خونریزی زیر پوستی یا پورپورا چیست؟

خلاصه مقاله را در این پادکست گوش کنید

1:24

سرعت عادی1x سرعت ۱.۲۵1.25x سرعت ۱.۵1.5x دانلود صوت

خونریزی زیر پوستی یا لخته شدن خون زیر پوست، به لکه‌های بنفش رنگ قابل تشخیص که بر روی پوست قرار دارند، گفته می‌شود. این لکه‌ها ممکن است بر روی اندام‌ها یا غشای مخاطی، از جمله غشاهای داخل دهان، ظاهر شوند. خونریزی زیر پوستی زمانی رخ می‌دهد رگ‌های خونی کوچک پاره شده و باعث تجمع خون زیر پوست می‌شوند؛ که موجب تشکیل لکه‌های بنفش بر روی پوست شده و اندازه آن‌ها از نقطه‌های کوچک تا لکه‌های بزرگ متغیر است.

تجمع خون زیر پوست به طور کلی خوش خیم است، اما ممکن است نشان‌دهنده یک بیماری جدی‌تر پزشکی مانند اختلالات انعقاد خون باشد. بهترین روش پیشگیری و درمان آن، مراجعه به دکتر عمومی یا متخصص پوست شهر خود مثل دکتر پوست و مو تهران یا دکتر عمومی تهران است. در دکترتو می‌توانید با بهترین پزشکان متخصص پوست در شهر خود آشنا شوید، با آنها به صورت تلفنی یا آنلاین مشورت کنید و همچنین برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید. 

خونریزی زیر پوستی چیست؟

خونریزی زیر پوستی به انگلیسی Subcutaneous bleeding زمانی رخ می‌دهد رگ‌های خونی کوچک پاره شده و باعث تجمع خون زیر پوست می‌شوند. گاهی اوقات، سطوح پلاکتی پایین می‌تواند باعث کبودی بدن و خونریزی بیش‌ازحد شود. پلاکت‌ها سلول‌هایی هستند که به لخته شدن خون کمک می‌کنند. سطوح پلاکتی پایین ممکن است ارثی یا ژنتیکی باشند، اما ممکن است به علت وقایعی که اخیرا پیش آمده نیز ایجاد شده باشند، شامل:

• پیوند مغز استخوان
• سرطان
• شیمی درمانی
• پیوند سلول‌های بنیادی
• عفونت HIV
• جایگزینی هورمون
• درمان با استروژن
• استفاده از داروهای خاص

خونریزی زیر پوست نشانه چیست؟ (علائم جمع شدن خون زیر پوست)

لکه های بنفش روی پوست نشانه چیست؟ نشانه خونریزی یا خونمردگی زیر پوست، ظهور لکه‌های تیره یا ارغوانی روی پوست نقاط مختلف بدن است که به عنوان کبودی یا هماتوم نیز شناخته می‌شود. این لکه‌ها ممکن است در لمس حساس باشند و به مرور با بهبودی، از قرمز به بنفش تا زرد تغییر رنگ دهند.

خونریزی زیر پوستی در کودکان

علائم کبودی و خونریزی زیر پوستی در کودکان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• کبودی قابل مشاهده که در عکس بیماری پورپورا هم دیده می‌شود.
• نواحی حساس یا دردناک
• تورم و خونریزی
• مشکل در حرکت آن مفصل یا اندام که دچار لخته شدن خون است
• گرمی یا قرمزی
• نشانه‌هایی از آسیب جدی‌تر مانند بدشکلی استخوان و مفصل، مشکل در راه رفتن یا استفاده از اندام آسیب‌دیده

دلایل خونریزی زیر پوستی چیست؟

دلیل خونریزی زیر پوستی می‌تواند یکی از موارد زیر باشد و برای هر فرد متفاوت است:

• آسیب یا ضربه به پوست و بافت‌های زیرین ناشی از سقوط، تصادف، صدمات ورزشی، یا حتی برآمدگی و خراش جزئی
• برخی داروها مانند داروهای ضد انعقاد (وارفارین، هپارین) یا داروهای ضد پلاکت (آسپرین، کلوپیدوگرل) می‌توانند با تأثیر بر توانایی لخته شدن خون، خطر خونریزی زیر پوستی را افزایش دهند.
• برخی اختلالات خونی، مانند هموفیلی یا بیماری فون ویلبراند
• با افزایش سن، پوست نازک‌تر و شکننده می‌شود و آن را مستعد خونریزی و ابتلا به بیماری واریس می‌کند.
• آزار فیزیکی و دعوا
• کمبود برخی ویتامین‌ها مانند C یا K

در حالت کلی دو نوع خونریزی زیر پوستی وجود دارد که علت ایجاد هرکدام متفاوت است:

۱. دلایل خونریزی زیر پوستی غیرترومبوسیتوپنیک (علت پاره شدن مویرگ زیر پوست)

خونریزی زیر پوستی غیرترومبوسیتوپنیک به معنای وجود سطوح طبیعی پلاکت در خون است. علل ایجاد آن عبارتند از:

• اختلالاتی که بر لخته شدن خون اثر می‌گذارد.
• اختلالات مادرزادی خاص، که در زمان تولد و یا قبل از تولد رخ می‌دهد، مانند تلانژکتازیس (شکنندگی پوست و بافت همبند) یا سندرم اهلرز دانلوس (اختلالات ژنتیکی در ساختمان کلاژن که با افزایش محدودهٔ حرکات مفصل، شکنندگی و افزایش قابلیت ارتجاعی پوست مشخص می‌شود)
• داروهای خاص، از جمله استروئیدها و داروهایی که عملکرد پلاکت را تحت تاثیر قرار می‌دهند.
• ضعف در رگ‌های خونی
• التهاب در رگ‌های خونی
• اسکوروی، یا کمبود شدید ویتامین C

۲. دلایل خونریزی زیر پوستی ترومبوسیتوپنیک

پورپورا ترومبوسیتوپنیک به معنای وجود تعداد کمتر از مقدار طبیعی پلاکت در خون است. علل ایجاد آن عبارتند از:

• داروهایی که از تشکیل پلاکتها جلوگیری می‌کند یا در لخته شدن طبیعی اختلال ایجاد می‌کنند.
• داروهایی که منجر به واکنش ایمنی بدن علیه پلاکت‌ها می‌شود.
• انتقال خون (به تازگی)
• اختلالات ایمنی مانند خونریزی زیر پوستی ترومبوسیتوپنیک ایدیوپاتیک یا بدون علت
• عفونت در جریان خون
• عفونت HIV یا هپاتیت C، و یا برخی از عفونت‌های ویروسی (اپشتین بار، سرخچه، سیتومگالوویروس)
• تب منقوط کوه‌های راکی (ناشی از گزش کنه)
• بیماری عصبی مانند لوپوس

۳. جمع شدن خون زیر پوست و کبود شدن بدن بر اثر ضربه

کبود شدن بدن نشانه چیست؟ تجمع خون در زیر پوست و کبودی بدن در اثر ضربه یک اتفاق رایج در هنگام وارد شدن نیرو به بدن است که در هنگام تصادف، سقوط، برخورد یا هر ضربه مستقیم دیگری رخ می‌دهد. این نیرو باعث پاره شدن رگ‌های خونی ریزی به نام مویرگ و خونریزی در بافت‌های اطراف می‌شود.

در ابتدا، کبودی ممکن است به دلیل وجود خون اکسیژن‌دار قرمز یا ارغوانی به نظر برسد. با گذشت زمان، کبودی تغییر رنگ داده و با متابولیسم بدن و بازجذب خون، به رنگ آبی، سبز یا زرد در می‌آید.

۴. لکه های ریز خونی زیر پوست صورت (واریس و خون مردگی نقطه ای زیر پوست)

بیماری واریس و پیدایش لکه‌های خون مرده در زیر پوست دو حالت جداگانه هستند، اما گاهی اوقات می‌توانند مرتبط باشند. رگ‌های واریسی، رگ‌های بزرگ و پیچ خورده‌ای هستند که بیشتر روی پاها ظاهر می‌شوند.

