بهترین ماسک آلودگی هوا چه ویژگی هایی دارد؟

هوای آلوده برای سلامت همه افراد به‌خصوص افراد مبتلا به بیماری‌های ریوی مضر است و چهارمین عامل مرگ و میر در دنیاست. آلودگی هوا حتی بر سلامتی افراد سالم نیز تاثیر می‌گذارد و می‌تواند باعث سوزش چشم، سردرد، سوزش ریه و مشکلات تنفسی شود. تنها راه مقابله با آلودگی هوا کاهش میزان مواجهه با آلودگی است. یکی از راه‌های کاهش مواجهه با آلودگی استفاده از ماسک مناسب برای آلودگی هوا است. استفاده از ماسک آلودگی هوا می‌تواند شانس ابتلا به عوارض آلودگی‌ها مانند بیماری‌های ریوی و تنفسی، مشکلات قلبی، حملات آسمی و برونشیت را کاهش دهد. هر نوع ماسک برای استفاده خاصی ساخته شده و آلاینده خاصی را جذب می‌کند. ماسک آلودگی هوای موثر در برابر آلاینده‌‌ها ماسکی است که استانداردهای لازم را داشته باشد. در این مقاله از دکترتو از تاثیر ماسک در آلودگی هوا می‌گوییم و بهترین نوع ماسک برای آلودگی هوا را معرفی می‌کنیم.

بهترین انواع ماسک برای آلودگی هوا کدام است؟

ماسک‌های فیلتردار بهترین نوع ماسک برای آلودگی هوا هستند. دسته‌بندی این ماسک‌ها بر اساس استاندارهای مختلف است. استاندارهای مختلف ماسک صورت برای آلودگی هوا شامل استاندارد آمریکایی با حرف N، استاندارد چینی با حرف KN و استاندارد اروپایی با حرف FFP است. شما باید بر اساس نوع آلودگی‌ای که با آن مواجه می‌شوید ماسک استاندارد آلودگی هوا را مشخص کنید. برای شهر تهران آلاینده‌ها از نوع ذرات معلق هستند که اندازه آن‌ها بین 0٫0002 میکرومتر تا 5000 میکرومتر است.

برای استاندارد آمریکا، عدد کنار آن بیانگر سطح فیلتراسیون است که شامل اعداد 95، 99 و 100 است. حروف انگلیسی P (مقاومت به روغن و مواد شیمیایی)، R (مقاومت نسبی به روغن و مواد شیمیایی) و N نیز (نداشتن مقاومت به روغن و مواد شیمیایی) است. بهترین ماسک برای الودگی هوا شامل N95، KN95 و FFP2 است. ماسک‌های مخصوص آلودگی هوا می‌توانند تا ۹۵ درصد در برابر آلودگی هوا موثر باشند. در حال حاضر پزشکان برای جلوگیری از افزایش بیماری به دلیل آلودگی هوا، استفاده از ماسک N95 را توصیه می‌‌کنند. سایر موارد را در جدول زیر مشاهده می‌کنید.

۱. ماسک مخصوص آلودگی هوا کربن فعال چیست؟

یکی از راه‌های از بین بردن گازهای آلاینده، استفاده از کربن فعال است. ماسک‌های استاندارد ممکن است کربن فعال هم داشته باشند که تا حدی گازهای آلاینده را پیش از ورود به ریه تصفیه می‌کند. اما فیلتر کربن فعال نیز مانند فیلتر ذرات معلق ماسک بیش از مدت محدودی قابل استفاده نیست. ماسک ضد آلودگی هوا کربن فعال در برابر آلاینده‌ها، مواد شیمیایی و گازهای سمی مثل SO2 و H2S موثر هستند.

به طور کلی در بسیاری از روزها به فیلتر کربن فعال نیاز نیست، اما در صورتی که گازهای آلاینده بیش از حد بالا روند، استفاده از ماسک دارای فیلتر کربن فعال توصیه می‌شود. در صورتی که علائمی مانند سرفه، تنگی نفس شدید و علائم مسمومیت با آلودگی هوا را داشتید و ماسک های آلودگی هوا به شما کمکی نکرد، حتما به دکتر ریه و دکتر آسم و آلرژی مراجعه کنید.

