فهرست مطالب
سرماخوردگی کودکان معمولا با علائمی مثل تب، آبریزش بینی و سرفه شروع میشود و خیلی زود والدین را نگران میکند. در این شرایط، شربت سرماخوردگی کودکان یکی از اولین گزینههایی است که به ذهن میرسد. اما واقعیت این است که هر شربتی برای هر کودکی مناسب نیست و استفاده نادرست میتواند نتیجه عکس بدهد. شناخت درست شربتها و زمان مناسب مصرف آنها، کمک میکند کودک این دوره را راحتتر و ایمنتر پشت سر بگذارد. در این مقاله از دکترتو به طور مفصل به موضوع شربت سرماخوردگی کودکان و انواع آنها خواهیم پرداخت.
شربت سرماخوردگی برای کودکان از چه سنی تجویز میشود؟
یکی از مهمترین نکاتی که والدین باید بدانند این است که همه شربتهای سرماخوردگی برای همه سنین مناسب نیستند. بهطور کلی، مصرف شربتهای سرماخوردگی ترکیبی برای کودکان زیر ۴ سال توصیه نمیشود و ۴–۶ سال فقط با توصیه پزشک. سیستم بدن نوزادان هنوز کامل نشده و ممکن است به برخی ترکیبات دارویی واکنش نشان دهد. برای کودکان بالای ۲ سال، بسته به نوع شربت و ترکیبات آن، مصرف میتواند مجاز باشد اما همچنان باید با احتیاط انجام شود.
دوز مصرفی در کودکان بسیار حساس است و حتی مقدار کمی بیشتر از حد مجاز میتواند باعث عوارض ناخواسته شود. به همین دلیل همیشه باید به بروشور دارو و نظر پزشک توجه کرد. در کودکان بزرگتر، یعنی بالای ۶ سال، تنوع شربتهای مجاز بیشتر میشود. با این حال باز هم اصل مهم این است که شربت فقط برای کاهش علائم استفاده شود، نه بهعنوان یک راهحل فوری برای قطع کامل سرماخوردگی.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nationwidechildrens
Less than 4 years – DO NOT GIVE cough and cold medicines. Ages 4 to 6 – Ask your child’s doctor. Do not give OTC’s unless you have checked with your child’s doctor or health care provider. 7 years and older -Cough and cold OTC’s can be used if given correctly.
ترجمه فارسی:
به کودکان کمتر از ۴ سال، داروهای سرماخوردگی و سرفه ندهید. برای سنین ۴ تا ۶ سال، قبل از استفاده حتما با پزشک کودک مشورت کنید و بدون اجازه او داروهای بدون نسخه مصرف نشود. برای کودکان ۷ سال و بالاتر، داروهای بدون نسخه سرماخوردگی و سرفه قابل استفاده هستند، البته فقط اگر درست و طبق دستور مصرف شوند.
شربت سرماخوردگی چه علائمی را کاهش میدهد؟
شربت سرماخوردگی کودکان معمولا برای کاهش علائم آزاردهنده بیماری طراحی شده است. تب، درد بدن، سرفه، آبریزش بینی یا گرفتگی بینی از شایعترین علائمی هستند که این شربتها روی آنها اثر میگذارند. البته میزان اثرگذاری بسته به نوع شربت و وضعیت کودک متفاوت است.
بعضی از شربتها فقط روی یک علامت خاص تمرکز دارند، مثلا کاهش تب یا نرم کردن گلو. بعضی دیگر ترکیبی هستند و چند علامت را همزمان هدف قرار میدهند. همین موضوع باعث میشود انتخاب شربت مناسب برای سرماخوردگی کودکان اهمیت زیادی پیدا کند، چون مصرف شربت چندمنظوره در زمانی که فقط یک علامت وجود دارد، ضرورتی ندارد.
نکته مهم این است که اگر علائم کودک شدید، طولانیمدت یا همراه با نشانههای غیرعادی باشد، شربت سرماخوردگی بهتنهایی کافی نیست و باید حتما بررسی پزشکی انجام شود.
انواع شربت سرماخوردگی کودکان
شربت های سرماخوردگی کودکان انواع مختلفی دارند که هرکدام برای کاهش یک یا چند علامت خاص طراحی شدهاند. برخی ضدتب و درد هستند، بعضی سرفه یا گرفتگی بینی را هدف میگیرند و بعضی ترکیبی چندمنظورهاند. در ادامه به هرکدام بهصورت جداگانه و با جزئیات بیشتر میپردازیم.
