فنیل افرین چیست و چه عوارضی دارد؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید

فنیل افرین یک داروی ارزشمند برای تسکین علائم احتقان بینی و سینوس و همچنین قرمزی چشم است. آن را طبق دستورالعمل استفاده کنید و از عوارض جانبی بالقوه آگاه باشید و اقدامات احتیاطی را انجام دهید،

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 6 دقیقه
قطره فنیل افرین چشم

داروی فنیل افرین یک داروی پرمصرف در زمینه پزشکی است که در درجه اول به دلیل اثربخشی آن در تسکین بسیاری از علائم شناخته شده است. اگر می‌خواهید اطلاعات کاربردی در مورد این دارو، از جمله موارد مصرف، دوز، عوارض جانبی احتمالی، هشدارها و تداخلات دارویی آگاه باشید، توصیه می‌کنیم که این مطلب را مطالعه کنید.

پیش از مصرف داروی فنیل آفرین، حتما از دکتر داروخانه مشاوره دارویی بگیرید. همچنین برای تجویز این دارو می‌توانید به دکتر آسم و آلرژی یا دکتر گوش و حلق و بینی مراجعه کنید. دکترتو این امکان را به شما می‌دهد که در کوتاه‌ترین زمان ممکن از دکتر مورد نظر نوبت دریافت کنید.

داروی فنیل آفرین یا فنیل افرین هیدروکلراید چیست؟

داروی فنیل افرین هیدروکلراید یک مقلد سیستم سمپاتیک است که دارای خاصیت ضد احتقان است و با انقباض رگ‌های خونی می‌تواند از احتقان و گرفتگی جلوگیری کند و می‌تواند تورم و التهاب را کاهش دهد.

این در اشکال مختلف از جمله قرص خوراکی، اسپری بینی و قطره چشم موجود است. فنیل افرین معمولاً بدون نسخه برای درمان‌های ضد سرماخوردگی و آلرژی در دسترس است.

فنیل افرین چیست؟
فنیل افرین در اشکال دارویی مختلف در بازار دارویی در دسترس است.

اسپری فنیل افرین، قرص فنیل افرین و قطره بینی فنیل افرین

فرم‌های از فنیل افرین که در ایران موجود است به شرح زیر است:

  • فرم قطره‌ی بینی ۰.۵ ٪
  • قطره‌ی بینی ۰.۲۵٪
  • فرم اسپری بینی ۰.۵٪
  • اسپری بینی ۰.۲۵٪
  • فرم قطره‌ی چشمی ۰.۱۲٪
  • قطره‌ی چشمی ۵٪
  • قطره‌ی چشمی ۱۰٪
  • آمپول ۱۰ میلی‌گرم/ میلی‌لیتر

نمونه‌های دیگری از این دارو مثل قرص‌های جویدنی وجود دارد که در ایران موجود نیست.

نحوه عملکرد فنیل افرین به چه صورت است؟

فنیل افرین باعث تنگ شدن عروق خونی و در نتیجه کاهش احتقان می‌شود. نمونه‌های تزریقی این دارو با اثر روی عروق بزرگ بدن و تنگ کردن این عروق می‌تواند باعث افزایش فشار خون شود.

در واقع فنیل افرین با اثرات موضعی و سیستمیک روی گیرنده‌های سیستم سمپاتیک می‌تواند عضلات صاف عروق محیطی تحت تاثیر قرار دهد و باعث انقباض آنها شود.

نحوه مصرف قرص فنیل افرین برای درمان سینوزیت رو نمی‌دونی؟

مشاوره دارویی بگیر!

نحوه مصرف فنیل آفرین چیست؟

فنیل افرین باید دقیقاً طبق دستورالعمل روی برچسب یا همانطور که توسط دکتر شما تجویز شده است، استفاده شود. برای استفاده ایمن و موثر، این دستورالعمل‌های کلی را دنبال کنید:

  • قرص‌های خوراکی: قرص‌ها را به طور کامل با یک لیوان آب ببلعید. آنها را خرد نکنید یا نجوید.
  • اسپری بینی: قبل از استفاده از اسپری بینی، فین کنید. دستورالعمل‌های دوز خاص ارائه شده همراه با محصول را دنبال کنید.
  • قطره‌های چشمی: قبل از استفاده از قطره دست‌های خود را بشویید. سر خود را به عقب خم کنید، پلک پایین خود را پایین بکشید و تعداد قطره‌های تجویز شده را در چشم بریزید.

