آزمایش RBC خون چیست و چگونه آن را تفسیر کنیم؟ – مجله سلامت دکترتو

آزمایش RBC خون چیست و چگونه آن را تفسیر کنیم؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید
  • آزمایش RBC تعداد گلبول‌های قرمز خون را اندازه می‌گیرد و به تشخیص اختلالاتی مانند کم‌خونی کمک می‌کند.
  • عدد RBC به تنهایی کافی نیست و باید همراه با هموگلوبین، هماتوکریت و شاخص‌های MCV و RDW بررسی شود.
  • بالا بودن RBC می‌تواند ناشی از کم‌آبی، سیگار، ارتفاع یا بیماری‌های قلبی-ریوی باشد و پایین بودن آن معمولاً با کم‌خونی، خونریزی یا کمبود آهن و ویتامین مرتبط است.
  • محدوده نرمال RBC بر اساس سن، جنس و شرایطی مثل بارداری متفاوت است و باید با مرجع آزمایشگاه مقایسه شود.
  • تفسیر نهایی آزمایش باید توسط پزشک و با توجه به علائم، سابقه پزشکی و سایر نتایج آزمایش انجام شود.
approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 11 دقیقه
RBC در آزمایش خون چیست؟

آزمایش RBC بخشی از آزمایش خون است که برای اندازه‌گیری تعداد گلبول‌های قرمز در یک نمونه خون استفاده می‌شود و به تشخیص اختلالات خونی مانند کم خونی کمک می‌کند. این تست شامل گرفتن نمونه خون از ورید و استفاده از دستگاه تخصصی برای شمارش گلبول‌های قرمز موجود در نمونه است و برای انجام آن نیاز به تجویز پزشک عمومی یا متخصص خون شناسی دارید. اگر به تازگی این تست را دادید یا نیاز به خواندن برگه آزمایش و تفسیر آن دارید، در ادامه این مطلب از مجله سلامت دکترتو همراه ما باشید.

doctoreto-App-gifdoctoreto-App-gif

RBC در آزمایش خون چیست؟

RBC در آزمایش خون یعنی تعداد گلبول‌های قرمز موجود در حجم مشخصی از خون. این سلول‌ها مسئول حمل اکسیژن از ریه به بافت‌ها هستند و به بدن کمک می‌کنند انرژی، تمرکز و عملکرد طبیعی داشته باشد. کم یا زیاد شدن RBC به‌تنهایی تشخیص بیماری نیست اما می‌تواند سرنخی برای بررسی کم‌خونی، کم‌آبی یا مشکلات دیگر باشد.

به زبان ساده، وقتی در برگه آزمایش CBC عدد RBC را می‌بینید، آزمایشگاه تعداد گلبول‌های قرمز خون را شمرده است. این عدد باید همراه با هموگلوبین، هماتوکریت و شاخص‌هایی مثل MCV و RDW بررسی شود. بنابراین دیدن یک عدد خارج از محدوده طبیعی، بدون توجه به سن، جنس، بارداری، علائم و سایر نتایج آزمایش، برای قضاوت کافی نیست.

متن انگلیسی:
RBCs contain hemoglobin, a protein which carries oxygen. How much oxygen your body tissues get depends on how many RBCs you have and how well they work.
ترجمه فارسی:
گلبول‌های قرمز حاوی هموگلوبین، پروتئینی که اکسیژن را حمل می‌کند، هستند. اینکه بافت‌های بدن شما چقدر اکسیژن دریافت می‌کنند بستگی به تعداد گلبول‌های قرمز شما و میزان عملکرد آنها دارد.

به نقل از سایت mountsinai

r.b.c چیست؟

معنی rbc در آزمایش خون همان گلبول‌های قرمز خون (RBC) است که در مغز استخوان ساخته می‌شوند و حاوی هموگلوبین (پروتئینی است که اکسیژن را به بافت‌های بدن منتقل می‌کند) هستند. تست rbc به تشخیص تعداد سلول‌های خونی (گلبول قرمز) کمک می‌کند.

r.b.c چیست؟
RBC مخفف Red Blood Cell به معنی گلبول قرمز خون است و تعداد این سلول‌ها را در آزمایش خون نشان می‌دهد.

RBC یا گلبول قرمز چه نقشی در اکسیژن‌ رسانی خون دارد؟

گلبول قرمز را می‌توان شبیه وسیله حمل اکسیژن در بدن دانست. اکسیژن در ریه وارد خون می‌شود و به هموگلوبین داخل گلبول قرمز می‌چسبد. سپس گلبول‌های قرمز از طریق جریان خون اکسیژن را به مغز، قلب، عضلات و سایر اندام‌ها می‌رسانند. اگر تعداد یا کیفیت این سلول‌ها کاهش پیدا کند، بدن ممکن است اکسیژن کافی دریافت نکند و فرد دچار خستگی، ضعف، تنگی نفس یا رنگ‌پریدگی شود. به همین دلیل آر بی سی در آزمایش خون یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی وضعیت عمومی خون است.

تفاوت RBC در آزمایش خون با RBC در آزمایش ادرار و مدفوع چیست؟

RBC در آزمایش خون یعنی تعداد گلبول‌های قرمز در خون اندازه‌گیری شده است اما rbc در آزمایش ادرار یعنی چند گلبول قرمز در نمونه ادرار دیده شده است. وجود مقدار کم RBC در ادرار ممکن است بی‌اهمیت باشد اما مقدار بالاتر می‌تواند با عفونت ادراری، سنگ کلیه، التهاب یا خونریزی مسیر ادراری مرتبط باشد.

