علائم سکته مغزی خاموش و روش های تشخیص آن

وقتی صحبت از سکته مغزی می‌شود، بیشتر افراد به علائم ناگهانی و شدیدی مانند فلج شدن یک سمت بدن یا اختلال شدید گفتار فکر می‌کنند. اما همیشه سکته مغزی به این شکل خود را نشان نمی‌دهد. آیا ممکن است فردی سکته مغزی کند اما متوجه آن نشود؟ بله. در برخی موارد، سکته‌ای در مغز رخ می‌دهد که بدون علامت مشخص است و فرد حتی متوجه وقوع آن نمی‌شود. علائم سکته مغزی خاموش در واقع زمانی اتفاق می‌افتند که یک لخته، یک رگ خونی در مغز را مسدود می‌کند، اما فرد هیچ علامتی را تجربه نمی‌کند. با وجود این فقدان علائم، سکته های خاموش می‌توانند به بخش کوچکی از مغز آسیب وارد کنند. در واقع به دلیل عدم وجود علائم قابل‌توجه، شناسایی سکته خاموش می‌تواند دشوار باشد. در این مقاله از دکترتو در با علائم سکته مغزی خاموش آشنا می‌شوید.

سکته مغزی خاموش چیست؟

سکته مغزی خاموش (Silent Stroke) نوعی آسیب مغزی است و زمانی رخ می‌دهد که به بخشی از مغز خونرسانی کافی انجام نمی‌شود و صدماتی در مغز رخ می‌دهد، اما علائم مشخصی ندارد. به عبارتی دیگر، سکته مغزی خاموش به خاطر نبودن علائم ظاهری، به‌طور معمول تشخیص داده نمی‌شود و تنها در آزمایشات تصویربرداری مغزی مثل اسکن MRI قابل تشخیص است.

سکته مغزی خاموش می‌تواند به دلیل بسته یا تنگ شدن عروقی که خون را به مغز می‌رسانند، رخ دهد. این عروق ممکن است به دلیل تجمع آتروم (پلاک)، خونریزی مویرگ‌ها یا ایجاد لخته بسته شوند. این نوع سکته می‌تواند به‌تدریج باعث کاهش توانایی‌های شناختی، مشکلات تعادل و افزایش خطر سکته‌های شدیدتر شود.

علائم سکته مغزی خاموش چیست؟

نشانه‌های سکته مغزی خاموش معمولاً به‌صورت تدریجی و نامحسوس بروز می‌کنند و به همین دلیل بسیاری از افراد آن‌ها را جدی نمی‌گیرند یا به افزایش سن نسبت می‌دهند. برخلاف سکته مغزی معمولی، در سکته خاموش مغزی علائم ناگهانی و هشداردهنده وجود ندارد، اما این به معنای بی‌خطر بودن آن نیست. آسیب مغزی در این نوع سکته جدی است و می‌تواند عملکرد طبیعی مغز را تحت تاثیر قرار دهد.

بسیاری از علائم سکته خاموش مغزی به شکل تغییرات خفیف در توانایی‌های ذهنی، حرکتی یا رفتاری ظاهر می‌شوند. این علائم ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها بعد از وقوع سکته آشکار شوند و کیفیت زندگی فرد را کاهش دهند. علائم شایع سکته مغزی خاموش شامل موارد زیر است:

• کاهش تدریجی حافظه و تمرکز
• مشکل در تفکر و تصمیم‌گیری
• اختلال خفیف در تعادل و راه رفتن
• تغییرات رفتاری و خلقی
• مشکلات جزئی در گفتار یا درک مفاهیم

