اختلالات جنسی یکی از مسائل مهم در زمینه برقراری رابطه جنسی است که می‌تواند روی سلامت جسمی، روانی و روابط بین‌فردی تاثیر بگذارد و افراد زیادی در سراسر جهان با آن مواجه هستند. این مشکلات معمولا به دلیل ترکیبی از عوامل بیولوژیکی، روانشناختی و اجتماعی ایجاد میشوند و در صورتی که درمان آنها جدی گرفته نشود، باعث کاهش اعتمادبه‌نفس و مشکل در رابطه زناشویی میشوند. در این مطلب از دکترتو، به بررسی تعریف اختلالات جنسی، انواع شایع، علل اصلی و گزینه‌های درمانی می‌پردازیم. در ادامه همراه ما باشید.
اختلالات جنسی چیست؟
اختلالات جنسی به مشکلاتی اشاره دارد که در عملکرد جنسی فرد مشکل ایجاد می‌کند و معمولا با ناراحتی یا مشکلات در رابطه جنسی همراه است. معمولا این اختلالات شامل ناتوانی در دستیابی به رضایت جنسی مانند کمبود میل جنسی، برانگیختگی ناکافی یا درد طی رابطه میشوند. اختلال جنسی می‌تواند ریشه در عوامل جسمی، روانی یا هورمونی داشته‌باشد و روی کیفیت زندگی تاثیر بگذارد.
این وضعیت معمولا قابل درمان است اما نیاز به تشخیص دقیق دارد. عوامل خطر شامل سن بالا، بیماری‌های مزمن و استرس هستند. تشخیص دقیق این اختلالات کمک می‌کند تا با کمک حرفه‌ای پزشک، روابط جنسی کیفیت بیشتری بگیرد.
جدول زیر مقایسه‌ای بین انواع شایع اختلالات جنسی و درمان‌های پیشنهادی آنها را نشان می‌دهد.
| نوع اختلال | درمان‌های پیشنهادی |
|---|---|
| اختلال نعوظ (ED) | داروها، بررسی روانی، تغییرات سبک زندگی |
| زود انزالی | روان‌درمانی، تکنیک‌های تاخیری |
| کاهش میل جنسی | روان‌درمانی، درمان هورمونی |
| اختلال ارگاسم | درمان شناختی رفتاری، مدیریت استرس |
| درد جنسی (واژینیسموس) | فیزیوتراپی، دیلاتورها، روان‌درمانی |
| اختلال ناشی از دارو | تغییر دوز یا نوع دارو تحت نظر پزشک |
انواع اختلال جنسی
اختلالات جنسی به دسته‌بندی‌های مختلفی تقسیم میشوند که هر کدام جنبه خاصی از عملکرد جنسی را تحت تاثیر قرار می‌دهند. این اختلالات شامل مشکلات میل جنسی، برانگیختگی، ارگاسم و درد جنسی هستند و می‌توانند در مردان و زنان رخ دهند:
- اختلال میل جنسی: کمبود علاقه به فعالیت جنسی
- اختلال برانگیختگی: ناتوانی در رسیدن به حالت برانگیختگی جسمی
- اختلال ارگاسم: تاخیر یا نرسیدن به ارگاسم
- اختلال درد جنسی: درد طی رابطه یا فعالیت جنسی
- اختلال ناشی از مواد: عوارض ناشی از مصرف داروها یا مواد مخدر
- اختلال ناشی از بیماری: اختلالات مرتبط با شرایط پزشکی
متن انگلیسی:
به نقل از سایت msdmanuals
Sexual dysfunction may result from either physical or psychological factors, or a combination of both.
ترجمه فارسی:
اختلال عملکرد جنسی ممکن است ناشی از عوامل جسمی، روانشناختی یا ترکیبی از هر دو باشد.
۱. اختلال در میل جنسی
اختلال در میل جنسی به کاهش یا نداشتن علاقه به فعالیت‌های جنسی اشاره دارد که معمولا با ناراحتی همراه است. معمولا کسانی که دچار کاهش میل جنسی میشوند، از رابطه جنسی بدشان می‌آید یعنی با انزجار جنسی مواجه هستند. مشکل این افراد را می‌توان با روان‌درمانی و جستجو در گذشته توسط متخصص شهر خود مثل دکتر سکس تراپی تهران یا دکتر درمان اختلال عملکرد جنسی تهران ، ریشه‌یابی کرد.