واریس زمانی اتفاق می‌افتد که دریچه‌های داخل رگ‌ها ضعیف‌شده یا آسیب ببیند. این حالت باعث تجمع خون و نمایان شدن سیاهرگ‌ها از طریق پوست می‌شود. وریدهای واریسی می توانند ناخوشایند باشند و ممکن است علائمی مانند درد، سنگینی یا ناراحتی در ناحیه آسیب دیده ایجاد کنند.

از سوی دیگر، لکه‌های خون مرده زیر پوست در اثر خونریزی داخل پوستی به دلیل پارگی رگ‌های خونی کوچک ایجاد می‌شوند. پورپورا می‌تواند به صورت تکه‌های کوچک و مسطح با رنگ‌های قرمز تا بنفش یا قهوه‌ای ظاهر شود.

چگونه علت خون مردگی زیر پوست را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص خونریزی زیر پوستی پزشک پوست شما را معاینه خواهد کرد و سوالاتی در مورد تاریخچه پزشکیتان، سابقه خانوادگی و زمان شروع علائم پرسیده خواهد شد. تست‌هایی نظیر آزمایش خون، شمارش تعداد پلاکت‌ها و گاهی نمونه‌برداری از پوست، برای تشخیص دقیق‌تر انجام خواهد شد.

این آزمایش‌ها به ارزیابی بهتر خونریزی زیر پوستی و تشخیص اینکه خونریزی زیر پوستی نتیجه یک بیماری جدی‌تر مانند اختلالات پلاکتی یا اختلالات خون است یا خیر، کمک می‌کند. تعیین سطوح پلاکتی به شناسایی علت خونریزی زیر پوستی و انتخاب بهترین روش درمانی، به پزشک کمک خواهد کرد.

پورپورا می‌تواند در کودکان و بزرگسالان رخ دهد. کودکان ممکن است پس از یک عفونت ویروسی دچار خونریزی پوست شوند و معمولا بدون هیچ مداخله‌ای به طور کامل بهبود می‌یابند. اکثر کودکان مبتلا به خونریزی زیر پوستی ترومبوسیتوپنیک طی چند ماه بعد از شروع اختلال، به طور کامل بهبود می‌یابند. با این حال در بزرگسالان، علل این بیماری معمولا مزمن است و برای کنترل علائم و حفظ تعداد پلاکت در محدوده نرمال، نیاز به درمان دارند.

متن انگلیسی:
Bleeding into the skin may also occur due to other health conditions, such as liver disease, meningitis, or Marfan syndrome.
ترجمه فارسی:
خونریزی زیر پوستی ممکن است به دلیل وجود بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری کبدی، مننژیت یا سندرم مارفان نیز رخ دهد.

به نقل از سایت medicalnewstoday

بهترین روش درمان خونریزی زیر پوستی کدام است؟

نوع درمان که پزشک انتخاب می‌کند بستگی به علت خونریزی زیر پوستی دارد. بزرگسالان مبتلا به خونریزی زیر پوستی ترومبوستوپنیک خفیف، ممکن است بدون هیچ گونه مداخله‌ای بهبود یابند.

اگر بیماری ایجاد کننده‌ی خونریزی زیر پوستی به تنهایی بهبود نیابد، به درمان نیاز خواهید داشت. درمان این بیماری در حالت کلی شامل دارودرمانی و در صورت نیاز اسپلینکتومی (جراحی برداشتن طحال) است. همچنین یکی از مراحل درمانی شامل قطع مصرف داروهایی که عملکرد پلاکتی را کاهش می‌دهند مانند آسپیرین، رقیق کننده‌های خون و ایبوپروفن، است.