تفاوت علائم سکته مغزی خاموش با سکته مغزی

سکته مغزی معمولی اغلب با علائم شدید و ناگهانی همراه است و فرد یا اطرافیان به‌سرعت متوجه بروز مشکل می‌شوند. ضعف یک سمت بدن، افتادگی صورت و اختلال گفتار از نشانه‌های شناخته‌شده سکته مغزی هستند. این علائم معمولاً نیاز به اقدام فوری پزشکی دارند و تشخیص آن‌ها سریع‌تر انجام می‌شود. اما سکته بی صدا یا خاموش علائمی مانند این را نشان نمی‌دهند. در واقع، سکته مغزی خاموش معمولاً هیچ علامتی ندارند و در برخی مواقع افراد حتی متوجه آن هم نمی‌شوند. در جدول زیر می‌توانید تفاوت علائم سکته مغزی با علائم سکته مغزی خاموش را مشاهده کنید.

تفاوت سکته مغز خاموش با  سکته خفیف

سکته مغزی خفیف معمولاً با علائم مشخص اما موقتی مانند بی‌حسی، ضعف عضلانی یا اختلال گفتار همراه است و فرد متوجه می‌شود که مشکلی رخ داده است. این علائم ممکن است پس از چند دقیقه یا چند ساعت برطرف شوند، اما همچنان نیاز به بررسی پزشکی دارند. در سکته خفیف، علائم هشداردهنده وجود دارد و همین موضوع باعث مراجعه سریع‌تر به پزشک می‌شود.

در مقابل، سکته مغزی خاموش اغلب بدون علائم قابل‌تشخیص رخ می‌دهد و فرد از وقوع آن بی‌خبر می‌ماند. آسیب مغزی تنها در تصویربرداری‌هایی مانند ام آر آی مشخص می‌شود. همین بی‌علامت بودن باعث می‌شود سکته خاموش دیرتر تشخیص داده شود و خطر تجمع آسیب‌های مغزی افزایش یابد.

چرا سکته مغزی خاموش علائم مشخصی ندارد؟

دلیل اصلی نداشتن علائم واضح در سکته مغزی خاموش این است که آسیب ایجادشده معمولاً بخش‌های کوچکی از مغز را درگیر می‌کند یا در نواحی رخ می‌دهد که مسئول عملکردهای حیاتی و فوری نیستند. مغز انسان توانایی جبرانی بالایی دارد و می‌تواند تا حدی آسیب‌های محدود را پوشش دهد. با تکرار سکته‌های خاموش یا افزایش وسعت آسیب، مغز دیگر قادر به جبران نخواهد بود و علائم به‌تدریج ظاهر می‌شوند. به همین دلیل سکته مغزی خاموش در درازمدت می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد.

سکته های خاموش زمانی اتفاق می‌افتد که خون‌رسانی به بخشی از مغز شما به طور ناگهانی قطع می‌شود و مغز شما را از اکسیژن محروم می‌کند و به سلول‌های مغز آسیب می‌رساند. اما سکته مغزی خاموش طبیعتاً به‌سختی قابل تشخیص است. معمولاً اصلی‌ترین گزینه تشخیص این نوع سکته با استفاده از ام‌آرآی یا سی‌تی‌اسکن است و پزشک متخصص می‌تواند با این موارد سکته‌های خاموش را شناسایی کند.

چطور بفهمیم سکته مغزی خاموش داشته ایم؟

با وجودی که این نوع سکته مانند سکته‌های مغزی کامل علائم بارزی ندارد، اما این بدان معنا نیست که کاملاً بدون هر گونه عارضه‌ای است. علائم سکته مغزی خاموش خصوصاً اگر چند بار این نوع سکته تکرار شود بیشتر بروز می‌کند. برخی علائم واضح‌ترند و برخی نیز بسیار ظریف‌اند و ممکن است با علائم پیری اشتباه گرفته شوند.