قرص فنیل افرین هیدروکلراید برای چیست؟ (موارد مصرف فنیل افرین)

داروی فنیل افرین در بهبود علائم سرماخوردگی و آنفولانزا، علائم الرژی شدید، علائم سینوزیت و موارد مشابه استفاده می‌شود. کاربرد این دارو در از بین بردن گرفتگی و احتقان در بینی، چشم‌ها و گوش‌هاست. همچنین این دارو می‌تواند در کاهش التهاب و تورم هم موثر باشد و باعث گشاد شدن مردمک‌ها شود.

از آمپول‌های موجود فنیل افرین به صورت تزریق عضلانی، زیر جلدی و یا وریدی برای کاهش فشار خون و شوک استفاده می‌شود. همچنین از فرم تزریقی فنیل افرین برای نامنظمی‌های ضربان قلب از جمله تاکی‌کاردی فوق بطنی، به صورت وریدی در بیمارستان استفاده می‌شود.

توجه داشته باشید، فنیل افرین تنها می‌تواند به بهبود علائم ناشی از بیماری کمک کند ولی در درمان بیماری نقشی ندارد. در صورتیکه این دارو به صورت تزریقی استفاده شود، می‌تواند اثرات سیستمیک ایفا کند و باعث افزایش فشار خون شود. بنابراین، در لیست زیر به مواردی از مصرف فنیل‌ افرین اشاره شده است:

  • افت فشار خون
  • گلوکوم زاویه باز
  • شوک
  • آلرژی بینی و فصلی
  • گشاد کردن مردمک چشم برای انجام اعمال جراحی یا معاینات چشمی
  • درمان گرفتگی بینی و سینوس‌ها
  • درمان نعوظ طولانی و دردناک

توجه داشته باشید لیست کامل نیست و فقط به موارد شایع اشاره شده است.

متن انگلیسی:
«Phenylephrine comes as a tablet, a liquid, or a dissolving strip to take by mouth. It is usually taken every 4 hours as needed.»
ترجمه متن:
«فنیل افرین به صورت قرص، شربت یا ساشه خوراکی موجود است. این دارو معمولا هر ۴ ساعت یکبار تجویز می‌شود.»

به نقل از medlineplus

دوزهای مختلف فنیل آفرین (فنیل افرین هیدروکلراید ۵ میلی گرم چیست؟)

دوز مصرفی دارو بر اساس وضعیت بیمار و تشخیص پزشک معالج  و همچنین علت تجویز دارو متفاوت است ولی به طور کلی دوز این دارو برای هر کدام از موارد زیر به شکل زیر است؛

احتقان و کیپ شدن بینی:

  • بزرگسالان: ۲ تا ۳ اسپری یا قطره از محلول ٪۰.۵ در هر بینی هر ۴ ساعت برای حداکثر ۳ تا ۴ روز
  • اطفال: بهتر است در کودکان کمتر از ۶ سال فقط با دستور پزشک استفاده شود.
  • اطفال ۶ تا ۱۲ سال: ۲ تا ۳ اسپری یا قطره از محلول ۰.۲۵٪ در هر بینی هر ۴ ساعت برای حداکثر ۳ تا ۴ روز
  • اطفال بالای ۱۲ سال: ۱ تا ۲ اسپری یا قطره از محلول ۰.۵٪ در هر بینی هر ۴ ساعت برای حداکثر ۳ تا ۴ روز

 احتقان و قرمزی چشم:

  • یک تا دو قطره از محلول ۰.۱۲٪ در چشم درگیر ۲ تا ۳ مرتبه در روز

جراحی چشم و گشاد کردن مردمک‌ها به مدت طولانی:

  • از محلول‌های ۵ و ۱۰ درصد استفاده می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر در مورد این دارو با متخصص گوش و حلق و بینی مشورت کنید. 

برای کاهش علائم آلرژی و گرفتگی بینی مشاوره بگیر!

عوارض فنیل افرین چیست؟

در زیر از برخی عوارض جانبی فنیل افرین صحبت شده است. توجه داشته باشید مصرف ممکن است عوارض دیگری داشته باشد که در این مطلب به آنها اشاره نشده است.

