، توسعه درد قفسه سینه و یا گیجی و سردرگمی، باید به دکتر مراجعه کنید. موارد بالا برای کسی که دارای بیماری قلبی یا ریوی است و دوره های مکرر برونشیت را تجربه کرده، نیز صادق است. راحت ترین راه دسترسی به پزشک، مشاوره تلفنی با متخصص ریه از طریق سایت دکترتو است.

منبع: medicalnewstoday

نظرات کاربران

نظر دهید
  1. مسعود کریمی

    سلام من سیگار میکشم و چند ماهی هست که با صاف کردن گلوم خلط بیرون میاد و به صورت رنگ تقریبا سبز هست ولی حالت تکه های کوچک به اندازه عدس هست که به هم متصل شده ایا نیازی به مراجعه به پزشک یا استفاده از دارو میباشد

    1. سلام مخاطب عزیز
      توصیه می‌کنم برای مدتی مصرف سیگار را متوقف کنید. اگر بعد از این مدت، وجود خلط همچنان ادامه داشت به متخصص ریه مراجعه کنید:
      لیست متخصصین ریه

      1. سلام …من مدتی است ک وقتی از خواب بیدار میشم و میرم دهانمو بشورم بزاق دهنم سبز،رنگ است و وقتی خلط گلوم رو بیرون میدم غلیظتر یا به صورت قهوه ای است ..بعد از بیرون کردن خلط ها دیگه رنگ شفاف میشود ..نمیدونم این ها مرتبط با حلق و سینوس یا مجاری تنفسی …قلیان هم مصرف میکنم .قبلا خیلی بیشتر

        1. سلام دوست گرامی
          وجود خلط سبز می‌تونه به دلیل عفونت سینوس‌ها و عفونت باکتریایی یا ویروسی دستگاه تنفسی باشه. برای این مشکلتون می‌تونین به متخصص داخلی مراجعه کنین:
          لیست متخصصین داخلی

  2. .من مدتی است ک وقتی از خواب بیدار میشم و میرم دهانمو بشورم بزاق دهنم سبز،رنگ است و وقتی خلط گلوم رو بیرون میدم غلیظتر یا به صورت قهوه ای است ..بعد از بیرون کردن خلط ها دیگه رنگ شفاف میشود ..نمیدونم این ها مرتبط با حلق و سینوس یا مجاری تنفسی …قلیان هم مصرف میکنم .قبلا خیلی بیشتر

  3. سلام وقت بخیر من قبلا آسم آلرژیک داشتم و ۴سالی هست بهتر شدم،اما الان تنگ نفس میشم و نفس عمیق ندارم و خلط زیادی دارم،آیا نیاز به مراجعه پزشک دارم؟

    1. سلام همراه گرامی
      ممکنه آسمتون دوباره عود کرده باشه.لازمه درمان دارویی مناسب براتون شروع بشه. برای این مشکلتون می تونین به متخصص داخلی مراجعه کنین:
      لیست متخصصین داخلی

      1. سلام..سال نو مبارک.از خدای مهربون براتون سالی پر از سلامتی و موفقیت و خوشبختی و عاقبت به خیری ارزو میکنم..ببخشید جناب دکتر عزیز، من اسم خفیف داشتم و خداروشکر خوب شدم…اما الان باز چند وقتی هست هی احساس میکنم یه پارچه ضخیم که از خلط تشکیل شده روی ریه ام را پوشانده و از بس که هی به اصطلاح خودمانی اوهوم اهم اوهوم کردم خسته شدم ولی خلط هام بی رنگ هست و تنکی نفس و تب هم ندارم و خداروشکر سرحال و عالی هستم..ولی از ریه هام صدای جیغ و خس خس میاد…بکلوتروکس و سالبوتامول مصرف میکنم…اگه راهنماییم کنین علت چیست و چه دارویی را تهیه کنم برای بهبودی ممنون میشم…خداخیرتون بده انشالله..

        1. سلام همراه گرامی
          سال نو شما هم مبارک باشه. با آرزوی بهترین ها
          لازمه به متخصص داخلی مراجعه کنین تا معاینه بشین و در صورت نیاز دوز داروهاتون افزایش پیدا کنه یا داروی جدید تجویز بشه:
          لیست متخصصین داخلی

  4. محمدمحمدی

    سلام,عرض ادب
    حضوردوستان,عزیزان
    سوالی دارم که،امیدوارم حمل بربی ادبی نباشه،چراکه دوانستن علتش ودرمانش برایم مهم است،،،،
    اینکه
    من وقتی موادمخدرمصرف میکنم،بطورقابل توجهی خلط سینه میارم، وبعضی مواقع ازخواب بیدارم میکنه که تخلیه اش کنم،واینکه وقتی ورزش مبکنم سریعترخارج میشود،
    ممنونم

    1. سلام
      ایجاد خلط در افرادی که مواد مخدر استعمال می کنند رخ می دهد و تنها در صورت قطع مصرف، تولید خلط کاهش پیدا می کند.

سوال پزشکی دارید؟

با بهترین پزشکان از راه دور مشاوره کنید

مشاوره با پزشک
دیدگاه شما

نظر دهید

مشاوره با پزشک نوبت دهی مطب