فهرست مطالب
خشکی گلو هنگام بیدار شدن یکی از شکایات رایج است و میتواند بر کیفیت خواب و راحتی فرد در طول روز اثر بگذارد. علت خشکی گلو در خواب اغلب کاهش ترشح بزاق در شب، تنفس دهانی یا قرار گرفتن در محیطهای کمرطوبت است. با این حال، عوامل متعددی مانند گرفتگی بینی، خروپف، آلرژیها، رفلاکس معده، مصرف برخی داروها و اختلالات تنفسی مانند آپنه خواب نیز میتوانند به تحریک یا خشک شدن مخاط گلو منجر شوند. شرایط بدنی، محیطی و رفتاری بر این علامت تأثیر میگذارند. شناخت دقیق این عوامل برای مدیریت بهتر و کاهش بروز خشکی صبحگاهی اهمیت دارد. در صورتی که خشکی گلو در خواب آزاردهنده شده است، میتوانید از طریق دکترتو با متخصص در ارتباط باشید.
دلیل خشکی گلو در خواب چیست؟
کمآبی بدن یکی از علل رایج خشکی دهان و گلو است و میتواند با علائمی مانند سردرد و احساس تشنگی همراه باشد. علاوه بر آن، تنفس از راه دهان یا قرار گرفتن در محیطی با هوای خشک هم باعث خشک شدن مخاط گلو میشود. از آنجا که ترشح بزاق بهطور طبیعی در طول شب کاهش مییابد، خشکی گلو معمولاً در ساعات اولیه صبح بیشتر احساس میشود.
رفلاکس معده (GERD) نیز با بازگشت اسید به مری و گلو، بهویژه در حالت درازکش، میتواند موجب سوزش سردل و گلودرد صبحگاهی شود. خروپف و آپنه خواب نیز با خشکی دهان و گلو ارتباط دارند. تنفس دهانی و ارتعاش بافتهای گلو هنگام خروپف میتواند مخاط را تحریک کند. استفاده از دستگاه CPAP در درمان آپنه خواب گاهی باعث خشکی دهان میشود، هرچند در بسیاری از افراد علائم کاهش مییابد.
آلرژیها با ایجاد گرفتگی بینی منجر به تنفس دهانی میشوند و برخی آنتیهیستامینها نیز تولید بزاق را کاهش میدهند. همچنین آلودگی هوا، گردوغبار، هوای سرد یا خشک، استفاده بیشازحد از صدا و سیگار کشیدن یا قرار گرفتن در معرض دود سیگار از دیگر عوامل شایع تحریک و خشکی گلو هستند. در ادامه علت خشکی گلو را مفصلتر توضیح دادهایم.
| علت خشکی گلو در خواب | توضیح کوتاه | نشانههای همراه |
|---|---|---|
| تنفس دهانی | عبور هوا از دهان باعث خشک شدن مخاط گلو میشود. | خشکی دهان، بیدار شدن با گلودرد، خروپف |
| هوای خشک اتاق | رطوبت کم محیط، رطوبت طبیعی گلو را کاهش میدهد. | خارش گلو، خشکی بینی، بدتر شدن علائم در زمستان |
| گرفتگی بینی | فرد به دلیل بسته بودن بینی، در خواب از دهان نفس میکشد. | آبریزش بینی، آلرژی، احساس سنگینی سینوسها |
| کمآبی بدن | کم بودن مایعات بدن، خشکی دهان و گلو را بیشتر میکند. | تشنگی، سردرد، خشکی لبها |
| خروپف | ارتعاش بافتهای گلو و تنفس دهانی باعث تحریک حلق میشود. | خواب ناآرام، گلودرد صبحگاهی، خستگی روزانه |
| رفلاکس معده | برگشت اسید معده در حالت درازکش، گلو را تحریک میکند. | سوزش سردل، طعم ترش دهان، گرفتگی صدا |
| مصرف بعضی داروها | بعضی داروها تولید بزاق را کم میکنند. | خشکی دهان، احساس چسبندگی در دهان |
| آپنه خواب | وقفههای تنفسی و تنفس دهانی میتوانند خشکی گلو ایجاد کنند. | خفگی در خواب، خروپف شدید، خوابآلودگی روزانه |
1. خواب با دهان باز و تنفس دهانی
یکی از شایعترین علل خشکی گلو در خواب، تنفس از طریق دهان است که اغلب با گرفتگی بینی، آلرژی یا انحراف تیغه بینی همراه است. زمانی که هوا مستقیماً از دهان عبور میکند، رطوبت طبیعی مخاط کاهش یافته و بافت حلق در معرض جریان هوای خشک قرار میگیرد. این وضعیت بهویژه در طول چند ساعت خواب مداوم منجر به خشکی قابل توجه صبحگاهی میشود.
