واژینیسموس چیست؟ علائم، علت های شایع و روش های درمانی واژینیسموس

vaginismus
میدونی به چه دکتری مراجعه کنی؟

واژینیسموس

به حالتی که در آن عضلات اطراف واژن در تماس با اشیا یا آلت تناسلی مرد به طور غیرارادی منقبض شوند واژینیسموس (Vaginismus) یا واژینیسم گفته می شود. انقباض عضلات منجر به تنگ شدن واژن می‌شود و به دنبال آن احساس ناراحتی، سوزش، درد و مشکلاتی در هنگام هر گونه نفوذ به واژن مانند دخول دردناک ایجاد می‌کند. این انقباض‌های غیرارادی می توانند باعث عدم امکان دخول شوند. در اینجا معنای نفوذ به واژن می‌تواند شامل دخول در حین سکس، معاینات پزشکی (مانند معاینات رحم و دستگاه تناسلی زنان) و استفاده از تامپون‌های قاعدگی باشد.

به حالتی که در آن عضلات اطراف واژن در تماس با اشیا یا آلت تناسلی مرد بطور غیرارادی منقبض شوند واژینیسموس یا واژینیسم گفته می شود.

واژینسموس یا تنگی غیرارادی واژن
واژینیسموس تنگ شدن غیرارادی واژن نسبت به دخول است.

علت واژینیسموس چیست؟

علت اصلی واژینیسم، واکنش یا رفلکس در ماهیچه شرمگاهی – دنبالچه ای است که در کف لگن قرار دارد. رفلکس به معنای عکس العمل های غیر ارادی ماهیچه ها در برابر محرک‌ها است. این ماهیچه در انتهای پایینی واژن قرار دارد. رفلکس این ماهیچه منجر به تنگی شدید و ناگهانی واژن در برخورد هر چیزی با دهانه یا لبه های بیرونی واژن شده که هر گونه نفوذ و ورود را غیرممکن یا بسیار دردناک می کند. خانم های مبتلا به واژینیسم توانایی کنترل میزان عکس العمل این ماهیچه را ندارند. شدت بیماری در افراد مختلف متقاوت است. در این افراد یک چرخه بدخیم به سرعت شکل می گیرد؛ بدین گونه که هر چه تلاش برای دخول بیشتر باشد، انقباض عضله را شدیدتر می کند.

انواع واژینیسموس

دو نوع اصلی دارد:

  • اولیه

در این حالت یک فرد به طور همیشگی، وقتی چیزی را به واژن خود وارد می کند (در سکس یا غیر از آن)، همراه با درد بوده یا فرد هرگز نتوانسته هیچ چیزی را وارد واژن خود کند. به این حالت واژینیسموس همیشگی نیز گفته می شود. اغلب در اولین تلاش ها برای دخول تجربه می شود و فرد به وجود این حالت پی می برد.

  • ثانویه

این حالت هنگامی است که یک خانم در گذشته دخول یا سکس بدون درد داشته ولی بعد از مدتی دچار دخول دردناک یا سخت و ناممکن شده است. به این حالت واژینیسموس اکتسابی نیز گفته می شود. معمولا پس از یک اتفاق خاص مانند عفونت، یائسگی، جراحی یا به دنیا آوردن نوزاد رخ می دهد.

نوع دیگری از واژینیسموس تحت عنوان دوره‌ای یا موقعیتی نیز وجود دارد. در این حالت فقط در موقعیت های خاص فرد علائم را دارد. مثلا ممکن است در هنگام دخول در رابطه جنسی واژنی رخ دهد اما در زمان معاینات دستگاه تناسلی یا گذاشتن تامپون های واژنی مشکلی ایجاد نکند.

واژینیسموس می تواند از اول بوده و همیشگی باشد یا بعد از دوره ای ایجاد شود، گاهی نیز دوره ای و موقتی است.

علائم واژینیسموس چیست؟

مقاربت دردناک یا دیسپورونیا اغلب از اولین علائم واژینیسموس است. احساس درد فقط با دخول اتفاق می افتد و معمولا دخول دردناک با بیرون آمدن آلت مرد از واژن از بین می رود.

علائم دیگر شامل:

  • ناتوانی همیشگی در برقراری رابطه جنسی یا قرار دادن تامپون در واژن
  • ترس از درد یا سکس
  • کاهش میل جنسی
  • مشکل در باروری

این علائم غیرارادی هستند و فرد به جز با روش های درمانی نمی تواند میزان و شدت آن ها را کنترل کند.

چه عواملی منجر به واژینیسموس می شوند؟

واژینیسموس حالتی است که با محرک های تنش زای روانی، محرک های تنش زای فیزیکی و یا هر دو باهم رخ می دهد.

