فهرست مطالب
گرفتگی بینی یکی از ناراحتیهای رایج است که میتواند خواب، تمرکز و راحتی روزمره را مختل کند. علت آن میتواند سرماخوردگی، آلرژی یا سینوزیت باشد و هر کدام نیاز به درمان متفاوت دارند. داروهای گرفتگی بینی شامل اسپریها، قرصها، شربتها و گزینههای گیاهی هستند که انتخاب درست آنها به علت گرفتگی و سن فرد بستگی دارد. در این مقاله از دکترتو با شما هستیم تا به طور مفصل به بررسی انواع داروی گرفتگی بینی، مزایا و عوارض هر یک بپردازیم. با ما همراه باشید.
انواع داروی گرفتگی بینی
داروهای گرفتگی بینی به طور کلی به چند دسته اصلی تقسیم میشوند که هر کدام مکانیسم اثر متفاوتی دارند. بعضی از آنها مستقیما روی عروق بینی اثر میگذارند، بعضی التهاب را کم میکنند و بعضی دیگر واکنش آلرژیک بدن را کنترل میکنند. شناخت این دستهبندی مهم است، چون مثلا دارویی که برای گرفتگی بینی آلرژیک مناسب است، لزوما برای گرفتگی ناشی از سرماخوردگی بهترین انتخاب نیست.
به همین دلیل است که گاهی یک دارو برای یک نفر معجزه میکند و برای نفر دیگر تقریبا بیاثر است. در ادامه مقاله، هر کدام از این دستهها را جداگانه و دقیق بررسی میکنیم تا بدانید در چه شرایطی باید سراغ کدام نوع داروی گرفتگی بینی بروید و از مصرف بیمورد یا طولانیمدت بعضی داروها جلوگیری کنید.
- اسپری ضداحتقان بینی
- قرص و شربت ضداحتقان
- آنتیهیستامینها
- اسپریهای کورتیکواستروئیدی
- داروهای گیاهی
| روش درمان | میزان تأثیرگذاری |
|---|---|
| اسپری ضد احتقان بینی | اثر سریع و قوی اما کوتاهمدت و مناسب مصرف محدود |
| قرص و شربت ضد احتقان | اثر نسبتاً دیرتر ولی ماندگارتر نسبت به اسپری |
| آنتیهیستامینها (بهطور کلی) | مؤثر در گرفتگی بینی آلرژیک و کماثر در سرماخوردگی |
| نئوتادین | کنترل خوب علائم آلرژی با تأثیر محدود در گرفتگی ویروسی |
| فکسوفنادین | مؤثر در کاهش علائم آلرژیک با تأثیر کم بر سرماخوردگی |
| کتوتیفن | اثر تدریجی و مناسب پیشگیری بلندمدت آلرژی |
| سیتریزین | کاهش نسبتاً سریع گرفتگی و آبریزش بینی آلرژیک |
| دیفنهیدرامین | کاهش علائم همراه با خوابآلودگی شدید و محدودیت مصرف |
| داروهای گیاهی (کلی) | اثر ملایمتر با عوارض کمتر در علائم خفیف |
| شربت پلارژین کیدز | اثر تدریجی و مناسب مراحل اولیه سرماخوردگی کودکان |
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs
Decongestants are a type of medicine that can provide short-term relief for a blocked or stuffy nose (nasal congestion). They can help ease the symptoms of conditions such as colds and flu, hay fever and other allergic reactions, catarrh and sinusitis.
ترجمه فارسی:
داروهای ضد احتقان نوعی دارو هستند که میتوانند به طور موقت گرفتگی یا انسداد بینی را کاهش دهند. این داروها به کاهش علائم بیماریهایی مانند سرماخوردگی و آنفولانزا، تب یونجه و سایر واکنشهای آلرژیک، التهاب مخاط بینی و سینوزیت کمک میکنند.
اسپری ضد احتقان بینی
اسپریهای ضد احتقان بینی جزو رایجترین و در دسترسترین داروهای گرفتگی بینی هستند. این اسپریها معمولا با تنگ کردن عروق خونی داخل بینی باعث میشوند تورم مخاط کاهش پیدا کند و مسیر تنفس بازتر شود. به همین دلیل اثرشان سریع است و خیلی زود احساس راحتی ایجاد میکنند.