در آزمایش مدفوع معمولاً عبارت RBC به شکل رایج CBC گزارش نمی‌شود. اگر پزشک به خونریزی گوارشی شک داشته باشد، بیشتر از آزمایش خون مخفی در مدفوع یا FOBT/FIT استفاده می‌شود. بنابراین RBC خون، ادرار و مدفوع هرکدام معنی و کاربرد متفاوتی دارند.

laboratory-gif

آزمایش RBC برای چیست؟

آزمایش شمارش گلبول قرمز خون برای بررسی تعداد گلبول‌های قرمز و کمک به ارزیابی توان خون در اکسیژن‌رسانی انجام می‌شود. این آزمایش معمولاً به پزشک کمک می‌کند نشانه‌هایی از کم‌خونی، افزایش غیرطبیعی گلبول قرمز، خونریزی، کم‌آبی، بیماری‌های مزمن یا اختلالات مغز استخوان را بهتر بررسی کند. موارد کاربرد آزمایش شامل این موارد است:

  • بررسی علت خستگی، ضعف، سرگیجه یا تنگی نفس
  • کمک به تشخیص و پیگیری کم‌خونی
  • ارزیابی وضعیت عمومی خون در چکاپ
  • پیگیری بیماری‌های مزمن کلیوی، قلبی یا ریوی
  • بررسی تغییرات خون در بارداری
  • پایش اثر بعضی داروها یا درمان‌ها
  • بررسی احتمال افزایش غیرطبیعی گلبول قرمز

چه کسانی به بررسی آزمایش RBC نیاز دارند؟

افرادی که علائم کمبود یا افزایش گلبول قرمز دارند، بیشتر از دیگران به بررسی آزمایش آر بی سی نیاز پیدا می‌کنند. البته این آزمایش فقط برای افراد بیمار نیست و ممکن است در چکاپ‌های دوره‌ای، قبل از جراحی، دوران بارداری یا هنگام پیگیری بیماری‌های مزمن هم درخواست شود. اگر علائم ادامه‌دار دارید، مراجعه به بهترین دکتر عمومی ایران می‌تواند قدم مناسبی باشد. افراد زیر ممکن است به بررسی RBC نیاز داشته باشند:

  • افراد دچار خستگی غیرعادی، ضعف یا رنگ‌پریدگی
  • کسانی که تنگی نفس، تپش قلب یا سرگیجه دارند
  • زنان با خونریزی قاعدگی شدید
  • افراد باردار یا در آستانه بارداری
  • بیماران کلیوی، قلبی، ریوی یا کبدی
  • افراد دارای سابقه کم‌خونی یا تالاسمی
  • کسانی که در ارتفاع زندگی می‌کنند یا سیگار می‌کشند
  • افرادی که داروهای مؤثر بر خون مصرف می‌کنند

اگر به دنبال مرکز معتبری برای انجام این تست هستید، می‌توانید لیست آزمایشگاه‌ های تهران را مشاهده کنید.

معطلی تو آزمایشــــــگاه تموم شد!

از بین آزمایشگاه‌های معتبر انتخاب کن، با چند کلیک پذیرش بگیر و سر وقت آزمایش بده.

نحوه خواندن برگه آزمایش rbc خون چگونه است؟

برای خواندن برگه آزمایش، ابتدا در بخش CBC دنبال عبارت RBC بگردید. روبه‌روی آن یک عدد و یک واحد نوشته می‌شود؛ مثلاً million/µL یا ×۱۰^۶/µL. سپس محدوده مرجع آزمایشگاه را که معمولاً کنار نتیجه درج شده است بررسی کنید. عدد خود را فقط از نظر بالا، پایین یا داخل محدوده بودن بخوانید و آن را با سن، جنس و شرایطی مثل بارداری مقایسه کنید. در این مرحله هدف فقط خواندن برگه است، نه تفسیر پزشکی. برای نتیجه‌گیری باید rbc در آزمایش خون کنار Hb، HCT و سایر شاخص‌ها بررسی شود.

در برگه آزمایش RBC، مقدار شمارش گلبول‌های قرمز به میکرولیتر خون نشان داده می‌شود. مقادیر طبیعی برای مردان معمولا حدود ۴.۲ تا ۵.۷ میلیون سلول/میکرولیتر، برای زنان حدود ۳.۸ تا ۵.۱ میلیون و برای کودکان حدود ۴.۰ تا ۵.۵ میلیون سلول/میکرولیتر است.

البته دقت کنید این اعداد قطعی نیستند و محدوده مرجع RBC باید از همان برگه آزمایش و متناسب با سن، جنس، بارداری و آزمایشگاه خوانده شود. برای بزرگسالان، منابع مختلف بازه‌های نمونه‌ی متفاوتی می‌دهند؛ برای کودکان هم بهتر است بر اساس بازه سنی دقیق باشد.

میزان نرمال rbc در آزمایش خون چقدر است؟

نرمال RBC در آزمایش خون عدد ثابتی برای همه افراد نیست و ممکن است با سن، جنس، بارداری، ارتفاع محل زندگی و روش هر آزمایشگاه کمی تغییر کند. به همین دلیل، مهم‌ترین مرجع برای خواندن نتیجه، محدوده‌ای است که همان آزمایشگاه در برگه شما نوشته است. اگر درباره میزان نرمال RBC در آزمایش خون تردید دارید، بهتر است عدد را همراه با هموگلوبین و هماتوکریت به پزشک نشان دهید. آر بی سی در آزمایش خون در دوران بارداری معمولاً به دلیل افزایش حجم پلاسما کمی پایین‌تر دیده می‌شود.

تعداد گلبول‌های قرمز معمولا به‌صورت تعداد سلول‌ها در هر میکرولیتر خون گزارش می‌شود. محدوده نرمال RBC در مردان، زنان و کودکان بستگی به جنس، سن و گاهی ارتفاع ناحیه آزمایش دارد.

گروهمحدوده معمول RBC (میلیون سلول در میکرولیتر خون)
مردان بزرگسالحدود ۴.۲ تا ۵.۷
زنان بزرگسالحدود ۳.۸ تا ۵.۱
کودکانحدود ۴.۰ تا ۵.۵
میزان نرمال rbc در آزمایش خون. توجه کنید که این جدول برای راهنمایی است و به عنوان تشخیص قطعی محسوب نمی‌شود.

بالا بودن RBC در آزمایش خون

بالا بودن RBC یعنی تعداد گلبول‌های قرمز از محدوده مورد انتظار بیشتر گزارش شده است. این وضعیت همیشه خطرناک نیست و گاهی به دلایل موقتی مانند کم‌آبی، زندگی در ارتفاع، سیگار یا ورزش شدید دیده می‌شود. در برخی افراد هم ممکن است با بیماری‌های قلبی، ریوی، کلیوی یا اختلالات تولید سلول‌های خونی ارتباط داشته باشد. بنابراین یک عدد بالا باید با علائم، سابقه پزشکی و سایر شاخص‌های CBC بررسی شود. علائم احتمالی بالا بودن گلبول قرمز معمولا سردرد یا سرگیجه، خستگی یا احساس سنگینی بدن و قرمزی صورت است.

پایین بودن rbc در آزمایش خون

پایین بودن RBC یعنی تعداد گلبول‌های قرمز کمتر از محدوده مورد انتظار است. این وضعیت می‌تواند با کم‌خونی، خونریزی، کمبود آهن، کمبود ویتامین B12 یا فولات، بیماری‌های مزمن، مشکلات کلیوی یا اختلالات مغز استخوان مرتبط باشد. البته پایین بودن عدد به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست. در چنین شرایطی معمولاً هموگلوبین، هماتوکریت و شاخص‌های گلبول قرمز و آزمایش کم خونی هم بررسی می‌شوند. علائم احتمالی پایین بودن گلبول قرمز خستگی و بی‌حالی و سرگیجه یا سیاهی رفتن چشم است.

RBC در برگه آزمایش با چه واحدی نوشته می‌ شود؟

RBC معمولاً با واحد «میلیون سلول در هر میکرولیتر خون» نوشته می‌شود. ممکن است در برگه آزمایش آن را به شکل million/µL، mil/µL، ۱۰^۶/µL یا ×۱۰^۱۲/L ببینید. این واحدها از نظر مفهوم به تعداد گلبول‌های قرمز در حجم مشخصی از خون اشاره دارند. برای مقایسه درست، عدد نتیجه را با همان واحد و همان محدوده مرجع آزمایشگاه بررسی کنید.

تفسیر آزمایش RBC
تفسیر آزمایش RBC می‌تواند به تشخیص اختلالات مختلف مانند کم‌خونی، بیماری‌های قلبی یا مشکلات کلیوی کمک کند.

روش تفسیر آزمایش rbc یا شمارش اریتروسیت خون چگونه است؟

تفسیر آزمایش RBC یعنی عدد RBC در کنار سایر اجزای CBC، علائم بیمار و شرایط فرد بررسی شود. RBC فقط تعداد گلبول‌های قرمز را نشان می‌دهد و به‌تنهایی برای تشخیص کم‌خونی، پلی‌سیتمی یا بیماری خاص کافی نیست. نمونه روش تفسیر قدم‌به‌قدم برگه آزمایش:

  1. مرحله اول: عدد RBC را پیدا کنید. مثلاً در برگه نوشته شده است: RBC = ۳.۶ million/µL
  2. مرحله دوم: محدوده مرجع آزمایشگاه را ببینید. اگر محدوده برای زنان ۳.۸ تا ۵.۱ باشد، عدد ۳.۶ کمی پایین‌تر از محدوده است.
  3. مرحله سوم: هموگلوبین و هماتوکریت را کنار آن بخوانید. اگر Hb و HCT هم پایین باشند، احتمال کم‌خونی بیشتر مطرح می‌شود.
  4. مرحله چهارم: MCV و RDW را بررسی کنید. MCV پایین می‌تواند به نفع کمبود آهن یا تالاسمی مینور باشد؛ MCV بالا ممکن است با کمبود B12، فولات یا برخی مشکلات دیگر دیده شود. RDW بالا یعنی اندازه گلبول‌های قرمز یکنواخت نیست.
  5. مرحله پنجم: شرایط فرد را در نظر بگیرید. بارداری، قاعدگی شدید، کم‌آبی، ارتفاع، سیگار، بیماری مزمن و داروها می‌توانند نتیجه را تغییر دهند.
  6. مرحله ششم: نتیجه را قطعی تفسیر نکنید. آزمایش آر بی سی باید توسط پزشک و در کنار شرح حال، معاینه و گاهی آزمایش‌های تکمیلی مانند فریتین، آهن، B12، فولات یا رتیکولوسیت تفسیر شود.

بالا بودن RBC در آزمایش خون نشانه چیست؟

علت بالا بودن rbc در آزمایش خون یا تعداد بالای گلبول‌های قرمز (RBC) ممکن است نشانه‌ای از تلاش بدن برای جبران کمبود اکسیژن باشد. این وضعیت ممکن است به علت کم‌آبی بدن، سیگار کشیدن، ارتفاع زیاد، نارسایی قلبی یا بیماری‌های ریوی مزمن باشد. همچنین اختلالات مغز استخوان مانند پلی‌سیتمی‌ورا و برخی سرطان‌ها می‌توانند عامل افزایش RBC باشند.

