فهرست مطالب
درمان اسکلرودرمی به نوع بیماری، شدت درگیری پوست و وضعیت اندامهای داخلی بستگی دارد. اسکلرودرمی یک بیماری خودایمنی است که میتواند باعث سفت و ضخیم شدن پوست شود و در نوع سیستمیک، رگها، دستگاه گوارش، ریه، قلب یا کلیه را هم درگیر کند. این بیماری برای همه بیماران یک شکل ندارد؛ بعضی افراد فقط درگیری پوستی محدود دارند و بعضی دیگر به پیگیری منظم چند تخصص نیاز پیدا میکنند. برای آشنایی با درمان قطعی بیماری اسکلرودرمی، داروهای رایج، سلولهای بنیادی، درمان خانگی، مراقبت از پوست و توانبخشی همراه ما باشید.
آیا برای بیماری اسکلرودرمی درمان قطعی وجود دارد؟
در حال حاضر، درمان قطعی برای اسکلرودرمی وجود ندارد. با این حال، نبود درمان قطعی به معنی بیاثر بودن درمان نیست. بسیاری از بیماران با تشخیص زودهنگام، داروی مناسب، مراقبت پوستی، کنترل رینود و پیگیری درگیری اندامها میتوانند علائم را کنترل کنند و از عوارض جدیتر پیشگیری کنند. بنابراین اسکلرودرمی فعلا درمان قطعی ندارد، اما درمان میتواند علائم را مدیریت کند و کیفیت زندگی را بهتر کند.
اسکلرودرمی موضعی، که بیشتر پوست را درگیر میکند، گاهی پس از چند سال آرامتر میشود. اما اسکلروز سیستمیک ممکن است ریه، قلب، کلیه، دستگاه گوارش و رگها را درگیر کند و به درمان و پایش طولانیمدت نیاز داشته باشد. نوع سیستمیک این بیماری میتواند علاوه بر پوست، گردش خون و اندامهای داخلی را هم تحت تاثیر قرار دهد.
هدف از درمان اسکلرودرمی چیست؟
هدف از درمان اسکلرودرمی، از بین بردن کامل بیماری نیست؛ چون چنین درمانی فعلا وجود ندارد. درمان بیشتر برای کنترل علائم، کند کردن آسیب بافتی، پیشگیری از عوارض اندامی و حفظ عملکرد روزمره انجام میشود. برنامه درمانی باید برای هر بیمار جداگانه تنظیم شود، چون درگیری پوست، ریه، کلیه، دستگاه گوارش و رگها در بیماران متفاوت است. هدف درمان کاهش علائم، پیشگیری از بدتر شدن بیماری و تنظیم درمان بر اساس نوع، مرحله و اندامهای درگیر است.
مهمترین هدفهای درمان عبارتند از:
- کاهش التهاب و فعالیت سیستم ایمنی
- کنترل سفتی و ضخیم شدن پوست
- کاهش حملات رینود و زخمهای انگشتی
- پیشگیری یا کنترل درگیری ریه
- کنترل فشار خون ریوی و مشکلات قلبی
- پیشگیری از بحران کلیوی اسکلرودرمی: بحران کلیوی در صورت وقوع یک اورژانس است و باید فوراً درمان شود.
- کنترل رفلاکس، مشکل بلع، یبوست یا اسهال
- حفظ حرکت مفاصل و عملکرد دستها
- کاهش درد، خارش و خشکی پوست
اسکلرودرمی برات تشخیص داده شده و نگران فرآیند درمانی؟
از متخصص راهنمایی بگیر.
داروهای مورد استفاده برای درمان قطعی اسکلرودرمی
هیچ دارویی برای درمان قطعی اسکلرودرمی وجود ندارد. داروها بر اساس علامت و اندام درگیر انتخاب میشوند و هدف آنها کنترل بیماری، کاهش عوارض و کند کردن پیشرفت درگیریها است. داروهای اسکلرودرمی باید بر اساس علائم و اندامهای درگیر انتخاب شوند؛ برخی بیماران ممکن است به داروهای گشادکننده عروق، کاهنده اسید معده، سرکوبکننده ایمنی یا درمانهای ویژه درگیری ریه نیاز داشته باشند. در مورد انتخاب مناسبترین گزینه درمانی میتوانید با بهترین دکتر اسکلرودرمی ایران مشورت کنید.