  • محرک های روانی

محرک های روانی شامل:

    • ترس از دخول یا حتی ترس از بارداری.
    • اضطراب و استرس در مورد مسائل جنسی یا به خاطر احساس گناه
    • مشکلات موجود در روابط عاطفی؛ برای مثال داشتن شریک بدرفتار یا بی اعتمادی
    • جراحات و آسیب های گذشته؛ مثلا سابقه تجاوز جنسی در گذشته یا داشتن سکس دردناک و بدون لذت در اولین تجربه
    • تجربیات دوران کودکی مانند تجاوز جنسی و غیره
  • محرک های فیزیکی

محرک های فیزیکی شامل:

مشکلات روابط جنسی
ترس از دخول می‌تواند یکی از دلایل ایجاد واژینیسموس باشد.

ترس از دخول (Coitophobia)

ترس از دخول نوعی بیماری روحی روانی است که در آن فرد از داشتن دخول و رابطه جنسی واژنی ترس دارد. کسی که به این حالت مبتلا باشد باور دارد بهترین راه برای محافظت از خودش دوری از جامعه و دیگر افراد است تا به کسی علاقه مند نشوند و این راهکار می تواند منجر به افسردگی شود. از علائم ترس از دخول می توان به احساس اضطراب و نگرانی در هنگام فکر کردن به سکس، اضطراب در حین تماشای پورن، دوری از اجتماع و روابط اجتماعی و … اشاره کرد.

اولین تجربه دخول چگونه باید باشد؟

اولین تجربه دخول می تواند دردناک، لذت بخش یا هردو حالت باشد. درد در اولین رابطه جنسی واژینال در حالت طبیعی می تواند به دلیل نوع پرده بکارت باشد. برای کاهش نگرانی در مورد اولین تجربه می توان از نکات زیر بهره مند شد:

  • انتخاب شریک جنسی و عاطفی مناسب برای از دست دادن باکرگی. اگر با شخصی که به او اعتماد دارید اولین تجربه سکس خود را داشته باشید به ارضای فیزیکی و روانی شما کمک می کند و علاوه بر این رابطه جنسی ایمن تری خواهید داشت.
  • پیش نوازی که از مراحل مهم آماده شدن برای دخول و رابطه جنسی به حساب می آید را به اندازه کافی ادامه دهید و طولانی کنید.

اگر درد شدید یا مشکلی در اولین تجربه سکس خود احساس کردید ممکن است شما مشکلاتی مانند واژینیسموس داشته باشید که تا آن لحظه به آن آگاه نبوده اید. در این صورت حتما با متخصصان زنان و زایمان مشورت کنید. همچنین برای اطلاعات بیشتر در مورد رابطه جنسی و داشتن سکس می توانید مقاله رابطه جنسی و انواع روش های آمیزش؛ آموزش رابطه ی جنسی را مطالعه کنید.

روش های درمانی واژینیسموس

انواع مختلف واژینیسموس قابل درمان هستند و روش های درمانی مختلفی برای آن وجود دارد.

۱- درمان‌های خانگی واژینیسموس

خانم های مبتلا به واژینیسموس می توانند با انجام تمرینات ورزشی در خانه انقباض ها و واکنش های عضلات اطراف واژن را کنترل کنند. این حالت حساسیت زدایی پیش رونده نام دارد و برای راحت شدن دخول انجام می شود. این تمرینات به شرح زیر هستند:

  • ابتدا با انجام تمرینات کگل (Kagel Exercises)  ماهیچه های اطراف واژن که برای متوقف کردن ادرار آن ها را منقبض می کنید را منقض کنید.
  • حدود ۲ تا ۱۰ ثانیه در همین حالت نگه دارید.
  • حال عضلات را شل کرده و به حالت استراحت در بیاورید.
  • در هر بار تمرین حدود ۲۰ بار این حرکات را انجام دهید.
    بخش دوم تمرینات:
  • بعد از چند روز، در حین انجام تمرین یک انگشت خود را تا اولین بند انگشت وارد واژن خود کنید.
    برای راحتی در دخول با انگشت بهتر است از روان کننده یا لوبریکانت استفاده کنید. یا می توانید درون وان آب گرم این کار را انجام دهید تا آب هم به عنوان روان کننده عمل کند و هم انقباض و استراحت عضلات را راحت تر کند.
  • با یک انگشت شروع کنید و تا سه انگشت پیش بروید. ضمنا هر موقع احساس درد یا ناراحتی کردید انگشت یا انگشتان خود را خارج کنید.
  • بعد از گذشت مدتی شما قادر خواهید بود اشیا مخروطی شکل را تا مدت ۱۰ یا ۱۵ دقیقه درون واژن خود قرار بدهید تا واژن شما به تحمل فشار هنگام دخول عادت کند.

بیشتر افراد مبتلا به واژینیسموس با ریشه ترس یا اضطراب، می توانند از این تمرینات کمک بگیرند و به نتیجه مطلوبی برسند.

