آزمایش اعتیاد برای بررسی وجود برخی مواد مخدر، داروهای خاص یا متابولیت‌های آنها در نمونه‌هایی مانند ادرار، خون، بزاق یا مو انجام میشود. نوع ماده قابل شناسایی، مدت باقی‌ماندن آن در بدن و نتیجه آزمایش به نوع نمونه، پنل آزمایش، مقدار و دفعات مصرف و زمان انجام تست بستگی دارد. به همین دلیل، منفی شدن آزمایش لزوماً به معنی نداشتن سابقه مصرف نیست و مثبت شدن تست غربالگری نیز همیشه به معنی سوءمصرف نیست. تست‌های مثبت، به‌خصوص در مواردی که نتیجه پیامد قانونی، شغلی یا درمانی دارد، ممکن است به آزمایش تأییدی نیاز داشته باشند. در این مطلب از دکترتو، انواع آزمایش اعتیاد، آزمایش عدم اعتیاد، مدت زمان شناسایی مواد، نحوه خواندن جواب و تأثیر داروها بر نتیجه را بررسی می‌کنیم. اگر نیاز به تفسیر جواب تست اعتیاد دارید، می‌توانید به دکتر عمومی تهران یا دکتر تفسیر آزمایش تهران و برای درمان اعتیاد به دکتر روانشناس تهران یا دکتر ترک اعتیاد تهران و یا شهر خودتان مراجعه کنید.
منظور از آزمایش اعتیاد چیست؟
آزمایش اعتیاد فرایندی برای شناسایی یک یا چند ماده در نمونه بدن است. ازمایش اعتیاد معمولاً با استفاده از نمونه ادرار، خون، بزاق، مو و در برخی شرایط خاص، عرق انجام میشود؛ در کاربردهای معمول، از این انواع نمونه بیش از سایر نمونه‌ها استفاده میشود. در بسیاری از تست‌ها ابتدا یک آزمایش غربالگری انجام میشود و نتیجه به صورت مثبت یا منفی گزارش میشود.
اینکه چه موادی در تست اعتیاد بررسی شوند، به نوع پنل آزمایش بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان گفت هر تستی تمام مواد مخدر یا داروهای موجود را شناسایی میکند. برای مثال، بعضی پنل‌های استاندارد مواد افیونی، آمفتامین‌ها، متامفتامین، کوکائین و ماری‌جوانا را بررسی می‌کنند، اما برای شناسایی موادی مانند متادون، فنتانیل یا برخی اپیوئیدهای تجویزی ممکن است به آزمایش اختصاصی نیاز باشد. در شهرهایی مانند شیراز، این خدمات در مراکز مجاز مانند آزمایشگاه های عدم اعتیاد شیراز با امکانات به‌روز و امکان نوبت‌گیری آسان ارائه میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medlineplus
A drug test looks for signs of illegal drugs or certain prescription and/or over-the-counter (OTC) medicines that can be misused
ترجمه فارسی:
آزمایش مواد مخدر برای شناسایی آثار مواد مخدر غیرقانونی یا برخی داروهای تجویزی و همچنین داروهای بدون نسخه (OTC) که ممکن است مورد سوءمصرف قرار بگیرند، انجام میشود.
آزمایش عدم اعتیاد چگونه است؟
آزمایش عدم اعتیاد معمولاً با نمونه ادرار انجام میشود و هدف آن بررسی وجود مواد مشخص‌شده در پنل آزمایش است. ازمایش عدم اعتیاد ممکن است برای استخدام، ازدواج، گواهینامه یا سایر اهداف اداری و قانونی درخواست شود.
در این آزمایش، نمونه فرد در برابر مواد یا متابولیت‌های موردنظر بررسی میشود و نتیجه غربالگری معمولاً به صورت مثبت یا منفی گزارش میشود. اگر نتیجه اولیه مثبت باشد، برای اطمینان از نتیجه ممکن است آزمایش تأییدی دقیق‌تر انجام شود. تست‌های غربالگری به‌تنهایی برای اثبات سوءمصرف کافی نیستند.
آزمایش ده گانه اعتیاد شامل چیست؟
آزمایش ده‌گانه یک پنل آزمایشگاهی است که چند گروه ماده را به‌طور همزمان بررسی میکند. ترکیب دقیق این پنل ثابت نیست و ممکن است بر اساس آزمایشگاه، هدف آزمایش و مقررات مربوط به آن متفاوت باشد. بنابراین برای دانستن اینکه آزمایش ده‌گانه یک مرکز دقیقاً چه موادی را بررسی میکند، باید نام پنل یا برگه درخواست آزمایش را بررسی کرد. برای انجام آزمایش اعتیاد، می‌توانید از طریق آزمایشگاه آنلاین دکترتو آزمایشگاه نزدیک به خود را پیدا کنید و نوبت بگیرید.
انواع آزمایش اعتیاد کدامند؟
آزمایش اعتیاد بر اساس نوع نمونه و هدف آزمایش به روش‌های مختلفی انجام میشود. آزمایش خون، ادرار، مو، بزاق، عرق و تنفس از روش‌های مورد استفاده برای بررسی مصرف برخی مواد هستند و هرکدام بازه زمانی متفاوتی برای شناسایی دارند. در بیشتر موارد، انتخاب روش به نوع ماده، زمان مصرف و هدف آزمایش بستگی دارد.
در میان این روش‌ها، آزمایش اعتیاد ادرار یکی از رایج‌ترین روش‌های غربالگری است؛ در حالی که آزمایش خون و بزاق بیشتر برای بررسی مصرف نسبتاً اخیر کاربرد دارند. آزمایش مو می‌تواند سابقه مصرف را در بازه طولانی‌تری بررسی کند. مدت شناسایی نیز برای همه مواد یکسان نیست و نمی‌توان یک بازه ثابت را برای تمام آزمایش‌ها در نظر گرفت. در جدول زیر، تفاوت روش‌های مختلف آزمایش اعتیاد و کاربرد کلی هرکدام را به‌صورت خلاصه می‌بینید.
| روش آزمایش | بیشتر برای چه زمانی مناسب است؟ | نمونه |
|---|---|---|
| آزمایش خون | مصرف نسبتاً اخیر | خون |
| آزمایش ادرار | غربالگری رایج مواد | ادرار |
| آزمایش مو | بررسی مصرف در بازه طولانی‌تر | مو |
| آزمایش بزاق | شناسایی مصرف نسبتاً اخیر | بزاق |
| آزمایش عرق | بررسی مواد در چند روز | عرق |
| آزمایش تنفس | بیشتر برای بررسی الکل | هوای بازدم |
۱. آزمایش خون برای اعتیاد
آزمایش خون برای اعتیاد توسط پرسنل درمان با استفاده از یک سوزن کوچک و از یک رگ (معمولا در بازوی بیمار) گرفته میشود. مزیت آزمایش CBC (آزمایش کامل خون)، این است که نمونه‌گیری در محیط آزمایشگاهی و تحت نظارت انجام میشود، اما پنجره تشخیص مواد در خون معمولاً کوتاه‌تر از نمونه‌هایی مانند مو است. همچنین، خطر دستکاری یا جایگزینی نمونه توسط بیماران به مقدار زیادی کاهش می‌یابد، اتفاقی که ممکن است در آزمایش ادرار رخ دهد.
نتایج آزمایشگاهی حاصل از آزمایش اعتیاد خون دقیق‌تر از آزمایش ادرار است و نتایج گسترده‌تری از وجود مخدر را فراهم میکند. محققان کشف کردند که PEth (phosphatidylethanol یا فسفاتیدیل‌اتانول، یک نشانگر بیولوژیکی مستقیم مصرف الکل)، حتی در نمونه‌های کوچک خون هم قابل تشخیص است. آزمایش‌های خون می‌توانند متابولیت‌های مخدر در خون و میزان یا سطح واقعی مخدرها در خون را نشان دهند.
آزمایش خون برای اعتیاد تا چند روز نشان میدهد؟
مدت شناسایی ماده در خون به نوع ماده، مقدار مصرف، دفعات مصرف و روش آزمایش بستگی دارد و نمی‌توان برای همه مواد یک عدد ثابت تعیین کرد. در بسیاری از موارد، آزمایش خون بیشتر برای بررسی مصرف نسبتاً اخیر کاربرد دارد و ممکن است پنجره تشخیص آن حدود چند ساعت تا یکی دو روز باشد. بنابراین پاسخ به سؤال تست اعتیاد خون تا چند روز نشان میدهد، به ماده مورد آزمایش بستگی دارد.
۲. آزمایش تنفس برای تشخیص اعتیاد
افسران نیروی انتظامی معمولا از تکنیک آزمایش تنفس برای غربالگری اعتیاد الکل در رانندگان استفاده می‌کنند. افسران کنترل ترافیک از دم سنج استفاده می‌کنند که بازدم و بخار آب را برای بررسی غلظت الکل در پلاسمای خون آزمایش میکند. دم سنج یک روش رایج است زیرا جمع آوری نمونه در آزمایش تنفس الکل غیر تهاجمی است و برای آزمایش در کنار جاده مناسب است.
۳. آزمایش مو و تست اعتیاد
نمونه مو در تست اعتیاد شامل مقدار کمی مو است که از نزدیک پوست سر فرد با قیچی بریده شده است. اگر بیماران موی کافی روی سر خود نداشته‌باشند، می‌توان مو را از قسمت دیگری از بدن جمع آوری کرد. این روش برای بررسی الگوی مصرف در بازه‌های طولانی‌تر کاربرد دارد و در اغلب پروتکل‌ها می‌تواند آثار مصرف برخی مواد را در حدود ۹۰ روز گذشته (با استفاده از حدود ۳ سانتی‌متر موی سر) نشان دهد؛ در صورت استفاده از سگمنت‌های بلندتر مو، امکان بررسی دوره‌های طولانی‌تر وجود دارد که به شرایط نمونه و روش آزمایش بستگی دارد.
باتوجه به اینکه متابولیت‌های مخدر وارد رگ‌های خونی در پوست سر میشوند، مو مخدرها را فیلتر میکند و یک گزارش دائمی از مصرف مواد مخدر را حفظ میکند. این به این معناست که نتیجه‌ی آزمایش مو برای کسانی که چندین ماه قبل کوکائین، ماری جوانا، شیشه یا سایر مواد مخدر را مصرف کرده‌اند، مثبت خواهد بود زیرا باقیمانده‌ی مواد مخدر در موی آنها باقی می‌ماند. با این حال، آزمایش مو برای تشخیص مصرف بسیار اخیر مناسب‌ترین روش نیست و نتیجه آن باید با توجه به نوع ماده، طول نمونه مو و روش آزمایش تفسیر شود.
۴. آزمایش بزاق در تست اعتیاد
آزمایش بزاق یکی دیگر از روش‌های کم تهاجمی آزمایش اعتیاد است و برای شناسایی برخی مواد افیونی مانند تریاک در فاصله نسبتاً کوتاهی پس از مصرف کاربرد دارد. با این حال، بزاق تنها در تعیین مصرف مواد مخدر در مدت اخیر مفید است. به عنوان مثال، آزمایش بزاق برای ماری‌جوانا معمولاً می‌تواند مصرف را تا حدود ۲۴ ساعت پس از آخرین مصرف (و در مصرف‌کنندگان مکرر گاهی بیش از این) شناسایی کند؛ دقت بیشترین در ساعات اولیه پس از مصرف است. نمونه بزاق با جمع آوری بزاق بیمار یا قرار دادن سواب بین لثه و گونه بیمار به مدت چندین دقیقه، به دست می‌آید.
۵. آزمایش عرق در تست اعتیاد
آزمایش عرق برای تست اعتیاد یکی از روش‌های غیرتهاجمی است که برای شناسایی مواد مخدر در بدن استفاده میشود. در این روش، پچ یا لایه‌ای خاص روی پوست قرار می‌گیرد که مواد مخدر موجود در عرق را جذب کرده و طی چند روز به‌طور مداوم آزمایش میشود.