تنفس دهانی همچنین ممکن است کیفیت خواب را کاهش دهد، زیرا با افزایش احتمال خروپف و اختلال در جریان هوایی همراه است. اصلاح علت زمینهای مانند درمان آلرژی یا بهبود گرفتگی بینی میتواند نقش مهمی در کاهش خشکی گلو داشته باشد.

2. خر و پف و خشکی گلو
خروپف و گلودرد اغلب دست در دست هم دارند و عوامل خطر مشترکی مانند سیگار کشیدن، چاقی و آپنه انسدادی خواب دارند. تنفس از طریق دهان در افراد خروپفکننده شایع است و این امر باعث خشک شدن مخاط میشود. علاوه بر این، ارتعاشات مکرر بافت نرم حلق در هنگام خروپف هم موجب تحریک و التهاب موضعی میشود.
اگر خشکی گلو با خستگی روزانه، خواب ناآرام یا وقفههای تنفسی همراه باشد، باید احتمال آپنه خواب بررسی شود. درمان مناسب اختلالات خواب میتواند علاوه بر بهبود کیفیت خواب، خشکی گلو را نیز کاهش دهد.
3. هوای خشک اتاق خواب
در ماههای سردتر، سیستم گرمایش خانه رطوبت داخلی محیط را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد و غشاهای مخاطی بینی و گلو را خشک میکند. این اتفاق به خصوص در زمستان رایج است و باعث خارش و ناراحتی گلو میشود. هوای خشک باعث افزایش تبخیر رطوبت از سطح مخاط میشود.
استفاده از دستگاه بخور یا مرطوبکننده هوا میتواند رطوبت نسبی اتاق را متعادل کرده و علائم صبحگاهی را کاهش دهد. حفظ رطوبت محیط بین 30 تا 50 درصد معمولاً برای سلامت مخاط تنفسی مناسب در نظر گرفته میشود.
4. گرفتگی بینی هنگام خواب
خوابیدن به پشت میتواند گرفتگی بینی را تشدید کند، زیرا مخاط در سینوسها جمع میشود و جریان هوا را مسدود میکند. در نتیجه، فرد به طور ناخودآگاه از دهان نفس میکشد که این موضوع منجر به خشکی گلو میشود. آلرژیها و عفونتهای ویروسی هم میتوانند این وضعیت را بدتر کنند.
خوابیدن با سر بالاتر از بدن، تخلیه مخاط را تسهیل میکند و از ایجاد گرفتگی در طول شب جلوگیری میکند. درمان علت زمینهای مانند رینیت آلرژیک نیز در کاهش تنفس دهانی و خشکی صبحگاهی مؤثر است. اگر مدام دچار خشکی گلو در خواب میشوید میتوانید با بهترین دکتر گوش و حلق و بینی ایران مشورت کنید.
5. کم آبی بدن قبل از خواب
کم آبی بدن میتواند باعث خشکی دهان و علائم دیگری مانند سردرد یا تشنگی شود. به عنوان بخشی از نوسانات طبیعی ریتم شبانهروزی، بزاق کمتری در شب ترشح میشود. بنابراین خشکی گلو ممکن است در صبح بیشتر قابل توجه باشد. اگر مصرف مایعات در طول روز کافی نباشد، این حالت تشدید میشود.
