فهرست مطالب
آی یو دی هورمونی یا دستگاه برای جلوگیری از بارداری، یکی از روشهای مطمئن برای پیشگیری از حاملگی است. اگر فرزندی دارید و میخواهید از این روش برای پیشگیری از بارداریهای بعدی استفاده کنید، در این مطلب همراه ما باشید. در ادامه توضیح میدهیم که IUD هورمونی چیست؟ چگونه در رحم گذاشته شده و نحوه کار آن چگونه است؟ چه عوارضی ممکن است در پی داشته باشد؟ انواع آن چه تفاوتی با هم دارند؟ مزایای آن نسبت به دیگر روشهای مشابه چیست؟ برای چه افرادی مناسب بوده و چه افرادی نباید از آن استفاده کنند؟ آیا بعد از برداشتن آن، تاثیر منفی در بارداری دارد؟ احتمال بارداری با این روش جلوگیری چقدر است؟
دستگاه آی یو دی هورمونی (IUD) چیست؟
دستگاه آیودی هورمونی یا Hormonal IUD یکی از راه های پیشگیری از بارداری است. IUD دستگاه کوچک T شکلی است که در رحم قرار میگیرد و برای چندین سال از بارداری جلوگیری میکند. برخی از آنها مسی بوده و مس اسپرم را دور میکند. اما انواع دیگری از آی یو دی، هورمونی هستند و با ترشح مقدار کمی هورمون برای پیشگیری از بارداری استفاده میشوند.
این دستگاه ضد بارداری داخل رحم قرار گرفته و هورمون پروژسترون را آزاد میکند. اولین برند آن میرنا بود که حدود ۵ سال از بارداری پیشگیری میکند. بقیه برندها در حدود ۳ یا ۴ سال میتوانند جلوگیری کنند. حتی برخی مطالعات نشان دادهاند که از آی یو دی میرنا میتوان برای ۷ سال هم بدون مشکل استفاده کرد. آی یو دی هورمونی با ترشح مقدار کمی هورمون پروژسترون از لقاح اسپرم و تخمک جلوگیری میکند.
آی یو دی هورمونی بهتر است یا آی یو دی مسی؟
هرکدام از روشهای پیشگیری از بارداری مزایا و معایب خاصی دارند. به همین دلیل نمیتوان هیچکدام (آیودی پروژسترونی یا آی یو دی مسی) را بهترین یا بدترین روش دانست. در زمان انتخاب راه پیشگیری از بارداری بهتر است با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید تا مناسبترین آی یو دی برای شما جایگذاری شود.
کاربرد و مزایای آی یو دی هورمونی چیست؟
آی یو دی هورمونی یکی از روش های پیشگیری از بارداری موثر است و در طولانیمدت بهخوبی عمل میکند. از مزایای مختلف Hormonal IUD میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- برای پیشگیری از بارداری نیاز به قطع رابطه جنسی یا استفاده از کاندوم نیست.
- نیازی به مشارکت همسر خود ندارید.
- تا ۵ سال و گاهی حتی تا ۷ سال از بارداری جلوگیری میکند.
- هر زمانی میتوان آن را از رحم خارج کرد و بدون مشکل باردار شد.
- در زمان شیردهی میتوان از آن استفاده کرد. البته بهتر است ۶ تا ۸ هفته بعد از زایمان در رحم قرار داده شود.
- خطر و عوارض جانبی روشهای کنترل بارداری حاوی استروژن را ندارد.
- مقدار خونریزی با گذشت ۳ ماه کاهش پیدا میکند.
- درد شدید قاعدگی و درد آندومتریوز کمتر میشود.
- احتمال عفونت لگن کاهش پیدا میکند.
- خطر ابتلا به سرطان آندومتر کم میشود.
آی یو دی هورمونی چگونه عمل می کند؟
IUD هورمونی سلولهای اسپرم را از تخمک دور نگه میدارد. زمانی که اسپرم نتواند به تخمک برسد، بارداری اتفاق نمیافتد. هورمون پروژسترون این دستگاه از دو طریق عمل میکند:
- هورمون پروژسترون باعث غلیظ شدن مخاط رحم میشود. در نتیجه مسیر اسپرم مسدود شده و نمیتواند به تخمک برسد.
- این هورمون جلوی خروج تخمک از تخمدانها را میگیرد. در نتیجه تخمکی وجود ندارد که بارور شود.
این دستگاه تا چند سال دوام داشته و از بارداری پیشگیری میکند. اگر تصمیم به بارداری داشته باشید، میتوانید به پزشک مراجعه کنید تا آن را از رحم خارج کند. علاوهبر این دستگاه، برخی افراد علاقه دارند از ایمپلنت ضد بارداری یا اسفنج جلوگیری از بارداری استفاده کنند.
آی یو دی هورمونی چگونه در رحم کار گذاشته می شود؟ (روش گذاشتن دستگاه جلوگیری از بارداری)
قبل از قراردادن آی یو دی در رحم متخصص زنان باید معاینه لگنی انجام دهد. گاهی هم لازم است برای تشخیص بیماریهای مقاربتی آزمایش بدهید. برای اطمینان از باردار نبودن، بهتر است قبل از کارگذاری دستگاه آزمایش بارداری هم انجام دهید.
یک یا دو ساعت قبل عمل میتوانید برای کاهش درد از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن استفاده کنید. جایگذاری آی یو دی هورمونی در مطب انجام میشود. دکتر زنان با استفاده از اسپکولوم دهانه رحم را باز کرده و این ناحیه را ضدعفونی میکند. ممکن است عمق حفره رحم نیز اندازه گرفته شود.
بازوهای افقی آی یو دی باید بسته شوند. دستگاه داخل لوله اپلیکاتور قرار گرفته و وارد دهانه رحم میشود. متخصص آی یو دی را بادقت وارد رحم کرده و لوله اپلیکاتور را خارج میکند. رشته آی یو دی باید بهاندازهای کوتاه شود که از واژن بیرون نزند. در این زمینه میتوانید به دکتر زنان یا دکتر مامایی مراجعه کنید. در سایت دکترتو امکان دریافت نوبت حضوری و مشاوره آنلاین دکتر مامایی نیز برای شما وجود دارد.
چگونه دکتر آی یو دی هورمونی را از رحم خارج می کند؟
برای خارجکردن آی یو دی از ابزاری به نام فورسپس استفاده میشود. پزشک با این دستگاه نخ آی یو دی را گرفته و آرام بیرون میکشد. زمان خروج بازوهای آی یو دی به سمت بالا خم میشوند. عوارض برداشتن آی یو دی این است که امکان دارد هنگام خروج دستگاه خونریزی خفیف و کمی گرفتگی داشته باشید.
زمان قرار دادن دستگاه برای جلوگیری از بارداری کی است؟
یا بهتر است بگوییم آیا افرادی که تازه ازدواج کرده اند می توانند از آی یو دی هورمونی استفاده کنند؟ پزشکان توصیه میکنند افرادی که تابهحال بارداری نداشتهاند و صاحب فرزند نیستند، از این روش استفاده نکنند. به جای آن میتوانند به آمپول جلوگیری از بارداری یا دیافراگم ضد بارداری با تشخیص پزشک متخصص روی بیاورند. اما بعد از زایمان میتوانید برای کارگذاری دستگاه ای یو دی در رحم به دکتر زنان مراجعه کنید.
اندازه نخ آی یو دی چقدر است و چگونه نخ ای یو دی را چک کنیم؟
زمانی که پزشک IUD شما را وارد کرد، یک یا دو رشته پلاستیکی نازک در کانال واژن آویزان میشود و به راحتی قابل تشخیص است. طول این رشتهها حدود ۵ سانتیمتر است، به اندازهای که بتوانید آنها را با نوک انگشت خود حس کنید. همچنین سبک هستند و بسیاری از خانمها قادر به احساس این رشتهها نیستند.
آیا ممکن است IUD هورمونی خود به خود از رحم خارج شود؟
در مواقع نادر ممکن است آی یو دی خودبهخود جابهجا شده یا از رحم خارج شود. به همین دلیل توصیه میشود که ماهی یکبار نخ آن را چک کرده تا از وجود دستگاه در رحم مطمئن شوید.
آی یو دی هورمونی برای چه افرادی مناسب است؟
اگر قبلا باردار شده و فرزندی دارید؛ در حال حاضر میخواهید از روشی مطمئن برای پیشگیری از بارداری استفاده کنید، این روش برای شما مناسب است. بعد از کارگذاری IUD هورمونی مشکلاتی مانند خونریزی شدید قاعدگی، گرفتگی و درد زمان پریود، اندومتریوز و کمخونی تا حدی بهبود پیدا میکنند. علاوه بر خاصیت پیشگیری از بارداری، اگر شخصی دچار یکی از مشکلات زیر باشد، با استفاده از این دستگاه میتواند مشکل را برطرف کند:
- خونریزی شدید قاعدگی
- گرفتگی یا درد شدید پریود
- اندومتریوز
- رشد غیرطبیعی پوشش داخل رحم (هیپرپلازی آندومتر)
- رشد غیرطبیعی بافت پوششی رحم در دیواره عضلانی رحم (آدنومیوز)
- کمخونی و فیبروم.
انواع آی یو دی هورمونی کدامند؟
انواع مختلفی از دستگاه ضد بارداری آی یو دی یا IUD هورمونی در بازار موجود است. برندهای مختلف همگی یک نوع هورمون داشته و عملکرد آنها در رحم یکسان است. اما طول عمر آنها متفاوت بوده و دوام یکسانی ندارند:
انواع ای یو دی | طول عمر |
---|---|
آی یو دی هورمونی میرنا | ۷ سال |
دستگاه ضد بارداری لیلتا | ۷ سال |
ای یو دی کیلینا | ۵ سال |
دستگاه جلوگیری از بارداری اسکایلا | ۳ سال |
طول عمر IUD هورمونی چقدر است؟
Hormonal IUD یکی از روشهایی است که در مدتزمان طولانی از بارداری جلوگیری میکند. برند میرنا طول عمر بالایی داشته و تا ۷ سال میتوان آن را داخل رحم نگه داشت. برندهای دیگری هم وجود دارند که حدود ۴ سال از بارداری پیشگیری میکنند.
قیمت دستگاه آی یو دی هورمونی چقدر است؟
آی یو دی هورمونی انواع مختلفی داشته که هرکدام قیمت متفاوتی دارند. میرنا یکی از بهترین برندها است که بسیاری از متخصصان آن را پیشنهاد میدهند. قیمت دستگاه جلوگیری از بارداری در رحم حدود ۲٫۵۰۰٫۰۰۰ تومان است. البته باید هزینههای جانبی مانند معاینه لگن، ویزیت پزشک، جایگذاری دستگاه و برخی آزمایشها را نیز در نظر داشته باشید.
عکس دستگاه آی یو دی
دستگاه داخل رحمی (IUD) نوعی پیشگیری از بارداری است که یک پزشک متخصص آن را در رحم شما قرار میدهد. زمانی که ایودی وارد میشود، بسته به نوع خاص آن، میتواند حداکثر تا حدود ۱۰ سال یا بیشتر از بارداری جلوگیری کند. اگر تصمیم به بارداری داشته باشید، میتوانید با مراجعه به دکتر زنان IUD را در هر زمانی خارج کنید. در تصوصر زیر، شکل دستگاه آی یو دی را مشاهده میکنید.
عوارض آی یو دی هورمونی چیست؟ (خطرات دستگاه جلوگیری از بارداری)
یکی از اصلیترین نگرانیهای افراد هنگام انتخاب روش پیشگیری از بارداری احتمال خطا در آن روش است. کمتر از ۱% زنان در یک سال اول استفاده از آی یو دی هورمونی باردار میشوند. اگر فردی با وجود دستگاه در رحم باردار شود، احتمال بروز علائم بارداری خارج از رحم زیاد است، اما بهطورکلی این روش ایمن بوده و احتمال باردار شدن بسیار کم است.
قبل از استفاده از این آی یو دی باید بهخاطر داشته باشید که این روش از شما در برابر بیماریهای مقاربتی جلوگیری نمیکند. از عوارض آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بهندرت باعث سوراخ شدن رحم میشود. استفاده از آن بعد از زایمان خطر این عارضه را افزایش میدهد.
- سردرد
- آکنه
- حساسیت سینهها
- خونریزی نامنظم (معمولا با گذشت ۶ ماه این عارضه بهبود پیدا میکند.)
- تغییرات خلقوخو
- گرفتگی و درد لگن.
اگر تا کنون هرگز باردار نشدهاید، سابقه خروج آی یو دی از رحم را داشتهاید یا سن شما کمتر از ۲۰ سال است، بهتر است از این روش استفاده نکنید. درصورتیکه عوارض آی یو دی هورمونی شدید بود، حتما با متخصص زنان خود تماس بگیرید.
متن انگلیسی: «Mirena is a hormonal IUD that releases the synthetic hormone progestin to prevent pregnancy. Some of the symptoms that people often experience after Mirena placement include:
به نقل از سایت medicalnewstoday
pain, bleeding, and dizzines and missed or irregular periods. although these symptoms should usually go away within about 30 minutes
According to the manufacturer, an estimated 12 percent of women who use Mirena develop an ovarian cyst.»
ترجمه فارسی: «میرنایک IUD هورمونی است که هورمون مصنوعی پروژسترون را برای جلوگیری از بارداری آزاد میکند. برخی از علائمی که افراد اغلب پس از قرار دادن Mirena تجربه میکنند عبارتاند از: درد، خونریزی و سرگیجه، پریودهای از دست رفته یا نامنظم. اگرچه این علائم معمولاً باید در عرض ۳۰ دقیقه از بین بروند. به گفته سازنده، حدود ۱۲ درصد از زنانی که از میرنا استفاده میکنند، دچار کیست تخمدان میشوند.»
عوارض کوتاه مدت آی یو دی هورمونی (آی یو دی و عفونت واژن)
برخی افراد ممکن است در زمان کارگذاری دستگاه در رحم علائمی مانند گرفتگی، سرگیجه، کاهش ضربان قلب یا غش کردن را تجربه کنند. بعد از عمل بهتر است ماهی یکبار نخ دستگاه را چک کنید تا مطمئن شوید داخل رحم قرار دارد. مراقب باشید که آن را بیش از حد نکشید.
همچنین یک ماه بعد از قراردادن آن در رحم باید به متخصص خود مراجعه کنید تا حرکت آی یو دی، نشانههای عفونت و سایر علائم بررسی شوند. چه زمانی از کاندوم استفاده کنیم؟ اگر ۷ روز بعد از شروع پریود، آی یو دی هورمونی را داخل رحم قرار دادهاید، حتما تا یک هفته از روش پیشگیری مانند کاندوم استفاده کنید.
آیا آی یو دی هورمونی احتمال ابتلا به بیماری های مقاربتی را افزایش می دهد؟
در کلیه روشهای پیشگیری هورمونی نمیتوان از انواع بیماری های مقاربتی جلوگیری کرد. آی یو دی احتمال چنین بیماریهایی را افزایش نمیدهد؛ اما اگر رابطه پرخطری داشته باشید، احتمال انتقال آن بالا است.
در چه مواقعی نمی توان از آی یو دی هورمونی استفاده کرد؟
آیودی برای چه کسانی مناسب نیست؟ مانند هر روش پیشگیری از بارداری Hormonal IUD نیز برای برخی افراد مناسب نیست. اگر هر یک از شرایط زیر در مورد شما صدق میکند، نباید از این روش جلوگیری استفاده کنید:
- سابقه سرطان سینه یا ابتلا به آن
- سرطان رحم یا دهانه رحم
- بیماری کبدی
- این روش در جلوگیری از ایجاد فیبروم موثر است؛ اما اگر فیبروم داشته باشید، با هم تداخل پیدا میکنند.
- عفونت لگن یا هر نوع بیماری التهابی لگن
- خونریزی واژینال بدون توضیح
- دیابت یا فشارخون بالا
- بیماری قلبی یا سابقه حمله قلبی
- میگرن
- مشکلات لخته شدن خون یا سکته مغزی.
در صورت بروز چه علائمی باید به متخصص زنان مراجعه کنیم؟
اگر از IUD هورمونی استفاده میکنید، در صورت بروز هر یک از موارد زیر لازم است به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید:
- گمان میکنید که باردار هستید.
- خونریزی شدید و مداوم واژینال
- در حین رابطه جنسی درد دارید.
- تب بیدلیل
- ترشح، ضایعات و زخمهای واژن غیرطبیعی یا بدبو
- میگرن یا سردرد شدید
- زرد شدن پوست یا چشم
- در معرض بیماری مقاربتی بودهاید.
- نخ IUD را حس نکرده یا به طور ناگهانی نخ بلندتر شده است.
در صورت بروز هر یک از علائم ذکرشده حتما به متخصص زنان مراجعه کنید. برای ارتباط با بهترین پزشکان میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
آی یو دی هورمونی یکی از بهترین روشهای پیشگیری از بارداری است. آی یو دیها انواع مختلفی داشته و در این نوع دستگاه با استفاده از ترشح هورمون پروژسترون از بارداری جلوگیری میشود. متخصص دستگاه را با لوله اپلیکاتور وارد رحم کرده و حدود ۵ تا ۷ سال میتوان از آن استفاده کرد.
با استفاده از این روش جلوگیری میزان خونریزی و درد پریود هم کمتر میشود. اگر فرزندی ندارید یا سن شما کمتر از ۲۰ سال است، بهتر است از روش پیشگیری دیگری استفاده کنید. بعد از قراردادن IUD هورمونی در رحم، هر زمان که تصمیم به بارداری بگیرید، میتوانید آن را خارج کرده و بدون مشکل باردار شوید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام وقت بخیر
من ۴۳ ساله هستم هیچ وقت درد پریودی نداشتم
ولی الان دو ماهه هر بار پریود میشم از شدت درد و حالت تهوع مجبور میشم به درمانگاه مراجعه کنم
Iudداشتم یک ماهه درش آوردم
سلام، وقت شما هم بخیر. با توجه به اینکه شما قبلاً هیچ دردی در دوران پریودی نداشتید و اکنون دو ماه است که دچار درد شدید و حالت تهوع میشوید، ممکن است تغییرات هورمونی به دنبال خارج کردن IUD باعث این علائم جدید شده باشد. تغییرات در سطح هورمونها میتواند موجب دردهای شدید پریودی، تغییرات در چرخه و حتی حالت تهوع شود. پیشنهاد میکنم با پزشک مراجعه کنید تا علت دقیق علائم شما بررسی شود و درمان مناسب برای کاهش درد و ناراحتی پیدا شود.
متخصص زنان و زایمان
ببخشید هزینه آیدی چقدر هست
هزینه استفاده از آییودی (IUD) به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله نوع آییودی، محل خرید، و تعرفههای پزشکی در منطقه مورد نظر. دو نوع اصلی آییودی وجود دارد: آییودی مسی و آییودی هورمونی. آییودیهای مسی معمولاً هزینه کمتری دارند و میتوانند تا ۱۰ سال مؤثر باشند، در حالی که آییودیهای هورمونی معمولاً گرانتر هستند و بین ۳ تا ۷ سال دوام دارند.
سلام من ای یو دی گذاشتم برای معاینه رفتم گفت مشکلی ندار الان حس میکنم نخش پاین آمده دردم ندارم
سلام! اگر ای یو دی هورمونی شما به درستی کار میکند و درد یا علائم غیرطبیعی ندارید، ممکن است نگرانی خاصی وجود نداشته باشد، اما بهتر است برای اطمینان از قرارگیری صحیح آن، دوباره به پزشک مراجعه کنید. حس کردن نخی که از ای یو دی پایین آمده میتواند به این معنی باشد که دستگاه کمی جابجا شده است، هرچند که اگر مشکلی در عملکرد آن نداشته باشید، احتمالاً نیاز به اقدام فوری نیست. پزشک میتواند وضعیت ای یو دی را بررسی کرده و اگر نیاز باشد، آن را دوباره تنظیم کند یا تغییرات لازم را اعمال کند.
متخصص زنان و زایمان
میخام ای دی در بیارم هشت سال برام شد
نادیا عزیز
اگر شما میخواهید آی یو دی هورمونی خود را بعد از ۸ سال استفاده بردارید، بهتر است این کار را توسط پزشک متخصص زنان انجام دهید. آی یو دیهای هورمونی معمولاً برای ۳ تا ۵ سال مؤثر هستند، اما در بعضی موارد ممکن است تا ۸ سال هم باقی بمانند. برداشتن آن ممکن است ساده باشد، اما نیاز به معاینه و انجام اقدامات لازم دارد تا از بروز مشکلات جلوگیری شود. پیشنهاد میکنم قبل از هر اقدامی با پزشک خود مشورت کنید تا اطلاعات دقیقی درباره روند برداشتن و انتخاب روشهای ضدبارداری بعدی دریافت کنید.
متخصص زنان و زایمان