۲. اختلال برانگیختگی جنسی
اختلال برانگیختگی جنسی به ناتوانی در رسیدن به حالت برانگیختگی جسمی یا ذهنی در فعالیت جنسی اشاره دارد. معمولا افراد مبتلا به این اختلال، حتی اگر میل جنسی وجود داشته‌باشد، نمی‌توانند پاسخ جسمی مناسبی نشان دهند. افسردگی و نوسانات هورمونی می‌تواند باعث اختلال در برانگیختگی شود. برای تشخیص این اختلال، علائم باید باعث ناراحتی شده و در حداقل ۷۵ درصد موقعیت‌ها طی ۶ ماه رخ دهند.
۳. اختلال در ارگاسم
از نظر فیزیولوژیک، ارگاسم به معنی رسیدن به اوج لذت جنسی است. رسیدن به اوج لذت جنسی مرحله‌ی بعد از تحریک جنسی است. در واقع قبل از رسیدن به مرحله‌ی ارگاسم، مرحله‌ی برانگیختگی جنسی باید کامل شود و مشکل اساسی بیشتر بیماران این است که در مرحله‌ی برانگیختگی باقی می‌مانند و نمی‌توانند به مرحله‌ی بعدی برسند، در نتیجه به‌تدریج تمایل جنسی خود را از دست می‌دهند و از رابطه‌ی جنسی لذت کافی را نمی‌برند.
خانم‌ها ممکن است شکایت کنند که از نظر جنسی هیجان ندارند و وارد مرحله تهییج جنسی نمی‌شوند اما با بررسی دقیق‌تر متوجه می‌شویم که خیس‌شدن واژن و پرخونی برای آنها اتفاق می‌افتد. این در حالی است که احساس خوشایند و هیجان لذت‌بخش را ندارند. اختلال ارگاسم در زنان و مردان به دو صورت بروز می‌کند:
- تاخیر، همیشگی نبودن یا نرسیدن به ارگاسم
- کاهش شدت ارگاسم
حداقل یکی از شکایت‌ها و مشکلات بالا باید به مدت 6 ماه یا بیشتر در فرد وجود داشته‌باشد تا بتوان اختلال ارگاسم را تشخیص داد.
۴. اختلال درد جنسی
اختلال درد جنسی به درد مداوم یا مکرر طی فعالیت جنسی اشاره دارد که معمولا روابط را مختل می‌کند. معمولا کسانی که دچار این مشکل میشوند، از رابطه جنسی به دلیل احساس درد و ناراحتی پرهیز میکنند. گاهی جراحی‌های قبلی یا خشکی واژن می‌تواند درد را ایجاد کند. عفونت‌ها، برخی بیماری‌ها و تغییرات هورمونی هم می‌تواند باعث درد جنسی شود.
۵. اختلال عملکرد جنسی ناشی از مواد یا دارو
اختلال عملکرد جنسی ناشی از مواد یا دارو به مشکلات جنسی اشاره دارد که از مصرف داروها یا مواد مخدر ناشی می‌شود. معمولا کسانی که داروهای خاصی مصرف میکنند، با کاهش میل یا ناتوانی مواجه میشوند و در بیشتر موارد این مشکل با تغییر دارو یا دوز حل می‌شود. قطع یا تغییر خودسرانه دارو ممنوع است و به بررسی تخصصی پزشک نیاز دارد.
۶. اختلال جنسی ناشی از بیماری
برخی از بیماری‌ها مانند دیابت و بیماری‌های قلبی عروقی بر سلامت جنسی فرد تاثیر می‌گذارد. از طرفی بیماری‌هایی که نیازمند مصرف داروهایی هستند که بر هورمون‌ها و مقدار آنها در خون اثر می‌گذارد، می‌توانند اختلالات جنسی دائم یا موقتی برای فرد ایجاد کنند.
انواع اختلال جنسی در مردان
اختلال جنسی در مردان به مشکلات مختلفی اشاره دارد که عملکرد جنسی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این اختلالات معمولا با بالا رفتن سن افزایش می‌یابند و می‌توانند جسمی یا روانی باشند. انواع اختلالات جنسی در مردان می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- ناتوانی نعوظ (ED)
- انزال زودرس
- کاهش میل جنسی
- اختلال ارگاسم
- درد جنسی
متن انگلیسی:
به نقل از سایت familydoctor
Stress, illness, medicines, or emotional problems can contribute to sexual dysfunction. Talk to your doctor if it lasts longer than a few months.
ترجمه فارسی:
استرس، بیماری، داروها یا مشکلات عاطفی می‌توانند در ایجاد اختلال عملکرد جنسی نقش داشته‌باشند. اگر این مشکل بیش از چند ماه طول کشید، با پزشک خود صحبت کنید.
کاهش میل جنسی مردان
کاهش میل جنسی در مردان به کمبود علاقه به فعالیت‌های جنسی اشاره دارد که معمولا با خستگی همراه است. کسانی که دچار این مشکل میشوند، از رابطه جنسی دوری میکنند. گاهی بیماری‌های قلبی یا افسردگی و نوسانات هورمونی می‌توانند میل جنسی را کاهش دهند.
