نکاتی که باید درباره مراقبت و کمک به تشنج بیماران بدانید – مجله سلامت دکترتو

هنگام کمک به تشنج بیماران چه باید کرد؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید

تشنج نوعی شوک عصبی است که با از دست‌دادن هوشیاری و لرزش‌های شدید ظاهر می‌شود. اگر برای کمک به تشنج اقدام کردید، مهم‌ترین کار حفظ خونسردی و دور نگه‌داشتن اجسام خطرناک و تماشاچیان از اطراف بیمار است. بهتر است که بیمار را به پهلو بخوابانید، زیر سر او بالش یا وسلیه نرم بگذارید و از باز بودن راه هوایی مطمئن شوید. اگر تشنج بیشتر از ۵ دقیقه طول کشید، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 5 دقیقه
هنگام کمک به تشنج بیماران چه باید کرد؟

زمانی که فرد مبتلا به بیماری عصبی تشنج می‌کند، مهم‌ترین اقدام، کمک به تشنج نکردن فرد یا به‌عبارتی کاهش علائم و درمان آن است. سلول‌های عصبی مغز برای برقراری ارتباط با دیگر سلول‌ها، سیگنال‌های الکتریکی را ایجاد و ارسال می‌کنند. هر اتفاقی که این مسیر ارتباطی را مختل کند، می‌تواند باعث تشنج شود. اگرچه مشاهده‌ی فردی که در حال تشنج است می‌تواند شوکه‌کننده باشد اما با دانستن کمک‌های اولیه صحیح و واکنش مناسب در این لحظات می‌توانید به فرد کمک کنید. در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا به بررسی روش‌های کمک‌رسانی بپردازیم. اگر خودتان یا یکی از آشنایانتان نیاز به کمک متخصص دارید، می‌توانید در سایت دکترتو از بهترین متخصصان اعصاب نوبت ویزیت حضوری بگیرید.

کمک های اولیه در تشنج: مواجهه با تشنج و فرد بیهوش

محرک‌هایی مانند چراغ‌های چشمک‌زن، مصرف کافئین و الکل و پرخوری می‌توانند باعث تحریک و شروع تشنج شوند. علائمی که در زمان تشنج ایجاد می‌شوند شامل از دست‌دادن هوشیاری، سردرگمی، اسپاسم عضلانی غیر قابل کنترل و فشار دادن دندان‌ها روی یکدیگر هستند. در این شرایط نیاز به آمادگی برای کمک و درمان تشنج دارید. اما برای تشنج چیکار کنیم؟ موارد زیر را قدم به قدم انجام دهید.

آرامش خود را حفظ کنید

مهم‌ترین کاری که می‌توانید برای کمک به تشنج نکردن فرد انجام دهید، حفظ خونسردی و آرامش خاطر است. حدود ۸۰ درصد از تشنج‌ها در مدت زمان ۳ دقیقه به پایان می‌رسند پس باید سریع و موثر عمل کنید. پس از قطع تشنج فرد بهبود می‌یابد و تنفس به حالت عادی برمی‌گردد. 

کمک های اولیه در تشنج چیست؟
اولین قدم در مواجهه به تشنج، حفظ آرامش و خونسردی است.

هنگام تشنج، از سر بیمار محافظت کنید

تا پایان تشنج سر بیمار را محکم نگه‌دارید تا در هنگام تکان‌های عضلانی، سر او به جایی برخورد نکند. بهتر است سر و گردن و کمر را در یک راستا قرار دهید تا بیمار دچار آسیب نخاعی نشود. می‌توانید وسیله نرمی مانند یک بالش یا یک ژاکت تا شده زیر سر او قرار دهید.

سعی کنید فرد را به پهلو بچرخانید. برای اینکار یک پا را از زانو خم کنید و در حالی که فرد را به پهلو چرخاندید، یک دست را زیر سر بیمار بگذارید. این کار باعث باز ماندن راه هوایی و پاک‌شدن جریان بزاق از دهان می‌شود.