  • نامنظمی ضربان قلب (آریتمی)
  • سکته قلبی 
  • خونریزی‌های مغزی 
  • سردرد 
  • تاری دید 
  • واکنش‌های حساسیتی شدید مانند التهاب پوست (درماتیت) یا التهاب ملتحمه آلرژیک
  • بازگشت مجدد احتقان و گرفتگی بینی در صورت مصرف بیش از سه روز (rebound (congestion
  • حساسیت به نور
  • خشکی و سوزش بینی
  • عطسه
  • احتباس ادراری
  • تهوع و استفراغ
  • افزایش فشار خون
  • ادم ریوی

برای اطلاع از موارد مصرف، نحوه مصرف، عوارض و تداخلات دارویی این دارو بهتر است از سرویس مشاوره دارویی دکترتو استفاده کنید.

داروی فنیل افرین برای چیست؟
داروی فنیل افرین برای درمان علائم آلرژی، حساسیت و سینوزیت است.

موارد احتیاط و هشدار در مصرف فنیل افرین چیست؟

قبل از مصرف دارو در صورتیکه هرگونه سابقه حساسیت به فنیل افرین سودوافدرین یا سایر داروهای این دسته را دارید به پزشک خود اطلاع دهید. هر کدام از شرایط زیر را قبل از مصرف دارو با پزشک خود در میان بگذارید:

  • سابقه‌ی فشار خون بالا
  • هرگونه بیماری‌های قلبی و عروقی مانند اختلالات ضربان قلب، نارسایی قلبی، بیماری‌های میوکارد، بیماری‌های عروق کرونر و غیره
  • بیماری‌های کلیوی
  • آسیب‌های نخاعی 
  • بیماری‌های عروق محیطی
  • اختلالات تیروئید مثل هایپرتیروئیدی
  • دیابت
  • مشکلات روحی و روانی مانند اضطراب، افسردگی، اختلال دوقطبی و غیره
  • بیماری‌های پروستات و احتباس ادراری
  • بیماری‌های چشمی از جمله گلوکوم زاویه بسته

سایر نکاتی که در مصرف قطره و اسپری‌های فنیل افرین حائز اهمیت است:

  • اگر تعداد قطره‌ها زیاد است بین هر قطره ۵ دقیقه صبر کنید.
  • تنگ شدن برگشتی مردمک ممکن است در افراد مسن یک روز پس از درمان با فنیل افرین ایجاد شود.
  • در صورت تغییرات بینایی، بدتر شدن یا بازگشت علائم به پزشک خود مراجعه کنید.
  • تجویز وریدی دارو ممکن است باعث برادی کاردی شدید و کاهش برون‌ده قلبی شود، بنابراین بهتر است در بیماران مبتلا به برادی‌کاردی قلبی، نارسایی قلبی، بیماری‌های میوکارد یا بیماری‌های عروق کرونر شدید با احتیاط استفاده شود‌. همچنین ممکن است باعث افزایش فشار شریان ریوی شود.
  • در خصوص مصرف فنیل افرین در بارداری و شیردهی با پزشک خود مشورت کنید.
  • هرگز بیشتر از میزان تجویز شده دارو مصرف نکنید. زیرا مصرف بیش از حد دارو نه تنها علائم را بهبود نمی‌بخشد، بلکه می‌تواند باعث ایجاد عوارض جانبی جدی شود. به هیچ عنوان داروهای مصرفی خود را به سایر افراد ندهید، حتی اگر شرایط مشابهی دارند.

تداخلات دارویی فنیل افرین با سایر داروها

در زیر لیستی از داروهایی که می‌تواند با فنیل افرین اختلال ایجاد کند بیان شده است:

  • داروهای مهارکننده‌ی مونوآمین اُکسیداز (MOA) مانند سلژیلین، لینوزولاید و غیره

توجه داشته باشید که بین مصرف داروهای مهارکننده مونوآمین اکسیداز و فنیل افرین باید حداقل ۲ هفته زمان باشد.

