خون در ادرار یا هماچوری نشانه چیست؟ – مجله سلامت دکترتو

خون در ادرار یا هماچوری نشانه چیست؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید
  • هماچوری یا خون در ادرار به وجود گلبول‌های قرمز در ادرار گفته می‌شود که می‌تواند قابل مشاهده (ماکروسکوپی) یا فقط در آزمایش مشخص شود (میکروسکوپی).
  • شایع‌ترین علل هماچوری شامل عفونت ادراری، سنگ کلیه، بزرگ‌شدن پروستات در مردان و عفونت کلیوی است.
  • تشخیص با آزمایش ادرار، تصویربرداری (سونوگرافی یا سی‌تی اسکن) و گاهی سیستوسکوپی انجام می‌شود.
  • درمان کاملاً به علت زمینه‌ای بستگی دارد؛ از آنتی‌بیوتیک برای عفونت تا سنگ‌شکن یا جراحی برای سنگ‌های بزرگ.
  • وجود هر مقدار خون در ادرار غیرطبیعی است و باید توسط پزشک بررسی شود، به‌ویژه اگر با تب، درد شدید یا انسداد ادرار همراه باشد.
approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 13 دقیقه
خون در ادرار یا هماچوری نشانه چیست و چگونه درمان میشود؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

خون در ادرار یا هماچوری به معنی مشاهده رگه‌ یا لخته‌های خون در ادرار است. این اتفاق معمولا به ۲ شکل رخ می‌دهد: زمانی که می‌توانید تکه‌هایی خون را در ادرار ببینید (هماچوری ماکروسکوپی) و زمانی که نمی‌توانید اثری از خون در ادرار ببینید اما گلبول‌های قرمز در آن وجود دارند و با معاینات آزمایشگاهی مشخص می‌شوند (هماچوری میکروسکوپی). عفونت ادراری، سنگ کلیه و مثانه، بیماری‌های کلیوی، مشکلات پروستات و بعضی بیماری‌های دستگاه ادراری از علت‌های شناخته‌شده آن هستند. در برخی افراد نیز خون در ادرار بدون درد و علامت دیگری دیده می‌شود و به بررسی پزشکی نیاز دارد. درمان به علت زمینه‌ای بستگی دارد و نمی‌توان برای همه افراد یک روش درمانی واحد در نظر گرفت. در این مقاله از دکترتو، انواع هماچوری، علت‌ها، روش تشخیص، درمان و مواردی که نیاز به مراجعه فوری دارند را بررسی می‌کنیم. اگر به دنبال درمان این مشکل هستید، می‌توانید از پزشک متخصص شهر خود مثل دکتر کلیه و نفرولوژی تهران یا دکتر اورولوژی تهران کمک بگیرید.

doctoreto-App-gifdoctoreto-App-gif

خون در ادرار یا هماچوری چیست؟

خون در ادرار یا هماچوری (hematuria) به وجود گلبول‌های قرمز در ادرار گفته می‌شود. وجود خون در ادرار ممکن است با چشم قابل مشاهده باشد یا فقط در آزمایش مشخص شود. دیدن خون در ادرار همیشه به معنی وجود یک بیماری جدی نیست، اما باید علت آن بررسی شود.

هماچوری اصطلاح پزشکی‌ست که از کلمات یونانی haima (خون) و uron (ادرار) گرفته شده است. به عبارت دیگر، هماچوری زمانی رخ می‌دهد که گلبول‌های قرمز خون به دلیل آسیب، التهاب، یا بیماری‌‌های دستگاه ادراری وارد ادرار شوند. این خونریزی می‌تواند از کلیه‌ها، حالب‌ها، مثانه، مجرای ادرار و در مردان گاهی از پروستات منشأ بگیرد.

هماچوری در ادرار ممکن است به صورت تغییر رنگ ادرار یا وجود خون در آزمایش دیده شود. این وضعیت به خودی خود یک بیماری مستقل نیست. در واقع، تغییر رنگ ادرار همیشه به معنی هماچوری نیست؛ بعضی غذاها و داروها نیز می‌توانند رنگ ادرار را تغییر دهند. بنابراین اصطلاح بیماری هماچوری بیشتر برای توصیف این وضعیت به کار می‌رود و علت اصلی باید جداگانه مشخص شود. در بعضی افراد مقدار خون بسیار کم است و ادرار از نظر ظاهری طبیعی باقی می‌ماند. در این حالت، آزمایش می‌تواند وجود گلبول‌های قرمز را مشخص کند.

متن انگلیسی:
Blood in your urine (wee), also called haematuria, is common. It might be found on a urine test, or you might notice it yourself
ترجمه فارسی:
خون در ادرار، که به آن هماچوری نیز گفته می‌شود، شایع است. ممکن است خون در آزمایش ادرار مشخص شود یا خودتان متوجه وجود آن در ادرار شوید.

به نقل از سایت healthdirect

عکس ادرار خونی

عکس ادرار خونی
ادرار خونی می‌تواند قرمز تیره، قرمز روشن یا قهوه‌ای باشد.

رنگ طبیعی ادرار معمولاً زرد روشن است. وجود خون می‌تواند رنگ ادرار را به صورتی، قرمز یا قهوه‌ای تغییر دهد. بنابراین ادرار قهوه ای همیشه به معنای وجود خون نیست و برای تشخیص دقیق، آزمایش ادرار اهمیت دارد. در هماچوری شدیدتر ممکن است رگه یا لخته خون نیز در ادرار دیده شود. با این حال، ظاهر ادرار به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست و در بسیاری از موارد انجام آزمایش ادرار ضروری است.

انواع هماچوری یا خون در ادرار کدامند؟

انواع هماچوری یا وجود خون در ادرار بر اساس قابل مشاهده بودن به ۲ گروه اصلی، هماچوری ماکروسکوپی (گروس) و هماچوری میکروسکوپی طبقه‌بندی می‌شود. هر کدام از آنها نشان‌دهنده بیماری خاصی هستند و نیاز به ارزیابی بالینی و درمان مناسب دارند:

  • هماچوری ماکروسکوپی یا گروس: خون با چشم دیده می‌شود و ادرار ممکن است قرمز، صورتی یا قهوه‌ای شود. در موارد شدیدتر، رگه یا لخته خون نیز دیده می‌شود.
  • هماچوری میکروسکوپی: مقدار خون کم است و با چشم دیده نمی‌شود، اما در آزمایش ادرار گلبول قرمز مشاهده می‌شود.