برای کمک به تشنج بیمار، اطراف او را خالی کنید

همه اشیاء سخت یا تیز در نزدیکی بیمار را از او دور کنید. اگر می‌توانید عینک، کراوات یا روسری او را بیرون بیاورید. اگر فرد نشسته است، سعی کنید به‌آرامی او را روی یک سطح صاف قرار دهید تا سقوط نکند. برای کمک به تشنج، جمعیت اطراف بیمار را متفرق و خالی کنید. در صورتی‌که در یک مکان عمومی هستید، مسیری را برای عبور کارکنان اورژانس پزشکی ایجاد کنید و به دیگران بگویید که مسیر را خالی نگه دارند.

متن انگلیسی:
Contrary to common belief, it’s essential to let the seizure run its course.
ترجمه فارسی:
برخلاف باور عمومی، بهتر است که اجازه دهیم تشنج به مسیر خود ادامه دهد (جلوی آن را نگیرید).

به نقل از سایت ukhealthcare

هنگام تشنج، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید

اگر اولین تشنج شخص باشد، تشنج در بارداری یا دیابت اتفاق بیفتد یا اگر فرد مجروح شده است، برای دریافت کمک با اورژانس تماس بگیرید. درصورتیکه تشنج بیش از ۵ دقیقه طول کشید یا پس از پایان تشنج فرد به هوش نیامد، حتما با ۱۱۵ تماس بگیرید.

اطلاعات بیماری خود را روی کاغذ بنویسید و همیشه همراه خود داشته باشید

بهتر است شخص مبتلا به تشنج اطلاعات مهم مانند نوع بیماری، شماره تماس اضطراری، داروهای مصرفی و حساسیت دارویی را روی یک کاغذ بنویسد و آن را در جیب یا کیف پول خود نگه دارد. در مواقع اضطراری این اطلاعات به اطرافیان و پزشکان کمک می‌کند تا ارزیابی بهتری در مورد بیماری او داشته باشد.

سریع‌ترین روش درمان تشنج چیست؟

برای مشاوره، تماس بگیرید.

در هنگام تشنج بزرگسالان چه باید کرد؟

هنگامی که یک بزرگسال دچار تشنج می‌شود، اولین قدم این است که آرام بمانید و امنیت فرد را تضمین کنید. بهتر است که تماشاگران را از کنار فردی که دچار تشنج شده است دور نگه دارید:

  • هر جسم تیز یا خطرناک را دور کنید تا باعث کمک به رفع تشنج بیمار و آسیب ندیدن او شوید.
  • اگر فرد روی زمین است، وسیله نرمی را مانند یک ژاکت زیر سر او قرار دهید.
  • فرد را به سمت خود برگردانید تا به باز ماندن راه هوایی کمک کنید و از خفه شدن و گیرکردن بزاق در حلق او جلوگیری کنید.
  • به زمان شروع و پایان تشنج توجه کنید. اگر تشنج بیش از ۵ دقیقه طول کشید با اورژانس تماس بگیرید.
  • تا زمانی که تشنج به پایان برسد، برای کمک به رفع تشنج و اطمینان از هوشیاری فرد، کنار او بمانید.

در هنگام تشنج کودک چه باید کرد؟

برای کودکی که دچار تشنج می‌شود، معمولا مراقبت از او مانند بزرگسالان مبتلا به تشنج است اما باید موارد احتیاط بیشتری را در نظر بگیرید:

  • با جابجایی وسایل تیز و خطرناک، ایمنی محیط را تضمین کنید.
  • کودک را به‌آرامی به سمت خودتان، به سمت پهلو، برگردانید تا اگر دچار استفراغ شد از خفگی او جلوگیری شود.
  • اگر شالگردن محکم یا گردنبند دور گردن کودک بسته شده آن را باز کنید.
  • آرام باشید و در هنگام تشنج و بعد از آن با کودک با اطمینان خاطر صحبت کنید.
  • اگر تشنج بیش از ۵ دقیقه طول بکشد، نیاز به مراجعه به اورژانس دارید.
در هنگام تشنج کودک چه باید کرد؟
برای کمک به تشنج کودک، راه هوایی او را چک کنید و به پهلو بخوابانید.

کارهایی که نباید در هنگام تشنج انجام داد

در زمان تشنج، از مصرف نوشیدنی و غذا خودداری کنید. حتی یک جرعه آب نیز می‌تواند باعث خفگی شود. تلاش نکنید با زور یک خوراکی یا وسیله بزرگ را در دهان او قرار دهید. درست است که افرادی که دچار تشنج می‌شوند ممکن است زبان خود را گاز بگیرند اما تلاش برای قرار دادن وسیله سنگین یا بزرگ در دهان فرد برای حفاظت از زبان او، می‌تواند باعث آسیب به فک و دندان‌ شود.

همچنین اگر اطلاع کافی درباره احیای قلبی ریوی و زمان انجام آن ندارید، این کار را شروع نکنید. ماساژ قلبی ریوی یا تنفس مصنوعی بهتر است زمانی که فرد بعد از تشنج دچار قطع تنفس شده است انجام شود.

آیا شما هم علائم تشنج را دارید؟ برای تشخیص دقیق نوبت بگیر.

بعد از تشنج چه باید کرد؟

پس از پایان تشنج فرد ممکن است متوجه شود کنترل ادرارش را از دست داده یا استفراغ کرده است. این وضعیت برای هرکسی می‌تواند ناراحت‌کننده و خجالت‌آور باشد. در چنین مواقعی ممکن است فرد تشنج‌کرده دچار سردرگمی شود یا بخواهد فرار کند. در این زمان خودتان و سایر افراد را آرام نگه‌دارید و تا زمانی که مطمئن شدید دیگر خطری وجود ندارد کنار فرد بمانید.

بهتر است بعد از اتمام لرزش‌ها، به شخص کمک کنید که در مکانی امن بنشیند. هنگامی که دیدید فرد هوشیار و قادر به برقراری ارتباط است، به او بگویید که چه اتفاقی افتاده است. بررسی کنید که آیا فرد دستبند پزشکی یا اطلاعات اضطراری دیگری را در اختیار دارد یا خیر. پیشنهاد می‌شود که بیمار با شخص دیگری تماس بگیرد تا مطمئن شوید او به سلامت به خانه می‌رود.

اقدامات زمان تشنجکارهای بعد از تشنجکارهایی که نباید در زمان تشنج انجام داد
حفظ آرامشاطمینان از هوشیاری فردمصرف غذا و نوشیدنی
دور کردن جمعیت و وسایل خطرناکبررسی علائم حیاتیقرار دادن وسیله در دهان فرد
خواباندن فرد به پهلوتوضیح اتفاقات برای بیمارانجام دادن احیا قلبی بدون اطلاع از روش یا زمان انجام آن
تماس با اورژانس (برای تشنج بیش از ۵ دقیقه)مراقبت از سلامت اوتماس نگرفتن با اورژانس برای تشنج طولانی
اقدامات قبل و بعد از تشنج برای کمک به تشنج فرد

بعد از حمله تشنج چه باید خورد؟

برای تشنج چی خوبه بخوریم؟ پس از تشنج، فرد ممکن است احساس سرگیجه، سردرگمی یا خستگی کند. در این زمان بهتر است فرد استراحت کرده و میان وعده‌های سبک استفاده کند، به‌خصوص اگر تشنج طولانی بوده است. میان‌وعده‌های غنی از پروتئین و فیبر که برای بیماران توصیه شده است عبارت است از:

  • پنیر
  • انواع توت
  • مرغ کبابی
  • نان سبوس‌دار
  • مصرف آب کافی
پزشکان پیشنهادی

