انواع مواد مخدر، اثرات و نحوه ترک مواد اعتیادآور

2
narcotics
narcotics

آیا دچار اعتیاد به مواد مخدر هستید؟ شاید چندین بار تلاش کرده تا مصرف این نوع مواد را ترک کنید، اما وابستگی روانی و جسمی اجازه قطع مصرف را نداده است. در این مطلب انواع مواد مخدر صنعتی و سنتی را معرفی کرده و علائم اعتیاد و روش ترک این مواد را توضیح داده‌ایم.

اگر به دنبال یک دکتر روانپزشک خوب برای ترک اعتیاد به مواد مخدر هستید، می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با متخصصان نیز وجود دارد.

مواد مخدر چیست؟

به مواد مختلفی که در طول تاریخ ذهن و رفتار را تغییر می‌دهد، مواد مخدر گفته می‌شود. در واقع مواد مخدر هر نوع ماده غیرقانونی است که ضرر آن بیشتر از فایده آن است. برخی از مواد مخدر داروهایی هستند که در دوزهای پایین فرد را کسل کرده و درد را تسکین می‌دهند. همچنین خواب عمیق ایجاد می‌کنند. اما در دوزهای بالا باعث اختلال در عملکرد مغز شده و عوارض شدیدی در پی دارند.  


اعتیاد به مواد مخدر

اعتیاد به مواد مخدر در واقع نوعی بیماری است که بر مغز و رفتار فرد تأثیر می‌گذارد. در این حالت فرد دچار ناتوانی در کنترل استفاده از یک داروی قانونی یا غیرقانونی می‌شود. موادی مثل الکل، ماری‌جوانا و نیکوتین جز مواد مخدر محسوب می‌شوند. افراد معتاد با وجود اطلاع از مضرات مصرف این مواد بازهم به استفاده از آن‌ها ادامه می‌دهند.

بسیاری از افراد معتاد به مواد مخدر در موقعیت‌های اجتماعی به‌عنوان تفریح و تجربه‌کردن از مواد مخدر استفاده کرده و پس از مدتی مصرف به‌صورت مکرر می‌شود. خطر اعتیاد و سرعت معتاد شدن شخص به نوع ماده مخدر بستگی دارد. بسیاری از افراد معتاد باگذشت زمان به دوزهای بیشتری از آن ماده نیاز داشته تا حس قبل را تجربه کنند.

اعتیاد به مواد مخدر
اعتیاد به مواد مخدر در انواع مختلفی بوده و بر مغز و بدن تاثیر می‌گذارند.

علت وابستگی به مواد مخدر

بیشتر مواد مخدر بر مدار پاداش مغز تأثیر می‌گذارند و باعث افزایش پیام‌رسان شیمیایی دوپامین می‌شوند. این تغییر در سیستم پاداش باعث می‌شود تا فرد رفتارهای موردنظر برای تکرار این فرایند را دوباره تکرار کند. افزایش دوپامین در مغز رفتارهای لذت‌بخش اما ناسالم را تقویت می‌کند.

با ادامه مصرف ماده مخدر، مغز با آن سازگار شده و توانایی سلول‌های مدار پاداش کاهش می‌یابد. در این حالت شخص دیگر احساسی که در اولین مصرف داشته است، تجربه نمی‌کند. باید شخص معتاد دوزهای بیشتری مصرف کرده تا به همان میزان رضایت برسد.

سازگاری‌های مغزی باعث می‌شود، شخص از کارهای لذت‌بخش مانند گذشته لذت نبرد. کارهایی مانند غذا خوردن، رابطه جنسی یا فعالیت اجتماعی. استفاده طولانی همچنین باعث ایجاد تغییرات در سایر سیستم‌ها و مدارهای شیمیایی مغز شده و عملکردهای زیر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

  • یادگیری
  • قضاوت
  • تصمیم‌گیری
  • تحمل فشار
  • حافظه
  • رفتار و اخلاق.

علائم اعتیاد به مواد مخدر

بسیاری از افرادی که به مواد مخدر معتاد هستند، علائم یا رفتارهای زیر را دارند.