6. مصرف بعضی داروها قبل خواب
برخی داروها، از جمله آنتیهیستامینها، داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد اضطراب و برخی داروهای فشار خون تولید بزاق را کاهش میدهند. این اثر که به نام خشکی دهان دارویی شناخته میشود، ممکن است در طول شب برجستهتر باشد.
کاهش بزاق نه تنها موجب خشکی گلو میشود، بلکه خطر پوسیدگی دندان و عفونتهای دهانی را نیز افزایش میدهد. در صورت بروز علائم آزاردهنده، مشورت با پزشک برای تنظیم دوز یا تغییر دارو توصیه میشود.

7. رفلاکس معده هنگام خواب
رفلاکس معده میتواند باعث ناراحتی گلو در صبح شود. در حالت درازکش، احتمال بازگشت اسید افزایش مییابد و مخاط قسمت پایین گلو تحریک میشود. این موضوع میتواند به احساس سوزش، گرفتگی صدا و سرفه صبحگاهی منجر شود.
افراد مبتلا ممکن است سوزش سردل، طعم ترش در دهان یا احساس گیر کردن چیزی در گلو را تجربه کنند. پرهیز از مصرف وعدههای سنگین قبل از خواب و بالا نگه داشتن سر هنگام خواب میتواند علائم شبانه را کاهش دهد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت verywellhealth
People with Sjögren’s often report dry throat along with dry mouth, dry nose, swallowing problems, and eye irritation. The sensation of dry throat and mouth may cause you to wake up frequently during the night to drink water.If you have Sjögren’s disease, it may help to keep a humidifier in your room at night
ترجمه فارسی:
افراد مبتلا به بیماری شوگرن اغلب خشکی گلو را همراه با خشکی دهان، خشکی بینی، مشکلات بلع و سوزش چشم گزارش میکنند. احساس خشکی گلو و دهان ممکن است باعث شود که شما در طول شب مرتباً برای نوشیدن آب از خواب بیدار شوید. اگر به بیماری شوگرن مبتلا هستید، شاید استفاده از دستگاه بخور در اتاقتان در طول شب مفید باشد.
8. آپنه خواب
افراد مبتلا به آپنه خواب بیشتر احتمال دارد هنگام بیدار شدن خشکی دهان را تجربه کنند و شدت خشکی معمولاً با شدت اختلال تنفسی مرتبط است. تنفس دهانی مکرر در طول وقفههای تنفسی میتواند مخاط دهان و گلو را خشک کند.
چاقی میتواند خطر آپنه انسدادی خواب را افزایش دهد و آپنه خواب ممکن است با خشکی دهان یا گلودرد صبحگاهی همراه باشد. ارزیابی تخصصی و درمان مناسب میتواند علاوه بر کاهش خطرات قلبیعروقی، علائم خشکی صبحگاهی را هم بهبود بخشد.
نتیجه گیری
خشکی گلو در خواب معمولاً نتیجه ترکیبی از کاهش طبیعی بزاق شبانه، تنفس دهانی و کمبود رطوبت محیط است، اما عوامل دیگری مانند آلرژیها، رفلاکس معده، برخی داروها، خروپف و آپنه خواب نیز میتوانند نقش مهمی داشته باشند. رفع گرفتگی بینی، حفظ رطوبت اتاق، نوشیدن مایعات کافی، تنظیم داروها و اصلاح وضعیت خواب از جمله اقداماتی هستند که میتوانند شدت این مشکل را کاهش دهند. توجه به علائمی مانند خستگی روزانه، وقفههای تنفسی یا گلودرد مداوم ضروری است، زیرا ممکن است نشاندهنده اختلالات جدیتری باشد. در صورت تداوم خشکی گلو، ارزیابی پزشکی برای تعیین علت زمینهای و انتخاب درمان مناسب توصیه میشود. پزشک به شکل دقیقتری اقدام به بررسی علت خشکی گلو در خواب میکند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!