مصرف کورتون و ضد التهابها در اسکلرودرمی باید محتاطانه باشد. کورتیکواستروئیدها میتوانند با افزایش خطر بحران کلیوی اسکلرودرمی همراه باشند و مصرف آنها باید به مواردی محدود شود که التهاب به این داروها پاسخ میدهد. اگر میخواهید داروی جدید اسکلرودرمی را امتحان کنید، حتما با پزشک خود مشورت کنید تا متناسب با شرایط شما دارو تجویز شود.
داروهای رایج اسکلرودرمی در چند گروه قرار میگیرند:
| گروه دارویی | کاربرد احتمالی | نکته مهم |
|---|---|---|
| داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی | درگیری پوست، مفصل یا ریه | باید با پایش آزمایشگاهی مصرف شوند. |
| مایکوفنولات موفتیل | درگیری ریوی یا پوستی در برخی بیماران | مصرف آن فقط با تجویز متخصص است. |
| متوترکسات | درگیری پوستی، مفصلی یا نوع موضعی در موارد انتخابی | برای همه بیماران مناسب نیست. |
| سیکلوفسفامید | موارد شدیدتر، بهخصوص درگیری ریوی انتخابشده | عوارض مهم دارد و نیاز به پایش دقیق دارد. |
| توسیلیزوماب، ریتوکسیماب یا نینتدانیب | بعضی موارد درگیری ریه یا بیماری پیشرونده | انتخاب آنها به شرایط بیمار وابسته است. |
| مسدودکنندههای کانال کلسیم و داروهای گشادکننده رگ | رینود و کاهش خونرسانی انگشتان | برای کاهش حملات رینود کاربرد دارند. |
| مهارکنندههای پمپ پروتون | رفلاکس و سوزش معده | برای علائم گوارشی تجویز میشوند. |
| داروهای فشار خون و کلیه | پیشگیری یا درمان عوارض کلیوی و قلبی | مصرف خودسرانه خطرناک است. |
درمان اسکلرودرمی با سلول های بنیادی
درمان اسکلرودرمی با سلولهای بنیادی برای همه بیماران مناسب نیست. این روش بیشتر در موارد شدید، پیشرونده و مقاوم به درمانهای معمول مطرح میشود. در این روش، معمولا از پیوند سلولهای بنیادی خونساز خود بیمار استفاده میشود تا سیستم ایمنی بازتنظیم شود. پیوند سلولهای بنیادی ممکن است برای افرادی مطرح شود که علائم جدی دارند و به درمانهای رایج پاسخ ندادهاند.
این درمان میتواند خطرهای مهم داشته باشد. پیوند اتولوگ سلولهای بنیادی خونساز ممکن است برای بیماران منتخب با اسکلروز سیستمیک شدید، پیشرونده و پرخطر مطرح شود؛ این روش درمانی تهاجمی است و فقط در مراکز تخصصی و پس از ارزیابی دقیق سود و خطر انجام میشود. این درمان با داروهای بسیار قوی برای سرکوب سیستم ایمنی همراه است و میتواند خطر عفونتهای تهدیدکننده حیات را به همراه داشته باشد. در نتیجه این نوع درمان تهاجمی برای موارد شدید و در چارچوب پژوهش یا مراکز تخصصی مطرح میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت rheumatology
In some patients with diffuse forms of scleroderma a bone marrow transplant can also be considered.
ترجمه فارسی:
در برخی از بیماران مبتلا به اشکال منتشر اسکلرودرمی، پیوند مغز استخوان نیز میتواند در نظر گرفته شود.
درمان خانگی اسکلرودرمی
درمان خانگی اسکلرودرمی بیماری را ریشهکن نمیکند، اما میتواند به کاهش علائم و پیشگیری از بدتر شدن مشکلات روزمره کمک کند. این مراقبتها باید کنار درمان پزشکی انجام شوند، نه به جای آن. بیماران باید فعال بمانند، ورزشهای دامنه حرکتی انجام دهند، از پوست خشک یا سفت مراقبت کنند، از صابونها و مواد شیمیایی محرک دوری کنند و پوست را مرطوب نگه دارند.
مراقبتهای خانگی کمککننده شامل این موارد است:
- گرم نگه داشتن بدن، دستها و پاها برای کاهش حملات رینود
- ترک سیگار، چون سیگار خونرسانی را بدتر میکند.
- استفاده منظم از مرطوبکننده
- پرهیز از حمام داغ، شوینده قوی و مواد شیمیایی تحریککننده
- فعالیت بدنی سبک و منظم برای حفظ انعطاف بدن
- بالا آوردن سر تخت و پرهیز از خوابیدن بلافاصله بعد از غذا در صورت رفلاکس
- مصرف وعدههای کوچکتر در صورت مشکل گوارشی
- مراقبت از زخمهای انگشت و مراجعه سریع در صورت تغییر رنگ، درد شدید یا عفونت
دنبال درمان کمخطر برای اسکلرودرمی هستی؟ از پزشک سوال کن.