  • قرص‌های ضد افسردگی سه حلقه‌ای مانند آمی‌تریپتیلین
  • داروهای فشار خون مانند متیل دوپا 
  • بتابلاکرها مثل متورال‌، پروپرانولول
  • کلسیم چنل بلاکرها مانند دیلتیازم، نیفیدیپین و غیره
  • دیگوکسین
  • داروهای درمان سردردهای میگرنی مانند سوماتریپتان
  • سایر داروهای ضد احتقان

توجه داشته باشید لیست بالا کامل نیست پس حتماً لیست داروهای مصرفی خود را در اختیار پزشک معالج خود قرار دهید. برای اطلاعات بیشتر در مورد این دارو با متخصص گوش و حلق و بینی مشورت کنید.

اطلاعات دارویی تکمیلی فنیل آفرین

در جدول زیر اطلاعات دارویی فنیل آفرین را آورده‌ایم:

اشکال داروییعوارضتداخل دارویی
اسپری بینی دکوفن ۰.۵% ۱۵ میلی لیترافزایش فشار خونآمفتامین
اسپری بینی دکوفن ۰.۲۵% ۱۵ میلی لیترسرگیجهکافئین
پمپ اسپری بینی دی بی-افرین ۰.۲۵% ۱۵ میلی لیترافزایش غیر عادی تعریقداروهای فشار خون
قطره بینی فنیل افرین رامین ۰.۵% ۱۰ میلی لیترسایر علائم تحریک سمپاتیکداروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای
قطره بینی نازوفرین ۰.۵% ۱۰ میلی لیتر—–بتابلاکرها
قطره چشمی نئوفرین ۵%—–—–
آمپول فنیل افرین بیکون ۱۰میلی گرم/میلی لیتر—–—–
اسپری بینی نازوفرین ۰.۲۵%—–—–
اشکال دارویی، عوارض و تداخلات دارویی فنیل افرین

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

داروی فنیل افرین برای درمان علائم سرماخوردگی، آنفولانزا، سینوزیت و برخی موارد دیگر کاربرد دارد، اما این دارو برای درمان این مشکلات و بیماری‌ها استفاده نمی‌شود. حتما قبل از استفاده از این دارو از مشاوره دارویی کمک بگیرید تا به عوارض آن دچار نشوید. همچنین می‌توانید برای دریافت این دارو از دکتر گوش و حلق و بینی و فوق تخصص آسم و آلرژی نوبت بگیرید. دکترتو این امکان را به شما می‌دهد تا از بهترین دکتر در اولین فرصت نوبت دریافت کنید. برای مشاوره آنلاین پزشک مورد نظر از لینک‌های زیر وارد شوید:

دکترتو مراقب سلامت شماست!

پرسش‌های متداول

عوارض جانبی شایع ممکن است شامل عصبی بودن، سرگیجه، افزایش فشار خون، بی قراری، سردرد، حالت تهوع و مشکل در خواب (بی‌خوابی) باشد. اگر عوارض جانبی شدید یا مداوم را تجربه کردید، مصرف را قطع کرده و با یک دکتر مشورت کنید.

دستورالعمل‌های دوز روی برچسب محصول یا همانطور که توسط دکتر شما تجویز شده است دنبال کنید. از دستورات توضیه شده فراتر نروید. طبق دستور از فرم خاص (قرص، اسپری بینی یا قطره چشم) استفاده کنید.

فنیل افرین در درجه اول برای از بین بردن احتقان بینی و سینوسی به عنوان یک ضد احتقان استفاده می‌شود. همچنین می‌تواند قرمزی چشم را در صورت استفاده به صورت قطره چشم کاهش دهد.

امتیاز شما به مقاله:
(3.4از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره فنیل افرین

  1. هانیخ گفت:

    سلام پسران ۲/۵ سالش دکتربرای گرفتگی بینی بهش داد که استفاده کردم البته گفت فقط ۳روز امروز روز دوم هست خوابید بیدارشد زیرچشمهاش ورم کرد آیا ازعوارض قطره هست ‌باید قطع کنم یا درمان رو ادامه بدم؟

  2. فوادیان گفت:

    سلام،دخترم ۲۷ماهشه،،ده روز گرفتگی بینی داره بدون آبریزش بینی ،،دکتر قطره نازوفرین داده،،هر ۴ساعت ۱تا۲قطره،،من به اشتباه یه بار بیشتر از ۲قطره ریختم تو بینیش،،مشکلی پیش میاد؟نگرانم

    1. همیار دکترِتو گفت:

      مشکلی در مصرف بیشتر قطره بوجود نمی آید.