۲. ماسک N95 برای آلودگی هوا چیست؟

یکی از پرطرفدارترین و موثرترین ماسک‌های برای مقابله با آلودگی هوا ماسک n95 است که می‌تواند تا ۹۵ درصد مواجهه با ذرات آلاینده غیرنفتی را کاهش دهد. ماسک n95 در برابر نفت و بنزین تاثیر زیادی ندارد و مخصوص گرد و غبار، باکتری و ویروس است. معمولا برای مقابله با بیماری‌هایی مثل آنفولانزا، سرماخوردگی و کرونا نیز استفاده از این محصول توصیه می‌شود.

به خاطر داشته باشید که استفاده از ماسک الودگی هوا n95 تنها زمانی ثمربخش است که هوای ورودی به ریه از فیلتر آن بگذرد. به همین دلیل توصیه می‌شود افراد با ریش بلند پیش از استفاده از ماسک ریش خود را بتراشند یا تا حد قابل قبولی کوتاه کنند. از آن‌جایی که ماسک‌های تنفسی برای کودکان طراحی نشده‌اند، استفاده آن‌ها از ماسک به اندازه بزرگسالان مفید نیست؛ بنابراین بهترین اقدام در روزهای آلودگی برای کودکان، بیرون نرفتن از منزل است.

آیا ماسک N95 چندبار مصرف است؟

ماسک‌های N95 قابل شسشتو هستند و می‌توانید آنها را برای ۲ تا ۳ روز استفاده کنید. ماسک N95 زمان محدودی برای استفاده دارد، به این معنی که پس از زمانی مشخص استفاده از آن اثربخش نخواهد بود؛ این زمان توسط سازنده تعیین می‌شود. در این شرایط حتما ماسک خود را تعویض کنید:

• ماسک بوگرفته است.
• پس از مدتی استفاده، نفس کشیدن در ماسک بسیار سخت شده است.
• ماسک کاملا خیس شده است.
• ماسک آسیب فیزیکی دیده یا بند ماسک پاره شده است.

توصیه می‌شود از هیچ ماسکی به هیچ وجه بیش از ۸ ساعت استفاده نکنید (هر چند ماسک‌های با استاندارد P مستثنی هستند).

۳. ماسک N99 برای آلودگی هوا چیست؟

N99 ماسک مناسب آلودگی هوا است. ماسک آلودگی هوا N99 می‌تواند تا ۹۹ درصد با ذرات موجود در هوا مثل گردوغبار، آلاینده‌ٰهای ماشینی و دود برخی از آلاینده‌های صنعتی مقابله کند. این ماسک دارای چند لایه فیلتر است که یکی از این لایه‌ها نانوفایبر است که هم قابلیت فیلتر بالایی دارد و هم برای تنفس فرد مشکلی ایجاد نمی‌کند. ماسک N99 برای افرادی که مدت زیادی را در معرض آلودگی هوا، ترافیک سنگین و فعالیت‌های صنعتی هستند مناسب است. این محصول همچنین میزان انتشار میکروب‌ها و ویروس‌ها را کمتر می‌کند و به جلوگیری از شیوع ویروس‌های سرماخوردگی و کوید کمک می‌کند.

۴. آیا ماسک فیلتر دار برای آلودگی هوا مناسب است؟

بهترین ماسک فیلتردار آلودگی هوا یا ماسک‌های سوپاپ دار در برابر ذرات کوچک‌تر از 2.5 میکرومتر، گرد و غبار، میکروب‌ها و برخی از آلاینده‌های دیگر مقاوم هستند. فیلتر یا سوپاپ این ماسک تنفس را برای فرد آسان‌تر می‌کند. افراد ساکن شهرهای آلوده بزرگ مانند پکن نیز از این ماسک جهت مقابله با آلاینده‌ها استفاده می‌کنند. این ماسک‌ها برای کودکان و سالمندان مناسب نیست و بهترین راه برای این افراد عدم مواجهه با آلودگی‌ها است.

۵. ماسک پارچه ای برای آلودگی هوا خوب است؟

ماسک‌های پارچه‌ای معمولا برای مقابله با آلودگی‌های شهری و گردوغبار مناسب نیستند زیرا آلاینده‌ها بسیار ریز هستند و از بافت پارچه عبور می‌کنند. این ماسک‌ها ممکن است فقط برای جلوگیری‌ از بیماری‌های ویروسی و تنفسی مفید باشند. مزیت ماسک‌های پارچه‌ای قابل شستشو بودن، اقتصادی بودن و قابل ساختن در خانه است.