۱. مصرف کورتیکواستروئیدها

داروهای کورتیکواستروئید با کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن، باعث افزایش تعداد پلاکت‌ها می‌شوند. معمولا ۲ تا ۶ هفته طول می‌کشد تا تعداد پلاکت‌ها به حد نرمال برسد که پس از نرمال شدن تعداد پلاکت‌ها پزشک دارو را قطع می‌کند.

مصرف طولانی مدت کورتیکواستروئید‌ها عوارض جانبی زیادی از جمله افزایش وزن، آب مروارید و کاهش تراکم استخوانی را به دنبال دارد، بنابراین برای مصرف طولانی مدت کورتیکواستروئید‌ها، با پزشک خود مشورت کنید.

۲. تزریق ایمونوگلوبولین داخل وریدی در بیماری پورپورا

ایمونوگلوبولین داخل وریدی یا (IVIG) در موارد خونریزی زیر پوستی شدید که باعث خونریزی شده یا در صورت نیاز به افزایش سریع تعداد پلاکت‌ها قبل از عمل جراحی، استفاده می‌شود. این درمان معمولا در افزایش تعداد پلاکت‌ها مؤثر است، اما اثر آن معمولا کوتاه مدت است و عوارض جانبی مانند سردرد، تهوع و تب را ایجاد می‌کند.

۳. دارو و قرص برای خونریزی زیر پوستی (درمان خونریزی زیر پوستی در خانه)

آخرین داروهایی که برای درمان کمبود پلاکت در افراد مبتلا به خونریزی زیر پوستی ترومبوسیتوپنیک مزمن ایدیوپاتیک یا بدون علت استفاده می‌شوند شامل رومیپلوستیم (Romiplostim) و الترومپوبگ (Eltrombopag) هستند. این داروها باعث تحریک مغز استخوان برای ایجاد پلاکت‌های بیشتر شده و خطر خونریزی و کبودی را کاهش می‌دهند. عوارض جانبی این داروها عبارتند از:

• سردرد
• سرگیجه
• حالت تهوع
• درد مفصلی یا عضلانی
• استفراغ
• افزایش خطر لخته شدن خون
• سندرم زجر تنفسی حاد
• بارداری

درمان بیولوژیک مانند داروهای ریتوکسیماد، می‌تواند به کاهش پاسخ سیستم ایمنی کمک کند. این دارو بیشتر برای درمان بیماران مبتلا به خونریزی زیر پوستی ترومبوسیتوپنیک شدید و بیمارانی که درمان کورتیکواسترویید در آنها موثر نیست استفاده می‌شود. عوارض جانبی احتمالی عبارتند از:

• فشار خون پایین
• گلو درد
• بثورات پوستی
• تب

۴. اسپلنکتومی (جراحی برداشتن طحال)

اگر داروها در درمان خونریزی زیر پوستی ترومبوسیتوپنیک موثر نباشند، پزشک ممکن است اسپلنکتومی (برداشتن طحال) را توصیه کند. برداشتن طحال یک راه سریع برای افزایش تعداد پلاکت‌ها است، چون طحال ارگان اصلی مسئول تخریب و حذف پلاکت‌ها در بدن است. با این حال، اسپلنکتومی (برداشتن طحال) در همه‌ی افراد موثر نیست و جراحی نیز با خطراتی مانند افزایش دائمی ریسک عفونت همراه است.

در موارد اضطراری، زمانی که خونریزی زیر پوستی باعث خونریزی شدید می‌شود، انتقال خونی پلاکت تغلیظ شده، کورتیکواستروئیدها و ایمونوگلوبولین، در بیمارستان لازم می‌شود. با شروع درمان، پزشک برای بررسی موثر بودن درمان سطح پلاکتی خون را نظارت می‌کند و با توجه به اثر بخشی درمان، در مورد ادامه یا تغییر روند درمانی تصمیم می‌گیرد.

انواع پورپورا یا لکه های خونی زیر پوست کدامند؟

انواع پورپورا یا لکه‌های خونی زیر پوست می‌تواند بر اساس اندازه، ظاهر و علت اصلی بروز آن متفاوت باشد. خونریزی زیر پوستی صورت، خونریزی زیر پوستی پا، خونریزی زیر پوستی دست و خونریزی زیر پوست سر برخی از نواحی رایج تشکیل آن هستند.