  • فرد احساس می‌کند که باید به طور منظم از دارو استفاده کند. (روزانه یا حتی چند بار در روز)
  • تمایل شدید به دارو که مانع از فکرکردن به موارد دیگر می‌شود.
  • فرد با گذشت زمان نیاز بیشتری به ماده مخدر داشته تا همان اثر قبل را تجربه کند.
  • فرد باید اطمینان حاصل کند که منبع دریافت ماده مخدر را از دست نمی‌دهد و برای حفظ آن هر کاری می‌کند.
  • پرداخت هزینه برای تأمین ماده مخدر، حتی اگر فرد آن پول را به‌سختی به دست آورد.
  • عدم انجام تعهدها و مسئولیت‌های کاری یا کاهش فعالیت‌های اجتماعی و تفریح به دلیل مصرف مواد مخدر
  • فرد با این که می‌داند، مصرف ماده مخدر باعث ایجاد مشکلاتی در زندگی شده یا آسیب جسمی و روانی وارد می‌کند، اما به مصرف آن ادامه می‌دهد.
  • فرد کارهای غیرقانونی که قبلاً انجام نمی‌داد، به‌خاطر تهیه مواد مخدر انجام می‌دهد. مانند سرقت
  • رانندگی پرخطر یا سایر فعالیت‌های خطرناک زمانی که ماده مخدر مصرف کرده است.
  • صرف زمان زیاد برای تهیه دارو، استفاده از دارو یا بهبود اثرات دارو
  • تلاش برای قطع مصرف دارو با شکست مواجه شده است.
  • هنگام قطع مصرف دارو علائم ترک را تجربه می‌کند.

تشخیص اعتیاد به مواد مخدر

گاهی اوقات تشخیص اعتیاد دشوار است. به‌خصوص در نوجوانان نمی‌توان متوجه شد که بدخلقی و عصبانیت معمولی بوده یا به دلیل مصرف مواد مخدر ایجاد شده است. علائم مربوط به مصرف مواد مخدر در نوجوانان و سایر افراد معمولاً موارد زیر است.

  • مشکلات در مدرسه یا محل کار: غیبت مکرر در مدرسه یا مرخصی از محل کار، بی‌علاقگی ناگهانی به فعالیت‌های مربوطه، افتا نمرات یا عملکرد شغلی
  • مسائل مربوط به سلامت جسمانی: کمبود انرژی و انگیزه، کاهش یا افزایش وزن، قرمزی چشم
  • بی‌توجهی به ظاهر: عدم علاقه به انتخاب لباس، آراستگی و ظاهر
  • تغییرات در رفتار: تلاش مبالغه‌آمیز برای جلوگیری از ورود اعضای خانواده به اتاق شخصی یا مخفی‌کاری، تغییرات شدید در رفتار و روابط با خانواده و دوستان
  • مسائل مالی: درخواست ناگهانی پول بدون توضیح منطقی، مفقود یا به سرقت رفتن پول و سایر اقلام خانه. ممکن است شخص برای تهیه مواد مخدر آن‌ها را فروخته باشد.

راه‌حل نهایی و مطمئن برای تشخیص اعتیاد به مواد مخدر انجام آزمایش اعتیاد است.


انواع مواد مخدر

امروزه مواد مخدر در انواع مختلفی تهیه شده و هرکدام اثرات و عوارض متفاوتی را به دنبال دارند. این مواد با ایجاد وابستگی روانی و جسمی شخص را معتاد کرده و عموماً ترک آن‌ها مشکل است. مواد مخدر به دو نوع صنعتی و سنتی تقسیم می‌شوند.

انواع مواد مخدر سنتی

مواد مخدر سنتی موادی هستند که مستقیماً از گیاهان طبیعی به دست می‌آیند. بر روی این نوع مواد اعتیادآور فرایندهای شیمیایی انجام نمی‌شود. معمولاً عوارض و میزان وابستگی در مواد سنتی کمتر از صنعتی است.

1. تریاک

تریاک پیام‌های بین مغز و بدن را کند می‌کند. به همین دلیل داروی افسرده کننده است. خشخاش گیاهی است که تریاک از آن گرفته می‌شود. خشخاش یکی از اولین گیاهانی است که برای استفاده دارویی ثبت شد. تریاک صمغ چسبناک به رنگ قهوه‌ای تیره با بوی قوی است. همچنین به‌صورت مایع یا پودر تولید می‌شود.

تریاک را می‌توان دود کرد یا به‌صورت خوراکی استفاده کرد. تریاک پیش‌نیاز تولید هروئین است. مصرف این ماده در افراد علائم مختلفی را ایجاد می‌کند. تریاک در کوتاه‌مدت باعث احساس رضایت، آرامش، ضربان قلب و تنفس پایین‌تر، یبوست موقت و ازدست‌دادن اشتها می‌شود.

در بلندمدت نیاز به این ماده مخدر بیشتر شده و شخص باید برای به‌دست‌آوردن همان اثر مقدار مصرف را افزایش دهد. در خانم‌ها باعث نامرتب شدن پریود و مشکل در باروری می‌شود. شخص میل جنسی را ازدست‌داده و به تریاک وابسته می‌شود.