اصطلاح هماچوری خوش خیم نیز در برخی شرایط برای ادرار خونی به کار می‌رود که پس از بررسی، علت جدی برای آن پیدا نمی‌شود؛ با این حال، تشخیص خوش‌خیم بودن آن باید پس از ارزیابی توسط پزشک انجام شود.

متن انگلیسی:
Sometimes, you can’t see the blood in your urine. With microscopic hematuria, only a lab test can find the red blood cells
ترجمه فارسی:
گاهی خون در ادرار با چشم دیده نمی‌شود. در هماچوری میکروسکوپی، تنها آزمایش ادرار می‌تواند وجود گلبول‌های قرمز خون در ادرار را مشخص کند.

به نقل از سایت webmd

هماچوری در کودکان

خون در ادرار کودکان دختر و پسر می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد و هرچند نسبت به برخی گروه‌های سنی بزرگسال ممکن است الگوی متفاوتی داشته باشد، اما هر مورد مشاهده خون در ادرار کودک نیاز به بررسی تخصصی دارد. عفونت ادراری، سنگ‌های کلیه و مجاری ادراری، التهاب کلیه، ضربه و برخی بیماری‌های ارثی مانند سندرم آلپورت از علت‌های احتمالی هستند. دفع خون در ادرار کودکان دختر و پسر را نمی‌توان فقط بر اساس جنسیت مشخص کرد و باید علائم همراه و نتیجه آزمایش بررسی شود. برای مثال، عفونت ادراری در کودک می‌تواند با تب، سوزش ادرار یا تکرر ادرار همراه باشد.

وجود خون در ادرار نوزاد پسر یا دختر، به ارزیابی متخصص اورولوژی یا نفرولوژی نیاز دارد؛ به‌ویژه اگر همراه با تب، بی‌قراری، کاهش ادرار یا تغییر وضعیت عمومی کودک باشد. همچنین وجود خون در ادرار کودک ۴ ساله نیاز به بررسی علت دارد. بسته به شرایط کودک ممکن است آزمایش ادرار، کشت ادرار، سونوگرافی یا بررسی‌های دیگر لازم باشد.

دفع خون در ادرار در بارداری

اگر باردار هستید و خون در ادرار خود مشاهده می‌کنید یا پزشک در آزمایش ادرار وجود خون را تشخیص داده است، باید علت آن به‌دقت بررسی شود. دلایل شایع خون در ادرار در بارداری عبارتند از:

  • عفونت دستگاه ادراری (UTI): یکی از شایع‌ترین دلایل هماچوری که معمولاً به دلیل رشد باکتری‌ها در دستگاه ادراری ایجاد می‌شود.
  • سنگ کلیه: سنگ کلیه از علل احتمالی هماچوری و درد شدید پهلو در بارداری است و در صورت وجود این علائم باید حتماً بررسی شود.
  • اختلالات کلیوی: هماچوری می‌تواند نشانه بیماری‌های کلیوی مانند گلومرولونفریت باشد.

برای جلوگیری از عوارض احتمالی، ارزیابی و درمان سریع توسط متخصص اورولوژی یا نفرولوژی ضروری است. در صورت بروز خون در ادرار در بارداری، باید علل اصلی چون عفونت، سنگ و بیماری‌های کلیوی بررسی شوند و در صورت وجود علائم دیگری مانند افزایش فشار خون، سردرد یا ورم، احتمال پره‌اکلامپسی نیز ارزیابی شود.

با مشکل خون در ادرار داری سر و کله می‌زنی؟

برای تشخیص علت آن همین الان نوبت بگیر.

علائم ادرار خونی چیست؟

خود هماچوری همیشه علامت ایجاد نمی‌کند و ممکن است فرد فقط متوجه تغییر رنگ ادرار شود. علائم همراه به علت خونریزی بستگی دارند. برای مثال، در عفونت ادراری ممکن است سوزش ادرار، تکرر ادرار، احساس فوریت برای دفع ادرار و درد زیر شکم ایجاد شود. اگر عفونت به کلیه‌ها رسیده باشد، تب، لرز، درد پهلو و تهوع نیز ممکن است وجود داشته باشد.

سنگ کلیه یا حالب معمولاً با درد شدید پهلو یا کمر همراه است که ممکن است به کشاله ران انتشار پیدا کند. وجود لخته‌های بزرگ خون نیز می‌تواند جریان ادرار را مختل و باعث درد لگنی یا مثانه شود. در جدول زیر علائم همراه و علت احتمالی در دفع خون در ادرار آورده شده است.

علامت اصلیعلائم همراهعلت‌های احتمالی
تغییر رنگ ادرار به قرمز یا قهوه‌ایممکن است بدون درد باشدهماچوری
درد یا فشار در لگن و مثانهکاهش یا قطع جریان ادرارلخته و انسداد ادراری
سوزش و تکرر ادرارفوریت در دفع، درد زیر شکمعفونت ادراری یا مثانه
درد شدید پهلو یا کمرانتشار درد به کشاله ران، تهوعسنگ کلیه یا حالب
درد پهلو همراه با تب و لرزتهوع، ضعف یا بی‌حالیعفونت کلیه
خون در ادرار بدون دردممکن است علامت دیگری وجود نداشته باشدبرخی بیماری‌های کلیه یا مجاری ادراری
مشاهده شن‌ریزه یا سنگ در ادراردرد پهلو یا کمرسنگ کلیه یا مجاری ادراری
خستگی و ضعفگاهی همراه با خونریزی قابل‌توجهکم‌خونی یا بیماری زمینه‌ای
علائم مربوط به علت‌های خون در ادرار

خون در ادرار نشانه چیست؟

علت خون در ادرار می‌تواند از مشکلات ساده و قابل‌درمان مانند عفونت ادراری تا بیماری‌های مهم‌تر دستگاه ادراری ناشی شود. برای تشخیص علت، سن، جنسیت، علائم همراه، سابقه پزشکی و نتیجه آزمایش‌های ادرار و در صورت نیاز تصویربرداری بررسی می‌شود. از شایع‌ترین دلیل خون در ادرار می‌توان به عفونت ادراری یا کلیه، سنگ کلیه یا مثانه، بزرگ شدن پروستات، ضربه به دستگاه ادراری، ورزش شدید، برخی بیماری‌های کلیوی، مصرف بعضی داروها و بیماری‌های دستگاه ادراری اشاره کرد.

