mch در آزمایش خون چیست؟ – مجله سلامت دکترتو

mch در آزمایش خون چیست؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید
  • MCH یا میانگین هموگلوبین سلولی، میزان هموگلوبین در هر گلبول قرمز را نشان می‌دهد و بخشی از آزمایش CBC است.
  • محدوده نرمال MCH در خون بین ۲۷.۵ تا ۳۲.۲ پیکوگرم در هر سلول است؛ این مقدار در زنان به دلیل قاعدگی کمی پایین‌تر است.
  • پایین بودن MCH معمولاً به کم‌خونی فقر آهن یا تالاسمی اشاره دارد و با علائمی مثل خستگی، رنگ‌پریدگی و تنگی نفس همراه است.
  • بالا بودن MCH نشانه کم‌خونی ماکروسیت (بزرگ‌شدن گلبول‌های قرمز) است که اغلب ناشی از کمبود ویتامین B12 یا فولات، مشکلات کبدی یا سوءمصرف الکل می‌باشد.
  • درمان ناهنجاری MCH به علت زمینه‌ای بستگی دارد و شامل اصلاح رژیم غذایی، مصرف مکمل‌ها یا تزریق ویتامین است؛ هرگونه تغییر باید زیر نظر پزشک انجام شود.
approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 11 دقیقه
mch در آزمایش خون چیست؟

معمولا وقتی که فرد در جواب آزمایش CBC با عددی کنار عبارت MCH روبه‌رو می‌شود این سوال پیش می‌آید که معنی mch در آزمایش خون چیست؟ MCH یک شاخص آزمایشگاهی است که درباره مقدار هموگلوبین موجود در هر گلبول قرمز اطلاعات می‌دهد. هموگلوبین پروتئینی است که اکسیژن را در خون حمل می‌کند. در این مقاله از دکترتو، به این شاخص که بیشتر هنگام بررسی کم‌خونی، بارداری، آزمایش ازدواج یا پیگیری درمان کم‌خونی اهمیت پیدا می‌کند، می‌پردازیم. معمولا بعد از انجام آزمایش، جواب آن را پیش پزشک عمومی می‌برند تا بررسی کند. برای دریافت نوبت دکتر عمومی تهران یا دکتر تفسیر آزمایش تهران و یا شهر خود و مشاوره آنلاین، می‌توانید همین حالا از سایت دکترتو اقدام کنید. تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید که به معرفی کامل ام اچ سی در برگه آزمایش می‌پردازیم.

doctoreto-App-gifdoctoreto-App-gif

علامت اختصاری mch در آزمایش خون نشانه چیست؟

mch که مخفف عبارت Mean corpuscular hemoglobin است، نشان‌دهنده متوسط میزان هموگلوبین در گلبول‌های قرمز بدن شما است. گلبول قرمز برای رساندن اکسیژن به بافت‌ها به هموگلوبین نیاز دارد. پس MCH نشان می‌دهد هر گلبول قرمز به طور متوسط چه مقدار هموگلوبین حمل می‌کند. توجه کنید که این مورد با mchc در آزمایش خون که غلظت متوسط هموگلوبین در حجم گلبول‌های قرمز بدن است، متفاوت است.

وقتی MCH پایین باشد، ممکن است گلبول‌های قرمز هموگلوبین کافی نداشته باشند. وقتی MCH بالا باشد، ممکن است اندازه گلبول‌های قرمز بزرگ‌تر از حالت طبیعی باشد یا نوع خاصی از کم‌خونی مطرح شود. با این حال، MCH به تنهایی برای تشخیص کافی نیست و باید همراه با شاخص‌هایی مثل hgb در آزمایش خون، MCV، MCHC، Hct و RDW تفسیر شود.

laboratory-gif

تفاوت m.c.v و m.c.h در آزمایش خون چیست؟

 mcv و mch در آزمایش خون هر دو از شاخص‌های گلبول قرمز هستند، اما یک چیز را اندازه نمی‌گیرند. mcv در آزمایش خون میانگین اندازه یا حجم گلبول قرمز را نشان می‌دهد. mch میانگین مقدار هموگلوبین داخل هر گلبول قرمز را نشان می‌دهد. اگر mcv پایین باشد، یعنی گلبول‌های قرمز کوچک‌تر از حد معمول هستند. اگر mch پایین باشد، یعنی هر گلبول قرمز هموگلوبین کمتری دارد.

این ۲ شاخص اغلب با هم تغییر می‌کنند. برای مثال، در فقر آهن و تالاسمی مینور معمولا mcv و mch هر ۲ پایین هستند. اگر mcv بالا باشد، گلبول‌های قرمز بزرگ‌تر از حالت طبیعی‌اند. در این حالت، mch هم ممکن است بالا برود. این الگو بیشتر در کمبود B12، کمبود فولات یا بعضی بیماری‌های کبدی دیده می‌شود.