اما نکته مهم اینجاست که این اسپریها برای مصرف کوتاهمدت طراحی شدهاند. استفاده بیشتر از چند روز میتواند باعث گرفتگی برگشتی شود؛ یعنی بینی بدون اسپری حتی بیشتر از قبل کیپ میشود و فرد ناخواسته به آن وابسته میشود.
اسپری ضد احتقان انتخاب خوبی برای مواقعی مثل سرماخوردگی شدید یا زمانی است که گرفتگی بینی خواب شب را مختل کرده، اما نباید به عنوان راهحل دائمی به آن نگاه کرد. مصرف آگاهانه و محدود، کلید استفاده ایمن از این داروها است.
قرص و شربت ضد احتقان
قرصها و شربتهای ضد احتقان معمولا اثر سیستمیک دارند، یعنی فقط روی بینی اثر نمیگذارند و کل بدن را تحت تاثیر قرار میدهند. این داروها با کاهش تورم مخاط بینی و سینوسها به باز شدن راه تنفس کمک میکنند. برخلاف اسپریها، اثر این داروها معمولا کمی دیرتر شروع میشود، اما ماندگاری بیشتری دارد.
اگرچه ضداحتقانهای سیستمیک مانند سودوافدرین ممکن است باعث بیخوابی شوند و معمولاً برای مصرف شبانه توصیه نمیشوند؛ زمان مصرف باید بر اساس نوع دارو و تحمل فرد تنظیم شود. به همین دلیل بعضی افراد ترجیح میدهند شبها از شربت یا قرص ضد احتقان استفاده کنند تا راحتتر بخوابند. البته این داروها هم بدون عارضه نیستند. افزایش ضربان قلب، بیقراری، خشکی دهان یا اختلال خواب از عوارضی است که ممکن است در برخی افراد دیده شود. بنابراین بهویژه در افراد دارای فشار خون یا مشکلات قلبی باید با احتیاط مصرف شوند.
دچار گرفتگی بینی شدی و دنبال راه حل هستی؟
برای درمان فوری نوبت بگیر.
آنتی هیستامین ها
آنتی هیستامینها بیشتر برای گرفتگی بینی ناشی از آلرژی کاربرد دارند. در این نوع گرفتگی، مشکل اصلی تورم مخاط به دلیل واکنش سیستم ایمنی به مواد حساسیتزا مثل گرد و غبار، گرده گیاهان یا موی حیوانات است. این داروها با مهار اثر هیستامین، علائمی مثل آبریزش بینی، عطسه، خارش چشم و گرفتگی بینی را کاهش میدهند.
بعضی از آنها نسل جدید هستند و خوابآلودگی کمتری ایجاد میکنند، در حالی که نسلهای قدیمیتر معمولا خوابآورند. انتخاب آنتی هیستامین مناسب به سن، شدت علائم و شرایط فرد بستگی دارد. در ادامه، چند مورد از پرمصرفترین آنتی هیستامینها را جداگانه بررسی میکنیم.
1. قرص و شربت نئوتادین برای گرفتگی بینی
نئوتادین از آنتی هیستامینهای نسل جدید است که بیشتر برای آلرژی فصلی و دائمی استفاده میشود. این دارو معمولا خوابآلودگی کمی ایجاد میکند و به همین دلیل برای مصرف روزانه گزینه مناسبی است. نئوتادین میتواند گرفتگی بینی، آبریزش و عطسه ناشی از آلرژی را بهخوبی کنترل کند، اما تاثیر آن روی گرفتگی بینی سرماخوردگی معمولا محدود است.
یعنی اگر علت اصلی گرفتگی ویروسی باشد، انتظار معجزه از آن نباید داشت. این دارو هم به صورت قرص و هم شربت در دسترس است و برای بزرگسالان و کودکان بالای سن مشخص تجویز میشود. رعایت دوز مناسب، بهویژه در کودکان، اهمیت زیادی دارد.
شربت نئوتادین برای سرماخوردگی کودکان مناسب است؟
2. قرص فکسوفنادین برای گرفتگی بینی
فکسوفنادین یکی دیگر از آنتی هیستامینهای محبوب و کمعارضه است که برای آلرژی بینی بسیار استفاده میشود. این دارو تقریبا خوابآور نیست و برای افرادی که نیاز به تمرکز دارند، انتخاب خوبی محسوب میشود.
فکسوفنادین بیشتر علائم آلرژیک مثل گرفتگی، آبریزش و خارش بینی را کاهش میدهد، اما مانند سایر آنتی هیستامینها، درمان اصلی سرماخوردگی نیست. این دارو معمولا یک بار در روز مصرف میشود و در صورت مصرف منظم، میتواند کیفیت زندگی افراد مبتلا به آلرژی مزمن را به شکل محسوسی بهتر کند.
3. شربت کتوتیفن برای گرفتگی بینی
کتوتیفن بیشتر به عنوان داروی پیشگیریکننده آلرژی شناخته میشود و اثر آن معمولا تدریجی است. به همین دلیل انتظار نمیرود بلافاصله گرفتگی بینی را برطرف کند. این دارو بیشتر در کودکانی که آلرژی مکرر دارند استفاده میشود و میتواند شدت و دفعات علائم را در طول زمان کاهش دهد. خوابآلودگی یکی از عوارض شایع کتوتیفن است. شربت کتوتیفن گزینه مناسبی برای کنترل بلندمدت آلرژی است، نه درمان فوری گرفتگی بینی شدید.
4. شربت سیتریزین برای گرفتگی بینی
سیتریزین از آنتی هیستامینهای نسبتا پرکاربرد است که هم در کودکان و هم بزرگسالان استفاده میشود. این دارو میتواند گرفتگی بینی آلرژیک را کاهش دهد. در برخی افراد، سیتریزین باعث کمی خوابآلودگی میشود، بهویژه در ساعات اولیه مصرف. به همین دلیل معمولا مصرف شبانه آن توصیه میشود. سیتریزین انتخاب خوبی برای افرادی است که هم آبریزش و هم گرفتگی بینی ناشی از آلرژی دارند.
5. شربت دیفن هیدرامین برای گرفتگی بینی
شربت دیفن هیدرامین از آنتی هیستامینهای نسل قدیمی است و اثر خوابآور قوی دارد. به همین دلیل بیشتر برای مصرف شبانه استفاده میشود. این دارو میتواند علائم آلرژی و تا حدی گرفتگی بینی را کاهش دهد، اما به دلیل عوارضی مثل خوابآلودگی شدید، خشکی دهان و کاهش تمرکز، مصرف طولانیمدت آن توصیه نمیشود. در کودکان باید با احتیاط و فقط طبق نظر پزشک مصرف شود، چون ممکن است باعث بیقراری یا خوابآلودگی بیش از حد شود.
4.7 (5661 نظر)4.8 (5451 نظر)4.8 (4994 نظر)4.9 (3574 نظر)5 (3116 نظر)4.9 (3062 نظر)اسپری های کورتیکواستروئیدی
اسپریهای کورتیکواستروئیدی بیشتر برای گرفتگی بینی مزمن، آلرژیک یا سینوزیتی استفاده میشوند. این داروها با کاهش التهاب مخاط بینی، به مرور زمان تنفس را راحتتر میکنند.
برخلاف اسپریهای ضد احتقان، این اسپریها وابستگی ایجاد نمیکنند، اما اثرشان فوری نیست و معمولا چند روز طول میکشد تا نتیجه آنها احساس شود. اگر گرفتگی بینی شما طولانیمدت است یا هر سال در فصل خاصی تکرار میشود، این اسپریها میتوانند گزینهای ایمن و موثر باشند، البته به شرط مصرف منظم و درست.
داروهای گیاهی برای گرفتگی بینی
بعضی افراد ترجیح میدهند برای گرفتگی بینی سراغ داروهای گیاهی بروند، بهویژه وقتی علائم خفیف است یا برای کودکان به دنبال گزینه ملایمتری هستند.
داروهای گیاهی معمولا با کاهش التهاب یا رقیق کردن ترشحات بینی عمل میکنند. اثر آنها معمولا ملایمتر از داروهای شیمیایی است، اما عوارض کمتری دارند. با این حال، گیاهی بودن به معنای بیخطر بودن کامل نیست و باید دوز و سن مصرف را جدی گرفت.
دنبال داروی مناسب برای گرفتگی بینی هستی؟ مشاوره بگیر.
شربت پلارژین کیدز برای گرفتگی بینی
پلارژین کیدز یک شربت گیاهی مخصوص کودکان است که بیشتر برای علائم سرماخوردگی، از جمله گرفتگی بینی استفاده میشود. این شربت با کمک به کاهش التهاب و تقویت دفاع بدن عمل میکند. اثر پلارژین معمولا تدریجی است و بیشتر در مراحل ابتدایی سرماخوردگی نتیجه بهتری دارد. برای کودکانی که والدینشان تمایل به داروهای گیاهی دارند، گزینه محبوبی است. البته اگر گرفتگی بینی شدید یا طولانیمدت باشد، بهتر است فقط به این شربت اکتفا نشود.
بهترین دارو برای گرفتگی بینی ناشی از سرماخوردگی
در سرماخوردگی، گرفتگی بینی معمولا به دلیل التهاب و افزایش ترشحات ایجاد میشود. ترکیب اسپری ضد احتقان کوتاهمدت با شستوشوی بینی و در صورت نیاز شربت یا قرص مناسب، معمولا بهترین نتیجه را میدهد. آنتی هیستامینها نقش اصلی در سرماخوردگی ندارند، مگر اینکه فرد زمینه آلرژی هم داشته باشد.
نوشیدن مایعات گرم و استراحت هم مکمل مهم درمان دارویی هستند. هیچ دارویی سرماخوردگی را یکشبه درمان نمیکند، اما انتخاب درست داروی گرفتگی بینی میتواند این دوره را قابل تحملتر کند.
بهترین دارو برای گرفتگی بینی کودکان
در کودکان باید انتخاب داروی گرفتگی بینی با دقت بیشتری انجام شود. شستوشوی بینی با سرم نمکی، اولین و امنترین قدم است. در صورت نیاز، شربتهای مناسب سن کودک مثل آنتی هیستامینهای مشخص یا داروهای گیاهی میتوانند استفاده شوند. اسپریهای ضد احتقان معمولا برای کودکان خردسال توصیه نمیشوند یا باید بسیار محدود مصرف شوند. همیشه بهتر است قبل از مصرف دارو برای گرفتگی بینی کودکان، نظر پزشک یا داروساز گرفته شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت fda
Children under 2 years of age should not be given any kind of cough and cold product that contains a decongestant or antihistamine because serious and possibly life-threatening side effects could occur. Reported side effects of these products included convulsions, rapid heart rates and death.
ترجمه فارسی:
به کودکان زیر ۲ سال نباید هیچ نوع داروی سرماخوردگی و سرفهای که حاوی ضد احتقان یا آنتیهیستامین است داده شود، زیرا ممکن است عوارض جدی و حتی تهدیدکننده زندگی رخ دهد. از جمله عوارض گزارششده این داروها میتوان به تشنج، افزایش سریع ضربان قلب و مرگ اشاره کرد.
نتیجه گیری
گرفتگی بینی اگرچه شایع است، اما درمان درست آن نیاز به شناخت علت دارد. هر دارویی برای هر نوع گرفتگی مناسب نیست و مصرف خودسرانه میتواند مشکلساز شود. از اسپریهای ضد احتقان گرفته تا آنتی هیستامینها و داروهای گیاهی، هر کدام جایگاه مشخصی در درمان گرفتگی بینی دارند. آگاهی از انواع داروی گرفتگی بینی از کاربرد تا عوارض جانبی، مهمترین قدم در انتخاب درست است. اگر گرفتگی بینی طولانیمدت، شدید یا همراه با علائم غیرعادی باشد، مراجعه به پزشک بهترین تصمیم است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!