۶. ماسک های مقاوم به روغن یا R و P برای آلودگی چه ویژگی ای دارد؟

ماسک‌های P و R مقاوم به روغن برای مقابله با آلودگی‌های صنعتی و روغنی مناسب هستند. ماسک R مقاوم در برابر روغن است و ماسک P مقاوم به روغن و گازهای شیمیایی است. از مهم‌ترین ویژگی‌های ماسک‌های مقاوم به روغن می‌توان به محافظت خوب تنفسی در برابر ذرات آلاینده، گازهای صنعتی، استفاده از آن در محیط‌های تخصصی و حفاظت کامل از صورت اشاره کرد.

آیا ماسک برای آلودگی هوا موثر است؟

ماسک‌های مناسب و استاندارد برای مقابله با آلودگی هوا موثرند. درصورتی‌که ماسک مورد استفاده فیلتراسیون مناسبی داشته باشد و به درستی روی صورت شما قرار گیرد می‌تواند عوارض آلودگی هوا را کاهش دهد. اگر می‌خواهید مطمئن شوید که ماسک به درستی روی صورت شما قرار گرفته باشد باید پس از زدن ماسک دست‌های خود را روی صورت بگذارید و نفس خود را به داخل بکشانید و دم انجام دهید. درصورتی‌که ماسک جمع شود یعنی به‌درستی روی صورت قرار گرفته است.

اگر ماسک جمع نشود یعنی ماسک به درستی روی صورت قرار نگرفته است. درصورتی‌که فرد عینکی باشد، بخار کردن شیشه عینک نشان‌دهنده این است که ماسک به درستی روی صورت نیست. همچنین ماسک موثر باید حشک و تمیز باشد زیرا رطوبت تاثیر فیلتراسیون را کمتر می‌کند.

تاثیر ماسک در آلودگی هوا چیست؟

ماسک مناسب برای آلودگی هوا می‌تواند تاثیر بسیاری در کاهش مواجهه و ورود ذرات آلاینده به سیستم تنفسی داشته باشد. میزان اثرگذاری ماسک برای الودگی هوا به نوع ماسک، نوع آلاینده و میزان آلودگی‌های محیط بستگی دارد. اگر ماسک‌ها بتوانند ذرات ریز آلودگی هوا را مهار کنند می‌توانند از بروز ر بیماری‌های قلبی، ریوی و حتی عصبی تا حد خوبی جلوگیری کنند. باید توجه داشته باشید که استفاده از ماسک برای آلودگی هوا فقط یک راه کمکی است و بهترین راه برای مقابله با آلودگی عدم حضور در محیط‌های آلوده است.

چه ماسکی برای آلودگی هوا خوب است؟

داشتن فیلتر خوب و چندین لایه محافظ برای مقابله با آلودگی هوا یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های ماسک خوب است. ماسک‌های N99 یا FFP3 معمولا برای شهرهای آلوده مثل تهران، کرج، اصفهان، شیراز و مشهد مناسب هستند. ماسک با فیلتر کربن فعال نیز گزینه مناسب دیگری برای آلودگی هوا است. اگر فیلترهای ماسک برای آلودگی هوا قابل تعویض باشد انتخاب شما را اقتصادی‌تر می‌کند و می‌توانید از آن برای مدت‌ها استفاده کنید.

ماسک خوب باید منعطف و دارای نوار باریک فلزی باشد تا بتوان آن را به درستی بر روی صورت نگاه داشت. با فشار دادن نوار فلزی به بینی می‌توانید آن را محکم کنید و به صورت خود بچسبانید. همچنین ماسک خوب دارای بند مناسب نیز هست که به صورت کامل دهان و بینی شما را پوشش دهد و گوش‌های شما را اذیت نکند. ماسک‌هایی که یک بند دارند معمولا گزینه مناسبی برای آلودگی هوا نیستند.

علائم مشکلات تنفسی شدید داری؟

برای جلوگیری از عوارض احتمالی، همین الان مشاوره بگیر.

بهترین دکتر ریه ایران

حروف اختصاری انواع ماسک آلودگی هوا به چه معناست؟

معمولا استاندارد بهترین ماسک آلودگی هوا از یک حرف انگلیسی (N, P, R) و یک عدد (۹۰, ۹۵, ۱۰۰) تشکیل شده است. حرف انگلیسی بر روی ماسک نشان‌دهنده مقاومت یا عدم مقاومت آن در برابر ذرات روغنی و عدد پس از آن نمایانگر درصد ذرات معلق بزرگتر از ۰.۳ میکرون جذب شده توسط این ماسک‌ها است. به طور خلاصه استاندارد این ماسک‌ها به این صورت است:

• N: عدم مقاومت به روغن
• R: مقاومت نسبی به روغن
• P: مقاومت به روغن

در اینجا مقصود از روغن، حل کننده‌های روغنی، حشره‌کش‌ها و محصولاتی از این دست است. ذرات معلق شهری معمولا پایه روغنی ندارند.

• ۹۰: عدم گذشتن ۹۰ درصد ذرات معلق بزرگتر از ۰.۳ میکرون از ماسک
• ۹۵: جلوگیری از گذشتن ۹۵درصد ذرات معلق بزرگتر از ۰.۳ میکرون از ماسک
• ۱۰۰: عدم گذشتن ۹۹ درصد ذرات معلق بزرگتر از ۰.۳ میکرون از ماسک

برای مثال ماسک N95 در مقابل ذرات روغنی مقاوم نیست و ۹۵ درصد ذرات معلق بزرگتر از ۰.۳ میکرون را جذب می‌کند.

استانداردهای ماسک‌ های تنفسی چیست؟

چندین استاندارد وجود دارد که الزامات و معیارهای عملکرد ماسک های تنفسی را تعریف می کند. استانداردهای خاص بسته به کشور یا منطقه می‌تواند متفاوت باشد. برخی از رایج‌ترین استانداردها برای ماسک های تنفسی شامل موارد زیر است:

• NIOSH N95 (ایالات متحده): موسسه ملی ایمنی و بهداشت شغلی (NIOSH) استاندارد N95 را تعیین کرده که مشخص می‌کند ماسک باید حداقل ۹۵ درصد ذرات معلق در هوا از جمله قطرات بزرگ و ذرات کوچک را فیلتر کند.
• KN95 (چین): استاندارد چینی KN95 مشابه استاندارد N95 است اما دارای شرایط آزمایش و گواهینامه کمی متفاوت است.
• P95, P100 (ایالات متحده): سطوح بالاتری از محافظت در برابر ذرات روغنی و غیر نفتی را ارائه می‌دهد. ماسک‌های P95 باید حداقل ۹۵ درصد ذرات را فیلتر کنند، در حالی که ماسک‌های P100 سطح بالاتری از فیلتراسیون را در ۹۹.۹۷ درصد ارائه می‌دهند.

البته استاندارد دیگری نیز برای ماسک‌های تنفسی وجود دارد که Filtering FacePiece یا به طور مختصر FFP نام دارد. استاندارد FFP تا حدی با استاندارد پیشین متفاوت است:

روش صحیح استفاده از ماسک برای با آلودگی هوا چیست؟

برای اثربخشی بیشتر ماسک‌های آلودگی هوا باید استفاده صحیح از ماسک را بدانید. سعی کنید از ماسک‌هایی با استانداردهای N95، KN95، FFP2، FFP3 یا ماسک کربن فعال استفاده کنید. به فیلترهای ماسک دقت کنید تا تمیز باشند. قبل از استفاده از ماسک دست‌های خود را بشویید. ماسک را از سمت درست (معمولا رنگی و جایی که درزهای آن مشخص است) استفاده کنید. دقت کنید تا قسمت فلزی به درستی روی بینی باشد.

وقتی می‌خواهید ماسک را از صورت خود بردارید فقط بندهای آن را بگیرید و به قسمت جلویی ماسک که در معرض آلودگی است دست نزنید. اگر ماسک شما یک بار مصرف است آن را در سطل زباله بیندازید و اگر قابل شستشو است آن را در کیسه تمیز بگذارید. مدام به ماسک خود دست نزنید و آن را پایین نکشید. از ماسک خیس و مرطوب استفاده نکنید. به‌صورت‌کلی ۵ مرحله ضروری را هنگام پوشیدن ماسک باید رعایت کنید:

• دست‌هایتان را تمیز کنید: قبل از دست زدن به ماسک، دستان خود را به مدت حداقل ۲۰ ثانیه با آب و صابون بشویید یا از ضدعفونی‌کننده دست حاوی حداقل ۶۰ درصد الکل استفاده کنید.
• ماسک را بررسی کنید: اطمینان حاصل کنید که ماسک در شرایط خوبی است و هیچ گونه آسیب یا سوراخ قابل مشاهده ندارد.
• ماسک را در جای مناسب خود قرار دهید: ماسک را روی بینی و دهان خود قرار دهید، مطمئن شوید که هر دو را کاملاً بپوشاند. سمت رنگی (در صورت وجود) باید رو به بیرون باشد.
• ماسک را محکم کنید: از گیره بینی قابل تنظیم (در صورت وجود) برای قالب‌گیری ماسک به شکل بینی خود استفاده کنید.
• بررسی توانایی تنفس: نفس عمیق بکشید و بررسی کنید که حتما هوا از طریق پوشش ماسک بیاید، نه از لبه‌ها. در حین استفاده از ماسک برای آلودگی هوا از دست زدن به آن خودداری کنید و در صورت مرطوب یا کثیف شدن آن را تعویض کنید.

تاریخ انقضا و عمر مفید استفاده از ماسک چقدر است؟

ماندگاری استاندارد ماسک‌ها ۵ سال پس از تاریخ تولید است، اما تاریخ انقضا ممکن است بر اساس شرایط نگهداری و توصیه‌های سازنده متفاوت باشد. ماسک‌های یک بار مصرف نباید بیشتر از ۸ ساعت بر روی صورت بمانند. ماسک‌های فیلتردار قابل تعویض نیز باید به خوبی شسته شوند.

به دلیل آلودگی هوا مدام سرفه می‌کنی؟ برای تشخیص دقیق از پزشک نوبت بگیر.

بهترین دکتر آسم و آلرژی ایران

استفاده از چه ماسکی برای آلودگی هوا توصیه نمیشود؟

ماسک‌های پارچه‌ای و ماسک‌های جراحی یا سه‌لایه پزشکی معمولا تاثیری در برابر آلودگی هوا ندارند زیرا نمی‌توانند ذرات ریز آلودگی را فیلتر کنند. همچنین استفاده از ماسک‌هایی که در معرض رطوبت بوده و خیس شده‌اند نیز توصیه نمی‌شود. انواع خاصی از ماسک برای آلودگی هوا وجود دارند که کاربرد محافظ تنفسی ندارند:

• ماسک‌های دریچه‌دار: ماسک‌های دارای دریچه هوای بازدمی را فیلتر نمی‌کنند و هوای بازدمی به‌خصوص در افرادی که به انواع بیماری ریه مبتلا هستند، همچنان می‌تواند حاوی ذرات عفونی باشد.
• پوشاندن صورت با پارچه یا روسری: در حالی که پوشیدن روسری در اطراف صورت ممکن است مانعی در برابر قطرات بزرگتر ایجاد کند، اما سطح فیلتراسیون مشابه ماسک‌های ساخته شده را ندارند.
• ماسک‌هایی با فیلتراسیون ناکافی: برای محافظت بهتر، ماسک‌هایی را انتخاب کنید که استانداردها و مشخصات شناخته شده‌ای مانند N95، KN95 را داشته باشند.

آیا ماسک جراحی می‌ تواند برای مقابله با آلودگی مناسب باشد؟

کاربرد اصلی ماسک جراحی، جلوگیری از انتقال باکتری‌های موجود در بزاق یا مخاط افراد از طریق بازدم، صحبت کردن، عطسه و یا سرفه در حین جراحی به زخم باز یا سطوح استریل است. در واقع ماسک جراحی تنها جلوی پخش شدن بزاق و مخاط را می‌گیرد و به هیچ وجه جلوی ورود ذرات معلق را نخواهد گرفت.

در عین حال ورود هوا تنها از طریق سطح ماسک انجام نمی‌شود و فضای حدفاصل ماسک و صورت موجب ورود هوای بدون فیلتر به ماسک می‌شود؛ بنابراین ماسک جراحی برای مقابله با آلودگی هوا تقریبا هیچ اثری ندارد. جالب اینکه در بعضی نقاط جنوب شرقی آسیا افراد برای جلوگیری از شیوع بیماری‌های همه‌گیر، هر روز از ماسک جراحی استفاده می‌کنند. ماسک جراحی برای مقابله با ویروس کرونا مناسب است.

نتیجه گیری

استفاده از ماسک مناسب برای آلودگی هوا برای حفاظت تنفسی در برابر آلاینده‌های مضر به‌خصوص در شهرهای شلوغ ضروری است. ماسک‌هایی که استانداردهای شناخته شده دارند و دارای راندمان فیلتراسیون کافی هستند، می‌توانند به کاهش قرار گرفتن در معرض ذرات معلق و بهبود کیفیت هوا برای افراد در محیط های آلوده، مخصوصا بیماران تنفسی مانند آسم یا برونشیت، کمک کنند. ماسک N95 اگر به درستی استفاده شود یکی از پرکاربردترین و به‌صرفه‌ترین ماسک آلودگی هوا است. با استفاده از ماسک می‌توانید از عوارض آلودگی هوا جلوگیری کنید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!