بعضی از انواع رایج پورپورا عبارتند از:

انواع خون مردگی زیر پوست	علائم آن‌ها
پتشی	پتشی‌ها لکه‌های کوچک قرمز یا بنفش هستند که به صورت خوشه‌ای ظاهر شده و می‌توانند در اثر عوامل مختلفی مانند ضربه، مصرف برخی داروها، عفونت یا اختلالات خونی ایجاد شوند.
اکیموز	اکیموز به لکه‌های بزرگ و شبیه به کبودی اشاره دارد. این لکه‌ها معمولاً در اثر خونریزی زیر پوست پس از ضربه یا آسیب ایجاد می‌شوند.
راش پورپوریک	این نوع بثورات می‌تواند نشانه‌ای از شرایط پزشکی مختلف مانند واسکولیت، عفونت‌های خاص یا اختلالات خونی باشد.

عوارض و عوامل خطر جمع شدن خون زیر پوست چیست؟

چشم انداز و پیش آگهی و عوارض خونریزی زیر پوستی بستگی به بیماری زمینه‌ای ایجاد کننده‌ی آن دارد. پس از تایید تشخیص، پزشک درباره گزینه‌های درمان و پیش آگهی دراز مدت وضعیت شما صحبت خواهد کرد. در موارد نادر، خونریزی زیر پوستی ترومبوسیتوپنیک درمان نشده، ممکن است باعث ایجاد خونریزی بیش‌ازحد در برخی قسمت‌های بدن شود.

خونریزی بیش‌ازحد در مغز منجر به خونریزی مغزی کشنده می‌شود. افرادی که در اسرع وقت درمان را شروع کنند یا در موارد خفیف خونریزی زیر پوستی، اغلب بهبودی کامل حاصل می‌شود. با این حال، در موارد خونریزی زیر پوستی شدید یا مواردی که درمان به تعویق می‌افتد، پورپورا مزمن می‌شود.

آیا می توان از بروز اکیموز پیشگیری کرد؟

گاهی اوقات لکه‌های ناشی از پورپورا به طور کامل از بین نمی‌روند. بعضی از داروها و فعالیت‌ها می‌توانند این لکه‌ها را بدتر کنند. برای کاهش خطر ایجاد لکه‌های جدید و یا بدتر شدن این لکه‌ها، باید از داروهایی که باعث کاهش تعداد پلاکت‌ها می‌شوند، اجتناب کنید، که این داروها شامل آسپرین و ایبوپروفن هستند.

همچنین باید فعالیت‌هایی که فشار کمی به بدن وارد می‌کند را انتخاب کنید و از انجام فعالیت‌های با فشار بالا اجتناب کنید. فعالیت‌های با فشار بالا می‌تواند خطر آسیب دیدگی، کبودی و خونریزی را افزایش دهد. همچنین در نظر داشته باشید، مقابله با بیماری مزمن می‌تواند دشوار باشد.

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

لخته شدن خون در زیر پوست یا خونریزی زیر پوستی می‌تواند باعث علائمی مانند درد، تورم، گرما و قرمزی در ناحیه آسیب دیده شود که باید به بهترین دکتر پوست و مو ایران رجوع کنید. درمان آن معمولاً شامل استراحت کردن، استفاده از کمپرس یخ و مسکن‌های بدون نسخه است. با این حال، در صورت بروز علائم شدید، مانند مشکل در تنفس یا درد قفسه سینه، مراجعه به بهترین دکتر عمومی ایران ضروری است، زیرا ممکن است نشانه ترومبوز سیاهرگی عمیق‌تر باشد.

در سایت دکترتو می‌توانید با بهترین پزشکان عمومی یا متخصص پوست در شهر خود آشنا شوید و برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.. همچنین امکان استفاده از مشاوره با دکتر عمومی آنلاین و دکتر پوست آنلاین نیز برای شما فراهم شده است.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول