فهرست مطالب
- چرا آموکسی سیلین و مترونیدازول با هم تجویز میشوند؟
- آموکسی سیلین و مترونیدازول برای چه عفونت هایی تجویز میشوند؟
- آیا مصرف همزمان قرص آموکسی سیلین و مترونیدازول مجاز است؟
- نحوه مصرف آموکسی سیلین و مترونیدازول با هم چگونه است؟
- عوارض مصرف همزمان آموکسی سیلین و مترونیدازول چیست؟
- چه کسانی نباید آموکسی سیلین و مترونیدازول مصرف کنند؟
- نتیجه گیری
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
مصرف آموکسی سیلین و مترونیدازول با هم یک تجویز استاندارد است و این دو آنتیبیوتیک تداخل خطرناکی با یکدیگر ندارند. آموکسی سیلین روی باکتریهای هوازی و مترونیدازول روی باکتریهای بیهوازی اثر میگذارد. مصرف آموکسی سیلین و مترونیدازول با هم نیازی به فاصله انداختن ندارد و هر دو را میتوان در یک وعده و همراه غذا خورد. شایعترین کاربرد این ترکیب عفونت دندان و لثه است، در عفونت معده این داروها بخشی از یک رژیم چنددارویی هستند و در گلودرد معمولا مترونیدازول لازم نیست. دوره درمان پنج تا ده روز است و باید کامل شود. تهوع، اسهال و طعم فلزی دهان شایعترین عوارض آن هستند. تا دو روز پس از پایان دوره مصرف الکل ممنوع است. دوز کودکان بر اساس وزن تعیین میشود و مصرف مترونیدازول در سهماهه اول بارداری محدودیت دارد. در این مقاله از دکترتو با نحوه درست مصرف، عوارض و محدودیتهای این دو دارو آشنا میشوید.
چرا آموکسی سیلین و مترونیدازول با هم تجویز میشوند؟
پزشک آموکسی سیلین و مترونیدازول را با هم تجویز میکند چون هر کدام روی گروه متفاوتی از باکتریها اثر میگذارند. آموکسی سیلین از خانواده پنیسیلین است و بیشتر روی باکتریهای هوازی کار میکند، یعنی باکتریهایی که برای رشد به اکسیژن نیاز دارند. مترونیدازول روی باکتریهای بیهوازی اثر دارد که در محیطهای بدون اکسیژن مانند عمق لثه، ریشه دندان یا داخل آبسه رشد میکنند.
بسیاری از عفونتها هر دو گروه باکتری را با هم دارند. در چنین عفونتی اگر فقط یکی از این دو دارو مصرف شود، نیمی از باکتریها زنده میمانند و عفونت پس از پایان دوره برمیگردد. مصرف مترونیدازول و آموکسی سیلین در کنار هم این مشکل را برطرف و درمان را کامل میکند. آموکسی سیلین و مترونیدازول اثر یکدیگر را خنثی نمیکنند. سازوکار این دو دارو متفاوت است و هیچکدام مانع رسیدن دیگری به باکتری نمیشود.
نمیدونی کدوم آنتیبیوتیک برای درمان عفونتت مناسبه؟
برای درمان فوری نوبت بگیر.
آموکسی سیلین و مترونیدازول برای چه عفونت هایی تجویز میشوند؟
آموکسی سیلین و مترونیدازول در عفونتهایی تجویز میشوند که باکتریهای بیهوازی در آنها نقش دارند. عفونت دندان و لثه شایعترین کاربرد این دو دارو با هم است، عفونت معده ناشی از هلیکوباکتر پیلوری رژیم چنددارویی مخصوص خودش را دارد، در عفونت گلو معمولا فقط آموکسی سیلین لازم میشود و در عفونتهای زنان مترونیدازول داروی اصلی است. عفونتهای داخل شکم و لگن هم گاهی به همین ترکیب نیاز پیدا میکنند.
۱. مصرف اموکسی سیلین و مترونیدازول برای عفونت دندان و لثه
عفونت دندان و لثه شایعترین دلیل تجویز همزمان آموکسی سیلین و مترونیدازول است. باکتریهای بیهوازی در عمق پاکت لثه و کانال ریشه رشد میکنند و آموکسی سیلین بهتنهایی به همه آنها نمیرسد. دوز رایج در این عفونتها آموکسی سیلین ۵۰۰ میلیگرم هر هشت ساعت همراه مترونیدازول ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلیگرم هر هشت ساعت است که پزشک آن را بر اساس شدت عفونت تعیین میکند.
دارو جای تخلیه عفونت را نمیگیرد. در آبسه دندان تا زمانی که چرک تخلیه نشود و ریشه درمان نشود، آنتیبیوتیک فقط عفونت را موقتاً کنترل میکند و پس از قطع دارو تورم برمیگردد. انتخاب بین گزینههای مختلف قرص چرک خشک کن قوی برای عفونت دندان هم به نوع و شدت عفونت بستگی دارد.
۲. مصرف آموکسی سیلین و مترونیدازول برای عفونت معده
در عفونت معده ناشی از هلیکوباکتر پیلوری، آموکسی سیلین و مترونیدازول بخشی از یک رژیم چنددارویی هستند نه درمان کامل. این رژیم یک داروی کاهنده اسید معده و گاهی یک آنتیبیوتیک سوم را هم شامل میشود. دوره درمان معمولا ۱۰ تا ۱۴ روز است، یعنی طولانیتر از دورهای که برای عفونت دندان تجویز میشود. قطع زودهنگام این رژیم شایعترین علت شکست درمان و مقاوم شدن باکتری به مترونیدازول است.
۳. عفونت گلو
عفونت گلو معمولا به مترونیدازول نیاز ندارد و با آموکسی سیلین بهتنهایی درمان میشود. گلودرد چرکی بیشتر از استرپتوکوک میآید که یک باکتری هوازی است و مترونیدازول روی آن اثری ندارد. اضافه کردن مترونیدازول در گلودرد ساده فقط عوارض گوارشی را بیشتر میکند بدون آنکه به درمان کمکی برساند.
استثنای این قاعده آبسه اطراف لوزه و عفونتهای عمقی گردن است. در این موارد باکتریهای بیهوازی هم وارد میشوند و پزشک ممکن است مترونیدازول را به درمان اضافه کند.
۴. عفونت واژن و عفونت های لگنی زنان
در عفونت باکتریایی واژن و تریکومونیازیس مترونیدازول داروی اصلی است و آموکسی سیلین معمولا نقشی ندارد. این عفونتها از باکتریها و انگلهای بیهوازی میآیند که مترونیدازول دقیقا برای آنها ساخته شده است. آموکسی سیلین تنها زمانی اضافه میشود که عفونت همزمان دیگری وجود داشته باشد یا پزشک به عفونت لگنی مشکوک شود.
آیا مصرف همزمان قرص آموکسی سیلین و مترونیدازول مجاز است؟
آموکسی سیلین و مترونیدازول تداخل دارویی مهمی با یکدیگر ندارند و مصرف همزمانشان از این نظر بیخطر است. هیچکدام غلظت خونی دیگری را تغییر نمیدهد و دوز هیچیک بهدلیل حضور دیگری کم یا زیاد نمیشود. به همین دلیل این دو دارو سالهاست بهصورت استاندارد کنار هم تجویز میشوند.
آنچه اهمیت دارد تداخل هر کدام از این دو دارو با داروهای دیگر بیمار است. مترونیدازول اثر وارفارین را تقویت میکند و خطر خونریزی را بالا میبرد، بنابراین بیمارانی که رقیقکننده خون مصرف میکنند باید پزشک را در جریان بگذارند. مترونیدازول سطح لیتیوم را هم بالا میبرد. آموکسی سیلین همراه آلوپورینول احتمال بروز کهیر را بیشتر میکند.
نحوه مصرف آموکسی سیلین و مترونیدازول با هم چگونه است؟
آموکسی سیلین و مترونیدازول را میتوان در یک وعده و با هم مصرف کرد و فاصله انداختن بین این دو لازم نیست. هر دو دارو معمولا سه بار در روز و با فاصله حدود هشت ساعت تجویز میشوند، هرچند در بعضی رژیمها آموکسی سیلین دو بار در روز داده میشود. مصرف هر دو همراه غذا یا بلافاصله بعد از آن، تهوع و ناراحتی معده را کم میکند.
نظم ساعتها از هر نکته دیگری در این درمان مهمتر است. فاصله یکسان بین نوبتها غلظت دارو را در خون ثابت نگه میدارد و همین ثبات است که باکتری را از بین میبرد. کپسول اموکسی سیلین و قرص مترونیدازول را کامل و با یک لیوان آب ببلعید و آنها را نجوید.
قرص آموکسی سیلین و مترونیدازول را چند روز باید مصرف کرد؟
دوره مصرف آموکسی سیلین و مترونیدازول معمولا پنج تا ده روز است و پزشک آن را بر اساس نوع و شدت عفونت تعیین میکند. در عفونتهای دندانی این دوره اغلب کوتاهتر و در عفونتهای عمقی طولانیتر میشود.
دوره درمان را حتی با وجود بهبود علائم کامل کنید. علائم معمولا دو تا سه روز پس از شروع دارو بهتر میشوند در حالی که باکتری هنوز کاملا از بین نرفته است. قطع زودهنگام باعث برگشت عفونت و مقاوم شدن باکتری میشود. همین موضوع مهمترین قاعده در نحوه مصرف آنتی بیوتیک صحیح است.
مصرف آموکسی سیلین و مترونیدازول در کودکان چگونه است؟
آموکسی سیلین و مترونیدازول هر دو در کودکان قابل تجویزند و دوزشان بر اساس وزن کودک محاسبه میشود نه سن او. هر دو دارو شکل شربت هم دارند و شربت مترونیدازول طعم تلخی دارد که خوراندن آن را سخت میکند.
دوز کودک را فقط پزشک تعیین میکند و استفاده از باقیمانده داروی یک بیماری قبلی خطرناک است. پیمانه شربت را با قاشق خانگی جایگزین نکنید، چون حجم قاشقها یکسان نیست و خطای دوز ایجاد میشود. شربت را قبل از هر بار مصرف خوب تکان دهید تا دارو یکنواخت شود.
مصرف آموکسی سیلین و مترونیدازول در بارداری و شیردهی مجاز است؟
آموکسی سیلین در بارداری یکی از ایمنترین آنتیبیوتیکها محسوب میشود و در هر سه دوره بارداری تجویز میشود. مترونیدازول محدودیت بیشتری دارد و پزشکان معمولا از تجویز آن در سه ماهه اول خودداری میکنند، هرچند در عفونتهایی که درمانشان ضروری است در همین دوره هم تجویز میشود.
در شیردهی هر دو دارو به شیر مادر راه پیدا میکنند. آموکسی سیلین در مقدار کم منتقل میشود و مشکل جدی برای شیرخوار ایجاد نمیکند. مترونیدازول در دوز بالا ممکن است طعم شیر را تغییر دهد و باعث بیقراری یا اسهال شیرخوار شود، بنابراین پزشک گاهی توصیه میکند شیردهی در فاصله مصرف دوز بالا موقتا متوقف شود.
عوارض مصرف همزمان آموکسی سیلین و مترونیدازول چیست؟
عوارض مصرف همزمان آموکسی سیلین و مترونیدازول بیشتر گوارشی است و در بیشتر افراد خفیف باقی میماند. تهوع، بیاشتهایی، اسهال و طعم فلزی دهان شایعترین آنها هستند. مصرف دو آنتیبیوتیک با هم شدت این عوارض را نسبت به مصرف یکی از آنها بیشتر میکند اما نوع تازهای از عارضه ایجاد نمیکند. دانستن اینکه هر عارضه از کدام دارو میآید کمک میکند بفهمید کدام یک پیگیری لازم دارد:
| عارضه | از کدام دارو میآید؟ | چه کاری لازم است؟ |
|---|---|---|
| تهوع و بیاشتهایی | هر دو، بیشتر مترونیدازول | دارو را همراه غذا مصرف کنید |
| طعم فلزی دهان | مترونیدازول | موقتی است و پس از پایان دوره برطرف میشود |
| اسهال | بیشتر آموکسی سیلین | مایعات کافی بنوشید و در صورت شدید شدن با پزشک تماس بگیرید |
| کهیر و خارش پوست | آموکسی سیلین | دارو را قطع کنید و همان روز به پزشک مراجعه کنید |
| تیره شدن رنگ ادرار | مترونیدازول | بیخطر است و اقدامی لازم ندارد |
| برفک دهان یا قارچ واژن | هر دو | با پزشک درباره درمان ضدقارچ مشورت کنید |
| سردرد و سرگیجه | مترونیدازول | در صورت سرگیجه از رانندگی خودداری کنید |
واکنش حساسیتی جدی نادر است ولی فوریت دارد. تورم لب و صورت، خسخس سینه یا تنگی نفس پس از مصرف آموکسی سیلین نیاز به مراجعه اورژانسی دارد.
چه کسانی نباید آموکسی سیلین و مترونیدازول مصرف کنند؟
افراد با سابقه حساسیت به پنیسیلین نباید آموکسی سیلین مصرف کنند و پزشک برای آنها آنتیبیوتیک دیگری جایگزین میکند. سابقه کهیر، تورم صورت یا تنگی نفس پس از مصرف هر داروی خانواده پنیسیلین باید قبل از شروع درمان به پزشک گفته شود. چند گروه دیگر هم به احتیاط و تصمیم پزشک نیاز دارند:
- بیماران مبتلا به بیماری کبدی که مترونیدازول در بدنشان کندتر دفع میشود.
- بیماران مبتلا به اختلالات عصبی مانند بیحسی و گزگز دست و پا
- کسانی که وارفارین یا لیتیوم مصرف میکنند.
هشدارهای مهم هنگام مصرف همزمان این دو دارو با هم
در تمام دوره مصرف مترونیدازول و تا دو روز پس از پایان آن، الکل به هیچ شکلی نباید مصرف شود. مترونیدازول تجزیه الکل در بدن را متوقف میکند و مادهای به نام استالدهید در خون جمع میشود. نتیجه آن تهوع شدید، استفراغ، سرخ شدن صورت، تپش قلب و سردرد است که چند ساعت ادامه پیدا میکند.
این محدودیت فقط به نوشیدنی مربوط نیست. بعضی شربتهای سرماخوردگی، دهانشویهها و محلولهای خوراکی الکل دارند و برچسب آنها باید قبل از مصرف بررسی شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs.uk
“Do not drink alcohol while you’re taking metronidazole tablets or liquid or using suppositories. Continue to avoid alcohol for 2 days after you finish your treatment.”
ترجمه فارسی:
در مدتی که قرص یا شربت مترونیدازول مصرف میکنید یا از شیاف آن استفاده میکنید الکل ننوشید. تا دو روز پس از پایان درمان هم از مصرف الکل خودداری کنید.
چه زمانی باید مصرف آموکسی سیلین و مترونیدازول را قطع کرد؟
مصرف دارو را قطع کنید و بدون تأخیر به پزشک مراجعه کنید اگر پس از خوردن قرص دچار کهیر گسترده، تورم لب و صورت یا تنگی نفس شدید. این علائم نشانه واکنش حساسیتی به آموکسی سیلین هستند و تعویق در آنها خطرناک است. چند وضعیت دیگر هم به مراجعه لازم دارند بدون آنکه اورژانسی باشند:
- اسهال شدید و آبکی که پس از شروع آنتیبیوتیک ایجاد شده است.
- بیحسی یا گزگز دست و پا در دوره مصرف مترونیدازول
- نبود هیچ بهبودی پس از سه روز مصرف منظم هر دو دارو
- تب یا تورمی که بهجای کم شدن بیشتر میشود.
بازبینی درمان در این موارد بر عهده پزشک است و ممکن است به تغییر آنتیبیوتیک یا کشت نمونه نیاز باشد. یکی از گزینهها مراجعه به بهترین دکتر عفونی ایران برای بررسی مسیر درمان است.
۴.۹ (۱۵۱۷ نظر)۴.۵ (۱۳۵۸ نظر)۴.۹ (۹۸۶ نظر)۴.۸ (۹۲۴ نظر)۴.۷ (۶۵۳ نظر)۴.۵ (۶۱۰ نظر)نتیجه گیری
تجویز همزمان دو آنتیبیوتیک برای بیمار نگرانکننده به نظر میرسد در حالی که در مورد آموکسی سیلین و مترونیدازول یک انتخاب حسابشده است. قرار نیست این دو دارو اثر هم را تقویت کنند، بلکه هر کدام بخشی از باکتریها را پوشش میدهند که دیگری به آن دسترسی ندارد. آنچه نتیجه این درمان را تعیین میکند نظم مصرف است نه قدرت دارو. رعایت فاصله ساعتها، کامل کردن دوره و پرهیز از الکل سه چیزی هستند که خود بیمار کنترلشان میکند. اگر پس از چند روز مصرف منظم خبری از بهبود نشد، ادامه دادن دارو پاسخ نیست و علت باید دوباره بررسی شود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!