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

تشنج یک بیماری شایع مغزی است که در آن فرد دچار حملات شدید انقباضی و از دست‌دادن موقت هوشیاری می‌شود. در این زمان بهترین کار برای کمک به تشنج، این است که خونسردی خود را حفظ کنید و شرایط را مدیریت کنید. مدیریت تشنج می‌تواند به کاهش خطرات آن کمک کند. اگر خود یا اطرافیانتان دچار تشنج هستید، بهتر است برای اطلاع بیشتر با دکتر مغز و اعصاب مشورت کنید. در سایت دکترتو امکان دریافت نوبت ویزیت حضوری و مشاوره با بهترین پزشکان سراسر کشور برای شما فراهم شده است.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

کودک را به پهلو قرار دهید، وسایل تیز و خطرناک را دور کنید و مراقب راه هوایی و گاز نگرفتن زبانش باشید. تا زمان هوشیاری کودک کنار او بمانید و بدون تجربه یا اطلاع قبلی، اقدام به احیای قلبی یا قرار دادن وسیله در دهان او (برای گاز نگرفتن زبانش) نکنید.

  • اطراف او را از اشیا خطرناک خالی کنید.
  • تماشاگران را دور نگه دارید و یک محیط آرام ایجاد کنید.
  • از بی‌حرکت نگه داشتن فرد یا قرار دادن هر چیزی در دهان او خودداری کنید.
  • مدت زمان تشنج فرد را به یاد داشته‌باشید و اگر بیشتر از ۵ دقیقه طول کشید با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

هنگامی که کودک به دلیل تب دچار تشنج می‌شود:

  • کودک را به‌آرامی روی یک سطح نرم قرار دهید و هر اشیایی را که ممکن است باعث آسیب او شود را دور کنید.
  • در این مدت آرام باشید و برای جلوگیری از خفگی، کودک را به پهلو بخوابانید.
  • اگر بیشتر از ۵ دقیقه تشنج او طول کشید، با اورژانس تماس بگیرید.
  • پس از تشنج، تا زمان هوشیاری کودک کنار او بمانید.
امتیاز شما به مقاله:
(4.1از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره کمک به تشنج

  1. رسولی گفت:

    سلام من برادرم متادون مصرف میکرده الان نزدیک شصت روزه ترک کرده چند باری اوایل ترک که کمپ بوده تشنج کرده و تا الان دیگه تشنج نکرده بود.ولی امروز برای اولین بار دیدم که تشنج کرد.دهنش رو محکم فشار میداد و ناله میکرد خیلی ترسیدم.لطفا یه راهنمایی کنید که موقع تشنج چکار کنم که حالش خوب بشه.چون شرایط مالی خوبی ندارم که ببرمش دکتر.ممنون میشم راهنماییم کنید

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      در این مواقع می توانید از تزریق یا ریختن داخل مقعدی دیازپام استفاده کنید

  2. عزیزالله گفت:

    سلام من متاسفانه یکی ازرگ های سرم بستس وماهی یکی دوبارتشنج میگیرم وپیش متخصص ک رفتیم گفت یک دستگاهی هست بایدازامریکاواردبشه وچندماهی زمان میبره تاایران برسه ک این رگ روفک می‌کنم به صورت لیزرازبین ببرن یک مدل عمل دیگ ام بودک ریسکش بالابودوباعث ضعیف شدن دست می شدبراهمین الان لوبل میخورم تااون دستگاه ایران برسه

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      دقیقا مشخص نیست چه دستاهی است
      ولی چیزی که اهمیت دارد درمان شما ست
      نیاز به داروهای مهمی دارید
      مخصوصا داروهایی که مانع غلظت خون میگردد

  3. ... گفت:

    سلام امروز یکی از دوستان صمیمیم تو مدرسه تشنج کرد و من خیلی ناراحت شدم او بیماری صرع داره
    و الان ۱۵ سالشه الا توی یک هفته دوبار تشنج کرد
    خودش میگه وقتی بهش استرس وارد میشه تشنج میکنه اما امروز استرسی بهش وارد نشد و در حال قدم زدن تو حیاط مدرسه بود افتاد زمین ناگهان و آسیب دید احتمال اینو نداشت که تشنج کنه ۳ الی ۴ سال بود که تشنج نکرده بود
    و دارو هم مصرف میکنه من چجوری می تونم کمکش کنم ؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      در این شرایط مهمترین راه حفظ فاصله است
      ولی ارام محبت کنید
      برایش هدیه بخرید
      و راجع به بیماری ش با او صحبت نکنید