تمرینات کگل برای درمان واژینیسموس
یک خانم در حال انجام تمرینات کگل برای درمان واژینیسموس

۲- درمان‌های پزشکی واژینیسموس

استفاده از لوبریکانت برای غلبه بر بر واژینیسموس

انقباض غیرعادی عضله‌های واژن را تا حدودی می‌توان با استفاده از ژل‌های روان‌کننده و لوبریکانت‌ها رفع کرد. اکثر این ژل‌ها بر مبنای مواد طبیعی ساخته شده‌اند؛ در برخی از ژل‌های باکیفیت می‌توان رد روغن زیتون، روغن نارگیل و ویتامین E را هم پیدا کرد. لوبریکانت باعث می‌شود تا درد و خارش‌های واژینال از بین برود و استفاده از آن حتی برای افرادی که دچار واژینیسموس نیستند هم توصیه می‌شود. خوبی این مواد روان‌کننده در این است که زیاده‌روی در استفاده از آنها هم هیچ ضرری به همراه ندارد.

درمان واژینیسموس با استفاده از دیلاتور (Vaginal Dilators)

دیلاتور همان بازکننده یا گشاد‌کننده‌های واژن هستند که به شکل اجسام مخروطی تولید می‌شوند. این ابزارها کارکردی مشابه آلت مصنوعی (دیلدوها) برای درمان واژینیسموس دارند. باید از اندازه‌های کوچک دیلاتور شروع کرد و کم‌کم به سمت اندازه‌های بزرگتر پیش رفت. استفاده از این وسیله باید تحت نظر پزشک متخصص انجام بگیرد. کمک گرفتن از دیلاتور به افزایش انعطاف‌پذیری عضلات واژن کمک می‌کند.

دیلاتور
دیلاتورها در سایزهای مختلف تولید می‌شوند.

درمان واژینیسموس با استفاده از بوتاکس

یافته‌های پزشکی ثابت کرده‌اند که تزریق درون واژنی بوتاکس و بازکردن تدریجی عضلات واژن تحت بیهوشی موضعی، در مواردی می‌تواند یکی از درمان‌های واژینیسموس باشد. انجام بوتاکس واژینال و گرفتن مشاوره پزشکی بعد از آن می‌تواند به خانم‌های مبتلا به واژینیسموس کمک کند تا به تدریج از دیلاتورها فاصله بگیرند و رابطه جنسی (Intercourse) نرمال را تجربه کنند. از زمان تزریق بوتاکس واژینال تقریبا بین ۷ تا ۱۰ روز طول می‌کشد تا اثرگذاری بوتاکس کامل شود. بعد از گذشت این زمان هم بهتر است ابتدا از دیلاتورها کمک بگیرید و بعد آرام‌آرام آنها را کنار بگذارید.

درمان واژینیسموس با دستگاه آر اف (RF)

تکنیک آر اف (یا تغییر فرکانس) یک روش درمانی نسبتا جدید است. نحوه عملکرد این روش بطور دقیق مشخص نیست؛ ولی به نظر می‌رسد با نغییر دادن پیام‌های عصبی‌ای که منجر به انقباض عضلات در واژینیسموس و ایجاد درد می‌شوند، منجر به رفع انقباض‌های غیرارادی در واژن می‌شود.

واژینیسموس و بارداری

افرادی که مبتلا به واژینیسموس هستند یا دخول و سکس واژنی (واژینال) برای آنها مقدور نیست، ممکن است برای باردار شدن با مشکل مواجه شوند. همانطور که در بحث پیشگیری از بارداری گفته می شود انزال مرد و تخلیه اسپرم ها در نزدیکی دهانه واژن نیز ممکن است به بارداری منجر شود و این افراد نیز می توانند از همین روش استفاده کنند. باید توجه داشت تا جای ممکن به سمت داخل تر تخلیه منی انجام بشود. علاوه براین برای بارداری بدون دخول می توان از روش های مصنوعی باروری نیز استفاده کرد. در این روش ها با جمع آوری مایع منی (حاوی اسپرم) و انتقال آن به دهانه رحم بارداری را القا می کنند. در مورد واژینیسموس و بارداری در نی نی سایت تجارب افراد را بخوانید.

راهنمای مراجعه به پزشک

اگر شما در دخول دردناک داشتید، ترس از دخول دارید یا نتوانستید رابطه جنسی برقرار کنید، برای پیدا کردن بهترین دکتر برای درمان واژینیسموس به متخصصان زنان و زایمان مراجعه کنید. واژینیسموس اگر درمان نشود، می تواند منجر به مشکل در روابط عاطفی و افسردگی شود. همچنین با توجه به اینکه محرک های روانی نیز منجر به این بیماری می شوند، مشاوره با سکس تراپیست و متخصصین روانشناسی می توانند کمک کننده باشد. شما همیشه از هر جایی می توانید با مشاوره تلفنی با متخصصین مورد نیاز خود مشورت کنید و سپس در صورت نیاز مراجعه حضوری داشته باشید.

منبع:

womenshealthclinic medicalnewstoday webmd healthline clinicaltrials
scielo verywellfamily plannedparenthood flo.health

یک کامنت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظرت رو درباره این مقاله بگو
Group 2
Group Copy 3
Group 3

ما رو در شبکه های اجتماعی دنبال کن