علت وجود خون در ادرار همیشه یک بیماری خطرناک نیست، اما مشاهده واضح خون، تکرار آن یا همراهی با علائمی مانند درد، تب، کاهش وزن یا اختلال در دفع ادرار نیاز به بررسی پزشکی دارد. همچنین دلایل هماچوری بر اساس محل خونریزی و بیماری زمینه‌ای متفاوت است؛ بنابراین نمی‌توان تنها بر اساس رنگ ادرار علت را مشخص کرد. در جدول زیر علل هماچوی و ادرار خونی آورده شده است.

علت احتمالیعلائم یا نشانه‌های همراهنکته مهم
عفونت ادراری یا کلیهسوزش، تکرر ادرار، فوریت، تب و لرزاز علل شایع هماچوری است
سنگ کلیه یا مثانهدرد شدید پهلو یا کمر، تهوع، درد هنگام دفع ادرارممکن است باعث لخته یا خون واضح در ادرار شود
بزرگ شدن پروستاتضعف جریان ادرار، تکرر یا دشواری در شروع ادراربیشتر در مردان میانسال و مسن دیده می‌شود
بیماری‌های کلیویتورم، فشار خون بالا، دفع پروتئین در ادرارگاهی هماچوری تنها علامت اولیه است
ضربه به دستگاه ادراریدرد یا خونریزی پس از آسیبنیاز به بررسی شدت آسیب دارد
ورزش شدیدخون در ادرار پس از فعالیت شدیدمعمولاً موقتی است، بررسی توسط پزشک
برخی داروهاممکن است بدون علامت دیگری دیده شودبعضی داروها خطر خونریزی را افزایش می‌دهند
تومورهای دستگاه ادراریگاهی خون در ادرار بدون دردبررسی پزشکی در افراد دارای عوامل خطر ضروری است
علت هماچوری و ادرار خونی
اینفوگرافی خون در ادرار
خون در ادرار چیست و چه علتی دارد؟

علت وجود خون در ادرار زنان چیست؟

در زنان، عفونت ادراری از علت‌های شایع دفع خون در ادرار است و ممکن است با سوزش، تکرر ادرار و درد زیر شکم همراه باشد. سنگ‌های کلیه و مجاری ادراری نیز می‌توانند باعث خونریزی شوند. برای بررسی خون در ادرار زنان باید ابتدا مشخص شود خون واقعاً از دستگاه ادراری آمده یا ممکن است با خون قاعدگی یا خونریزی واژینال اشتباه شده باشد.

لخته خون در ادرار نشانه چیست؟

لخته خون در ادرار معمولاً نشان‌دهنده خونریزی قابل توجه‌تر در دستگاه ادراری است. عفونت، سنگ، آسیب، مشکلات پروستات و برخی بیماری‌های مثانه یا کلیه می‌توانند با تشکیل لخته همراه باشند. اگر لخته باعث انسداد مسیر خروج ادرار شود، فرد ممکن است دچار درد شدید، کاهش جریان ادرار یا ناتوانی در ادرار کردن شود. در این شرایط مراجعه فوری ضروری است.

لخته خون در ادرار زنان نشانه چیست؟

علت وجود لخته خون در ادرار زنان نیز می‌تواند عفونت، سنگ، بیماری‌های دستگاه ادراری یا خونریزی از بخش دیگری از دستگاه تناسلی باشد. به همین دلیل تشخیص منشأ خون اهمیت دارد و نباید هر نوع خون مشاهده‌شده را هماچوری قطعی در نظر گرفت.

خون در ادرار زنان نشانه چیست؟
خون در ادرار زنان می‌تواند به دلیل عفونت دستگاه ادراری اتفاق بیفتد.

علت وجود خون در ادرار مردان چیست؟

وجود خون در ادرار مردان ممکن است به دلیل تشکیل لخته خون در مثانه یا مجرای ادرار ناشی از تومورها، سنگ کلیه، یا تروما ایجاد شود. این وضعیت به‌طور کلی ناشی از خونریزی در دستگاه ادراری است. اگر خون در مجرای ادرار باقی بماند، لخته شده و در ادرار ظاهر می‌شود. وجود لخته‌های خونی می‌تواند نشان‌دهنده مشکلات اساسی مانند عفونت ادراری یا مشکلات پروستات (بزرگ شدن پروستات یا سرطان پروستات) باشد.

علت تکرر ادرار و خون در ادرار چیست؟

ادرار مکرر همراه با هماچوری معمولا به دلیل عفونت دستگاه ادراری ایجاد می‌شود. بیماری‌هایی مانند دیابت و مثانه بیش فعال نیز می‌توانند به افزایش دفعات ادرار کمک کنند اما اینها دلایل مستقیم وجود خون در ادرار نیستند. اما وجود خون در ادرار می‌تواند با مشکلات اساسی دیگری مانند بیماری کلیه یا حتی سرطان مثانه همراه باشد. سنگ‌های کلیه، عفونت کلیه و سرطان دستگاه ادراری از عوامل احتمالی ایجاد خون در ادرار هستند.

حالت تهوع و خون در ادرار نشانه چیست؟

همراهی تهوع با خون در ادرار، به‌ویژه در صورت وجود درد پهلو، می‌تواند در سنگ کلیه دیده شود. عفونت کلیه نیز ممکن است با تب، لرز، درد پهلو، تهوع و تغییرات ادرار همراه باشد. این ترکیب علائم به‌تنهایی به معنی یک بیماری جدی نیست، اما اگر با تب بالا، درد شدید، استفراغ مداوم یا کاهش ادرار همراه باشد، نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

درد زیر شکم و خون در ادرار نشانه چیست؟

درد زیر شکم همراه با خون در ادرار ممکن است در عفونت یا التهاب مثانه، سنگ‌های ادراری یا برخی مشکلات دیگر دستگاه ادراری دیده شود. اگر ادرار خونی بعد از رابطه جنسی مشاهده شود، باید مشخص شود که خون واقعاً از ادرار بوده یا از واژن آمده است. تکرار این حالت، وجود درد یا سوزش ادرار و مشاهده خون واضح نیاز به بررسی پزشکی دارد. برای بررسی دقیق علت، مراجعه به متخصص زنان یا اورولوژی توصیه می‌شود.

درد پهلو و خون در ادرار نشانه چیست؟

یکی از علت‌های شناخته‌شده این ترکیب، سنگ کلیه است؛ به‌خصوص اگر درد پهلو شدید و موجی باشد و به کشاله ران انتشار پیدا کند. عفونت کلیه نیز می‌تواند باعث درد پهلو و تغییرات ادرار شود و معمولاً با تب و لرز همراه است. برخی بیماری‌های کلیوی نیز می‌توانند با خون و گاهی پروتئین در ادرار همراه باشند. اگر درد شدید، تب یا کاهش ادرار وجود داشته باشد، ارزیابی سریع‌تر ضروری است.

سنگ کلیه و خون در ادرار ارتباط شناخته‌شده‌ای دارند. حرکت سنگ در مسیر ادراری می‌تواند باعث خراش یا تحریک بافت و در نتیجه ایجاد هماچوری شود. برای تشخیص ممکن است آزمایش ادرار و تصویربرداری مانند سونوگرافی یا CT لازم باشد.

چه داروهایی باعث تغییر رنگ ادرار به قرمز می‌ شوند؟
مصرف داروهایی مانند وارفارین می‌تواند باعث تغییر رنگ ادرار شود.

چه دارو هایی باعث تغییر رنگ ادرار به قرمز می‌‌شوند؟

هر ادرار قرمز یا قهوه‌ای الزاماً حاوی خون نیست. بعضی داروها می‌توانند رنگ ادرار را تغییر دهند. برای مثال، فنازوپریدین می‌تواند رنگ ادرار را نارنجی یا قرمز متمایل به نارنجی کند.

برخی داروها نیز با افزایش خطر خونریزی یا تحریک دستگاه ادراری ممکن است با هماچوری همراه شوند، اما نباید هر تغییر رنگ ناشی از دارو را خونریزی واقعی دانست. داروهای ضدانعقاد نیز می‌توانند احتمال خونریزی را افزایش دهند، ولی مشاهده خون در ادرار در فردی که این داروها را مصرف می‌کند همچنان نیاز به بررسی علت دارد.

عفونت ادراری و خون در ادرار نشانه چیست؟

عفونت ادراری می‌تواند باعث التهاب مخاط مجاری ادراری و ایجاد خون در ادرار شود. معمولاً علائمی مانند سوزش، تکرر، فوریت ادرار و درد زیر شکم نیز وجود دارند. در علایم عفونت ادراری اگر تب، لرز یا درد پهلو اضافه شود، احتمال درگیری کلیه مطرح می‌شود و باید سریع‌تر ارزیابی پزشکی انجام شود.

خون در ادرار و عفونت مثانه نشانه چیست؟

دفع خون در ادرار یکی از علائم عفونت مثانه است و معمولاً با سوزش، تکرر و احساس فوریت برای ادرار کردن همراه می‌شود. علائم عفونت مثانه ممکن است در افراد مختلف شدت متفاوتی داشته باشد. تشخیص بهترین دکتر مثانه ایران معمولاً با بررسی علائم و آزمایش ادرار و در صورت نیاز کشت ادرار انجام می‌شود. درمان عفونت باکتریایی معمولاً به آنتی‌بیوتیک مناسب نیاز دارد.

سرطان مثانه و خون در ادرار نشانه چیست؟

خون در ادرار، به‌خصوص هماچوری بدون درد، می‌تواند یکی از علائم سرطان مثانه باشد؛ اما وجود خون در ادرار به معنی ابتلا به سرطان نیست. عفونت و سنگ از علت‌های بسیار شایع‌تر هستند. خون قابل مشاهده یا تکرارشونده، به‌ویژه در افراد مسن‌تر یا افراد دارای عوامل خطر مانند مصرف سیگار، باید بررسی شود. علائم دیگری مانند تغییر در الگوی ادرار نیز ممکن است وجود داشته باشند. آشنایی با این علائم می‌تواند به تشخیص زودتر موارد مشکوک کمک کند.

دفع پروتئین در ادرار و دفع خون نشانه چیست؟

همراهی خون با پروتئین در ادرار می‌تواند در برخی بیماری‌های کلیوی دیده شود. اگر در آزمایش هم گلبول قرمز و هم پروتئین افزایش یافته باشد، پزشک ممکن است بررسی عملکرد کلیه و علت‌های مربوط به بافت کلیه را در نظر بگیرد. در چنین شرایطی بررسی دفع پروتئین در ادرار در کنار سایر نتایج آزمایش اهمیت دارد و نباید فقط بر اساس یک نتیجه آزمایش تشخیص قطعی داد.

خون در ادرار بدون درد نشانه چیست؟

خون در ادرار بدون درد ممکن است در برخی عفونت‌ها، بیماری‌های کلیوی، سنگ‌ها و بیماری‌های دستگاه ادراری دیده شود. در مواردی نیز فرد هیچ علامت دیگری ندارد و خون تنها در آزمایش مشخص می‌شود. هماچوری بدون درد را نمی‌توان فقط با توجه به نبود درد تعیین کرد. به‌خصوص در هماچوری واضح و بدون درد، پزشک باید علت‌های مهم‌تر دستگاه ادراری را نیز در نظر بگیرد.

خون در ادرار یا هماچوری چیست و چگونه تشخیص داده می‌شود؟

راه‌ های تشخیص ادرار خونی چیست؟

برای تشخیص علت ادرار خونی، پزشک ابتدا درباره زمان شروع خون، میزان آن، علائم همراه، داروهای مصرفی و سابقه سنگ یا بیماری‌های دستگاه ادراری سؤال می‌کند. سپس بر اساس شرایط فرد، آزمایش ادرار، آزمایش خون، کشت ادرار و روش‌های تصویربرداری یا بررسی مستقیم مثانه را درخواست می‌کند.

آزمایش ادرار برای بررسی گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید، پروتئین و سایر یافته‌های غیرطبیعی انجام می‌شود. وجود گلبول سفید می‌تواند با عفونت یا التهاب مرتبط باشد، اما به‌تنهایی تشخیص قطعی عفونت نیست. برای تفسیر wbc در آزمایش ادرار باید علائم، سایر نتایج آزمایش و در صورت نیاز کشت ادرار نیز بررسی شود.

Blood مثبت در آزمایش ادرار لزوماً به معنای وجود گلبول قرمز نیست و ممکن است در شرایط دیگری نیز دیده شود؛ بنابراین نتیجه نوار ادرار باید با بررسی میکروسکوپی تفسیر شود. بررسی rbc در آزمایش ادرار به مشخص شدن وجود و میزان گلبول‌های قرمز کمک می‌کند. کشت ادرار نیز در صورت شک به عفونت برای شناسایی عامل عفونت و انتخاب درمان مناسب انجام می‌شود.

در صورت نیاز، آزمایش خون برای بررسی عملکرد کلیه و شرایط مرتبط انجام می‌شود. سونوگرافی می‌تواند کلیه‌ها و مثانه و برخی سنگ‌ها یا انسدادها را بررسی کند. CT یا CT urography نیز در شرایطی که پزشک به تصویربرداری دقیق‌تر از دستگاه ادراری نیاز داشته باشد استفاده می‌شود. این روش با اشعه یونیزان انجام می‌شود و انتخاب آن به شرایط فرد بستگی دارد. سیستوسکوپی نیز امکان مشاهده مستقیم داخل مثانه و بررسی برخی علل هماچوری را فراهم می‌کند. تمام روش‌‌های تشخیص خون در ادرار در جدول زیر آمده است.

روش تشخیصیکاربرد اصلی
آزمایش ادراربررسی خون، RBC و WBC
کشت ادرارتشخیص عفونت
آزمایش خونبررسی عملکرد کلیه
سونوگرافیبررسی کلیه و مثانه
CT یا CT urographyبررسی دقیق دستگاه ادراری
سیستوسکوپیمشاهده داخل مثانه
روش‌های تشخیص خون در ادرار
آیا ادرار قهوه ای خطرناک است؟

بررسی rbc در آزمایش ادرار چگونه است؟

درمان خون در ادرار زنان و مردان چیست؟

درمان خون در ادرار به علت ایجاد آن بستگی دارد و ممکن است از درمان دارویی تا روش‌های مداخله‌ای یا جراحی متفاوت باشد. برای مثال، در عفونت باکتریایی دستگاه ادراری ممکن است آنتی‌بیوتیک مناسب تجویز شود. در سنگ‌های ادراری، بسته به اندازه و محل سنگ، ممکن است دفع خودبه‌خودی، دارو، سنگ‌شکنی یا جراحی لازم باشد.

در بیماری‌های پروستات نیز درمان بر اساس علت و شدت علائم انتخاب می‌شود. بیماری‌های کلیوی یا تومورهای دستگاه ادراری به درمان تخصصی متناسب با علت نیاز دارند. بنابراین در درمان خون در ادرار زنان و مردان، ابتدا باید علت خونریزی مشخص شود و سپس درمان مناسب انتخاب شود.

قرص و دارو برای ادرار خونی

داروهای درمان هماچوری یک گروه دارویی مشخص نیستند. پزشک با توجه به علت، داروی مناسب را انتخاب می‌کند. برای نمونه، در عفونت ادراری ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز شود. اگر بزرگی پروستات باعث هماچوری شده باشد، داروهایی مانند فیناستراید، دوتاستراید و تامسولوسین تجویز می‌شوند. مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک، مسکن یا داروهای گیاهی برای قطع خون در ادرار توصیه نمی‌شود؛ زیرا ممکن است علت اصلی همچنان باقی بماند. در برخی موارد، جراحی نیز ممکن است یک گزینه‌ی درمانی مناسب باشد.

درمان خانگی ادرار خونی یا هماچوری

در درمان سنتی خون در ادرار نباید جایگزین تشخیص پزشکی شد. نوشیدن مقدار مناسب مایعات، در صورت نداشتن محدودیت پزشکی، می‌تواند به حفظ آب بدن کمک کند، اما آب زیاد به‌تنهایی درمان هماچوری نیست. اگر علت خون در ادرار عفونت، سنگ، بیماری کلیه یا مشکل دیگری باشد، درمان باید متناسب با همان علت انجام شود. افراد مبتلا به بیماری کلیه، نارسایی قلبی یا برخی شرایط دیگر نیز ممکن است محدودیت مصرف مایعات داشته باشند؛ بنابراین افزایش شدید مصرف آب برای همه مناسب نیست.

درمان خون در ادرار زنان و مردان چیست؟
درمان خون در ادرار زنان و مردان به علت بیماری بستگی دارد.

آیا وجود خون در ادرار خطرناک است؟

وجود خون در ادرار همیشه به معنای یک بیماری خطرناک نیست، اما نباید آن را نادیده گرفت. هماچوری ممکن است در اثر عفونت ادراری، سنگ کلیه یا مثانه، بیماری‌های کلیوی یا مشکلات پروستات ایجاد شود و در برخی موارد نیز می‌تواند نشانه بیماری‌های جدی‌تر دستگاه ادراری باشد. حتی اگر خونریزی بدون درد یا فقط یک‌بار اتفاق افتاده باشد، بررسی علت آن اهمیت دارد.

