فهرست مطالب
یائسگی یکی از مراحل طبیعی زندگی هر زن بوده که با تغییرات هورمونی همراه است. این دوران علائم جسمی و روانی متعددی مانند گرگرفتگی، تعریق شبانه، خشکی واژن، تغییرات خلقی و کاهش تراکم استخوان به همراه خواهد داشت. هورمون درمانی یائسگی به عنوان یکی از روشهای درمانی مؤثر، با جایگزینی هورمونهای کاهشیافته، به کنترل این علائم کمک کرده و کیفیت زندگی زنان را در این دوران بهبود میبخشد. در ادامه این مقاله از دکترتو این روش را بیشتر مورد بررسی قرار دادهایم. با ما همراه باشید.
فایده هورمون درمانی در یائسگی چیست؟
هورمون درمانی (HRT) یکی از مؤثرترین روشهای کاهش علائم یائسگی به شمار میرود. با کاهش طبیعی سطح استروژن و پروژسترون، بسیاری از زنان دچار گرگرفتگی، تعریق شبانه، اختلال خواب، تحریکپذیری و نوسانات خلقی میشوند. هورموندرمانی با جایگزین کردن این هورمونها به بدن کمک میکند تا تعادل خود را باز یابد و شدت این علائم را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
بسیاری از زنان پس از شروع درمان خواب بهتر را گزارش میکنند. همچنین بهبود خلقوخویشان و کیفیت زندگی روزمره هم بعد از این دوره درمانی ارتقا یافته است. یکی دیگر از فواید مهم HRT، بهبود مشکلات واژینال ناشی از کاهش استروژن است. خشکی واژن، درد هنگام رابطه جنسی، سوزش و خارش از مشکلات شایعی هستند که ممکن است زندگی جنسی و سلامت عاطفی فرد را تحتتأثیر قرار دهند.
هورموندرمانی با تقویت بافتهای واژینال و افزایش رطوبت طبیعی، این ناراحتیها را کاهش داده و به بازگشت عملکرد طبیعی کمک میکند. درواقع هورمون درمانی یک روش بسیار موثر برای بازگرداندن تعادل هورمونی و بهبود کلی کیفیت زندگی در دوران یائسگی است.
هورمون درمانی یائسگی زودرس
یائسگی زودرس که معمولاً پیش از ۴۰ سالگی رخ میدهد، پیامدهای جدیتری نسبت به یائسگی طبیعی به همراه دارد. کاهش زودهنگام استروژن خطر پوکی استخوان، ضعف استخوانی و حتی افزایش احتمال بیماریهای قلبی–عروقی را افزایش میدهد.
هورموندرمانی در این شرایط نقش مهمی ایفا میکند، زیرا اثرات ناشی از کمبود استروژن را تا حد زیادی جبران میکند. به همین دلیل، بسیاری از متخصصان هورمون درمانی را برای زنان دچار یائسگی زودرس، تا زمان رسیدن به سن معمول یائسگی توصیه میکنند. علاوه بر پیامدهای جسمی، یائسگی زودرس ممکن است اثرات روانی و احساسی قابلتوجهی نیز داشته باشد.
زنانی که بهطور غیرمنتظره وارد این مرحله میشوند، ممکن است بیشتر دچار اضطراب، افسردگی یا احساس از دست دادن توان باروری شوند. هورموندرمانی با کاهش علائم جسمی و stabilizing سطح هورمونها، به بهبود وضعیت روانی و افزایش کیفیت زندگی کمک میکند. این درمان همچنین به زنان کمک میکند تا دوره گذار به یائسگی را با آرامش بیشتری تجربه کنند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
Menopause hormone therapy is medicine with female hormones. It’s taken to replace the estrogen the body stops making after menopause, which is when periods stop for good. This therapy most often is used to treat common menopause symptoms, such as hot flashes and vaginal discomfort.