این آزمایش با استفاده از یک پچ که معمولاً ۵ تا ۷ روز روی پوست می‌ماند، برای پایش مصرف برخی مواد مانند بعضی آمفتامین‌ها، کوکائین، اپیوئیدها، ال اس دی و ماری‌جوانا در دوره زمانی پوشش‌داده‌شده توسط پچ به‌کار می‌رود و برای نظارت نسبتاً طولانی‌مدت بر مصرف مناسب است. آزمایش عرق نسبت به آزمایش ادرار کمتر رایج است و استفاده از آن به هدف و شرایط آزمایش بستگی دارد.
۶. آزمایش اعتیاد ادرار
آزمایش ادرار رایج‌ترین روش برای تشخیص مخدرهای غیرمجاز است. این تست یک روش غیرتهاجمی است و نمونه ادرار می‌تواند حاوی غلظت بالایی از مخدر مورد آزمایش و محصولات جانبی مخدر باشد. نمونه ادرار یک روش بسیار رایج و مؤثر برای شناسایی بسیاری از مواد طی چند روز گذشته است؛ با این حال، برای ارزیابی سطح فعلی ماده در بدن یا مسمومیت حاد، معمولاً از آزمایش خون یا روش‌های دیگر استفاده میشود.
به عبارت دیگر، برای بعضی مواد و در مصرف محدود، ممکن است پس از حدود ۴۸ ساعت احتمال شناسایی کاهش یابد؛ اما در مصرف مکرر یا برخی مواد (مانند ماری‌جوانا) این مدت می‌تواند چند روز تا حتی چند هفته ادامه یابد و به نوع ماده و الگوی مصرف بستگی دارد. اگر چه بیمارانی که از روش آزمایش خون استفاده کرده‌اند، ممکن است در محل سوزن احساس درد کنند و دچار کبودی موقت شوند. نمونه‌های مورد استفاده برای آزمایش اعتیاد در کمتر از ۵ دقیقه قابل جمع‌آوری هستند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت neoteryx
The urine test is the most common method used to detect illicit drugs. The “pee-in-a-cup” sample collection is non-invasive; it doesn’t involve the use of needles
ترجمه فارسی:
آزمایش ادرار رایج‌ترین روش برای شناسایی مواد مخدر غیرقانونی است. جمع‌آوری نمونه ادرار در یک ظرف، روشی غیرتهاجمی است و نیازی به استفاده از سوزن ندارد.
تست اعتیاد ادرار تا چند روز نشان میدهد؟
مدت زمان شناسایی مواد در آزمایش ادرار به نوع ماده، مقدار و دفعات مصرف و شرایط بدن فرد بستگی دارد. برای بعضی مواد، پنجره تشخیص ممکن است از چند روز شروع شود و در مصرف مکرر یا برخی مواد، مدت بیشتری ادامه داشته باشد؛ بنابراین نمی‌توان یک بازه ثابت مانند ۳ تا ۳۰ روز را برای همه مواد در نظر گرفت.
تست اعتیاد ادرار چه موادی را نشان می دهد؟
آزمایش ادرار می‌تواند بسته به پنل آزمایش، وجود برخی مواد و متابولیت‌های آنها را بررسی کند. موادی مانند ماری‌جوانا، کوکائین و مشتقات آن مانند مخدر کراک، هروئین، متامفتامین و بعضی بنزودیازپین‌ها ممکن است در پنل‌های رایج بررسی شوند، اما همه آزمایش‌ها یکسان نیستند و برخی مواد مانند متادون یا ترامادول ممکن است به آزمایش اختصاصی نیاز داشته باشند.
انواع آزمایش های ادرار برای تشخیص اعتیاد چیست؟
۲ نوع غربالگری ادرار برای تشخیص اعتیاد وجود دارد. اولین مورد ارزیابی ایمنی نامیده میشود که روشی مقرون به صرفه است و نتایج را نسبتا سریع فراهم میکند. با این حال، این روش اشکالاتی دارد. به عنوان مثال، روی تمام اپیوئیدها قابل اجرا نیست. همچنین، گاهی اوقات نتایج مثبت کاذب ایجاد میکند.
اگر نتیجه‌ی اولین آزمایش شما مثبت شد، آزمایشی به نام کروماتوگرافی گازی/طیف سنجی جرمی (GC/MS)، برای تأیید نتایج انجام میشود. این آزمایش از روش مشابهی با تست ارزیابی ایمنی، برای گرفتن نمونه ادرار استفاده میکند. GC/MS گران‌تر است و زمان بیشتری طول می‌کشد تا نتایج آن آماده شوند، اما به ندرت نتیجه‌ی مثبت کاذب ایجاد میکند.
هر دو نوع آزمایش می‌توانند نتیجه‌ی منفی کاذب ایجاد کنند. این حالت زمانی رخ میدهد که آزمایش، نتیجه‌ی منفی را گزارش میدهد، در صورتی که فرد از مواد مخدر استفاده کرده است. همچنین هر دو آزمایش نمی‌توانند مصرف مخدر در همان روز را مشخص کنند.
هدف از آزمایش اعتیاد چیست؟
آزمایش اعتیاد با توجه به شرایط فرد و هدف درخواست آزمایش می‌تواند برای غربالگری، استخدام، ازدواج، بررسی‌های قانونی، پایش درمان اختلال مصرف مواد یا برخی آزمایش‌های ورزشی استفاده شود. این آزمایش برای تشخیص مصرف یا سوء مصرف اپیوئیدها و در فرآیند ترک اعتیاد انجام میشود. منظور از مصرف اپیوئیدها، استفاده از اپیوئیدهای غیرقانونی (مانند هروئین و فنتانیل تولید شده به روش غیرقانونی) است و منظور از سوء مصرف اپیوئیدها، استفاده از اپیوئیدهای تجویز شده به شیوه ای متفاوت از توصیه‌ی پزشک است.
در اکثر مراکز مانند آزمایشگاه های ازدواج تهران یا شهر خودتان، فرایند نمونه‌گیری، ثبت اطلاعات و دریافت نتیجه در همان روز انجام میشود و تمامی مراحل تحت نظر پرسنل متخصص صورت می‌گیرد. برای آشنایی سریع با مهمترین کاربردهای آزمایش اعتیاد، موارد زیر را در جدول ببینید.
| کاربرد | زمان انجام | هدف |
|---|---|---|
| پزشکی | بررسی یا درمان مصرف مواد | غربالگری و پایش درمان |
| استخدام | پیش از استخدام یا دوره‌ای | بررسی مصرف مواد |
| نظامی | طبق مقررات سازمان | غربالگری مواد |
| ورزشی | مسابقات و رقابت‌ها | بررسی مواد ممنوعه |
| قضایی | پرونده‌های قانونی | بررسی وجود مواد |
| ازدواج | پیش از عقد | بررسی عدم مصرف مواد |
| گواهینامه | طبق مقررات مربوطه | بررسی عدم مصرف مواد |
۱. غربالگری پزشکی برای تست اعتیاد
پزشک ممکن است در شرایط خاص برای بررسی مصرف مواد یا پایش درمان، آزمایش اعتیاد درخواست کند. نتیجه آزمایش باید در کنار سابقه پزشکی، داروهای مصرفی و شرایط فرد تفسیر شود.
آزمایش اعتیاد معمولا در مراقبت‌های روانپزشکی و برنامه‌های درمانی مصرف مواد و به عنوان راهی برای نظارت بر مصرف اپیوئیدهای تجویزی استفاده میشود. غربالگری بیماران بستری شده برای بررسی مصرف اپیوئیدها (حتی در مواردی که فرد مشکوک به مصرف بیش از حد است) رایج نیست. در صورت مشاهده علائم سوء مصرف مخدر، ممکن است پزشک‌تان آزمایش اعتیاد را تجویز کند. این علائم عبارت‌اند از:
- کند شدن سرعت گفتار یا لکنت زبان
- اتساع (گشاد شدن) یا کوچک شدن مردمک چشم
- دلهره داشتن
- وحشت
- پارانویا
- هذیان
- مشکل در تنفس
- حالت تهوع
- تغییر در فشارخون یا ریتم قلب
۲. آزمایش اعتیاد برای استخدام
آزمایش اعتیاد طب کار ممکن است به عنوان بخشی از معاینات پیش از استخدام یا معاینات دوره‌ای بعضی مشاغل درخواست شود. نوع مواد مورد بررسی به مقررات و پنل آزمایش بستگی دارد. در واقع، یک کارفرما ممکن است قبل از استخدام، در حین اشتغال یا بعد از آن انجام آزمایش اعتیاد را برای متقاضیان اشتغال ضروری بداند. طبق قوانین، آزمایش اعتیاد برای محل کار، در مشاغل حساسی که با ایمنی سر و کار دارند (مانند صنعت حمل و نقل) ضروری است. در این آزمایش، اعتیاد به مواد مخدر و الکل تشخیص داده میشود.
آزمایش عدم اعتیاد برای استخدام شامل چیست؟
آزمایش عدم اعتیاد برای استخدام به نوع پنل درخواست‌شده توسط سازمان یا مرکز آزمایش بستگی دارد. در برخی موارد چند ماده یا گروه ماده به صورت همزمان بررسی میشوند و نمی‌توان یک فهرست ثابت را برای همه مراکز ارائه کرد. نمونه جواب آزمایش اعتیاد طب کار نیز ممکن است نتیجه مواد مختلف را به صورت مثبت، منفی یا در برخی گزارش‌ها با عناوین مشابه نشان دهد.
۳. تست اعتیاد برای آزمایش نظامی
در برخی موقعیت‌های نظامی، آزمایش مواد مخدر بخشی از برنامه‌های غربالگری است. نوع آزمایش و مواد مورد بررسی بر اساس مقررات سازمان مربوطه تعیین میشود. وزارت دفاع، انجام آزمایش اعتیاد را برای اعضای ارتش ضروری می‌داند. در این شرایط برای تشخیص اعتیاد، به صورت رندوم آزمایش ادرار انجام میشود. و در مواقع دیگر زمانی از این آزمایش استفاده میشود که مقام ارشد معتقد است یکی از اعضای ارتش از مواد مخدر استفاده میکند.
۴. آزمایش های ورزشی و تست اعتیاد
در ورزش حرفه‌ای، آزمایش‌های مربوط به مواد ممنوعه و دوپینگ بر اساس مقررات سازمان ورزشی مربوط انجام میشوند. پنل آزمایش‌های ورزشی لزوماً با تست اعتیاد معمول یکسان نیست. برای مثال سازمان مبارزه با دوپینگ ایالات متحده، استفاده از بسیاری از اپیوئیدها را برای ورزشکاران شرکت کننده در مسابقات ممنوع کرده است.
۵. ازمایش اعتیاد برای قانون و جرم شناسی
در برخی پرونده‌های قانونی یا قضایی ممکن است آزمایش مواد برای بررسی مصرف اخیر یا وجود یک ماده خاص درخواست شود. تفسیر چنین نتایجی باید توسط آزمایشگاه و مراجع مسئول انجام شود. به عنوان مثال، آزمایش اعتیاد ممکن است پس از تصادف وسیله‌ی نقلیه یا در مواردی که کودک‌آزاری وجود دارد، برای ارائه شواهد انجام میشود. آزمایش اعتیاد به پزشکان این امکان را میدهد تا بر سوء مصرف اپیوئیدها در بیمارانی که برای تسکین دردشان اپیوئید تجویز شده، نظارت کنند. سوء مصرف اپیوئیدها شامل این موارد است:
- مصرف اپیوئیدهای تجویز شده برای شخص دیگر
- مصرف دوز بیشتر از مقدار تجویز شده
- استفاده از اپیوئید به نحوی متفاوت از آنچه پزشک توصیه میکند (مانند استنشاق یا تزریق دارو)
نظارت بر بیماران می‌تواند به بهترین دکتر روانشناس ایران در پیشگیری یا درمان سوء مصرف اپیوئیدها (قبل از این که سوء مصرف به اعتیاد تبدیل شود) کمک کند.
۶. تست اعتیاد ازدواج
آزمایش اعتیاد ازدواج یکی از آزمایش‌هایی است که ممکن است در فرایند پیش از عقد درخواست شود. نوع مواد مورد بررسی در این آزمایش بر اساس الزامات و پنل مورد استفاده مرکز مربوطه تعیین میشود. اگر بخواهید بدانید آزمایش اعتیاد ازدواج شامل چیست، باید بگویم که آزمایش عدم اعتیاد قبل از آزمایش ازدواج، همیشه فقط یک ماده مخدر خاص را بررسی میکند. برای اطلاع دقیق از مواد مورد بررسی باید پنل آزمایش و دستور مرکز مربوطه بررسی شود.
متامفتامین در آزمایش اعتیاد قبل از ازدواج هم مورد بررسی قرار می‌گیرد. با کمک این کیت تست اعتیاد، آزمایش عدم اعتیاد شیشه و 10 ماده مخدر دیگر انجام میشود. زوج‌هایی که قصد ازدواج دارند، می‌توانند با مراجعه به آزمایشگاه های شهر خود مانند آزمایشگاه های ازدواج شیراز مراجعه کرده و تست عدم اعتیاد را همراه با سایر آزمایش‌های پیش از عقد انجام دهند.
۷. ازمایش اعتیاد برای گواهینامه
در برخی فرایندهای دریافت یا تمدید گواهینامه ممکن است آزمایش عدم اعتیاد برای گواهینامه پایه 2 یا آزمایش عدم اعتیاد برای گواهینامه پایه یک درخواست شود. نوع آزمایش و مواد مورد بررسی به مقررات و نوع گواهینامه بستگی دارد.
متادون در تست اعتیاد گواهینامه نیز می‌تواند بسته به پنل آزمایش بررسی شود. متادون در پنل‌های اختصاصی قابل شناسایی است و نباید فرض کرد هر تست استاندارد مواد مخدر الزاماً آن را بررسی میکند.
تفسیر آزمایش اعتیاد و خواندن جواب آزمایش اعتیاد چگونه است؟
جواب و تفسیر آزمایش اعتیاد باید بر اساس نام ماده، نوع آزمایش، مرز تشخیصی (cutoff value) و روش آزمایش انجام شود. اسم آزمایش اعتیاد در برگه آزمایش ممکن است به صورت نام ماده، گروه ماده یا نام یک پنل آزمایشگاهی نوشته شود. اگر نتیجه غربالگری مثبت باشد، ممکن است آزمایش تأییدی با روش‌هایی مانند GC/MS یا LC-MS/MS انجام شود. این آزمایش‌ها اختصاصی‌تر هستند و برای بررسی نتایج غیرمنتظره اهمیت دارند. در خواندن جواب آزمایش اعتیاد نیز تفسیر مثبت یا منفی باید بر اساس گزارش همان آزمایشگاه انجام شود. در کیت‌های خانگی، نحوه خواندن خطوط کاملاً به دستورالعمل همان کیت بستگی دارد و نباید بر اساس ظاهر یک خط یا تصویر مشابه در اینترنت نتیجه‌گیری کرد.
تفسیر آزمایش‌های غربالگری اعتیاد با تست‌های آزمایشگاهی متفاوت است و معمولاً به دو دسته تفسیر نتیجه آزمایش‌های غربالگری اعتیاد و تفسیر نتیجه آزمایش تأییدی اعتیاد تقسیم میشود. نتایج آزمایش‌های غربالگری اعتیاد کیفی هستند؛ به این صورت که نتیجه آزمایش اعتیاد به صورت مثبت یا منفی گزارش میشود و اطلاعاتی در مورد میزان یا نوع ماده شناسایی‌شده در نمونه ارائه نمی‌شود. آزمایش‌های اعتیاد که در خانه انجام میشوند نیز در صورت مثبت بودن نتیجه، معمولاً به تأیید بیشتری نیاز دارند.
نتایج منفی در آزمایش اعتیاد نشان می‌دهند که ماده یا متابولیت موردنظر در نمونه آزمایش تشخیص داده نشده است. این نتیجه ممکن است نشان دهد که فرد ماده موردنظر را مصرف نکرده، مصرف خارج از بازه زمانی تشخیص بوده یا سطح ماده یا متابولیت آن زیر مرز تشخیصی قرار داشته است.
آزمایش تأییدی از روش‌های دقیق‌تر برای شناسایی ماده یا متابولیت‌های آن در نمونه استفاده میکند. مرز تشخیصی برای آزمایش اعتیاد به معنای حداقل سطحی است که آزمایش می‌تواند آن را شناسایی کند. این مرزها به نوع آزمایش، آزمایشگاه یا سازمان درخواست‌کننده بستگی دارند.
آزمایش اعتیاد چه مواد مخدری را اندازه گیری میکند؟
آزمایش اعتیاد می‌تواند وجود برخی مواد و متابولیت‌های آنها را در نمونه بررسی کند، اما همه آزمایش‌ها یکسان نیستند. موادی که در آزمایش بررسی میشوند به نوع پنل، روش تشخیصی و هدف انجام آزمایش بستگی دارند.
اپیوئیدها به سه گروه طبیعی، نیمه‌مصنوعی و مصنوعی تقسیم میشوند. مورفین و کدئین از اپیوئیدهای طبیعی هستند. هروئین، اکسی‌کدون، هیدروکودون، هیدرومورفون و اکسی‌مورفون در گروه اپیوئیدهای نیمه‌مصنوعی قرار می‌گیرند. ترامادول و فنتانیل نیز از اپیوئیدهای مصنوعی هستند.
در پنل‌های معمول غربالگری ممکن است موادی مانند مورفین، کدئین و برخی متابولیت‌های مرتبط با مواد مخدر بررسی شوند. بااین‌حال، موادی مانند ترامادول، متادون یا فنتانیل ممکن است در پنل معمول وجود نداشته باشند و برای شناسایی آنها به پنل گسترده‌تر یا آزمایش اختصاصی نیاز باشد.
بنابراین، برای تفسیر نتیجه آزمایش نباید فقط به عبارت «مثبت» یا «منفی» اکتفا کرد. فهرست مواد مورد بررسی و نام پنل درج‌شده در برگه آزمایش مشخص میکند که آزمایش دقیقاً برای شناسایی چه موادی انجام شده است.
ایا گل در ازمایش عدم اعتیاد مشخص میشود؟
اینکه گل یا ماری جوانا در آزمایش اعتیاد مشخص میشود یا خیر، به پنل آزمایش بستگی دارد. اگر آزمایش برای متابولیت‌های کانابیس طراحی شده باشد، مصرف ماری‌جوانا یا گل می‌تواند در نتیجه مشخص شود. اما وجود نداشتن نام آن در پنل به این معنی است که آزمایش موردنظر برای شناسایی آن طراحی نشده است.
انواع مواد مخدر تا چه مدت در تست اعتیاد قابل تشخیص هستند؟
بازه تشخیص (Detection Window) به نوع ماده، مقدار مصرف، دفعات مصرف، متابولیسم فرد، نوع نمونه و cutoff آزمایش بستگی دارد. برای نمونه، برخی مواد در ادرار حدود چند روز قابل تشخیص‌اند، در حالی که آزمایش مو می‌تواند سابقه مصرف طولانی‌تری را نشان دهد. به همین دلیل، هیچ جدول واحدی نمی‌تواند برای همه افراد مدت دقیق تشخیص یک ماده را تعیین کند.
جواب آزمایش عدم اعتیاد چقدر طول می‌کشد؟
زمان آماده شدن جواب به نوع آزمایش، آزمایشگاه و نیاز یا عدم نیاز به آزمایش تأییدی بستگی دارد. برخی تست‌های غربالگری سریع هستند، اما اگر نتیجه نیاز به بررسی تکمیلی داشته باشد، آماده شدن جواب ممکن است بیشتر طول بکشد. بیماران ممکن است نتایج خود را از طریق سایت آزمایشگاه، پزشک یا مدیر سازمانی که آزمایش را توصیه کرده، دریافت کنند. آزمایش اعتیاد هم ممکن است از طریق پست یا پرونده‌ی الکترونیکی سلامت بیمار ارسال شود. اگر در پایتخت هستید، می‌توانید از خدمات سریع و قابل‌اعتماد آزمایشگاه های عدم اعتیاد تهران استفاده کنید که معمولاً جواب تست را در کمتر از ۲۴ ساعت ارائه می‌دهند تهرانی‌ها می‌توانند برای انجام این آزمایش از آزمایشگاه نور تهران نیز به‌صورت آنلاین نوبت بگیرند.
چی بخوریم تو آزمایش اعتیاد منفی شود؟
هیچ ماده غذایی، نوشیدنی یا روش خانگی قابل اعتمادی وجود ندارد که بتواند نتیجه آزمایش اعتیاد را به‌طور قطعی منفی کند. مصرف آب بیش از حد نیز روش مطمئنی برای تغییر نتیجه نیست و می‌تواند باعث رقیق شدن نمونه و ایجاد نتیجه نامعتبر شود. بنابراین سریع ترین روش برای منفی شدن تست اعتیاد وجود ندارد. بهترین کار، مصرف نکردن مواد و اطلاع دادن داروهای تجویزی به مسئول آزمایش است. روش‌هایی که با هدف دستکاری نمونه یا تغییر نتیجه آزمایش انجام میشوند قابل اعتماد نیستند.
لیست دارو های منفی کننده تست اعتیاد چیست؟
دارویی که بتواند به‌طور قابل اعتماد و ایمن نتیجه تست اعتیاد را «منفی» کند وجود ندارد. مصرف خودسرانه دارو برای تغییر نتیجه آزمایش می‌تواند خطرناک باشد و نباید جایگزین درمان یا توصیه بهترین دکتر ترک اعتیاد ایران شود.
برخی مواد یا داروها می‌توانند با تست‌های غربالگری تداخل ایجاد کنند، اما این موضوع به معنی «منفی کردن تست» نیست. اگر داروی تجویزی مصرف می‌کنید، نام آن را پیش از آزمایش به مسئول آزمایش اطلاع دهید. داروهایی مانند وراکوستات، پراپرانولول و دیازپام ممکن است باعث تغییر نتایج آزمایش‌های اعتیاد شوند. مصرف این داروها می‌تواند به‌طور موقت نتایج منفی ایجاد کند:
- دیازپام (Valium)
- کلونازپام (Klonopin)
- آنتی‌هیستامین‌ها (مانند دیفن‌هیدرامین)
- پروپرانولول (Inderal)
- آمیتریپتیلین
- فلورازپام (Dalmane)
- آتورواستاتین (Lipitor)
- وارفارین (Coumadin)
- بیشتر داروهای ضد افسردگی (SSRI) مانند فلوکستین (Prozac)
- مترونیدازول (Flagyl)
لیست دارو های مثبت کننده تست اعتیاد چیست؟
بعضی داروهای تجویزی می‌توانند در آزمایش مستقیماً شناسایی شوند؛ برای مثال داروهای حاوی کدئین یا برخی اپیوئیدهای تجویزی ممکن است در پنل مربوط به خود نتیجه مثبت ایجاد کنند. همچنین برخی داروها می‌توانند در تست‌های غربالگری اولیه باعث واکنش متقاطع و مثبت کاذب شوند.
برای مثال، برخی داروهای ضداحتقان حاوی سودوافدرین ممکن است در غربالگری آمفتامین ها تداخل ایجاد کنند. به همین دلیل، نتیجه مثبت غیرمنتظره باید با آزمایش تأییدی بررسی شود. داروهایی مانند آنتی‌هیستامین‌ها، داروهای ضد افسردگی و داروهای مسکن قوی ممکن است نتیجه آزمایش اعتیاد را مثبت کنند:
- مورفین (Morphine)
- کدئین (Codeine)
- هیدروکودون (Vicodin)
- متادون (Methadone)
- فنتانیل (Fentanyl)
- هروئین (Heroin)
- متامفتامین (Methamphetamine)
- کوکائین (Cocaine)
- ماری‌جوانا (Marijuana)
- بنزودیازپین‌ها (مانند آلپرازولام یا زاناکس)
قرص B2 در آزمایش عدم اعتیاد مشخص میشود؟
اگر منظور از قرص B2، ریبوفلاوین (ویتامین B2) است، این ماده در پنل‌های معمول آزمایش اعتیاد بررسی نمی‌شود و باعث مثبت شدن تست مواد مخدر نمی‌شود. بنابراین قرص b2 در آزمایش اعتیاد معمولاً نتیجه آزمایش را تغییر نمی‌دهد و در پاسخ به این پرسش که ایا قرص ب ۲ در ازمایش اعتیاد نشان می دهد، پاسخ منفی است. البته در برخی موارد مصرف مقادیر زیاد B2 ممکن است رنگ ادرار را تغییر دهد اما تأثیر مستقیمی روی نتایج آزمایش اعتیاد نمی‌گذارد.
عکس تست اعتیاد مثبت و منفی کدامند؟
ظاهر نتیجه در کیت‌های مختلف یکسان نیست و نحوه تفسیر خطوط باید دقیقاً بر اساس دستورالعمل همان کیت انجام شود. در بسیاری از کیت‌های نواری، وجود یا نبود خطوط در محل مشخص‌شده معنای خاصی دارد و حتی یک خط کم‌رنگ نیز ممکن است در دستورالعمل کیت به‌عنوان نتیجه منفی تعریف شده باشد. بنابراین عکس تست اعتیاد مثبت یا منفی را نمی‌توان بدون دانستن نام و دستورالعمل کیت به‌طور قطعی تفسیر کرد.
آزمایش اعتیاد چگونه انجام میشود؟
نحوه انجام آزمایش به نوع نمونه بستگی دارد. در آزمایش خون، نمونه از رگ گرفته میشود. برای آزمایش بزاق از سواب دهانی و برای آزمایش مو از نمونه مو استفاده میشود. در آزمایش ادرار، نمونه‌های ادرار تمیز در این روش به گونه‌ای جمع‌آوری میشوند که از آلوده شدن نمونه توسط میکروب‌ها جلوگیری شوند.
نمونه ادرار تمیز ممکن است در آزمایشگاه، مرکز پزشکی یا سایر محل‌های آزمایش جمع‌آوری شود. جمع‌آوری نمونه ادرار تمیز شامل چندین مرحله است. بیماران ابتدا باید دستان خود را با آب و صابون کاملا بشویند و قسمت بیرونی دستگاه تناسلی خود را با دستمال‌های استریل موجود در کیت آزمایش، تمیز کنند. در تست‌های آزمایشگاهی، نمونه پس از جمع‌آوری با روش مناسب بررسی میشود. اگر نتیجه غربالگری مثبت باشد، بسته به شرایط ممکن است نمونه برای آزمایش تأییدی دقیق‌تر ارسال شود.
آزمایش اعتیاد در منزل انجام میشود؟
کیت تست اعتیاد در خانه، برای غربالگری مصرف اپیوئیدها در دسترس هستند. آزمایش اعتیاد در خانه را می‌توان بر روی نمونه مو، بزاق یا ادرار انجام داد. آزمایش فولیکول مو در خانه شامل جمع آوری یک نمونه مو در خانه و ارسال نمونه به آزمایشگاه برای بررسی است. آزمایش‌های بزاق و ادرار در خانه، به بیماران این امکان را می‌دهند تا یک غربالگری سریع اعتیاد را انجام دهند، در حالی که نتایج آن فورا آماده میشوند.
آزمایش‌های فوری اعتیاد که در خانه انجام میشوند نوعی غربالگری اولیه‌ی اعتیاد هستند. برای تأیید نتایج مثبت در آزمایش‌های غربالگری اعتیاد، نیاز به آزمایش تأییدی است. البته آزمایش اعتیاد در خانه، نمی‌تواند جایگزین آزمایش اعتیادی باشد که توسط پزشک یا سایر متخصصان مراقبت‌های پزشکی انجام میشود.
نکات قبل و بعد از آزمایش اعتیاد چیست؟
فرایند جمع‌آوری ادرار می‌تواند بر اساس دلیل آزمایش اعتیاد و الزامات محل آزمایش، متفاوت باشد. قبل از آزمایش ادرار برای اعتیاد، بهتر است در مورد نحوه‌ی نمونه‌گیری با پزشک یا کارکنان محل آزمایش صحبت کنید. سایر نکاتی که قبل از تست اعتیاد باید بدانید عبارت است از:
- بیماران باید در مورد هر دارویی که مصرف می‌کنند را به پزشک یا کارفرمای خود اطلاع دهند زیرا برخی از انواع داروهای بدون نسخه و تجویزی ممکن است روی نتایج آزمایش اعتیاد تأثیر بگذارند.
- خوردن دانه‌های خشخاش هم می‌تواند روی نتیجه‌ی آزمایش اعتیاد تأثیر بگذارد و بیماران نباید تا ۳ روز قبل از آزمایش ادرار برای اعتیاد، دانه‌های خشخاش مصرف کنند.
- آزمایش‌های اعتیاد نیازی به آمادگی خاصی ندارند فقط دقت کنید 72 ساعت قبل از انجام تست، نباید مواد کافئین‌دار و کدئین‌دار یا دانه خشخاش مصرف کنید.
پس از جمع آوری نمونه ادرار تمیز، بیماران ظرف نمونه را می‌بندند و آن را به پرسنل در مرکز آزمایش بر می‌گردانند. ممکن است پرسنل دمای نمونه را اندازه گیری و ثبت کنند و قبل از ارسال نمونه برای تجزیه و تحلیل، آن را در یک بسته‌بندی غیر قابل نفوذ نگه دارند. سایر نمونه‌های آزمایش که توسط متخصص به دست می‌آیند به اقدامات اضافی از طرف بیمار نیاز ندارند. همچنین هیچ محدودیتی برای فعالیت پس از آزمایش اعتیاد وجود ندارد.
برای آزمایش عدم اعتیاد باید ناشتا بود؟
برای آزمایش عدم اعتیاد معمولاً نیازی به ناشتا بودن نیست، به‌ویژه اگر آزمایش با نمونه ادرار انجام شود. می‌توانید طبق روال معمول غذا و مایعات مصرف کنید، مگر اینکه آزمایش‌های دیگری نیز همزمان درخواست شده باشد که نیاز به ناشتایی داشته باشند. در این صورت، باید دستورالعمل مربوط به همان آزمایش‌ها را رعایت کنید.
چند روز قبل از تست اعتیاد نباید قرص خورد؟
هیچ قانون عمومی وجود ندارد که بر اساس آن همه افراد باید چند روز قبل از آزمایش مصرف تمام داروها را متوقف کنند. برخی داروها ممکن است روی نتیجه غربالگری اثر بگذارند یا خودشان توسط پنل آزمایش شناسایی شوند. بنابراین داروی تجویزی را خودسرانه قطع نکنید و نام تمام داروهای مصرفی را پیش از آزمایش اعلام کنید. این کار به آزمایشگاه کمک میکند نتیجه را دقیق‌تر تفسیر کند.
چند ساعت قبل از ازمایش عدم اعتیاد نباید قرص خورد؟
برای همه داروها یک فاصله زمانی ثابت وجود ندارد. مدت قطع دارو، در صورت نیاز، به نوع دارو و علت مصرف آن بستگی دارد و باید توسط پزشک تعیین شود. به همین دلیل، توصیه عمومی مانند «۴۸ ساعت قبل هیچ قرصی نخورید» درست نیست.
نتیجه گیری
آزمایش اعتیاد برای شناسایی برخی مواد مخدر، داروها یا متابولیت‌های آنها انجام میشود و بسته به هدف آزمایش می‌تواند با نمونه ادرار، خون، بزاق، مو یا روش‌های دیگر انجام شود. مدت تشخیص مواد نیز ثابت نیست و به نوع ماده، الگوی مصرف و نوع نمونه بستگی دارد. نتیجه مثبت غربالگری همیشه به معنی سوءمصرف نیست و در موارد مهم، آزمایش تأییدی می‌تواند برای تأیید نتیجه انجام شود. اگر درباره جواب آزمایش، داروی مصرفی یا نتیجه غیرمنتظره تست خود سؤال دارید، تفسیر نتیجه توسط پزشک یا متخصص آزمایشگاه می‌تواند از برداشت اشتباه جلوگیری کند. شما در سایت نوبت‌دهی آنلاین پزشکان دکترتو، می‌توانید از زمان‌های نوبت ویزیت حضوری پزشک متخصص مورد نظرتان آگاه شوید و آن را ثبت کنید یا مشاوره تخصصی آنلاین و تلفنی دریافت کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
خیر. اگر نتیجه آزمایش غربالگری منفی باشد، معمولاً نیازی به آزمایش تأییدی نیست. در صورت مثبت شدن نتیجه غربالگری، به‌خصوص زمانی که نتیجه با سابقه مصرف یا داروهای فرد مطابقت ندارد، ممکن است برای تأیید از آزمایش‌های دقیق‌تر مانند GC/MS یا LC-MS/MS استفاده شود.
ریتالین (متیل‌فنیدات) در همه پنل‌های معمول آزمایش اعتیاد بررسی نمی‌شود. تشخیص آن به نوع پنل و ماده‌ای که آزمایش برای شناسایی آن طراحی شده است بستگی دارد؛ بنابراین مثبت یا منفی بودن آزمایش استاندارد مواد مخدر به‌تنهایی نشان‌دهنده مصرف ریتالین نیست.
آزمایش اعتیاد دقت بالایی دارد، اما هیچ آزمایش غربالگری کاملاً بدون خطا نیست. عواملی مانند نوع آزمایش، زمان مصرف، ماده موردنظر، آستانه تشخیص و برخی داروها می‌توانند بر نتیجه اثر بگذارند. نتیجه مثبت غربالگری در صورت نیاز باید با آزمایش تأییدی بررسی شود.
نباید بدون توصیه پزشک مصرف هیچ داروی تجویزی را برای منفی شدن تست اعتیاد قطع کرد. بعضی داروهای نسخه‌ای یا بدون نسخه ممکن است در آزمایش‌های غربالگری باعث واکنش متقاطع یا نتیجه مثبت کاذب شوند. بهتر است قبل از آزمایش، فهرست داروها و مکمل‌های مصرفی خود را به آزمایشگاه اعلام کنید.
کیت تست اعتیاد یک آزمایش غربالگری است که برای شناسایی برخی مواد یا متابولیت‌های آنها در نمونه‌هایی مانند ادرار استفاده میشود. این کیت‌ها معمولاً نتیجه اولیه ارائه می‌کنند و در صورت مثبت شدن، ممکن است برای تأیید به آزمایش آزمایشگاهی دقیق‌تر نیاز باشد.
خیر. قهوه و کافئین معمولاً در پنل‌های استاندارد مواد مخدر بررسی نمی‌شوند و باعث مثبت شدن تست اعتیاد نمی‌شوند.
خیر. قرص ال‌دی یا قرص‌های ضدبارداری برای منفی کردن آزمایش اعتیاد کاربردی ندارند و مصرف آنها باعث حذف مواد مخدر یا متابولیت‌های آنها از نمونه نمی‌شود.
سیگار و قلیان معمولی معمولاً در آزمایش‌های استاندارد مواد مخدر بررسی نمی‌شوند. بااین‌حال، اگر آزمایش اختصاصی نیکوتین یا ماده دیگری درخواست شده باشد، شرایط متفاوت است.
اگر منظور از قرص تأخیری داروهای مورد استفاده برای تأخیر در انزال باشد، این داروها معمولاً در پنل‌های استاندارد آزمایش اعتیاد بررسی نمی‌شوند. تشخیص یک دارو به وجود آن ماده در پنل آزمایش بستگی دارد.
خیر. سیلدنافیل معمولاً جزو مواد مورد بررسی در پنل‌های استاندارد آزمایش اعتیاد نیست و مصرف آن باعث مثبت شدن تست مواد مخدر نمی‌شود.
ترامادول ممکن است در برخی آزمایش‌های اختصاصی برای این دارو شناسایی شود، اما در همه پنل‌های معمول آزمایش اعتیاد وجود ندارد. بنابراین نتیجه آزمایش به نوع پنل و ماده مورد بررسی بستگی دارد.