اگر خون در ادرار همراه با درد شدید، تب و لرز، تهوع و استفراغ، ضعف یا سرگیجه، لخته خون یا مشکل در دفع ادرار باشد، مراجعه سریع به پزشک ضروری است. تشخیص علت هماچوری معمولاً با آزمایش ادرار و در صورت نیاز کشت ادرار، آزمایش خون، تصویربرداری یا سیستوسکوپی انجام می‌شود. بنابراین، در صورت مشاهده خون در ادرار بهتر است برای بررسی علت به بهترین دکتر اورولوژی ایران مراجعه کنید.

چه مقدار خون در ادرار خطرناک است؟

وجود هر مقدار خون در ادرار غیرطبیعی است و باید مورد ارزیابی قرار گیرد. اگر ادرار به رنگ قرمز روشن، صورتی، یا قهوه‌ای تغییر کند، برای چه مقدار خون در ادرار خطرناک است یک عدد یا حجم مشخص وجود ندارد که بتوان بر اساس آن خطر را تعیین کرد. حتی مقدار کم خون نیز ممکن است نیاز به بررسی داشته باشد و مقدار زیاد خون لزوماً شدت بیماری زمینه‌ای را مشخص نمی‌کند.

وجود خون قابل مشاهده، لخته یا خونریزی تکرارشونده اهمیت بیشتری دارد. اگر خون باعث انسداد جریان ادرار شود یا با درد شدید، تب و بدحالی همراه باشد، مراجعه فوری ضروری است.

ادرار خونی داری و فکر ‌می‌کنی بخاطر مثانته؟ از متخصص مشاوره بگیر.

چگونه می‌توان از خون در ادرار جلوگیری کرد؟

جلوگیری از هماچوری به معنای جلوگیری از علت اصلی بروز آن است.برای پیشگیری از عفونت ادراری، روزانه مقدار زیادی آب بنوشید. بلافاصله پس از مقاربت جنسی ادرار کنید و بهداشت را رعایت کنید. البته همه موارد هماچوری قابل پیشگیری نیستند، اما برخی اقدامات می‌توانند احتمال بعضی علت‌ها را کاهش دهند:

  • مصرف مایعات به میزان مناسب و متناسب با شرایط بدن
  • رعایت بهداشت و درمان به‌موقع عفونت‌های ادراری
  • پرهیز از مصرف خودسرانه داروها
  • رعایت توصیه‌های غذایی در صورت سابقه سنگ کلیه
  • پیشگیری از ضربه به کلیه و دستگاه ادراری
  • ترک سیگار برای کاهش عوامل خطر سرطان مثانه
  • پیگیری بیماری‌های کلیوی و پروستات در صورت وجود

در صورت مشاهده خون در ادرار، پیشگیری جایگزین بررسی علت نمی‌شود. پیشنهاد ما این است که به محض مشاهده علائم، به بهترین دکتر کلیه و نفرولوژی ایران مراجعه کنید.

پزشکان پیشنهادی

نتیجه گیری

خون در ادرار یا هماچوری می‌تواند از عفونت ادراری و سنگ تا بیماری‌های کلیوی و مشکلات دستگاه ادراری علت‌های مختلفی داشته باشد. گاهی خون با چشم دیده می‌شود و گاهی فقط در آزمایش ادرار مشخص می‌شود. وجود خون همیشه به معنی بیماری خطرناک نیست، اما به‌خصوص اگر تکرار شود، بدون درد باشد یا با لخته، درد شدید، تب یا اختلال در دفع ادرار همراه شود، باید بررسی شود. درمان نیز بر اساس علت انتخاب می‌شود و مصرف خودسرانه دارو یا درمان خانگی جای تشخیص پزشکی را نمی‌گیرد. در پلتفرم سلامت دیجیتال دکترتو امکان دریافت نوبت ویزیت حضوری یا مشاوره با بهترین پزشکان برای شما فراهم شده است.

 دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

تفاوت هماچوری و هموگلوبینوری در منشأ ماده‌ای است که در ادرار دیده می‌شود. در هماچوری، گلبول‌های قرمز وارد ادرار می‌شوند. در هموگلوبینوری، هموگلوبین آزاد در ادرار وجود دارد که معمولاً در اثر تخریب گلبول‌های قرمز در خون ایجاد می‌شود. آزمایش میکروسکوپی ادرار می‌تواند به افتراق این دو وضعیت کمک کند. بنابراین مثبت شدن Blood در نوار ادرار به‌تنهایی برای تشخیص هماچوری کافی نیست و باید با یافته‌های میکروسکوپی و شرایط بالینی تفسیر شود.

در بسیاری از موارد علت قابل درمان است، اما خون در ادرار کودک باید با توجه به سن و علائم همراه بررسی شود. عفونت، سنگ، التهاب کلیه، ضربه و بعضی بیماری‌های ارثی از علت‌های احتمالی هستند. اگر کودک تب، درد، تورم، کاهش ادرار یا بدحالی دارد، مراجعه پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

افرادی که سابقه سنگ کلیه یا عفونت‌های مکرر ادراری دارند، ممکن است بیشتر با هماچوری مواجه شوند. برخی بیماری‌های کلیوی، مشکلات پروستات و مصرف داروهای مؤثر بر انعقاد خون نیز می‌توانند اهمیت داشته باشند. سن بالاتر و مصرف سیگار از عوامل خطر مهم‌تری برای برخی بیماری‌های دستگاه ادراری، از جمله سرطان مثانه، هستند. با این حال، وجود عامل خطر به معنی ابتلای قطعی به بیماری نیست و هر مورد باید بر اساس علائم و آزمایش‌ها ارزیابی شود.

ایا وجود خون در ادرار در بارداری خطرناک است؟ خون در ادرار در دوران بارداری لزوماً نشانه یک وضعیت خطرناک نیست، اما باید علت آن مشخص شود. عفونت ادراری و سنگ از علت‌های احتمالی هستند. تب، درد پهلو، سوزش شدید، خون واضح یا کاهش ادرار در بارداری نیازمند ارزیابی سریع‌تر است.