آیا بالا بودن rbc در آزمایش خون خطرناک است؟

بالا بودن RBC همیشه خطرناک نیست اما اگر واضح، مکرر یا همراه با علائمی مانند سردرد شدید، تاری دید، تنگی نفس، فشار خون بالا، درد قفسه سینه، قرمزی غیرعادی صورت یا خارش شدید باشد، نیاز به بررسی پزشکی دارد. گاهی علت فقط کم‌آبی یا زندگی در ارتفاع است اما در مواردی ممکن است اریتروسیتوز، بیماری‌های قلبی و ریوی یا پلی‌سیتمی مطرح شود. اگر این عدد در چند آزمایش بالا باقی بماند، مراجعه به بهترین دکتر داخلی ایران لازم است.

بالا بودن rbc در آزمایش خون کودکان

بالا بودن RBC کودکان باید با توجه به سن، وضعیت آب بدن، ارتفاع محل زندگی، تب، بیماری‌های تنفسی، مشکلات قلبی مادرزادی و شرایط نمونه‌گیری بررسی شود. کودکان ممکن است در اثر کم‌آبی ناشی از اسهال، استفراغ یا تب، موقتاً RBC بالاتری داشته باشند. اگر عدد بالا تکرار شود یا کودک علائمی مثل کبودی لب‌ها، تنگی نفس، خستگی غیرعادی یا سردرد داشته باشد، بررسی پزشک ضروری است.

نتیجه آزمایش گلبول قرمز خونت غیرطبیعی شده؟
تفسیر دقیقش رو از پزشک متخصص بپرس.

پایین بودن rbc نشانه چیست؟

پایین بودن RBC معمولاً نشانه کاهش تعداد گلبول‌های قرمز است و می‌تواند با کم‌خونی ارتباط داشته باشد. پایین بودن rbc در آزمایش خون ممکن است به دلیل کمبود آهن، کمبود ویتامین B12 یا فولات، خونریزی قاعدگی یا گوارشی، بیماری‌های مزمن، مشکلات کلیوی، التهاب طولانی‌مدت یا کاهش تولید سلول‌های خونی در مغز استخوان رخ دهد. علت پایین بودن rbc در آزمایش خون فقط با یک عدد مشخص نمی‌شود و باید همراه با Hb، HCT، MCV، RDW و علائم فرد بررسی شود. پایین بودن تعداد گلبول‌های قرمز (RBC) می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات مختلف سلامتی باشد. برخی دلایل آن شامل موارد زیر هستند:

  • نارسایی کلیه
  • مشکلات تیروئید
  • خونریزی داخلی یا خارجی
  • سرطان خون
  • عوارض جانبی داروها مانند شیمی‌درمانی
  • میلوم مولتیپل (سرطان سلول‌های پلاسمایی)
  • کمبود اریتروپویتین (هورمون تولید گلبول قرمز)
  • کمبود آهن، فولات، ویتامین B12 یا B6
  • همولیز (تجزیه غیرطبیعی گلبول‌های قرمز)
  • بارداری
  • سوء تغذیه
  • هیدراتاسیون بیش از حد

آیا پایین بودن گلبول قرمز خطرناک است؟

پایین بودن گلبول قرمز یعنی اکسیژن رسانی کمتر می شود و اگر کاهش شدید یا همراه با علائم باشد می تواند خطرناک باشد. شدت خطر به عدد هموگلوبین، سرعت کاهش و شرایط فرد مثل سن و بیماری های قلبی بستگی دارد. بعضی افراد با افت تدریجی علائم کمتری دارند، اما این به معنی بی خطر بودن نیست. بهترین کار این است که با آزمایش و ویزیت، علت مشخص شود و درمان هدفمند انجام گیرد.

چه عواملی نتیجه آزمایش RBC را تغییر می‌ دهند؟

نتیجه RBC همیشه فقط بازتاب یک بیماری نیست و گاهی عوامل موقت یا شرایط بدن می‌توانند آن را بالا یا پایین نشان دهند. به همین دلیل، پزشک ممکن است در صورت مشاهده عدد غیرطبیعی، تکرار آزمایش یا بررسی شاخص‌های دیگر را پیشنهاد کند. آزمایش شمارش گلبول قرمز خون وقتی دقیق‌تر تفسیر می‌شود که شرایط قبل از نمونه‌گیری و وضعیت عمومی فرد هم در نظر گرفته شود. عوامل اثرگذار شامل این موارد هستند:

  • کم‌آبی بدن و کاهش حجم مایعات خون
  • زندگی یا سفر به مناطق مرتفع
  • سیگار و تماس با مونوکسیدکربن
  • ورزش شدید پیش از نمونه‌گیری
  • بارداری و افزایش حجم پلاسما
  • خونریزی قاعدگی یا خونریزی‌های پنهان
  • بعضی داروها یا مکمل‌ها
  • بیماری‌های کلیوی، ریوی، قلبی یا مغز استخوان
  • خطای نمونه‌گیری یا تفاوت روش آزمایشگاه‌ها
روش بررسی rbc خون
RBC معمولاً به‌تنهایی تفسیر نمی‌شود و باید کنار شاخص‌هایی مانند هموگلوبین، هماتوکریت، MCV، MCH، MCHC و RDW بررسی شود.

RBC در آزمایش خون بارداری چه تغییری می‌ کند؟

در بارداری حجم پلاسمای خون افزایش پیدا می‌کند و خون رقیق‌تر می‌شود؛ به همین دلیل ممکن است عدد RBC نسبت به قبل از بارداری کمی پایین‌تر دیده شود. این حالت در بسیاری از بارداری‌ها طبیعی است و به آن رقیق شدن فیزیولوژیک خون می‌گویند. با این حال، کاهش واضح RBC یا همراهی آن با هموگلوبین پایین می‌تواند نشانه کم‌خونی بارداری باشد. آر بی سی در آزمایش خون بارداری باید همراه با Hb، HCT، فریتین و نظر پزشک زنان بررسی شود.

بعد از بالا یا پایین بودن RBC چه اقدامی لازم است؟

اگر RBC بالا یا پایین گزارش شد، اولین اقدام این است که نتیجه را بدون اضطراب و همراه با سایر شاخص‌های CBC بررسی کنید. بسیاری از تغییرات خفیف و موقت، با اصلاح کم‌آبی، بررسی داروها یا تکرار آزمایش مشخص می‌شوند. اما اگر عدد خیلی خارج از محدوده باشد، علائم وجود داشته باشد یا تغییر در چند آزمایش تکرار شود، ارزیابی پزشکی لازم است. اقدام‌های پیشنهادی:

  • نتیجه را با محدوده مرجع همان آزمایشگاه مقایسه کنید.
  • Hb، HCT، MCV، MCH، MCHC و RDW را هم بررسی کنید.
  • درباره علائمی مثل ضعف، تنگی نفس، سرگیجه، سردرد یا خونریزی با پزشک صحبت کنید.
  • اگر کم‌آبی، ورزش شدید یا بیماری اخیر داشته‌اید، به پزشک اطلاع دهید.
  • بدون تجویز پزشک آهن، ویتامین یا داروی خاص مصرف نکنید.
  • در صورت نیاز، آزمایش را طبق نظر پزشک تکرار کنید.

برای تفسیر تخصصی آزمایش RBC خون، همین حالا نوبت بگیر.

آمادگی قبل از آزمایش شمارش گلبول قرمز خون

برای این آزمایش معمولاً آمادگی پیچیده‌ای لازم نیست، چون این آزمایش بخشی از CBC است و مستقیماً تعداد سلول‌های خونی را بررسی می‌کند. با این حال، رعایت چند نکته ساده می‌تواند نمونه‌گیری را راحت‌تر کند و از برداشت اشتباه درباره نتیجه جلوگیری کند. اگر همزمان آزمایش‌هایی مثل قند خون یا چربی خون دارید، ممکن است دستور ناشتایی جداگانه داده شود. قبل از آزمایش بهتر است:

  • دستور پزشک یا آزمایشگاه را دقیق بخوانید.
  • آب کافی بنوشید، مگر اینکه پزشک محدودیت مایعات داده باشد.
  • درباره داروها و مکمل‌های مصرفی اطلاع دهید.
  • از ورزش شدید بلافاصله قبل از آزمایش پرهیز کنید.
  • اگر تب، عفونت، خونریزی یا بیماری اخیر داشته‌اید، اطلاع دهید.
  • نتیجه آزمایش‌های قبلی را همراه داشته باشید.

آیا آزمایش RBC خون نیاز به ناشتایی دارد؟

اگر فقط CBC یا RBC درخواست شده باشد، معمولاً نیاز به ناشتایی نیست. غذا خوردن به‌طور معمول عدد گلبول‌های قرمز را مثل قند یا چربی خون تغییر نمی‌دهد. با این حال، اگر پزشک همزمان آزمایش‌های دیگری مانند قند ناشتا، چربی خون، آهن یا برخی تست‌های متابولیک را نوشته باشد، ممکن است لازم باشد چند ساعت ناشتا باشید. بهترین کار این است که دستور پزشک یا آزمایشگاه را ملاک قرار دهید.

آزمایش RBC چگونه انجام می‌ شود؟

برای انجام آزمایش شمارش گلبول‌های قرمز خون، نمونه خون وریدی از سیاهرگ (معمولا در ناحیه آرنج) گرفته می‌شود. فرآیند خونگیری معمولا کمتر از ۳ دقیقه طول می‌کشد و از لوله‌ای که حاوی ماده ضد انعقاد است، انجام می‌شود. در حین خونگیری ممکن است احساس درد یا سوزش خفیفی ایجاد شود. برخی افراد ممکن است به دلیل مشاهده خون یا ورود سوزن احساس اضطراب کنند، که در این صورت می‌توانند با گفتن به فرد متخصص برای راحت‌تر شدن فرآیند، خود را آرام کنند.

بعد از نمونه‌گیری آزمایش RBC، نمونه به آزمایشگاه منتقل می‌شود و با استفاده از دستگاه خاصی بررسی می‌شود. این دستگاه تعداد سلول‌های خونی در هرمیکرولیتر از خون را می‌سنجد. در صورت درخواست پزشک ممکن است سلول‌های خونی از جمله RBCها زیر میکروسکوپ هم بررسی شوند. بررسی گلبول‌های قرمز خون در زیر میکروسکوپ علاوه بر تخمین تعداد، مورفولوژی و شکل و ناهنجاری‌های احتمالی گلبول‌های قرمز خون را هم بررسی می‌کند.

آزمایش rbc باید چند باشد؟
مقدار طبیعی RBC باتوجه به سن، جنسیت و شرایط فرد متفاوت است.

بعد از آزمایش RBC چه نکاتی را رعایت کنیم؟

بعد از نمونه‌گیری RBC معمولاً محدودیت خاصی وجود ندارد و بیشتر افراد می‌توانند به فعالیت‌های معمول خود برگردند. فقط ممکن است در محل ورود سوزن کمی درد، کبودی یا حساسیت ایجاد شود که اغلب خفیف و کوتاه‌مدت است. اگر هنگام خون‌گیری دچار ضعف یا سرگیجه می‌شوید، چند دقیقه بنشینید و سپس بلند شوید. آزمایش آر بی سی به‌تنهایی معمولاً نیاز به مراقبت ویژه بعد از انجام ندارد. بعد از آزمایش بهتر است:

  • چند دقیقه روی محل خون‌گیری فشار ملایم بدهید.
  • در صورت کبودی، از کمپرس سرد کوتاه‌مدت استفاده کنید.
  • مایعات کافی بنوشید.
  • اگر ناشتا بوده‌اید، طبق توصیه آزمایشگاه غذا بخورید.
  • در صورت خونریزی طولانی، تورم شدید یا درد غیرعادی، اطلاع دهید.
  • نتیجه را همراه با سایر شاخص‌های CBC بررسی کنید، نه به‌تنهایی.

جواب آزمایش RBC چقدر طول می‌ کشد؟

جواب RBC چون معمولاً بخشی از CBC است، در بسیاری از آزمایشگاه‌ها همان روز یا طی ۲۴ ساعت آماده می‌شود. البته زمان دقیق به نوع آزمایشگاه، ساعت نمونه‌گیری، شلوغی مرکز و اینکه آزمایش‌های دیگری هم همزمان انجام شده‌اند یا نه بستگی دارد. اگر نتیجه اورژانسی باشد، ممکن است سریع‌تر آماده شود. در موارد غیرطبیعی، پزشک ممکن است برای اطمینان، تکرار آزمایش یا بررسی تکمیلی درخواست کند.

پزشکان پیشنهادی

نتیجه گیری

آزمایش RBC به‌تنهایی قادر به تشخیص علت بالا یا پایین بودن سطح گلبول‌های قرمز نیست. برای تفسیر دقیق، سایر فاکتورهای خونی و آزمایش‌های تکمیلی نیاز است. این آزمایش معمولا بخشی از آزمایش CBC است و باید در کنار سایر پارامترهای خونی مورد ارزیابی قرار گیرد. اگر این تست را دادید، نتایج آزمایش خود را با پزشک عمومی مرور کنید تا دلیل احتمالی تغییرات سطح RBC مشخص شود. برای مشاوره بیشتر، بهتر است به متخصص خون یا هماتولوژی مراجعه کنید و همچنین قبل از مراجعه به دکتر به یکی از آزمایشگاه های تشخیص طبی تهران مراجعه فرمایید. شما می‌توانید از خدمات دکترتو برای یافتن بهترین متخصص بهره ببرید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

بالا یا پایین بودن RBC به‌تنهایی نشانه سرطان نیست و نباید باعث نگرانی فوری شود. این تغییر می‌تواند به دلایلی مانند کم‌آبی، کمبود آهن، خونریزی، بیماری‌های کلیوی، ریوی یا مشکلات مغز استخوان رخ دهد. البته در موارد نادر، برخی سرطان‌ها یا درمان‌های سرطان روی RBC اثر می‌گذارند. تفسیر دقیق باید همراه با علائم و سایر شاخص‌های آزمایش خون انجام شود.

خیر، RBC و هموگلوبین یکی نیستند. RBC همان گلبول قرمز خون است اما هموگلوبین پروتئینی داخل گلبول قرمز است که اکسیژن را حمل می‌کند. آزمایش RBC تعداد گلبول‌های قرمز را نشان می‌دهد، در حالی‌که هموگلوبین توان خون برای رساندن اکسیژن را بهتر مشخص می‌کند. پزشک معمولاً هر دو را همراه با HCT و شاخص‌های دیگر بررسی می‌کند.

RBC معمولاً به‌تنهایی تفسیر نمی‌شود و باید کنار شاخص‌هایی مانند هموگلوبین، هماتوکریت، MCV، MCH، MCHC و RDW بررسی شود. در صورت شک به کم‌خونی یا اختلالات خونی، تعداد پلاکت‌ها، گلبول‌های سفید، فریتین، آهن، ویتامین B12، فولات و رتیکولوسیت هم اهمیت پیدا می‌کنند. این ترکیب به پزشک کمک می‌کند علت اصلی تغییر RBC را دقیق‌تر تشخیص دهد.

بالا بودن RBC می‌تواند به معنی اریتروسیتوز باشد؛ یعنی تعداد گلبول‌های قرمز بیش از حد طبیعی شده است. این حالت گاهی به دلیل کم‌آبی، زندگی در ارتفاع، سیگار، بیماری‌های ریوی یا قلبی رخ می‌دهد. پلی‌سیتمی، به‌ویژه پلی‌سیتمی ورا، نوعی علت مهم‌تر و نیازمند بررسی تخصصی است. پزشک معمولاً هموگلوبین، هماتوکریت، اکسیژن خون و آزمایش‌های تکمیلی را بررسی می‌کند.

پایین بودن RBC می‌تواند یکی از نشانه‌های کم‌خونی باشد اما تشخیص کم‌خونی فقط با RBC انجام نمی‌شود. در کم‌خونی، معمولاً هموگلوبین و هماتوکریت هم کاهش پیدا می‌کنند و توان خون برای حمل اکسیژن کمتر می‌شود. علت ممکن است کمبود آهن، ویتامین B12، فولات، خونریزی یا بیماری مزمن باشد. بررسی MCV و RDW به تشخیص نوع کم‌خونی کمک می‌کند.

بالا بودن تعداد گلبول‌های قرمز می‌تواند نشانه برخی شرایط پزشکی باشد از جمله اختلالات مغز استخوان، کم‌آبی بدن، بیماری‌های قلبی یا حتی سرطان‌هایی مانند سرطان کلیه. برای تشخیص دقیق و بررسی علل، مشورت با پزشک الزامی است.

تغذیه مناسب برای تولید گلبول‌های قرمز ضروری است. کمبود آهن، ویتامین B12، یا فولات می‌تواند منجر به کاهش تعداد گلبول‌های قرمز و ایجاد کم‌خونی شود. رژیم غذایی غنی از این مواد مغذی می‌تواند به بهبود عملکرد تولید گلبول‌های قرمز کمک کند.

آزمایش شمارش گلبول‌های قرمز یا تست rbc فقط تعداد گلبول‌های قرمز خون را بررسی می‌کند. اگر شمارش گلبول قرمز غیرطبیعی است، ممکن است تعدادی آزمایش خون دیگر هم تجویز شود. به عنوان مثال، اگر تعداد گلبول‌های قرمز کم باشد، نتایج آزمایش هموگلوبین و هماتوکریت ممکن است به تشخیص کم خونی در آزمایش کمک کند. در صورت مشکوک بودن به کم خونی، بررسی دیگر شاخص‌های RBC و انجام آزمایش کم خونی به تعیین علت کم خونی کمک می‌‎کنند.

اگر تعداد گلبول‌های قرمز زیاد باشد، نتایج شمارش کامل خون (CBC) می‌تواند به تشخیص پلی‌سیتمی کمک کند، وضعیتی که در آن غلظت هموگلوبین یا هماتوکریت در خون افزایش می‌یابد. اگر پزشک شما مشکوک است که شما به بیماری خاصی مبتلا هستید، ممکن است سایر آزمایش‌های لازم برای تشخیص را هم تجویز کند.

امتیاز شما به مقاله:
(4از5)
دسته بندی:
منبع:
پزشکان پیشنهادی
آیلین قشلاقی رحیمی هستم کارشناس سئو و تولید محتوا. دکترتو جاییه که بهم فرصت میده درباره علمی که عاشقشم تحقیق کنم و نتایج تحقیقمو با مردم به اشتراک بذارم تا سطح آگاهی اجتماعی درمورد دنیای پزشکی ارتقا پیدا کنه.
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره آزمایش RBC

  1. بهار گفت:

    سلام خسته نباشید ببخشید میشه لطفا ب سوال من پاسخ بدید خیلی نگرانم من یه خانم ۲۲ ساله هستم و آزمایش دادم الان جواب W.B.C شده ۲.۵ و جواب R.B.Cم شده ۰.۲ الان نمیدونم خطری داره یا نه یا اصلا بخاطر اینکه گلبول قرمز خونم اینقد پایننه برام مشکل ساز هست؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      هر دو گلبول شما بطور خطرناکی پایین است
      در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید

  2. ماعده گفت:

    سلام من دختری ۳۲ساله هستم باrbc 3.62
    Hgb 10.4
    Hct 32.7
    روماتیسم مفصلی دارم و esr ۱۲۵ وبالاست علت چیه لطفا راهنمایی کنید خیلی نگرانم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      همانطور که از فاکتور التهابی تان مشخص است روماتیسم شما شدید است
      احتمال بیماری خود ایمنی هم دارید

  3. مونا گفت:

    سلام وقت بخیر. راستش چندسالی میشه که مقدار فریتین توی خونم ۱۳ هست. قرص رئول یک بسته کامل مصرف کردم ولی هیچ تاثیری نداشت و یک ذره هم تغییری نداشتم. آیا داروی موثرتری هست؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      مصرف انواع مکمل‌های آهن مثل فولایرون زینک (در صورت توصیه پزشک)، میزان فریتین خون خود را بالا ببرید.
      اصلاح تغذیه هم بسیار مهم است

  4. رضا شریف گفت:

    سلام و عرض ادب ….درزمینه هوشمصنوعی تحقیق میکنم….اگر احدی از دوستان در زمینه خون…ازمایش خون….گلبول های سفید و قرمز ….بیماری های تابعه گلبول ها اطلاعاتی داشته یا در حال تحقیق هست ….ممنون خواهم بود در این زمینه تبادل اطلاعات داشته باشیم….hobuut@gmail.com

  5. سهیلا گفت:

    من آزمایش دادم و برام ثبت شده RBC + منظورش چیه؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      جه نوع ازمایش؟
      اطلاعات تون کافی نیست

  6. نیلوفر گفت:

    سلام
    من آزمایش دادم و ۴.۴۶ نوشته. RBC رو

    و ۶.۷ هم WBC هست

    میشه بگین عادیه یا من کمخون هستم اخه
    همه ی علائم های کمخونی رو دارم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      sghl
      محدوده طبیعی RBC برای زنانی که باردار نیستند ۴.۲ تا ۵.۴ mcL است.
      بنابراین برای هردو فاکتور نرمال می باشید

  7. حسام شامی گفت:

    سلام پسرم ۷ سالشه در ازمایش خون rbc. L4.41نوشته شده چی میتونه باشه؟؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      کم خونی در آزمایش پسر شما گزارش شده است به توصیه پزشک مکمل مصرف شود.

  8. ناشناس گفت:

    سلام من شوهرم این آزمایش RBCرا داده و۸-۶بوده خیلی نگران هستم به نظر شما چه کار کنم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      محدوده طبیعی RBC برای مردان ۴.۷ تا ۶.۱ میلیون سلول در میکرولیتر (mcL) است. کمی غلطت خون دارند که باید درمان شوند
      جای نگرانی نیست

  9. زینب رستمی گفت:

    سلام من خانمی ۴۰ساله هستم که چکاپ دادم
    وازمایشR. B. Cمن۳.۹۲
    و H. B9.3است میخپاستم جواب بهم بدید وبگید در چه مرحله ای هستم ممنون از راهنماییتون

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      محدوده طبیعی RBC برای زنانی که باردار نیستند ۴.۲ تا ۵.۴ mcL , هموگلوبین نرمال در زنان معادل ۱۲.۱ تا ۱۵.۱ است
      بنابراین شما دچار کم خونی و متعاقبا کمبود آهن می باشید
      لطفا جدی بگیرید

  10. سوگند صحرایی گفت:

    سلام خسته نباشد من مدت ۵-۶ساله کم خونی دارم چون به علت ناراحتی معده قرص اهن نمیتونستم بخورم چون دکتر گفته بود نمیتونی اهنو جدب کنی الان چند وقت پیش دکتر برام ازمایش کم خونی برام نوشته الان کم کم خونی شدید وفقر اهنم خیلی کم شده لطفا راهنمایم کنید من خوب میشم یا نه ممنون میشم جواب بدید

    1. پژمان گفت:

      سلام
      دخترم۱۲سالش هست
      ازمایشRBC
      ۵.۳۳
      آزمایشHGB
      ۱۵.۷۵
      درچه حده نرمالیزه یا باست

      1. همیارِ دکترِتو گفت:

        سلام،
        نتایج آزمایش خون دخترتان نشان می‌دهد که سطح RBC (گلبول‌های قرمز) و HGB (هموگلوبین) در محدوده نرمال قرار دارند. برای RBC در دختران نوجوان، معمولاً میزان نرمال بین ۴.۱ تا ۵.۵ میلیون سلول در میکرولیتر است و HGB نیز باید بین ۱۲ تا ۱۶ گرم در دسی‌لیتر باشد. بنابراین، نتایج شما کاملاً نرمال هستند و نشان‌دهنده کم‌خونی یا مشکلات دیگری نیستند.

        1. ناشناس گفت:

          ببخشید واسه دختر منم همه ی فاکتورها نرمال ولی rbc5/36 که رنج ازمایشگاه تا ۵/۱را زده نرمال یعنی واسه دختر من بالا زده میخوستم بپرسم چرا یه ازمایشگاه این مقدار را نرمال در نظر میگیره یه آزمایشگاه بالا ار بی سی دختر منم اکثرا ۵/۱ یا ۵/۲ یا ۵/۳هست ولی یکجا میزنه بالا ویک آزمایشگاه دیگه نرمال در نظر میگیره هموگلوبین ۱۴/۲وهماتوکریت هم ۴۲ هست

        2. رویا گفت:

          سلام وقت بخیر چرا میزان اربی سی ۵/۳در یک آزمایشگاه نرماله ولی در ازمایشگاه دیگر بالا علامت خورده بالاخره این مقدار نرماله یا بالا؟

        3. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام، میزان RBC (گلبول‌های قرمز) ممکن است در آزمایشگاه‌های مختلف به دلیل تفاوت در دستگاه‌ها، روش‌های اندازه‌گیری و محدوده‌های نرمال اعلام شده متفاوت باشد. اگر مقدار ۵.۳ در یک آزمایشگاه نرمال و در دیگری بالا گزارش شده، بهتر است به محدوده مرجع هر آزمایشگاه توجه کنید و در صورت تردید نتیجه را با پزشک خود بررسی کنید تا بر اساس کل شرایط شما تفسیر دقیق‌تری انجام شود.

        4. رویا گفت:

          ببخشید واسه دختر منم ار بی سی ۵/۳۶ هست ‌هموگلوبین ۱۴/۳وهماتوکریت۴۲/۴ولی جلوی ار بی سی علامت بالا زده چون رنج نرمالش تا ۵/۱هست تو آزمایشگاهه دخترم ده سالش تموم شده ‌تقریبا درشته این ار بی سی که ۵/۳۶بالاست نشان دهنده ی غلظت خونه؟

        5. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام، عدد RBC برابر با ۵/۳۶ میلیون در هر میکرولیتر برای دختر ۱۰ ساله شما در محدوده نرمال است و تفاوت رنج مرجع آزمایشگاه‌ها ممکن است به دلیل دستگاه یا روش‌های متفاوت باشد. این مقدار به‌تنهایی نشان‌دهنده غلظت غیرطبیعی خون یا مشکل خاصی نیست، به ویژه اگر هموگلوبین و هماتوکریت در محدوده طبیعی باشند.

        6. پریسا گفت:

          سلام آزمایش پسر من آربی سی ۴/۹۸ هست چطوره؟

        7. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام. عدد RBC یا گلبول قرمز ۴.۹۸ میلیون در میکرولیتر، معمولاً برای یک پسر در محدوده طبیعی قرار داره، اما تفسیر نهایی آزمایش خون فقط توسط پزشک و با توجه به سن دقیق، سابقه سلامتی و سایر فاکتورهای همزمان آزمایش (مثل هموگلوبین و هماتوکریت) امکان‌پذیره. برای اطمینان از سلامت او و تفسیر دقیق جواب، بهتره آزمایش رو نزد پزشک اطفال یا پزشک معالجش ببرید.