  3. هادی گفت:

    باسلام فنیل آفرین یا قرص ادولت کلد داری مرفین هست ممنون میشم راهنمایی کنید سپاس

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      این داروها از رده داروهای آنتی هیستامین هستند و مورفین ندارند و به همین علت خواب آلودگی ایجاد می کند.

  4. مهسا گفت:

    سلام
    متخصص اطفال این قطره رو برای عفونت گوش کودک پنج ساله ام تجویز کرده روی قطره نوشته قطره بینی. با توجه به عفونت شدید گوش، این قطره باید داخل گوش ریخته بشه یا گوش؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      این قطره بینی است و برای گرفتی بینی فرزند شما ممکنه تجویز شده باشد و در درمان عفونت گوش کاربردی ندارد.

      1. رحیمی گفت:

        من این دارو رو ریختم تو گوشش بچشم
        ضرر نداره براش

        1. همیار دکترِتو گفت:

          ضرری ندارد و این دارو در بینی استفاده می شود.

    2. محمود غ گفت:

      درود. من با۵۵سال سن ۳۳سال است که فنیل آفرین استفاده میکنم. هنوز راهی برای آلرژی که دارم پیدا نکرده ام. پیشنهادی برای من دارید؟

  5. ثنا گفت:

    سلام وقت بخیر من همیشه که سرما میخوردم از فنیل افرین استفاده میکردم حتی شده به مدت ده روز چندین سال برای سرماخوردگیام استفادش کردم
    هیچوقت عوارض احتقان نداشت برام و بعد مریضیم خوب میشدم.
    اما چندماه پیش که درگیر کرونا شدم دیگه به هیچ عنوان بینیم بدون قطره باز نمیشه و نمیدونم چی کنم ۵ساله هم بینیم رو عمل کردم

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      مصرف بیش از حد دارو نه تنها علائم را بهبود نمی بخشد، بلکه می تواند باعث ایجاد عوارض جانبی جدی شود. احتقان بینی به علت التهاب ایجاد شده در مجاری تنفسی بوده که ممکن است مدت زیادی طول بکشد. برای درمان مناسب نیازه به متخصص گوش حلق و بینی مراجعه کنید.
      متخصص گوش و حلق و بینی

  6. فاطمه نظري گفت:

    الان چند روزه نوزادم خیلی بینی هایش چفت میشوند از این قطره استفاده می کنم ولی تا نیم ساعت اثر گذاره دوباره باید استفاده کنم لطفاً چکار کنم نمیتونه نفس بکشه

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      استفاده زیاد از این قطره مورد تایید پزشکان نیست. متخصص اطفال نوزاد شما را ویزیت کند. ممکنه نیاز به مصرف قطره های دیگر باشد که به شما پیشنهاد می شود.
      متخصص کودکان

  7. شهرزاد گفت:

    سلام من چهار ماه عمل بینی انجام دادم سوراخ سمت چپ بیشتر اوقات کیپ هستش و در طول روز اگر باز بشه ۴۰ درصد میتونم نفس بکشم دم بهتر ولی بازم از سوراخ چپ کیپه لطفا اگر علائم یا مشکلی که باعث شده رو بهم بگین ممنون میشم

  8. Mehdi گفت:

    سلام
    مصرف فنیل آفرین ۰/۵ برای کودک ۵ ساله فقط در موقع سرماخوردگی که گرفتگی بینی داره در کوتاه مدت مشکلی نداره؟

  9. فرزاد گفت:

    سلام وقت عالی بخیر جسارتا مصرف طولانی مدت این دارو میتونه باعث سکته مغزی و نازک شدن رگ ها بشه

    من مصرف دماغی هرویین دارم و بخاطر باز شدن بینی هر ۲ روز باید یک عدد قطره بینی ۲۵ صدم رو با اب قاطی کنم و بریزم

  10. Mr گفت:

    با سلام ، بنده حدودا ۱ سال از این قطره استفاده کردم ، و به دکتر هم که مراجعه کردم، گفتند که باید بینی عمل بشه اما به دلیل کم بودن سن و نرسیدن به ۱۸ سال گفتند تا پایان رشد بینی‌ نمیشه عمل جراحی انجام داد . میخواستم بدونم که استفاده این دارو تا یک سال دیگر باعث آسیب میشه ؟

    با سپاس