تشخیص سکته مغزی خاموش معمولاً به‌صورت اتفاقی و در جریان بررسی‌های پزشکی دیگر انجام می‌شود. بسیاری از افراد زمانی متوجه این مشکل می‌شوند که به دلیل کاهش حافظه، اختلال تعادل یا مشکلات شناختی به پزشک مراجعه می‌کنند. بررسی دقیق علائم خفیف و توجه به تغییرات تدریجی نقش مهمی در تشخیص دارد. پزشکان با بررسی سابقه پزشکی، عوامل خطر مانند فشار خون بالا و نتایج تصویربرداری مغزی می‌توانند به وجود سکته خاموش مغزی پی ببرند. ام آر آی مغز یکی از مهم‌ترین ابزارهای تشخیص این نوع سکته است.

دچار مشکلات تکلم و گفتاری شدی؟

میترسی ناشی از سکته مغزی باشه؟ از متخصص مشاوره بگیر.

دکتر متخصص مغز و اعصاب

۱. ضایعات سفید رنگ در اسکن مغزی

اصلی‌ترین راه برای تشخیص سکته خاموش از طریق اسکن مغزی است. علائم سکته مغزی خاموش در یک اسکن مغزی معمولاً شامل یک سری لکه‌های سفیدرنگ می‌شود. وجود بافت‌های زخمی در این اسکن‌ها یا وجود نواحی ریز رگ‌های خونریزی دهنده از دیگر علائم بارز و تایید کننده سکته مغزی خاموش هستند. این ضایعات معمولاً نتیجه اختلال در خون‌رسانی عروق کوچک مغزی هستند. وجود این لکه‌ها می‌تواند نشانه سکته‌های خاموش قبلی باشد.

۲. از دست دادن موقتی حرکت عضلات

یکی از علائم سکته مغزی خاموش خصوصاً اگر این سکته‌ها برای بار چندم اتفاق بیفتند، از دست دادن قدرت و حرکت عضلات مختلف بدن به‌صورت موقتی است. از آنجایی که این مشکل در پیری نیز بروز می‌کند اکثر افراد حتی متوجه بروز چنین حالتی هم نمی‌شوند. بی‌حسی یا گزگز در یک طرف بدن و ضعف در اندام‌ها هم از دیگر نشانه های سکته مغزی خاموش است.

۳. مشکلات گفتاری

مشکلات گفتاری و مشکل در تکلم یکی دیگر از علائم سکته مغزی خاموش است. این مشکل می‌تواند به‌صورت موقتی و کاملاً ظریف ایجاد شود، به‌نوعی که حتی افراد کاملاً متوجه بروز آن هم نمی‌شوند. یک متخصص گفتاردرمانی می‌تواند به‌خوبی بروز مشکل در گفتار بیماران را تشخیص دهد. سایر حالت‌ها شامل گفتار نامفهوم به‌صورت موقتی می‌شود. زمان برگشت تکلم در سکته مغزی به شدت سکته و سن بیمار بستگی دارد. این اختلالات اغلب تدریجی هستند و ممکن است با افزایش سن اشتباه گرفته شوند.

۴. از دست دادن بینایی، قدرت و احساس

سکته مغزی خاموش می‌تواند روی برخی قابلیت‌ها و مهارت‌های فرد هم تاثیر بگذارد، حتی اگر خود فرد دقیقاً متوجه از دست دادن این مهارت‌ها نشود. برای مثال یکی از علایم سکته مغزی خاموش می‌تواند کاهش قدرت بینایی افراد یا حتی از دست دادن موقتی بینایی باشد. تاری دید از دیگر نشانه‌های این بیماری است. کم شدن قدرت و توانایی بیماران و حتی از دست دادن احساسات می‌تواند از دیگر نشانه های سکته مغزی خاموش محسوب شود. این علائم ممکن است گذرا باشند اما اهمیت بالینی دارند.