ترجمه فارسی:
هورمون درمانی یائسگی، دارویی با هورمونهای زنانه است. این دارو برای جایگزینی استروژنی که بدن پس از یائسگی تولید آن را متوقف میکند، مصرف میشود. یائسگی زمانی است که پریودها برای همیشه متوقف میشوند. این درمان اغلب برای درمان علائم رایج یائسگی مانند گرگرفتگی و ناراحتی واژن استفاده میشود.
چه کسانی کاندید هورمون درمانی یائسگی هستند؟
بهطور کلی، بهترین کاندیداهای هورموندرمانی (HRT) زنانی هستند که کمتر از ۶۰ سال سن دارند یا حداکثر ۱۰ سال از شروع یائسگی آنها گذشته است. در این گروه، فواید هورموندرمانی معمولاً بیشتر از خطرات آن است و احتمال بروز عوارض قلبی یا لخته خون بسیار کمتر دیده میشود.
زنانی که علائم آزاردهندهای مانند گرگرفتگی شدید، بیخوابی، خشکی واژن یا کاهش کیفیت زندگی دارند، معمولاً از این درمان بیشترین سود را میبرند.
نمیدونی کاندید مناسبی برای هورمون درمانی هستی یا نه؟
از متخصص سوال کن.
هورمون درمانی یائسگی برای چه افرادی مناسب نیست؟
هورموندرمانی برای همه زنان گزینه ایمن و مناسب نیست. زنانی که سابقه سرطان پستان، سرطان آندومتر یا سایر سرطانهای حساس به هورمون دارند، معمولاً نباید هورمون درمانی انجام دهند. زیرا استروژن رشد برخی از این سرطانها را تحریک میکند.
همچنین، افرادی که سابقه لخته شدن خون، سکته مغزی، حمله قلبی یا بیماریهای جدی کبدی دارند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند و هورموندرمانی برای آنها مضر خواهد بود. علاوه بر این، برخی شرایط مانند فشار خون کنترلنشده، بیماریهای خودایمنی خاص یا میگرنهای شدید ممکن است نیاز به احتیاط بیشتر داشته باشند.
در این مواقع، پزشک معمولاً روشهای درمانی جایگزین مانند درمانهای غیرهورمونی، تغییرات سبک زندگی یا داروهای مخصوص کنترل علائم را پیشنهاد میکند. هدف این است که بدون افزایش خطرات، بهترین مدیریت ممکن برای علائم یائسگی ارائه شود.
انواع هورمون درمانی یائسگی
هورموندرمانی یائسگی بسته به شدت علائم، شرایط پزشکی فرد و اهداف درمانی، در شکلها و دوزهای مختلف تجویز میشود. پزشک با توجه به نیازهای هر زن، مناسبترین نوع هورموندرمانی را انتخاب میکند؛ تا هم بیشترین اثربخشی را داشته باشد و هم کمترین عوارض ممکن ایجاد شود. بهطور کلی، این درمانها به دو گروه اصلی تقسیم میشوند که هرکدام کاربرد و مزایای خاص خود را دارند.
۴.۸ (۲۱۷۰ نظر)۴.۱ (۲۳۱۱ نظر)۴.۸ (۱۹۱۴ نظر)۵ (۱۷۱۹ نظر)۴.۱ (۱۸۶۳ نظر)۴ (۱۲۵۶ نظر)۱. هورمون تراپی فقط با استروژن
اگر هیسترکتومی (عمل برداشتن رحم) انجام دادهاید، پزشک معمولاً درمان با استروژن را توصیه میکند. دلیل آن این است که مصرف استروژن بهتنهایی در این شرایط ایمنتر بوده چون استروژن تنها میتواند رشد مخاط رحم را تحریک کند و بدون پروژسترون، خطر سرطان رحم افزایش مییابد.
بنابراین نسبت به ترکیب استروژن و پروژسترون، خطرات طولانیمدت کمتری دارد. این روش به کاهش گرگرفتگی، تعریق شبانه و خشکی واژن کمک میکند. معمولاً دوز و مدت مصرف توسط پزشک بر اساس نیاز فرد تنظیم میشود.
۲. هورمون تراپی ترکیبی استروژن و پروژسترون
در زنانی که رحم دارند، معمولاً از ترکیب استروژن و پروژسترون استفاده میشود. افزودن پروژسترون به استروژن برای پیشگیری از خطر افزایش ضخامت آندومتر و احتمال بروز سرطان رحم ضروری است. این روش علائم یائسگی مانند گرگرفتگی، تعریق شبانه و خشکی واژن را کاهش میدهد. دوز و مدت مصرف آن بر اساس شرایط فردی و تحت نظر پزشک تنظیم میشود.
۳. استروژن موضعی واژینال
کرم استروژن واژینال برای درمان علائم تناسلی و ادراری مرتبط با یائسگی مانند خشکی، سوزش و خارش واژن استفاده میشود. این نوع درمان همچنین میتواند فوریت ادراری و سوزش هنگام ادرار را تا حد قابلتوجهی کاهش دهد.
ارزیابی های قبل از هورمون درمانی یائسگی
در اغلب موارد، میتوان هورموندرمانی را همزمان با شروع علائم یائسگی آغاز کرد و معمولاً نیازی به انجام آزمایشهای اولیه نیست. با این حال، در زنانی که کمتر از ۴۵ سال سن دارند با شک به یائسگی زودرس، آزمایش خون برای بررسی سطح هورمونها انجام شود. با این کار تشخیص یائسگی یا یائسگی زودرس با دقت بیشتری صورت میگیرد.
مدت زمان هورمون درمانی یائسگی
انجام این روش برای بیشتر زنان قبل از ۶۰ سالگی یا در ۱۰ سال اول پس از شروع یائسگی در نظر گرفته میشود؛ مگر اینکه شرایط پزشکی خاصی وجود داشته باشد. هدف، کاهش علائم یائسگی با کمترین خطر عوارض جانبی است و پس از مدتی درمان بازبینی و تنظیم میشود. هر برنامه درمانی باید فردیسازی شده و تحت نظر پزشک باشد.
مزایای هورمون درمانی یائسگی
مهمترین مزیت هورمون درمانی یائسگی کاهش علائم آزاردهنده این دوران است. این روش میتواند بسیاری از نشانههای شایع از جمله گرگرفتگی و تعریق شبانه را بهطور قابلتوجهی کاهش داده و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت ncbi.nlm.nih
Hormone replacement therapy (HRT) replenishes women with ovarian hormones diminished during the natural menopausal transition to alleviate associated symptoms, especially hot flashes and night sweats. Traditional HRT typically combines estrogen and progesterone to replicate ovarian hormones.
ترجمه فارسی:
درمان جایگزینی هورمون (HRT)، هورمونهای تخمدانی زنان را که در طول دوره طبیعی یائسگی کاهش یافتهاند، جبران میکند تا علائم مرتبط، به ویژه گرگرفتگی و تعریق شبانه، را کاهش دهد. HRT سنتی معمولاً استروژن و پروژسترون را برای تکثیر هورمونهای تخمدانی ترکیب میکند.
عوارض و خطرات هورمون درمانی یائسگی
هورمون درمانی یائسگی میتواند علائم ناخوشایند یائسگی را کاهش دهد، اما مصرف استروژن با برخی عوارض جانبی همراه است. بیشتر این علائم خفیف هستند و اغلب طی چند هفته خودبهخود برطرف میشوند. رعایت سبک زندگی سالم و مراقبتهای ساده میتواند به کاهش این عوارض کمک کند. عوارض جانبی شایع هورمون درمانی عبارتند از:
- سردرد
- درد یا حساسیت سینه
- خونریزی یا لکهبینی غیرمنتظره واژن
- احساس تهوع
- تغییرات خلقی، از جمله خلق پایین یا افسردگی
- گرفتگی عضلات پا
- جوش یا خارش خفیف
| فواید هورمون درمانی (HRT) در یائسگی | عوارض، خطرات و محدودیتهای هورمون درمانی |
|---|---|
| کاهش چشمگیر گرگرفتگی | سردرد |
| کاهش تعریق شبانه | درد یا حساسیت سینه |
| بهبود اختلال خواب | خونریزی یا لکهبینی غیرمنتظره واژن |
| کاهش تحریکپذیری و نوسانات خلقی | احساس تهوع |
| بهبود خلقوخو | تغییرات خلقی از جمله خلق پایین یا افسردگی |
| ارتقای کیفیت زندگی روزمره | گرفتگی عضلات پا |
| بهبود خشکی واژن | جوش یا خارش خفیف |
| کاهش درد هنگام رابطه جنسی | اسهال |
| کاهش سوزش و خارش واژن | ریزش مو |
| افزایش رطوبت طبیعی واژن | معمولاً عوارض خفیف و گذرا هستند |
| تقویت بافتهای واژینال | نیاز به بررسی سوابق پزشکی پیش از شروع |
| بازگرداندن تعادل هورمونی | مناسب نبودن برای همه زنان |
| کاهش علائم ناشی از کاهش استروژن و پروژسترون | منع مصرف در سابقه سرطان سینه |
| بهبود سلامت عاطفی مرتبط با مشکلات واژینال | منع مصرف در سابقه سرطان آندومتر |
| کمک به کاهش علائم شایع یائسگی | احتیاط در پورفیری |
| جایگزینی هورمونهای کاهشیافته تخمدانی | احتیاط در بیماری شدید فعال کبدی |
| — | احتیاط در هیپرتریگلیسیریدمی |
| — | خطر در اختلالات ترومبوآمبولیک |
| — | منع مصرف در خونریزی واژینال تشخیصدادهنشده |
| — | احتیاط در آندومتریوز |
موارد منع مصرف و احتیاط هورمون درمانی یائسگی
هورمون درمانی برای همه زنان مناسب نیست و در برخی شرایط خطرناک است. قبل از شروع هورمون درمانی پزشک سوابق پزشکی را بررسی میکند تا از ایمنی درمان اطمینان حاصل شود. موارد منع مصرف و احتیاط شامل:
- سابقه سرطان سینه
- سابقه سرطان آندومتر
- پورفیری
- بیماری شدید فعال کبدی
- هیپرتریگلیسیریدمی (چربی بالای خون)
- اختلالات ترومبوآمبولیک (خطر لخته شدن خون)
- خونریزی واژینال تشخیص داده نشده
- آندومتریوز
نگران عوارض بعد هورمون درمانی یائسگی هستی؟ مشاوره بگیر.
نتیجه گیری
هورمون درمانی یائسگی (MHT) مؤثرترین گزینه برای مدیریت علائم آن مانند گرگرفتگی، تعریق شبانه و سندرم ادراری-تناسلی است و مزایای آن در زنان زیر ۶۰ سال یا کمتر از ۱۰ سال پس از یائسگی، معمولاً بیش از ریسکها است. نکته کلیدی اول، آغاز زودهنگام درمان با کمترین دوز مؤثر و مسیر ترانسدرمال برای کاهش ریسک ترومبوآمبولی و سکته است. دوم، هورموندرمانی از پوکی استخوان جلوگیری میکند و کیفیت زندگی را بهبود میبخشد. سوم، ریسک سرطان پستان با استفاده کوتاهمدت کم است و در استروژن تنها ممکن است کاهش یابد. برای گام بعدی، با متخصص زنان یا غدد مشورت کنید تا بر اساس سن، سابقه پزشکی و علائم، برنامه شخصیسازیشده تدوین شود. این رویکرد محتاطانه، سلامت بلندمدت را تضمین میکند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!