اختلال نعوظ
مشکل اختلال نعوظ در مردان به این معنا است که نمی‌توانند آلت جنسی خود را در طی رابطه جنسی به‌صورت دائم در حالت نعوظ یا برانگیخته نگه دارند یا اینکه با وجود تحریک جنسی، نعوظ اتفاق نمی‌افتد.
اختلال نعوظ با ۳ ویژگی اصلی مشخص می‌شود:
- ناتوانی در نعوظ پس از تحریک جنسی
- ناتوانی در نگهداری نعوظ
- کاهش سفتی آلت هنگام نعوظ
حداقل یکی از این معیار‌ها برای 6 ماه یا بیشتر باید در فرد وجود داشته‌باشد تا بتوان اختلال نعوظ را تشخیص داد. متخصص اورولوژی یا دکتر ناتوانی جنسی مردان و اختلال نعوظ تهران و یا شهر خودتان قبل از تشخیص قطعی اختلال نعوظ، نقش همسر و برانگیختگی هر دو طرف را مورد بررسی قرار می‌دهد زیرا در بسیاری از موارد این اختلال ریشه روانی دارد و مربوط به مشکلات عاطفی بین زوجین است.
زود انزالی
انزال زودرس یکی از آزاردهنده‌ترین اختلالات جنسی برای مردان است که تاثیر بسزایی بر روی شریک جنسی آنها هم می‌گذارد. زود انزالی به شرایطی گفته می‌شود که در آن همیشه یا تقریبا همیشه ظرف ۱ تا ۳ دقیقه از دخول انزال رخ می‌دهد؛ توانایی به‌تاخیر انداختن نباشد و باعث ناراحتی شود. برای حل این مشکل بهتر است به دکتر اورولوژی تهران یا دکتر زود انزالی تهران و یا شهر خود مراجعه کنید.
انزال دیر رس یا دیر انزالی
دیر انزالی به شرایطی گفته می‌شود که در آن زمان تحریک جنسی تا زمان رسیدن به ارگاسم طولانی می‌شود. گاهی اوقات دیرانزالی را می‌توان طبیعی تلقی کرد. اما اگر این حالت همیشه رخ دهد، مشکل‌ساز است. اگر این مشکل دائما تکرار می‌شود بهتر است به متخصص اورولوژی مراجعه کنید.
انواع اختلال جنسی در زنان
اختلال جنسی در زنان به مشکلات مختلفی اشاره دارد که رضایت جنسی را کاهش می‌دهد. این اختلالات معمولا با تغییرات هورمونی مرتبط هستند و بعضی از زنان بدون اطلاع از نوع بیماری چندین سال با آنها دست و پنجه نرم میکنند:
- کاهش میل جنسی
- اختلال برانگیختگی
- اختلال ارگاسم
- درد جنسی: درد واژن یا لگن
- اختلال ناشی از دارو
بیماری واژینیسموس و درد هنگام رابطه جنسی
یکی از انواع اختلالات جنسی در زنان و همچنین یکی از شایع‌ترین علت‌های درد هنگام نزدیکی واژینیسموس است که به معنی بسته‌شدن مسیر ورودی آلت تناسلی مرد به واژن است. در این حالت عضلات کف واژن به طور محکم منقبض میشوند و راه ورود را تنگ و دشوار میکنند.
در بسیاری از شرایط آلت تناسلی مرد نمی‌تواند وارد واژن شود. این حالت بیشتر دلیل روانی دارد. برای درمان واژینیسموس معمولا از فیزیوتراپی کف لگن، روان‌درمانی جنسی و آموزش استفاده تدریجی از دیلاتورهای واژینال استفاده می‌شود تا به مرور زمان و با تغییر سایز آنها کانال واژن باز شود و عادت کند. می‌توانید اولین نوبت حضوری یا تلفنی را برای دکتر زنان تهران، دکتر واژینیسموس تهران و یا بهترین دکتر واژینیسموس ایران از سایت نوبت‌دهی آنلاین دکترتو دریافت کنید.
اختلال ارگاسم در زنان
اختلال ارگاسم در زنان به نرسیدن یا تاخیر در رسیدن به ارگاسم اشاره دارد و افرادی که دچار این مشکل میشوند، برخلاف برانگیختگی، احساس رضایت جنسی ندارند. گاهی افسردگی یا مصرف داروها می‌تواند ارگاسم را مختل کند. اما نوسانات هورمونی و استرس هم نقش مهمی در ایجاد اختلال ارگاسم دارند.