۵. مسائل مربوط به مهارت ها و توانایی های شناختی

از دیگر علائم سکته مغزی خاموش که به‌شدت ممکن است با سایر بیماری‌های مربوط به پیری مانند زوال عقل یا آلزایمر اشتباه گرفته شود، مشکلاتی است که افراد در مهارت‌های شناختی و ارتباطی پیدا می‌کنند. مشکلاتی مانند اختلالات روانپزشکی همچون اضطراب و افسردگی، احساسات نامناسب، گم شدن در مکان‌های آشنا و مشکل در تصمیم‌گیری از دیگر نشانه های سکته‌های مغزی خاموش یا خفیف است.

۶. مشکلات تعادل

برخی از افرادی که سکته مغزی خاموش داشته‌اند ممکن است در همان موقع وقوع سکته یا بعد از آن مشکلات تعادل را هم تجربه کنند. سرگیجه، سردرد و لرزش یا مشکل در راه رفتن از جمله مواردی است که در برخی از افراد دیده می‌شود.

۷. سقوط های مکرر

به دلیل مشکلاتی که در تعادل بدن و همچنین قدرت عضلات به وجود می‌آید و همچنین به دلیل سرگیجه و سردردهایی که برخی افراد با آن درگیر می‌شوند، احتمال سقوط‌های مکرر و زمین خوردن مدام در افرادی که سکته مغزی خاموش داشته‌اند وجود دارد. سقوط‌های مکرر هم از جمله علایم سکته مغزی خاموش است که با مشکلات پیری و افزایش سن اشتباه گرفته می‌شود.

۸. نشت ادرار و عدم توانایی در کنترل ادرار

به دلیل ضعفی که در برخی اندام‌ها ایجاد می‌شود و از دست دادن قدرت عضلات این امکان وجود دارد که برخی از افراد کنترل ادرار یا حتی کنترل حرکات روده خود را از دست دهند و با مشکلات بی‌اختیاری ادرار و حتی بی‌اختیاری مدفوع مواجه شوند. اختلال در کنترل ادرار به‌ویژه در سالمندان می‌تواند به آسیب‌های خاموش مغزی مرتبط باشد و نباید صرفاً به افزایش سن نسبت داده شود.

بی اختیاری ادرار داری و می‌خوای بدونی از علائم سکته مغزیه یا نه؟ همین الان از دکترت نوبت بگیر.

دکتر سکته مغزی

۹. تغییرات در خلق و خو

گاهی افرادی که سکته مغزی خاموش داشته‌اند حتی بدون این که خودشان بفهمند تغییرات زیادی در خلق و خویشان ایجاد می‌شود. این تغییرات خلق‌وخو شامل برخی از حالت‌های افسردگی یا پرخاشگری نیز می‌شود. این علائم سکته مغزی خاموش ممکن است با سایر مشکلات روحی روانی اشتباه گرفته شود. گاهی گریه بیمار سکته مغزی هم به همین علت است. افسردگی، تحریک‌پذیری یا تغییرات رفتاری ممکن است به دلیل آسیب به بخش‌های تنظیم‌کننده احساسات رخ دهند.

۱۰. کاهش توانایی تفکر

افرادی که سکته مغزی خاموش را تجربه می‌کنند حتی اگر در لحظه علائم شدیدی را نشان ندهند، قطعاً بخشی از مغز آنها آسیب دیده است. به همین دلیل خصوصاً با تکرار سکته‌های خفیف توانایی و ظرفیت مغز کاهش می‌یابد؛ تا جایی که این افراد قدرت تفکر و تصمیم‌گیری کمتری دارند. در نتیجه نیز مشکل در تصمیم‌گیری یکی از علائم سکته مغزی خاموش در نظر گرفته می‌شود.

۱۱. کاهش ظرفیت و توانایی مغز

با آسیبی که به بخش‌های مختلف مغز بعد از هر بار سکته خاموش ایجاد می‌شود، از ظرفیت و قابلیت‌های مغز نیز کاسته می‌شود و به همین دلیل افراد حتی ممکن است به‌صورت موقتی نیز حافظه خود را از دست بدهند. کاهش توانایی برای انجام امور روزمره، حساب‌کتاب کردن یا یادگیری از جمله مشکلاتی است که بعد از سکته مغزی خاموش برای افراد ایجاد می‌شود. این روند معمولاً تدریجی است.

۱۲. غش کردن بعد از سکته خاموش مغزی

به دلیل فشار و مشکلات ناشی از سکته های خاموش مغزی برخی از بیماران غش کردن‌های مدام ولی مختصر را تجربه می‌کنند. این غش کردن که می‌تواند از علایم سکته مغزی خاموش باشد، گاهی اوقات با سایر مشکلات زمینه‌ای مانند افت فشارخون اشتباه گرفته می‌شود.

علت سکته خاموش مغزی چیست؟

دلیل اصلی سکته مغزی خاموش، نرسیدن خون کافی به بخش‌هایی از مغز است که معمولاً به دلیل گرفتگی عروق کوچک مغزی رخ می‌دهد. این مشکل می‌تواند در اثر بیماری‌های زمینه‌ای و سبک زندگی ناسالم ایجاد شود. بسیاری از عوامل خطر سکته مغزی معمولی در بروز سکته خاموش نیز نقش دارند. شناخت و کنترل این عوامل خطر می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از سکته مغزی خاموش داشته باشد. بی‌توجهی به بیماری‌های مزمن می‌تواند احتمال بروز این نوع سکته را افزایش دهد. برخی از شایع‌ترین علت سکته مغزی خاموش عبارتند از:

• فشار خون بالا
• دیابت
• چربی خون بالا
• بیماری‌های قلبی
• سیگار کشیدن
• افزایش سن

چه کسانی ممکن است دچار سکته مغزی حاموش شوند؟

افراد سالمند، بیماران مبتلا به فشار خون بالا و دیابت و کسانی که سابقه بیماری قلبی دارند، بیشتر در معرض سکته مغزی خاموش هستند. همچنین افرادی که فعالیت بدنی کمی دارند یا رژیم غذایی ناسالم دارند، ریسک بالاتری را تجربه می‌کنند.

راه درمان سکته مغزی خاموش چیست؟

درمان سکته مغزی خاموش بیشتر بر کنترل عوامل خطر و پیشگیری از سکته‌های بعدی تمرکز دارد. آسیب ایجادشده در مغز معمولاً قابل برگشت نیست، اما می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد. پزشک متخصص مغز و اعصاب با توجه به شرایط بیمار، برنامه درمانی مناسب را تعیین می‌کند. درمان همچنین ممکن است شامل مصرف داروهای کنترل فشار خون، قند و چربی خون، اصلاح سبک زندگی و در برخی موارد داروهای رقیق‌کننده خون باشد. پیگیری منظم درمان نقش مهمی در کاهش عوارض دارد.

نرسیدن خون به مغز چه عوارضی دارد؟

نرسیدن خون به مغز می‌تواند باعث آسیب دائمی سلول‌های مغزی شود و عملکرد طبیعی مغز را مختل کند. این آسیب‌ها به‌مرور زمان می‌توانند به کاهش حافظه، اختلال تعادل و مشکلات شناختی منجر شوند. شدت عوارض به وسعت و تکرار اختلال خون‌رسانی بستگی دارد. در موارد پیشرفته، نرسیدن خون به مغز خطر بروز سکته‌های شدیدتر، ناتوانی دائمی و زوال عقل را افزایش می‌دهد. به همین دلیل تشخیص و درمان زودهنگام اهمیت زیادی دارد.

آیا سکته مغزی خاموش موجب مرگ می شود؟

با وجودی که معمولاً افراد با یک یا دو بار سکته خفیف دچار مرگ نمی‌شوند، اما عوارض این سکته‌ها و تکرارشان می‌تواند طول عمر بیماران سکته مغزی را کاهش داده و خطر مرگ را افزایش دهد. خصوصاً این که احتمال بروز مشکلات زوال عقل و ریسک سکته مغزی کامل در این افراد بسیار بیشتر است. درنتیجه سکته مغزی خاموش به‌طور مستقیم معمولاً باعث مرگ ناگهانی نمی‌شود، اما می‌تواند خطر سکته‌های شدیدتر و مرگ ناشی از آن‌ها را افزایش دهد. بی‌توجهی به این نوع سکته می‌تواند پیامدهای جدی در آینده داشته باشد. مراقبت از بیمار سکته مغزی در خانه می‌تواند امید به زندگی را افزایش دهد.

چطور از سکته خاموش مغزی جلوگیری کنیم؟

پیشگیری از سکته مغزی خاموش با کنترل عوامل خطر و اصلاح سبک زندگی امکان‌پذیر است. رعایت توصیه‌های پزشکی و پیگیری منظم وضعیت سلامت می‌تواند نقش مهمی در کاهش احتمال بروز این نوع سکته داشته باشد. راهکارهای پیشگیری از سکته مغزی خاموش عبارتند از:

• کنترل فشار خون و قند خون
• ترک سیگار
• فعالیت بدنی منظم
• تغذیه سالم شامل مصرف سبزیجات، میوه‌ها، ماهی و غلات کامل
• مدیریت استرس

برای سکته مغزی خاموش به کدام دکتر مراجعه کنیم؟

برای اطلاع بیشتر درباره سکته مغزی خاموش می توانید از بهترین دکتر مغز و اعصاب ایران نوبت بگیرید.
در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان مغز و اعصاب در شهرهای مختلف ایران را مشاهده می‌کنید.

• دکتر مغز و اعصاب سنندج
• دکتر مغز و اعصاب اراک
• دکتر مغز و اعصاب قم
• دکتر مغز و اعصاب تهران

پزشکان پیشنهادی

5 (1780 نظر)

دکتر سمانه سادات مسجدی

تخصص مغز و اعصاب و نورولوژی

نوبت بگیرید

4.5 (808 نظر)

دکتر هومان سلیمی پور

تخصص مغز و اعصاب و نورولوژی

نوبت بگیرید

4.9 (688 نظر)

دکتر زهراالسادات رجائی

تخصص مغز و اعصاب و نورولوژی

نوبت بگیرید

4.9 (661 نظر)

دکتر حمیدرضا ایزدی

تخصص مغز و اعصاب و نورولوژی

نوبت بگیرید

4.9 (626 نظر)

دکتر میرمسعود شریعت

تخصص مغز و اعصاب و نورولوژی

نوبت بگیرید

4.9 (613 نظر)

دکتر علی اکبر دشتله

تخصص گفتاردرمانی

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

سکته مغزی خاموش یکی از مشکلات پنهان اما مهم سلامت مغز است که می‌تواند بدون علائم واضح رخ دهد و به‌مرور اثرات جدی بر توانایی‌های شناختی و جسمی بگذارد. بزرگ‌ترین چالش در خصوص سکته مغزی خاموش عدم تشخیص آن است. زمانی که فرد متوجه بروز سکته نمی‌شود، درمان به خصوصی نیز دریافت نمی‌کند و این خطر بروز عوارض بعدی و تکرار سکته را بیشتر خواهد کرد؛ بنابراین بهتر است با شناخت کوچک ترین علائم سکته مغزی خاموش، برای تشخیص قطعی و پیگیری‌های پزشکی به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کرد. شناخت علائم پنهان، کنترل عوامل خطر و مراجعه به‌موقع به پزشک می‌تواند از پیشرفت آسیب‌های مغزی جلوگیری کند. توجه به سلامت مغز، نقش مهمی در حفظ کیفیت زندگی در سنین بالاتر دارد.

اگر مشکوک به سکته مغزی خاموش هستید، حتما برای بررسی دقیق به دکتر مغز و اعصاب مراجعه کنید. شما می‌توانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین متخصص مغز و اعصاب وجود دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!