| نوع شربت | علت یا کاربرد اصلی |
|---|---|
| شربت استامینوفن (Acetaminophen / Tylenol) | کاهش تب و درد، امن برای اکثر کودکان، پایهایترین دارو در مدیریت سرماخوردگی |
| شربت ایبوپروفن (Ibuprofen / Advil) | کاهش تب و درد، خاصیت ضدالتهابی، موثر برای درد بدن و التهاب، مصرف پس از غذا توصیه میشود |
| شربت ضدسرفه و نرمکننده گلو | کاهش سرفههای خشک یا تحریککننده، کمک به خواب آرام کودک، حاوی عصارههای گیاهی یا عسل، معمولا برای کودکان بالای ۱ سال |
| شربت ضدتب و درد تکعلامتی | کاهش تب یا بدندرد بهطور اختصاصی، سادهتر و ایمنتر نسبت به شربتهای ترکیبی |
| شربت ضداحتقان و گرفتگی بینی | کاهش گرفتگی بینی و فشار سینوسها، ممکن است حاوی آنتیهیستامین یا ضداحتقان، استفاده محدود در کودکان کوچک |
| شربتهای ترکیبی چندمنظوره | هدفگیری چند علامت همزمان (تب، سرفه، آبریزش بینی)، مناسب وقتی چند علامت با هم وجود دارد، مصرف با احتیاط و سن مناسب |
۱. سوسپانسیون یا شربت استامینوفن
شربت استامینوفن یکی از رایجترین و امنترین داروها برای کودکان است. این شربت بیشتر برای کاهش تب و درد استفاده میشود و تاثیر مستقیمی روی سرفه یا آبریزش بینی ندارد. بسیاری از والدین در اولین نشانه تب سراغ استامینوفن میروند و در بیشتر موارد انتخاب درستی است.
استامینوفن در صورت مصرف درست، عوارض کمی دارد. اما مصرف بیشازحد آن میتواند به کبد آسیب بزند. به همین دلیل اندازهگیری دقیق دوز بر اساس وزن کودک اهمیت زیادی دارد و نباید صرفا بر اساس سن حدس زده شود. این شربت معمولا برای نوزادان بالای ۳ ماه نیز با نظر پزشک قابل استفاده است و یکی از پایهایترین داروها در مدیریت سرماخوردگی کودکان محسوب میشود.
۲. سوسپانسیون یا شربت ایبوپروفن
ایبوپروفن نیز مانند استامینوفن برای کاهش تب و درد استفاده میشود، اما خاصیت ضدالتهابی هم دارد. این ویژگی باعث میشود در بعضی کودکان که درد بدن یا التهاب بیشتری دارند، مؤثرتر باشد. مصرف ایبوپروفن معمولا برای کودکان بالای ۶ ماه توصیه میشود و باید بعد از غذا یا همراه با مایعات مصرف شود تا به معده آسیب نزند.
در کودکانی که مشکل معده، کلیه یا کمآبی بدن دارند، استفاده از این شربت باید با احتیاط بیشتری انجام شود. انتخاب بین استامینوفن و ایبوپروفن معمولا به شرایط کودک بستگی دارد و در بسیاری از موارد نیازی به مصرف همزمان هر دو نیست.
دنبال شربت مناسب برای سرماخوردگی فرزندت هستی؟
از متخصص راهنمایی بگیر.
۳. شربت ضدسرفه و نرم کننده گلو
این دسته از شربتها مانند شربت پلارژین یا شربت برون کلد بیشتر برای سرفههای خشک یا تحریککننده استفاده میشوند. ترکیبات آنها ممکن است شامل عصارههای گیاهی، عسل، برای کودکان بالای یک سال یا مواد نرمکننده گلو باشد. شربتهای ضدسرفه کمک میکنند سرفههای شبانه کمتر شود و کودک خواب آرامتری داشته باشد.
با این حال، در سرفههای خلطدار همیشه باید دقت کرد، چون مهار کامل سرفه ممکن است خروج ترشحات را سختتر کند. در این شرایط ممکن است شربتی مانند شربت اکسپکتورانت تجویز شود. برای کودکان زیر ۴ سال، مصرف شربت ضدسرفه معمولا توصیه نمیشود، مگر در موارد خاص و با نظر پزشک.
۴. شربت ضدتب و درد
برخی شربتها مانند شربت کوریزان بهطور اختصاصی برای کاهش تب و درد طراحی شدهاند و ترکیبات سادهتری نسبت به شربتهای ترکیبی دارند. این شربتها گزینه مناسبی هستند وقتی کودک فقط تب یا بدندرد دارد و علائم تنفسی شدید دیده نمیشود. استفاده از این شربتها معمولا ایمنتر است، چون مواد اضافی کمتری وارد بدن کودک میشود.
همین موضوع باعث میشود پزشکان اغلب مصرف شربتهای تکعلامتی را به شربتهای چندمنظوره ترجیح دهند. کنترل تب با این شربتها باید همراه با پایش وضعیت عمومی کودک باشد، نه صرفا پایین آوردن عدد تب.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
For discomfort, take acetaminophen (Tylenol, others), ibuprofen (Advil, Motrin IB, others). Read the label to be sure to take the right dose. Be careful not to take more than one medicine with acetaminophen, such as some cough and cold medicines.
ترجمه فارسی:
برای کاهش درد یا تب میتوانید از استامینوفن (مثل تایلنول) و ایبوپروفن (مثل آدویل یا موتریل) استفاده کنید. حتما دوز مناسب را روی برچسب دارو چک کنید و مراقب باشید همزمان چند دارو که حاوی استامینوفن هستند، مثل بعضی شربتهای سرماخوردگی، مصرف نکنید.