کاهش میل جنسی زنان
کاهش میل جنسی در زنان به معنای کمبود علاقه به فعالیت جنسی است. زنانی که به کاهش میل جنسی دچار هستند، از رابطه جنسی دوری میکنند و علاقه‌ای به ارتباط جنسی ندارند یا میزان علاقه آنها کم و نوسانی است. یائسگی و تغییرات هورمونی، مشکلات روحی و مشکلات عاطفی از مهمترین دلایل سرد مزاجی هستند.
علت اختلال جنسی چیست؟
اختلال جنسی یک وضعیت پیچیده است که می‌تواند از عوامل فیزیولوژیکی، روانی و محیطی ناشی شود. این اختلال معمولا با بیماری‌های مزمن مانند دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی و اختلالات هورمونی مرتبط است که جریان خون یا تعادل هورمون‌ها را مختل میکنند. عوامل روانی مانند استرس، اضطراب و افسردگی هم نقش مهمی دارند و می‌توانند چرخه‌ای از ناتوانی جنسی ایجاد کنند. علاوه بر این، سبک زندگی ناسالم شامل مصرف الکل، سیگار و عدم فعالیت بدنی، خطر ابتلا را افزایش می‌دهد:
- عوامل فیزیکی: بیماری‌های عروقی، دیابت و بیماری‌های زمینه‌ای
- عوامل هورمونی: کاهش تستوسترون یا افزایش پرولاکتین
- عوامل روانی: افسردگی و اضطراب
- عوامل دارویی: مانند مصرف داروهای ضدافسردگی یا فشار خون
- عوامل محیطی: سیگار کشیدن، الکل و مواد مخدر
روش درمان اختلالات جنسی
درمان اختلالات جنسی معمولا ترکیبی از رویکردهای پزشکی، روانی و رفتاری است. تحقیقات نشان می‌دهد که درمان‌های دارویی برای اختلال نعوظ مؤثر هستند، در حالی که روان‌درمانی مانند درمان شناختی رفتاری برای اختلالات با ریشه روانی تاثیر بیشتری دارند.
همچنین، تغییرات سبک زندگی مانند ورزش منظم و رژیم غذایی سالم هم می‌تواند علائم را بهبود ببخشد. در موارد پیشرفته، روش‌های جراحی یا دستگاه‌های کمکی استفاده می‌شود. هدف اصلی از درمان مشکلات جنسی، بازگرداندن عملکرد جنسی، جلوگیری از تجربه بیشتر سکس بد و بهبود کیفیت روابط است.
عوارض اختلال جنسی چیست؟
آسیب‌های اختلال جنسی فراتر از مسائل جسمی است و می‌تواند سلامت روانی و روابط اجتماعی را تحت تاثیر قرار دهد. این اختلالات می‌تواند باعث افسردگی، کاهش اعتمادبه‌نفس و مشکلات باروری شود زیرا چرخه‌ای از استرس و ناتوانی ایجاد می‌کند. در بلندمدت، درمان نکردن اختلالات جنسی می‌تواند تاثیر زیادی روی روابط زناشویی داشته‌باشد:
- افزایش اضطراب، افسردگی و کاهش عزت نفس
- مشکلات در روابط زناشویی
- کاهش صمیمیت
نتیجه گیری
اختلالات جنسی مشکلات شایعی هستند که از کاهش میل جنسی تا درد جنسی را شامل میشوند و معمولا ریشه در عوامل روانی، جسمی یا دارویی دارند. درمان این مشکلات با روان‌درمانی، دارودرمانی و تغییرات سبک زندگی ممکن است. اگر علائم اختلال جنسی را مشاهده کردید، باتوجه به نوع اختلال، به بهترین دکتر اورولوژی ایران، بهترین دکتر ناتوانی جنسی مردان و اختلال نعوظ ایران، بهترین دکتر زنان و زایمان ایران یا بهترین دکتر سکس تراپی ایران مراجعه کنید تا تشخیص دقیق و درمان مناسب دریافت کنند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
داروهای ضدافسردگی داروهای فشار خون و شیمی‌درمانی ممکن است اختلال جنسی را ایجاد یا تشدید کنند.
درمان اختلالات جنسی با طب سوزنی ممکن است اما شواهد آن محدود است. معمولا طب سوزنی به عنوان مکمل استفاده می‌شود.
افرادی که بیشتر در معرض اختلالات جنسی هستند شامل افراد مسن، بیماران مزمن و افرادی با استرس و اضطراب بالا میشوند. معمولا زنان بعد از یائسگی و مردان بالای ۴۰ سال بیشتر مبتلا میشوند. گاهی عوامل ژنتیکی هم نقش دارند.