مراقبت از پوست در بیماری اسکلرودرمی
مراقبت از پوست در اسکلرودرمی اهمیت زیادی دارد، چون پوست ممکن است خشک، سفت، خارشدار، ترکخورده یا حساس شود. مرطوبکننده منظم، ضدآفتاب، پرهیز از مواد محرک و محافظت از دستها در برابر سرما و آسیب میتواند به کاهش علائم کمک کند. بهتر است پوست خشک یا سفت با لوسیون و ضدآفتاب مراقبت شود و تمرینهای دامنه حرکتی برای حفظ انعطاف پوست و مفاصل انجام شود.
اگر اسکلرودرمی باعث سفتی پوست روی مفاصل دست، فک، آرنج یا انگشتان شود، درمان زودتر اهمیت بیشتری دارد. در بعضی موارد، متخصص پوست ممکن است داروهای موضعی، نوردرمانی، داروهای تنظیمکننده سیستم ایمنی یا درمانهای لیزری را برای مشکلات پوستی انتخاب کند. در اسکلرودرمی موضعی یا درگیری پوستی فعال، درمان ممکن است شامل مرطوبکننده، نوردرمانی یا داروهای تنظیمکننده سیستم ایمنی مانند متوترکسات یا مایکوفنولات در موارد انتخابی باشد.
انتخاب درمان باید بر اساس نوع اسکلرودرمی، عمق و وسعت درگیری و نظر متخصص پوست یا روماتولوژیست انجام شود. چنانچه نیاز به دریافت نظر دوم درباره شرایط جسمانی خود دارید میتوانید از بهترین دکتر روماتولوژی ایران مشاوره بگیرید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
.Range-of-motion exercises can help keep your skin and joints flexible
ترجمه فارسی:
تمرینهای دامنه حرکتی میتوانند به انعطاف پوست و مفاصل کمک کنند.
توانبخشی برای درمان اسکلرودرمی
توانبخشی بخشی مهم از درمان اسکلرودرمی است، بهخصوص وقتی پوست روی مفاصل سفت میشود یا حرکت دست، انگشتان، فک و شانه محدود میشود. فیزیوتراپی و کاردرمانی میتوانند به حفظ دامنه حرکت، کاهش خشکی مفاصل و حفظ استقلال در کارهای روزانه کمک کنند. فیزیوتراپی و کاردرمانی میتوانند قدرت و حرکت را بهتر کنند و کاردرمانی دست به پیشگیری از خشکی دست کمک میکند.
توانبخشی ممکن است شامل تمرینهای کششی، تمرینهای دامنه حرکتی، آموزش مراقبت از مفاصل، تمرین دست، ابزارهای کمکی برای کارهای روزمره و برنامه ورزشی سبک باشد. فیزیوتراپی میتواند به حفظ توانایی صاف و خم کردن مفاصل کمک کند.
4.7 (6003 نظر)4.8 (5774 نظر)4.8 (5124 نظر)4.9 (3894 نظر)4.9 (3808 نظر)4.9 (3274 نظر)
طول عمر بیماران اسکلرودرمی چقدر است؟
نتیجه گیری
درمان قطعی بیماری اسکلرودرمی فعلا وجود ندارد، اما درمانهای امروزی میتوانند علائم را کنترل کنند، از آسیب اندامها کم کنند و کیفیت زندگی بیمار را بهتر کنند. درمان باید بر اساس نوع اسکلرودرمی، شدت درگیری پوست، وجود رینود، درگیری ریه، کلیه، قلب یا دستگاه گوارش تنظیم شود. داروهای تنظیمکننده سیستم ایمنی، داروهای رینود، درمان رفلاکس، مراقبت پوست، توانبخشی و در موارد شدید، درمانهای پیشرفتهتر مانند سلولهای بنیادی ممکن است بخشی از برنامه درمان باشند. بهترین نتیجه زمانی به دست میآید که بیمار زیر نظر تیم تخصصی، بهخصوص روماتولوژیست، پیگیری منظم داشته باشد. در اسکلرودرمی سیستمیک، پیگیری منظم و همکاری روماتولوژیست با متخصصان پوست، ریه، قلب، کلیه، گوارش و توانبخشی ممکن است لازم باشد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!