شاخصمعنیواحدکاربرد اصلی
MCVمیانگین حجم گلبول قرمزfLتشخیص کوچک یا بزرگ بودن گلبول قرمز
MCHمیانگین مقدار هموگلوبین در هر گلبول قرمزpgبررسی مقدار هموگلوبین متوسط هر سلول
MCHCغلظت متوسط هموگلوبین در حجم مشخصی از گلبول قرمزg/dLبررسی غلظت هموگلوبین داخل گلبول قرمز
جدول تفاوت mcv و mch در آزمایش

میزان نرمال mch در آزمایش خون باید چند باشد؟

مقدار نرمال MCH در بیشتر بزرگسالان حدود ۲۷ تا ۳۲ پیکوگرم برای هر گلبول قرمز است. در بعضی برگه‌های آزمایش، محدوده مرجع ممکن است کمی متفاوت باشد، مثلا ۲۷ تا ۳۳ پیکوگرم یا ۲۸ تا ۳۴ پیکوگرم. بهترین معیار همیشه همان بازه مرجع نوشته‌شده در جواب آزمایش است. MCH در آزمایش خون نرمال به این معناست که مقدار هموگلوبین متوسط در هر گلبول قرمز در محدوده مورد انتظار قرار دارد.

اگر سایر شاخص‌های CBC هم طبیعی باشند، معمولا نگرانی خاصی درباره MCH وجود ندارد. اما اگر MCH نرمال باشد و هموگلوبین، فریتین یا RDW غیرطبیعی باشند، پزشک باز هم بررسی را ادامه می‌دهد. در جواب آزمایش MCH، عدد معمولا با واحد pg یا پیکوگرم نوشته می‌شود. میزان نرمال MCH در آزمایش کم خونی زنان معمولا از نظر عدد MCH تفاوت بزرگی با مردان ندارد، اما تفسیر آن در زنان باید با توجه به قاعدگی‌های شدید، بارداری، تغذیه، فقر آهن و سطح هموگلوبین انجام شود.

وضعیت MCHعدد تقریبی در بزرگسالانتفسیر اولیهنکته مهم
پایینکمتر از ۲۷ pgاحتمال کمبود هموگلوبین در گلبول قرمزبیشتر با فقر آهن، تالاسمی یا التهاب مزمن بررسی می‌شود
نرمالحدود ۲۷ تا ۳۲ pgمیانگین هموگلوبین هر گلبول قرمز در محدوده معمول استباید با Hb، MCV و RDW مقایسه شود
بالابیشتر از ۳۲ pgاحتمال گلبول قرمز بزرگ‌تر یا کم‌خونی ماکروسیتیککمبود B12، کمبود فولات، بیماری کبدی یا مصرف الکل بررسی می‌شود
mch در آزمایش خون نرمال باید چند باشد؟

mch بالا در آزمایش خون چیست؟

منظور از MCH بالا این است که میانگین مقدار هموگلوبین در هر گلبول قرمز بیشتر از محدوده مرجع آزمایشگاه است. این حالت اغلب وقتی دیده می‌شود که گلبول‌های قرمز بزرگ‌تر از حالت طبیعی هستند. به همین دلیل، پزشک معمولا MCH بالا را همراه با MCV بالا بررسی می‌کند. بالا بودن MCH همیشه به معنای بیماری خطرناک نیست. گاهی نتیجه به دلیل تغییرات موقت، خطای آزمایشگاهی یا شرایط قابل درمان ایجاد می‌شود. اما اگر MCH بالا با کم‌خونی، خستگی، گزگز دست و پا، رنگ‌پریدگی یا MCV بالا همراه باشد، بررسی کمبود ویتامین B12، کمبود فولات، بیماری‌های کبدی، اختلالات تیروئید یا اثر بعضی داروها مهم است.

mch بالا در آزمایش خون چیست؟
بالا بودن MCH همیشه به معنای بیماری خطرناک نیست.

mch پایین در آزمایش خون چیست؟

MCH پایین یعنی هر گلبول قرمز به طور متوسط هموگلوبین کمتری از حد انتظار دارد. این حالت معمولا با رنگ‌پریدگی گلبول‌های قرمز و کوچک‌تر شدن آن‌ها همراه است. اگر MCH و MCV هر ۲ پایین باشند، پزشک بیشتر به کم‌خونی فقر آهن، تالاسمی مینور یا کم‌خونی ناشی از بیماری‌های مزمن فکر می‌کند. پایین بودن MCH به تنهایی شدت بیماری را مشخص نمی‌کند. مثلا ممکن است MCH کمی پایین باشد، اما هموگلوبین هنوز نزدیک به محدوده طبیعی باشد. در مقابل، اگر MCH پایین با Hb پایین، فریتین پایین، ضعف، تنگی نفس یا تپش قلب همراه شود، نیاز به پیگیری جدی‌تر دارد.

معطلی تو آزمایشــــــگاه تموم شد!

از بین آزمایشگاه‌های معتبر انتخاب کن، با چند کلیک پذیرش بگیر و سر وقت آزمایش بده.

روش تفسیر آزمایش mch خون چگونه است؟

برای تفسیر MCH خون، ابتدا عدد MCH را با محدوده مرجع همان آزمایشگاه مقایسه کنید. بعد باید ببینید MCV، Hb، RBC، RDW و فریتین چه وضعیتی دارند. پزشک معمولا هیچ‌وقت فقط بر اساس MCH درباره کم‌خونی یا نوع آن تصمیم نمی‌گیرد. فرمول کلی محاسبه MCH این است: MCH = مقدار هموگلوبین × ۱۰ ÷ تعداد گلبول قرمز. در برگه آزمایش، نیازی نیست خودتان این عدد را حساب کنید، چون دستگاه آن را در CBC گزارش می‌کند.

اگر در جواب آزمایش فقط MCH کمی خارج از محدوده است، نباید به تنهایی نگران شوید. اما اگر چند شاخص هم‌زمان غیرطبیعی باشند یا علائم دارید، تفسیر پزشک لازم است. نکته مهم این است که MCH باید در کنار علائم بدن و بقیه شاخص‌ها تفسیر شود. جدول زیر یک راهنمای سریع برای فهم بهتر ارتباط MCH با MCV است.

الگوی آزمایشاحتمال‌های شایع‌تراقدام بعدی رایج
MCH پایین + MCV پایینفقر آهن، تالاسمی مینور، التهاب مزمنبررسی فریتین، آهن، TIBC، سابقه خانوادگی و گاهی الکتروفورز هموگلوبین
MCH بالا + MCV بالاکمبود B12، کمبود فولات، بیماری کبدی، مصرف الکل، بعضی داروهابررسی B12، فولات، عملکرد کبد، تیروئید و داروهای مصرفی
MCH پایین + RDW بالافقر آهن محتمل‌تر استبررسی ذخایر آهن و علت کمبود آهن
MCH پایین + RBC بالا یا نرمالتالاسمی مینور مطرح می‌شودبررسی سابقه خانوادگی و آزمایش‌های اختصاصی هموگلوبین
روش تفسیر آزمایش mch خون

علت  پایین بودن mch در آزمایش خون چیست؟

هنگامی که بدن شما به میزان کافی هموگلوبین نسازد، میزان MCH خون شما کاهش پیدا می‌کند و پایین‌تر از حد طبیعی خواهد آمد. یکی از دلایل کم بودن mch در آزمایش خون می‌تواند آنمی میکروسیت باشد. آنمی میکروسیت به این معنا است که سلول‌های خونی شما کوچک‌تر از اندازه‌ طبیعی هستند. کاهش شدید آهن خون یکی از علل این نوع از کم‌خونی است.

دو علتی که برای مقدار پایین MCH خون به ذهن پزشک می‌رسد، تالاسمی و یا آنمی فقر آهن است. mcv و mch در تالاسمی مینور پایین است. تالاسمی انواع مختلفی دارد که در آن بیماران با کم‌خونی دست و پنجه نرم می‌کنند. این بیماری ارثی (ژنتیکی) است و شما آن را از پدر و مادر خود و از ژن‌های به ارث رسیده از آن‌ها دریافت می‌کنید. علت پایین بودن mcv و mch در بزرگسالان می‌تواند موارد زیر باشد:

  • کم‌خونی فقر آهن به دلیل تغذیه ناکافی، خونریزی قاعدگی شدید، خونریزی گوارشی یا جذب ضعیف آهن
  • تالاسمی مینور یا دیگر اختلالات ارثی هموگلوبین
  • کم‌خونی ناشی از التهاب یا بیماری‌های مزمن
  • کمبود آهن در بارداری یا دوران رشد سریع کودکان
  • مسمومیت با سرب در موارد خاص
  • خونریزی‌های طولانی و پنهان، به‌خصوص از دستگاه گوارش

متن انگلیسی:
«Diagnostic interpretation of an MCH result is most commonly performed by comparing it to the other red blood cell indices, which include MCV, MCHC, and RDW. Collectively, these red blood cell indices can be used to diagnose and classify different types of anemia.»
ترجمه فارسی:
«تفسیر نتیجه آزمایش MCH معمولاً با مقایسه با سایر شاخص‌های گلبول قرمز MCV، MCHC و RDW انجام می‌شود. در مجموع، از شاخص‌های گلبول قرمز می‌توان برای تشخیص و طبقه‌بندی انواع مختلف کم‌خونی استفاده کرد.»

به نقل از سایت testing

علائم کاهش MCH خون در بدن چیست؟

کاهش MCH اگر خفیف باشد، ممکن است علامت واضحی ایجاد نکند. علائم معمولا زمانی بیشتر دیده می‌شوند که MCH پایین با کم‌خونی و کاهش هموگلوبین همراه شود. شدت علائم به مقدار هموگلوبین، سرعت ایجاد کم‌خونی و علت زمینه‌ای بستگی دارد. اگر تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه، غش، خونریزی گوارشی یا ضعف شدید دارید، تفسیر آزمایش را به تعویق نیندازید و همان روز پیگیری پزشکی انجام دهید. علائم احتمالی کاهش MCH خون عبارت‌اند از:

  • خستگی و ضعف مداوم
  • رنگ‌پریدگی پوست و لب‌ها
  • سرگیجه یا سیاهی رفتن چشم
  • تنگی نفس هنگام فعالیت
  • تپش قلب
  • سردی دست و پا
  • سردرد
  • ریزش مو یا شکنندگی ناخن در برخی افراد
  • بی‌قراری پاها یا میل غیرطبیعی به خوردن مواد غیرخوراکی در فقر آهن
درمان کمبود mch در آزمایش خون
درمان کمبود mch در آزمایش خون

درمان کمبود mch در آزمایش خون

این که چگونه این علائم را برطرف کنیم به علت ایجاد این علائم بستگی دارند. درمان باید بر اساس علت و شدت کم‌خونی انتخاب شود. آهن وریدی معمولاً برای کمبود آهن تأییدشده همراه با عدم تحمل، عدم جذب یا پاسخ ناکافی به درمان خوراکی مطرح است و انتقال خون فقط در کم‌خونی شدید یا علامت‌دار بررسی می‌شود. اگر میزان آهن خون شما در حد طبیعی است، از خوردن مکمل آهن بپرهیزید. این کار ممکن است به سایر اندام‌های شما آسیب برساند. همچنین ممکن است پزشک شما از شما بخواهد؛

  • غذاهای غنی از آهن بخورید
  • قرص آهن مصرف کنید
  • ویتامین C به رژیم غذایی خود اضافه کنید
  • از خوردن چای سیاه بپرهیزید (جذب آهن را کاهش می‌دهد).

در کنار مواد غذایی که بهتر است در رژیم غذایی خود بگنجانید، می‌توانید سبک زندگی خود را تغییر دهید و به شیوه‌ای سالم‌تر زندگی کنید. مثلا پیاده‌روی را جزء لاینفک برنامه‌های خود بگذارید. همچنین سعی کنید سیگار نکشید و در معرض دود سیگار نباشید.

انواع مواد غذایی مفید برای کم‌خونیفواید آن‌ها
عسلگفته شده است که عسل در خون‌سازی و تقسیم سلول‌ها نقش دارد.
کنجددر طب سنتی جزو خوراکی‌های خون‌ساز محسوب می‌شود. توصیه شده است که همراه شام و یا بعد از شام، دو قاشق غذاخوری از کنجد پوست‌کنده میل کنید.
گوشتگوشت یکی از منابع آهن، پروتئین و B12 است و می‌تواند بخشی از رژیم متعادل باشد.
مویزکشمش یا مویز از دیگر خوراکی‌های توصیه شده در برطرف کردن کم‌خونی است.
رژیم غذایی خون‌ساز برای درمان MCH پایین چيست؟

علت بالا بودن mch در آزمایش خون چیست؟

MCH بازتاب دهنده‌ی MCV خون شما است. علت بالا بودن MCH معمولا به شرایطی مربوط است که گلبول‌های قرمز را بزرگ‌تر از حالت طبیعی می‌کند. وقتی گلبول قرمز بزرگ‌تر باشد، ممکن است مقدار هموگلوبین متوسط در هر سلول هم بیشتر گزارش شود. به همین دلیل، MCH بالا اغلب همراه با MCV بالا بررسی می‌شود. علت‌های احتمالی بالا بودن MCH عبارت‌اند از:

  • کمبود ویتامین B12
  • کمبود فولات
  • کم‌خونی ماکروسیتیک یا مگالوبلاستیک
  • بیماری‌های کبدی
  • مصرف زیاد الکل
  • کم‌کاری تیروئید
  • اثر برخی داروهای مشخص مانند هیدروکسی‌اوره، بعضی داروهای شیمی‌درمانی و درمان‌های ضدرتروویروسی
  • برخی بیماری‌های مغز استخوان، در موارد کمتر شایع

نمیدونی برای تفسیر آزمایش خون به چه متخصصی مراجعه کنی؟

از دکترتو کمک بگیر!

علائم افزایش MCH چیست؟

افزایش MCH در خون ممکن است بدون علامت باشد. اما مسئله این است که بالا بودن MCH به این معناست که مشکلی در بدن شما وجود دارد و احتمالا گلبول‌های قرمز شما در تقسیم مشکل دارند. این مشکل می‌تواند به آنمی بینجامد، زیرا تعداد سلول‌های قرمز خون شما کاهش خواهند یافت. علائم آنمی بسیار مشابه کاهش میزان MCH خواهد بود. یکی از شایع‌ترین این علائم خستگی مفرط است. سایر موارد عبارت‌اند از:

  • سر‌شدگی و یا سوزن‌سوزن‌شدن کف دست و پاها
  • مشکل در حفظ تعادل
  • ضعف عضلانی
  • گیجی و اختلال حافظه
  • افسردگی و اختلالات خلقی
  • زبان قرمز، ورم‌کرده و یا صاف‌شده
  • تهوع و استفراغ
  • سوزش قلب
  • مشکلات گوارشی مثل اسهال
  • بی اشتهایی و کاهش وزن

درمان بالا بودن MCH خون

همان طور که در پایین بودن MCH گفتم، اقداماتی که باید انجام دهید به علت ایجاد این شرایط بستگی دارد. اگر کمبود ویتامین ب۱۲ دارید، با پزشک خود مشورت کنید و سریع‌تر برای درمان این مشکل اقدام کنید. کمبود درمان‌نشده B12 می‌تواند به آسیب عصبی، اختلال تعادل و مشکلات شناختی منجر شود. در کم‌خونی پرنیشیوز، به‌دلیل بیماری زمینه‌ای معده، خطر سرطان معده افزایش می‌یابد. همچنین ممکن است به قلب، مغز، اعصاب، حافظه، لوله‌ی گوارش و استخوان آسیب وارد شود. درمان‌های احتمالی MCH بالا عبارت‌اند از:

  • بررسی و اصلاح کمبود ویتامین B12
  • بررسی و اصلاح کمبود فولات
  • کنترل بیماری کبدی یا اختلال تیروئید
  • بازبینی داروهای مصرفی با نظر پزشک
  • کاهش یا قطع مصرف الکل در افراد مصرف‌کننده
  • بررسی مغز استخوان در موارد نادر و مشکوک

تفسیر mch در آزمایش خون نوزاد و کودک

بررسی MCH در نوزاد و کودک با بزرگسالان فرق دارد. نوزادان در روزهای اول زندگی معمولا گلبول‌های قرمز بزرگ‌تر و MCH بالاتری دارند. به همین دلیل، عددی که در بزرگسال بالا حساب می‌شود، ممکن است برای نوزاد طبیعی باشد. علت پایین بودن mcv و mch در کودکان ممکن است به دلیل کمبود آهن و یا مشکل در جذب آهن از مواد غذایی یا مکمل‌ها باشد. در بعضی بازه‌های مرجع، MCH نوزاد در روزهای اول حدود ۳۳ تا ۳۹ پیکوگرم گزارش می‌شود. این عدد با رشد کودک تغییر می‌کند و به‌تدریج به محدوده کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان نزدیک می‌شود. بنابراین، جواب آزمایش کودک باید حتما با محدوده مرجع مخصوص سن همان کودک تفسیر شود.

اگر MCH کودک پایین باشد، پزشک معمولا کمبود آهن، تغذیه، رشد سریع، خونریزی‌های پنهان و تالاسمی را بررسی می‌کند. در نوزادان و کودکان، مصرف آهن یا مکمل‌ها باید فقط با تشخیص پزشک انجام شود، چون مقدار نامناسب آهن می‌تواند خطرناک باشد. برای بررسی دقیق‌تر این فاکتورها در کودکان، می‌توانید به یکی از آزمایشگاه‌های شهر خود مثل آزمایشگاه‌ های کودکان و اطفال شیراز مراجعه کنید که در حوزه بررسی اختلالات خونی و سوء‌تغذیه در اطفال تخصص دارند.

تفسیر mch در آزمایش خون ازدواج

به‌طور کلی سطح نرمال MCH به‌طور میانگین بین ۲۶ تا ۳۳ پیکوگرم هموگلوبین در هر گلبول قرمز RBC است. پایین بودن MCH در آزمایش ازدواج به معنی ممنوعیت ازدواج نیست. این عدد فقط می‌تواند یک علامت هشدار برای بررسی بیشتر باشد. اگر هر ۲ نفر مشکوک به ناقل بودن تالاسمی باشند، آزمایش‌های تکمیلی مانند الکتروفورز هموگلوبین و مشاوره ژنتیک اهمیت پیدا می‌کند.

نکته مهم این است که فقر آهن هم می‌تواند MCH و MCV را پایین بیاورد. به همین دلیل، گاهی لازم است پزشک ابتدا کمبود آهن را بررسی کند تا نتیجه آزمایش تالاسمی دقیق‌تر تفسیر شود. اگر در آستانه ازدواج هستید و پزشک انجام CBC را در کنار آزمایش‌های عمومی توصیه کرده است، می‌توانید به یکی از آزمایشگاه‌ های ازدواج شیراز یا شهر خود مراجعه کنید که خدمات کامل مشاوره و بررسی سلامت پیش از ازدواج را ارائه می‌دهند.

برای درمان کم‌خونی و جلوگیری از عوارض آن همین حالا اقدام کنید!

تفسیر mch در آزمایش خون بارداری

در بارداری، بررسی هموگلوبین نرمال در دربارداری بسیار مهم است زیرا حجم پلاسمای خون افزایش پیدا می‌کند و کم‌خونی فقر آهن شایع‌تر می‌شود. به همین دلیل تفسیر MCH باید با دقت بیشتری انجام شود. برای خانم‌های باردار، میزان ام سی اچ مناسب در سه ماهه اول به طور میانگین ۳۰.۲ و در سه ماهه آخر میانگی ۲۸.۸ در نظر گرفته شده است. اگر MCH پایین باشد و Hb یا فریتین هم کاهش داشته باشد، پزشک معمولا کمبود آهن را بررسی و درمان مناسب را انتخاب می‌کند. MCH پایین در بارداری می‌تواند به علت نیاز بیشتر بدن به آهن، تهوع و تغذیه ناکافی، بارداری‌های نزدیک به هم یا ذخایر کم آهن قبل از بارداری رخ دهد.

اگر سابقه خانوادگی تالاسمی وجود داشته باشد یا MCV هم پایین باشد، بررسی تالاسمی هم اهمیت دارد. MCH بالا در بارداری کمتر شایع است و معمولا با کمبود فولات، کمبود B12، مصرف بعضی داروها یا مشکلات دیگر بررسی می‌شود. در بارداری نباید مکمل آهن، B12 یا فولات را خودسرانه و با مقدار دلخواه مصرف کرد. پزشک بر اساس آزمایش، سن بارداری و شرایط مادر تصمیم می‌گیرد. انجام این آزمایش در مراکز تخصصی مثل آزمایشگاه‌ های تست بارداری تهران یا شهر خود می‌تواند اطمینان بیشتری در بررسی سلامت مادر و جنین ایجاد کند.

چه زمانی باید آزمایش MCH خون داد؟

MCH معمولا به صورت جداگانه درخواست نمی‌شود، بلکه بخشی از آزمایش شمارش سلول‌های خونی و یا همان آزمایش CBC است. این آزمایش برای بررسی سلامت سلول‌های خونی شما درخواست داده می‌شود. ممکن است در چک آپ‌های سالانه‌ی خود این آزمایش برای شما درخواست داده شود. همچنین بعد از هر مشکلی که در بدن شما ایجاد می‌شود، یکی از آزمایش‌هایی که معمولا درخواست داده می‌شود و به تشخیص کمک شایانی می کند، آزمایش خون است. معمولا علت تجویز آزمایش mch برای بررسی موارد زیر است:

  • تشخیص و بررسی انواع کم خونی
  • ارزیابی خستگی، ضعف، سرگیجه یا رنگ‌پریدگی
  • پیگیری درمان کمبود آهن
  • بررسی احتمال تالاسمی مینور در آزمایش ازدواج
  • بررسی کم‌خونی در بارداری
  • ارزیابی کودکانی که رشد ناکافی، بی‌حالی یا تغذیه نامناسب دارند
  • بررسی خونریزی‌های شدید یا طولانی
  • پایش برخی بیماری‌های مزمن یا داروهایی که روی خون اثر می‌گذارند
چه زمانی باید آزمایش MCH خون داد؟
تجویز آزمایش mch برای چیست؟

نحوه‌ انجام آزمایش MCH خون چگونه است؟

نمونه مورد نیاز برای آزمایش MCH خون، نمونه خون وریدی است. خون موردنیاز طی یک خون‌گیری ساده از ورید داخل آرنج یا دیگر وریدهای بدن گرفته می‌شود. در نوزادان یا کودکان خردسال، ممکن است از یک ابزار تیز به نام لانست برای خون‌گیری استفاده شود که خون در یک لوله شیشه‌ای کوچک یا روی یک اسلاید یا نوار آزمایش جمع‌آوری می‌شود. برای تهیه لام خونی در آزمایشگاه، خون روی اسلاید میکروسکوپ قرار می‌گیرد. سپس یک رنگ مخصوص به نمونه اضافه می‌شود و نمونه رنگ‌آمیزی می‌شود. مراحل معمول آزمایش به این شکل است:

  • بستن کش روی بازو برای مشخص شدن رگ
  • تمیز کردن محل نمونه‌گیری
  • وارد کردن سوزن نازک به رگ
  • جمع‌آوری خون در لوله آزمایش
  • فشار دادن محل نمونه‌گیری برای جلوگیری از کبودی
  • ارسال نمونه برای بررسی CBC

آیا باید قبل از آزمایش خون mch ناشتا باشیم؟

برای آزمایش MCH یا CBC معمولا نیازی به ناشتا بودن نیست. اگر پزشک فقط CBC درخواست کرده باشد، می‌توانید طبق روال معمول غذا بخورید. اما اگر آزمایش‌های دیگری مثل قند خون ناشتا، چربی خون یا بعضی آزمایش‌های بیوشیمی همراه CBC درخواست شده باشد، ممکن است ناشتا بودن لازم شود. بارداری می‌تواند محدوده مورد انتظار برخی آزمایش‌ها را تغییر دهد و بعضی نتایج باید با محدوده‌های مناسب دوران بارداری تفسیر شوند. بنابراین اگر باردار هستید باید به پزشک اطلاع دهید.

آزمایش خون برای سنجش MCH نیاز به آمادگی ندارد. تنها باید به پزشک خود توضیح دهید که چه داروهایی مصرف می‌کنید. زیرا برخی داروها می‌توانند در میزان MCH اختلال ایجاد کنند و آن را بالاتر و یا پایین‌تر ببرند. بهتر است قبل از آزمایش، برگه درخواست را بررسی کنید یا از آزمایشگاه بپرسید. اگر مکمل آهن، B12، فولات یا داروی خاصی مصرف می‌کنید، مصرف آن را خودسرانه قطع نکنید و فقط طبق نظر پزشک عمل کنید.

پزشکان پیشنهادی

نتیجه گیری

MCH در آزمایش خون میانگین مقدار هموگلوبین داخل هر گلبول قرمز را نشان می‌دهد. میزان طبیعی آن در بیشتر بزرگسالان حدود ۲۷ تا ۳۲ پیکوگرم است، اما تفسیر دقیق همیشه باید با محدوده مرجع آزمایشگاه و سایر شاخص‌های CBC انجام شود. MCH پایین بیشتر با فقر آهن، تالاسمی یا بیماری‌های مزمن مطرح می‌شود. MCH بالا هم معمولا کنار MCV بالا، کمبود B12، کمبود فولات یا مشکلات کبدی بررسی می‌شود. اگر عدد MCH شما غیرطبیعی است، آن را به تنهایی معیار تشخیص قرار ندهید و نتیجه را همراه با علائم، سن، بارداری، سابقه خانوادگی و آزمایش‌های تکمیلی با پزشک بررسی کنید. برای دریافت نوبت بهترین دکتر عمومی ایران می‌توانید به وب‌سایت دکترتو مراجعه کنید. در دکترتو به‌راحتی و در کمترین زمان می‌توانید از پزشک مورد نظرتان وقت بگیرید و یا از خدمات مشاوره آنلاین با دکتر عمومی استفاده کنید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

MCH به طور جداگانه آزمایش دوره‌ای ندارد و همراه CBC بررسی می‌شود. فاصله انجام CBC به سن، علائم، بارداری، سابقه کم‌خونی، بیماری زمینه‌ای و نظر پزشک بستگی دارد. افراد سالم معمولا فقط در چکاپ‌ها یا هنگام بروز علائم به این آزمایش نیاز پیدا می‌کنند. اگر نتیجه آزمایش شما مشکل داشته باشد، پزشک مسیر درمانی را برای شما آغاز می‌کند. بعد از اتمام دوره‌ی درمانی باید مجددا این فاکتور خونی چک شود. همچنین معمولا سالانه آزمایش‌های خونی برای چکاپ کلی بدن درخواست داده می‌شوند.

برای شروع می‌توانید به پزشک عمومی یا متخصص داخلی مراجعه کنید. اگر کم‌خونی شدید، تالاسمی، اختلالات خونی یا نتایج پیچیده مطرح باشد، متخصص خون و سرطان بزرگسالان مناسب‌تر است. برای کودکان، متخصص کودکان و برای دوران بارداری، متخصص زنان هم در تفسیر نتیجه نقش دارد.

بالا بودن MCH همیشه خطرناک نیست، اما نیاز به تفسیر دارد. اگر MCH کمی بالا باشد و بقیه آزمایش طبیعی باشند، ممکن است فقط پیگیری کافی باشد. اگر همراه با MCV بالا، کم‌خونی، خستگی شدید، گزگز دست و پا یا علائم عصبی باشد، باید کمبود B12، فولات و علت‌های دیگر بررسی شوند.

MCH در آزمایش خون بیشتر بزرگسالان معمولا باید حدود ۲۷ تا ۳۲ پیکوگرم باشد. اگر عدد شما کمی پایین‌تر یا بالاتر است، نتیجه را با MCV، Hb، RDW، فریتین و علائم خود بررسی کنید. محدوده طبیعی در نوزادان، کودکان و دوران بارداری می‌تواند متفاوت باشد.

امتیاز شما به مقاله:
(4.1از5)
دسته بندی:
منبع:
پزشکان پیشنهادی
فاطمه هستم؛ یک مامای 25 ساله که همیشه از به‌روز بودن و آپدیت کردن خودش و دانسته‌هاش در زمینه پزشکی و پیراپزشکی لذت برده. به خاطر همین مسئله، مدتیه که با دکترتو همکاری می‌کنم و درباره موضوعات مختلف بهداشت و درمان مطالعه می‌کنم، می‌نویسم و با شما به اشتراک می‌گذارم.
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره MCH

  1. سمیه قنبری گفت:

    سلام.من خانم ۳۷ ساله باردار ۲ماهه هستم
    Mcv 73.7
    McH 23.66
    ایا مشکلی برام پیش میاد

    1. مهتاب گفت:

      سلام
      از مطالب بسیار خوبتون ممنون💝
      کامل بود استفاده کردم💝💐
      با آرزوی موفقیت برای شما دوست عزیز❤

  2. بینام گفت:

    سلام من ۱۸ سالمه و M.C.H خونم ۲۵ است و ویتامین ب دوازده ۱۰۰۰ ب بالا

  3. بی نام گفت:

    من ۱۸ سالمه و ویتامین ب دوازده بدنم ۱۰۰۰ ب بالا هستش و هموگلبین خونم ۲۵ است چجوریاس که کمبود ویتامین ب دوازده ندارم ولی ازونور ام سی اچ خونم کمه لطفا پاسخ دهید

  4. بینام گفت:

    سلام من ۱۸ سالمه و M.C.H خونم ۲۵ است

  5. نازنین گفت:

    سلام من و همسرم برای ازمایش قبل از ازدواج MCH کمی پایین تر از نرماله (خانم۲۴.۷ و اقا۲۶) ایا به مشکل میخوریم برای ازدواج یا مصرف قرص اهن کافیه؟
    ممنون

    1. ف.ب گفت:

      سلام و عرض ادب
      بنده CRP 4
      HGB 12
      MCH 18.5L بوده
      MCHC L هم بود عددش یادم نیست
      تالاسمی مینور دارم
      دست و پام سرد،استرس اضطراب و سر گیجه و تهوو اینا رو هم دارم اما خفیف،آیا خطرناکه ؟

      1. ناشناس گفت:

        سلام هموگلوبین
        هماتونیک و ام سی وی و ام سی اچ خونم پایین هست خیلی درد سینه و ضربان قلبم بالا میره آیا بیماری خاصی دارم

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام، کاهش هموگلوبین، هماتوکریت، MCV و MCH معمولاً نشان‌دهنده کم‌خونی است و شایع‌ترین علت آن فقر آهن یا کمبود برخی ویتامین‌هاست. درد سینه و ضربان قلب بالا می‌تواند ناشی از کم‌خونی شدید باشد، چون قلب برای جبران کمبود اکسیژن مجبور است بیشتر کار کند. بهتر است هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید تا علت دقیق کم‌خونی مشخص و درمان مناسب شروع شود و از بروز عوارض قلبی جلوگیری شود.

  6. سمانه گفت:

    سلام
    Mcv 93
    Mch 338
    Mchc363
    این نتیجه ازمایش من هستش کف پاهام یهو داغ میشه بدنم لرزش داره همراه با گرجرفتگی واسپاسم شدید ی حس ناخوشایند دارم گیجی وخستگی شدید دارم ب نظرتون مشکلم چیه دکتر میگه به اعصاب ربط داره خیلی کلافم

  7. سميرا گفت:

    سلام وقتتون بخير
    ممنون ميشم جواب ازمايش من رو هم نگاهي بندازين
    Hgb 10,2
    Hct 32,2
    M.c.v 60,8
    M.c.h 19,2

  8. Az گفت:

    سلام من ۱۵ سالمه mcv95.6وmch32.5 مشکلی وجود داره یا خیر؟؟؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      مقداری بیش از حد نرمال است که مشکلی ایجاد نمی کند. با متخصص داخلی نیز می تونید از این لینک مشورت کنید.
      بهترین متخصص داخلی

      1. ناشناس گفت:

        سلام‌دو‌ماه‌باردارم‌وآزمایش‌Mcv79بودهMcH26بوده مشکلش چیه

        1. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام. هر دو عددی که گفتید، یعنی mcv ۷۹ و mch ۲۶، تقریباً در محدوده پایین نرمال قرار دارند و میتوانند نشاندهنده کم خونی خفیف فقر آهن یا تالاسمی مینور باشند که در بارداری شایع است. برای تشخیص دقیق و شروع مکمل مناسب، حتماً آزمایشات تکمیلی مانند فریتین و آهن ناشتا را با نظر بهترین دکتر زنان و زایمان ایران انجام دهید و خودسرانه آهن مصرف نکنید تا علت اصلی مشخص شود.

          برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  9. زهره گفت:

    سلام
    RBC 5.36
    MCV 74
    MCH 24.3
    MCHC 32.7
    RDW-CV 14.7
    تفسیر این اعداد در کنار هم چطوریه؟ ممنونم

    1. همیار دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      تعیین نرمال بودن این آزمایشات با توجه به کیت های سنجش آزمایشگاه و میزان نرمال در برگ آزمایشگاه است. تمامی موارد در آزمایش شما نرمال است و مشکلی ندارید. برای پیگیری درمان به پزشک معالج خود مراجعه کنید.

    2. Roya گفت:

      هموگلوبین چنده؟

  10. احسان گفت:

    Mch خون هر دومون لب مرزه آیا میشه ازدواج کرد؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      فاکتور mcv در تفسیر آزمایش ازدواج مهم تر است. پایین بودن mcv کم خونی میکروسیتیک را نشان می دهد و ممکنه به علت تالاسمی ایجاد شده باشه. اگر این فاکتور در شما پایین باشد ممکنه دوره ۳ ماهه قرص آهن تجویز شود و سپس به متخصص ژنتیک ارجاع داده شوید.

    2. محدثه گفت:

      سلام من Hb L4.71
      HCT L10.7
      MCV L34.7
      MCH L22.72
      MCHC L30.84
      Fe H181
      Ferritin L6.63
      تفسیر این عداد چیست آیا مشکل جدی وجود دارد؟

      1. همیار دکترِتو گفت:

        دوست عزیز
        ذخایر آهن بدن شما بسیار کم است و دچار کم خونی فقرآهن هستید. نیازه ضرورتا تحت نظر متخصص خون باشید و با مصرف مکمل ها یا شناسایی علت کم خونی به درمان بپردازید.
        متخصص هماتولوژی

        1. ناشناس گفت:

          سلام .آیا با ازمایش سی بی سی می‌توان گفت که صددرصد تالاسمی داریم یا آزمایشات تخصصی دیگه لازم است

        2. همیارِ دکترِتو گفت:

          سلام
          آزمایش سی بی سی (CBC) می‌تواند نشانه‌هایی از تالاسمی را نشان دهد، مانند کم‌خونی و تغییرات در تعداد و نوع گلبول‌های قرمز. با این حال، برای تشخیص قطعی تالاسمی، نیاز به آزمایشات تخصصی‌تر مانند الکتروفورز هموگلوبین یا آزمایش ژنتیک است. این آزمایشات می‌توانند نوع و شدت تالاسمی را دقیق‌تر مشخص کنند.