  4. هلما گفت:

    سلام،دخترم۹سالشه،۳روز پیش یهو بیهوش شد ونه لرزش داشت نه صدایی،نه کف از دهنش میومد،عضلات منقبض نشده بود،فقط فکش قفل شده بود،بعد یک دقیقه بهوش اومد،بعد بهوش اومدن کامل هوشیاری داشت،ولی ۲۰دقیقه بعد دوباره تکرار شدولی درحد ۱۵ثانیه،ایا این هم تشنجه،البته ک سرماخورده بود ومن ناشتا بهش شربت سرماخوردگی داده بودم،باید چیکار کنم؟ازمایش، سی تی و نوارمغزم بردمش همه سالم بود

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      نیاز به ازمایش خون دارد
      میزان کلسیم و اهن هم باید چک شود

      از نظر روانی و استرس شدید هم دخترتان را بررسی کنید

  5. ناشناس گفت:

    سلام،دخترم۹سالشه،۳روز پیش یهو بیهوش شد ونه لرزش داشت نه صدایی،نه کف از دهنش میومد،عضلات منقبض نشده بود،فقط فکش قفل شده بود،بعد یک دقیقه بهوش اومد،بعد بهوش اومدن کامل هوشیاری داشت،ولی ۲۰دقیقه بعد دوباره تکرار شدولی درحد ۱۵ثانیه،ایا این هم تشنجه،البته ک سرماخورده بود ومن ناشتا بهش شربت سرماخوردگی داده بودم،باید چیکار کنم؟ازمایش، سی تی و نوارمغزم بردمش همه سالم بود

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      نیاز به ازمایش خون دارد
      میزان کلسیم و اهن هم باید چک شود

      از نظر روانی و استرس شدید هم دخترتان را بررسی کنید

  6. بعد از تشنج سردرد دارد میتوان مسکن داد گفت:

    صبح پسرم تشنج کرده الان سر درد داره میتوانم مسکن بدم بهش اولین بار هم هست که تشنج کرده

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      در صورت مشاهده تشنج به نزدیک ترین اورژانس مراجعه کرده و به هیچ وجه دارو مصرف نکنید

  7. امیر گفت:

    اگه زبونشو کردیم داخل دهانش دوباره داد بیرون چیکار کنیم؟
    میشه چیزی نرم وسط دندوناش قرار داد تا اونو گاز بگیره؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام امیر عزیز
      بله این کار را بکنید

  8. ناشناس گفت:

    سلام دختر من ۱۰ سال پیش تشنج کرد ۴ سال دپاکین استفاده کرد دکتر گفت دیگه خوب شده دارو نمیخواد دوباره امسال تشنج کرد حالا نگرانم که دوباره تشنج نکنه با اینکه دارو مصرف میکنه امکان داره تشنج کنه ؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام دوست عزیز
      باید دلیل تشنج مشخص شود
      بهتر است تحت نظارت متخصص خوب باشند

  9. مونا گفت:

    سلام من خودم سرم درد میکن از بچه گی تشنج کردم دوبار الان سر درد من دو سه روز سردر د من میگر نمی دونم ازچی

  10. سورنا گفت:

    سلام من چند شب پیش به گفته همسرم تو خواب تشنج کردم ولی الان خوبم و چیکار باید بکنم که دیگه تشنج نکنم.البته این بار سوم بود که تشنج کردم و این ۳ بار تشنج تو ۱۰ سال اتفاق افتاده
    ایا با قطع داروهایی که مصرف میکنم و حس میکنم دلیل تشنجم همین دارو باشه با قطع دارو ممکنه که دیگه تشنج نکنم؟
    چون هر ۳ بار قبل هم همون دارو رو مصرف کردم با دز خیلی بالا که تشنج کردم
    ایا با قطع دارو ممکنه دیگه تشنج نکنم؟