۵. شربت ضداحتقان و گرفتگی بینی
این شربتها برای کاهش گرفتگی بینی و فشار سینوسها استفاده میشوند. برخی از آنها حاوی آنتیهیستامین یا مواد ضداحتقان هستند که میتوانند باعث کاهش ترشحات بینی شوند.
مشکل اینجا است که این ترکیبات در کودکان کوچک میتوانند باعث خوابآلودگی، بیقراری یا حتی تپش قلب شوند. به همین دلیل مصرف آنها در سنین پایین با محدودیت زیادی همراه است. در بسیاری از موارد، شستوشوی بینی با سرم نمکی میتواند جایگزین ایمنتری برای شربتهای ضداحتقان باشد.
۵ (۳۰۵۰ نظر)۴.۶ (۹۶۰ نظر)۴.۹ (۳۶۱ نظر)۴.۹ (۳۲۵ نظر)۴.۹ (۲۲۵ نظر)۵ (۱۸۵ نظر)۶. شربت های ترکیبی چندمنظوره
این شربتها چند علامت را همزمان هدف میگیرند؛ مثلا تب، سرفه و آبریزش بینی. اگرچه در نگاه اول کاربردی به نظر میرسند، اما همیشه بهترین انتخاب نیستند. ترکیبات متعدد در یک شربت، احتمال بروز عوارض را بالا میبرد و ممکن است کودک دارویی دریافت کند که اصلا به آن نیاز ندارد.
به همین دلیل مصرف این شربتها باید کاملا آگاهانه باشد. پزشکان معمولا توصیه میکنند فقط زمانی از شربتهای ترکیبی استفاده شود که چند علامت همزمان وجود داشته باشد و کودک سن مناسبی داشته باشد.
بهترین زمان و روش مصرف شربت
بهترین زمان مصرف شربت سرماخوردگی کودکان بستگی به نوع شربت دارد. شربتهای ضدتب معمولا در زمان بالا رفتن تب استفاده میشوند، نه بهصورت پیشگیرانه. شربتهای ضدسرفه اغلب قبل از خواب شبانه تجویز میشوند تا خواب کودک بهتر شود. روش مصرف هم اهمیت زیادی دارد.
استفاده از سرنگ یا پیمانه مخصوص دارو باعث میشود دوز دقیقتر اندازهگیری شود. قاشقهای معمولی آشپزخانه برای این کار مناسب نیستند و ممکن است باعث خطای جدی شوند. همچنین بهتر است فاصله زمانی بین دوزها کاملا رعایت شود و از مصرف همزمان چند شربت با ترکیبات مشابه خودداری شود.
برای فرزندت شربت تجویز شده اما نحوه مصرفش رو نمیدونی؟ مشاوره بگیر.
چه شربت هایی را نباید به کودک داد؟
شربتهایی که مخصوص بزرگسالان هستند، حتی با دوز کمتر، نباید به کودکان داده شوند. برخی از این داروها حاوی کدئین یا ترکیبات قوی ضداحتقان هستند که برای کودک خطرناکاند. همچنین شربتهایی که تاریخ مصرف گذشته یا شرایط نگهداری مناسبی نداشتهاند، میتوانند خطرناک باشند. تغییر رنگ، بو یا طعم دارو نشانهای برای مصرف نکردن آن است. دادن همزمان چند شربت با اثر مشابه، مثل دو شربت ضدتب، یکی از اشتباهات رایج والدین است که باید جدی گرفته شود.
چه زمانی نباید شربت سرماخوردگی به کودک بدهیم؟
اگر کودک زیر ۲ سال است و علائم خفیف دارد، معمولا نیازی به شربت نیست و مراقبتهای خانگی کفایت میکند. همچنین اگر کودک سابقه حساسیت دارویی دارد، مصرف هر شربتی باید با احتیاط انجام شود.
در مواردی که کودک استفراغ شدید، اسهال، کاهش هوشیاری یا تنفس سخت دارد، شربت سرماخوردگی گزینه مناسبی نیست و باید سریعتر به پزشک مراجعه کرد. سرماخوردگیای که بیشتر از ۷ تا ۱۰ روز طول بکشد یا بدتر شود، نیاز به بررسی دقیقتری دارد و مصرف خودسرانه شربت توصیه نمیشود.
نتیجه گیری
شربت سرماخوردگی کودکان میتواند در کاهش علائم آزاردهنده بیماری کمککننده باشد، اما فقط زمانی که درست و آگاهانه استفاده شود. انتخاب شربت مناسب، توجه به سن و وزن کودک و پرهیز از مصرف بیرویه، سه اصل مهم در این مسیر هستند. هیچ شربتی جای مراقبت، استراحت، مصرف مایعات و صبوری را نمیگیرد. سرماخوردگی بخشی از مسیر رشد سیستم ایمنی کودک است و در بیشتر موارد بدون عارضه جدی بهبود پیدا میکند. اگر شک دارید، همیشه مشورت با پزشک یا داروساز بهترین تصمیم است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!