امتیاز شما به مقاله:
(4از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
پزشکان پیشنهادی
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره خون در ادرار

  1. زاهدی گفت:

    من چند ماهی هست که در ادرارم خون زیاد هیت ازمایش دادم بعضی وقتها قرمز و بعضی وقتها قهوه ای هیچ درد یاخارشی ندارم.فقط مشکل کم کاری تیرویید دارم
    علت چی میتونه باشه

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      آقا هستید یا خانم؟

      1. Alireza گفت:

        سلام آیا سرطان باشد درمان دارد ؟

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام
          بله
          ولی بستگی به شدت و متاستاز ان دارد

      2. مفرح گفت:

        سلام
        خانم هستم ۵۳ ساله تقریبا ۱۰ روزی هست که اول ادرارم همراه ادرار خون هست و‌حتی رگه های خونی. ولی بقیه ادرار رنگش شفاف هست هیچ درد ‌یا مشکل دیگه ای ندارم و این خون در طی شبانه روز روی لباسم زیرم دیده نمیشه فقط شروع ادرار اگر کل ادرار رو ۱۰۰ در نظر بگیریم یک چهارم اول همراه خونه و بقیه شفاف هستش این نشانه چی میتونه باشه ، مرسی

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام
          احتمال التهاب مجاری ادرار و یا فیبروم وجود دارد
          بسیار جدی بگیرید
          نیاز به سونو دارید

        2. دکترشفا گفت:

          حتما باید آزمایش انجام بشه

        3. دکترشفا گفت:

          حتما باید آزمایش و سونوگرافی انجام بشه

        4. همیارِ دکترِتو گفت:

          ممنونم از توصیه خوبتان
          دقیقا
          تندرست باشید

      3. سلام آقای ۶۰ساله هستم گفت:

        سلام یکه مدت هستش ادارم خون شده اول از عقب وا العان ادارم از جلو خون شده همراه با درد شکم و کاعش وزنم هم داشتم اگه میشه دلیلش رو توضیح بدید وراهنمای کنید ممنون میشم مرسی

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام
          علایم عفونت ادراری و مشکلات پروستات دارید
          جدی بگیرید
          و در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید

          متخصص اورولوژی

      4. علی گفت:

        چند روزی ادرارم خونی ولی درد زیاد ندارم فقط گاهی پهلو راستم درد میگیره

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام
          در این شرایط ازمایش انالیز ادرار ضروری است
          علایم سنگ ادراری و عفونت دارید
          می تواند خطرناک باشد
          حتمن به پزشک مراجعه کنید

          متخصص اورولوژیست

    2. سعادت گفت:

      باسلام ادرارم چند وقتی رنگی شده ازمایش خ‌من دادم خوب بود سونوگرافی دادم گفت یه سنگ ریز داری سی تی اسکن دادم گفت خوبه پهلو سمت راستم درد میگیره وادرارم گاهی پر رنگ وگاهی کم رنگ علت چیه

      1. همیارِ دکترِتو گفت:

        سلام
        تغییر رنگ ادرار ممکن است بعلت التهاب مثانه و یا دفع برخی مواد از کلیه می باشد
        بهتر است ازمایش انالیز ادرار یا ua دهید

    3. زریر گفت:

      سوزش ادرار دارم گاهی رنگ ادرارم قرمز است گاهی هم لخته میآید چه گونه علت را مشخص کنم

      1. همیارِ دکترِتو گفت:

        سلام
        در این شرایط هم ازمایش انالیز ادرار نیاز دارید
        و هم سونوگرافی از محوطه شکمی و لگنی
        جدی بگیرید

        متخصص داخلی

    4. سجاد گفت:

      من امروز رنگ ادرارکوچک من تعقیر کردواخر ادرارهم چند قطره خون ابه خارج شد دلیلش چیه

      1. همیارِ دکترِتو گفت:

        سلام! تغییر رنگ ادرار و وجود خون در انتهای ادرار می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. برخی از علل احتمالی شامل موارد زیر هستند:

        عفونت ادراری (UTI): عفونت‌های ادراری می‌توانند باعث تغییر رنگ ادرار و حتی خونریزی شوند.
        سنگ‌های کلیه یا مثانه: سنگ‌های ادراری می‌توانند به دیواره‌های دستگاه ادراری آسیب بزنند و باعث خونریزی شوند.
        آسیب به دستگاه ادراری: ضربه یا فشار به ناحیه تناسلی یا پایین شکم ممکن است منجر به خونریزی شود.
        بزرگ شدن پروستات: در مردان مسن‌تر، بزرگ شدن پروستات ممکن است باعث ایجاد خون در ادرار شود.
        داروها یا مصرف برخی مواد: مصرف داروها یا مواد خاصی می‌تواند موجب تغییر رنگ ادرار و خونریزی شود.
        با توجه به علائمی که دارید، پیشنهاد می‌شود هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید تا علت دقیق مشکل شما مشخص شود و درمان مناسب آغاز گردد.

        متخصص اورولوژیست

    5. اردلان گفت:

      تکررادرار دارم اذیت میشم

    6. ناشناس گفت:

      اآقای ۵۷ ساله هستم که بطور متناوب ادرارم خونیست بدون درد و سوزش وقتی فعالیت می کنم بیشتره و صبح که از خواب بیدار می‌ شوم ادرارم خونی نیست دلیلش چی می توجه باشه

      1. همیارِ دکترِتو گفت:

        سلام. این که ادرار خونی به صورت متناوب و بدون درد دارید و بعد از فعالیت بیشتر میشه، یکی از نشانههای کلاسیک وجود مشکل در کلیهها یا مجاری ادراری هست. گاهی این خونریزی از یک سنگ کلیوی کوچک، تومور یا التهابهای خاص منشأ میگیره که با استراحت و در صبح بهتر میشه. این شرایط رو جدی بگیرید و در اسرع وقت برای بررسی کامل به متخصص اورولوژی مراجعه کنید.
        متخصص اورولوژی

  2. ناشناس گفت:

    سلام آقا هستم ادرارم قرمز نیست فقط وقتی ادرار خون لخته لخته میاد اگر بدونی مصرف دارو خوب بشه باز سونوگرافی لازم است ممنون

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      احتمال التهاب مثانه یا cystitis و همچنین التهاب پروستات وجود دارد
      هرچه زودتر به متخصص اورولوژی مراجعه کنید

      https://doctoreto.com/doctors/speciality/urologist

  3. ناشناس گفت:

    سلام آقا هستم ادرارم قرمز نیست فقط وقتی ادرار لخته لخته خون با ادرار میاد این مشکل اگر بدونی مصرف دارو خوب بشه نیاز به سونوگرافی دارد ممنون

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      احتمال مشکلات پروستات و التهاب مجاری ادرار وجود دارد
      در اسرع وقت به متخصص مراجعه نمایید

      https://doctoreto.com/doctors/speciality/urologist

  4. ناشناس گفت:

    سلام من یک هفت روز میشه خارش داشتم و الان وقت ادرار مثانه ام درد داره بعد ادرار خون میاد بعضی وقتا با ادرارم خون های سفت هم میاد میشه بگید ممنون میشم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام

      آقا هستید یا خانم؟
      در مردان مشکلات پروستات و در زنان عفونت ها می تواند باعث این اتفاق شود
      بطور کلی هم التهاب و سنگ مثانه این علایم را دارد
      در اسرع وقت نیاز به سونوگرافی دارید

  5. Fatemeh گفت:

    سلام، من من دو ماهی بود خارش
    داشتم و الآن درد پهلو و سوزش ادرار
    رو پشت سر گذاشتم، اما تهوع و
    لرز و خون در ادرار را دارم و دارو هم
    مصرف میکنم الآن عفونت داره دفع
    میشه یا بدتر شدم؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      از چه دارویی مصرف میکنید؟

      احتمال بیماری قارچی و عفونت ادراری وجود دارد

      1. امیر گفت:

        سلام

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام
          در صورتی که با مصرف پودر کراتینی بالا برود ممکن است چنین عوارضی داشته باشد
          انالیز ادرار الزامی است

      2. امیر گفت:

        سلام خسته نباشید دکتر من چند روزی هست سوزش ادرار دارم وخون خیلی کمی هم متوجه شدم بعد از ادرار میاد میشه بگید باید چیکار کنم بعد دکتر ربطی به پودر چاقی هم داره که مصرف میکنم

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام
          در صورتی که با مصرف پودر مراتینی بالا برود ممکن است چنین عوارضی داشته باشد
          انالیز ادرار الزامی است

  6. Fatemeh گفت:

    سلام، من من دو ماهی بود خارش
    داشتم و الآن در پهلو و سوزش ادرار
    رو پشت سر گذاشتم، اما تهوع و
    لرز و خون در ادرار را دارم و دارو هم
    مصرف میکنم الآن عفونت داره دفع
    میشه یا بدتر شدم؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      از چه دارو هایی مصرف میکنید؟
      با توجه به علایم تان احتمال عفونت قارچی و باکتریایی مجاری ادراری دارید
      و از درمان مناسب باید استفاده کنید

  7. ناشناس گفت:

    سلام من یک روز میشه ادرارم رنگ چای گرفته شکم درد هم دارم ویشه بگید دلیلش چیه

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      احتمال کم ابی بدن، غلظت خون، التهاب مثانه و مجاری ادراری وجود دارد
      البته بستگی به جنسیت تان هم دارد

    2. ناشناس گفت:

      دوروزه ادراررنگ خون دارم سوزش هم دارم تکررادرار هم دارم علتش چی می تونه باشه

      1. همیارِ دکترِتو گفت:

        سلام
        هماچوری یا وجود خون در ادرار دلایل گوناگون دارد
        سنگ های ادراری، عفونت ها و التهاب مجاری نقش مهمی دارد
        انالیز ادرار مهم است
        بهتر است زیر نظر نفرولوژیست باشید

        https://doctoreto.com/doctors/speciality/nephrologist

  8. فائقه گفت:

    سلام من چند روز ادرار ام به رنگ قرمز است
    البته سنگ کلیه هم دارم
    خیلی استرس گرفتم
    البته امروز رفتم سونو گفت سنگ داری دوباره
    در ضمن قرص قند هم میخورم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      مهمترین کار مصرف به موقع دارو ها، نوشیدن آب فراوان و ورزش است
      عوارض کلیوی در دیابت شایع است
      سه ماه بعد سونو را تکرار کنید

  9. ناشناس گفت:

    سلام من چند روز ادرار ام به رنگ قرمز است
    البته سنگ کلیه هم دارم
    خیلی استرس گرفتم
    البته امروز رفتم سونو گفت سنگ داری دوباره
    در ضمن قرص قند هم میخورم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      مهمترین کار مصرف به موقع دارو ها، نوشیدن آب فراوان و ورزش است
      عوارض کلیوی در دیابت شایع است
      سه ماه بعد سونو را تکرار کنید

  10. مجیدقاسمی گفت:

    سلام آقای دکتر من چند روزی بعد از ادرار کردن چند قطره خون ادرار میکنم علت چیه ممنون

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      احتمال عفونت مجاری ادرار و التهاب پروستات وجود دارد
      در اسرع وقت به متخصص اورولوژی مراجعه کنید

      1. ناشناس گفت:

        سلام خسته نباشید دکتر من چند روزی هست سوزش ادرار دارم وخون خیلی کمی هم متوجه شدم بعد از ادرار میاد میشه بگید باید چیکار کنم بعد دکتر ربطی به پودر چاقی هم داره که مصرف میکنم

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام
          در صورتی که با مصرف پودر کراتینی بالا برود ممکن است چنین عوارضی داشته باشد
          انالیز ادرار الزامی است

      2. محمد گفت:

        سلام منم ادراری خونیست چکار باید کنم؟

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام!
          منشا خونی شدن ادرار باید مشخص شود
          ادرار خون‌آلود می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات مختلفی باشد، از جمله عفونت ادراری، سنگ کلیه، آسیب به مجاری ادراری، یا اختلالات دیگر. برای تشخیص دقیق و درمان مناسب، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. پزشک ممکن است آزمایشات مختلفی مانند آزمایش ادرار، سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن را برای بررسی علت انجام دهد. از خود درمانی و به تأخیر انداختن مراجعه به پزشک خودداری کنید.

          متخصص اورولوژیست