علائم ترک تریاک معمولاً 6 تا 24 ساعت بعد از آخرین دوز شروع می‌شود. حدود 7 تا 10 روز ادامه دارد. علائم ترک شامل بی‌قراری، افسردگی و گریه، اسهال، تعریق، خواب بی‌قرار، گرفتگی عضلات و تهوع و استفراغ می‌شود.


2. شیره تریاک

شیره تریاک از جوشاندن و صاف کردن تریاک سوخته به دست می‌آید. اثرات شیره تریاک از تریاک بیشتر است. بعد از مصرف شخص به‌سرعت احساس خماری می‌کند. این ماده مخدر را می‌توان دود کرد و یا به‌صورت خوراکی مصرف کرد.


3. حشیش

حشیش ماده‌ای است که از گیاه شاهدانه به دست می‌آید. این ماده در واقع صمغ گیاه شاهدانه بوده و بسیار اعتیادآور است. در کوتاه‌مدت اثراتی مانند افزایش اشتها، احساس آرامش، افزایش درک بصری و پارانوئید را ایجاد می‌کند. پس از استفاده طولانی‌مدت از این ماده سیستم ایمنی بدن سرکوب شده و سلامت ریه‌ها به خطر می‌افتد. حشیش احتمال مشکلات قلبی عروقی را بیشتر می‌کند.


4. هروئین

هروئین یک ماده غیرقانونی است که گیرنده‌های مواد افیونی را در مغز فعال می‌کند. این ماده باعث جلوگیری از احساس درد، افزایش آرامش و ایجاد نوعی رهایی می‌شود. با افزایش دوپامین در مغز شخص احساس سرخوشی می‌کند. هروئین به‌عنوان دارویی بسیار اعتیادآور شناخته می‌شود. انجمن پزشکی اعتیاد آمریکا تخمین می‌زند که تقریباً از هر چهار نفری که آن را امتحان می‌کنند، یک نفر به این ماده معتاد می‌شود.

علائم ترک اعتیاد هروئین نیز شدید بوده و همین موضوع ترک آن را از نظر جسمی و روانی دشوار می‌کند. علائم اصلی ترک افسردگی، بی‌خوابی و اضطراب است.


5. ماری‌جوانا

ماری‌جوانا همانند حشیش از گیاه شاهدانه به دست می‌آید. با این تفاوت که این ماده مخدر بیشتر از برگ‌های این گیاه حاصل می‌شود. ماری‌جوانا دارویی است که برای افراد با درد مزمن و درد عصبی تجویز می‌شود. همچنین لرزش را در بیماری پارکینسون کاهش می‌دهد.

اما این ماده اعتیادآور بوده و برخی افراد علائم اختلال در نتیجه مصرف را مشاهده کرده‌اند. یکی از علائم اصلی آن وابستگی به این ماده است. علائم ترک شامل ناراحتی جسمی، کاهش اشتها، مشکلات روحی و روانی، هوس و بی‌قراری است. افرادی که قبل از 18 سالگی شروع به مصرف ماری‌جوانا می‌کنند، معمولاً بیشتر در معرض عوارض آن قرار می‌گیرند.


6. ماشروم و قارچ

سایلوسیبین و سایلوسین ترکیبات توهم‌زایی هستند که در برخی قارچ‌ها وجود دارند. معمولاً این قارچ‌ها در مکزیک و آمریکای مرکزی رشد می‌کنند. سایلوسیبین از نظر ساختار شبیه سروتونین است و با ایجاد اختلال در عملکرد طبیعی سیستم سروتونین اثرات آن ایجاد می‌شود.

خوردن ماشروم باعث مشاهده تصاویر، شنیدن صداها و احساساتی می‌شود که واقعاً وجود ندارند. اثرات آن معمولاً 20 تا 90 دقیقه بعد از مصرف ایجاد می‌شود و تا 12 ساعت ادامه دارد. پس از استفاده از ماشروم شخص ممکن است دچار حالت تهوع، اختلالات عصبی یا پارانوئید شود. برخی افراد پس از تأثیر ماشروم احساسات لذت‌بخشی را تجربه کرده و برخی دیگر افکار وحشتناک، اضطراب، ترس از جنون و مرگ را تجربه می‌کنند.


7. ناس

ناس از گیاه تنباکو به دست می‌آید و با آهک مخلوط می‌شود. ماده‌ای سبزرنگ و اعتیادآور بوده که بو و طعم تندی دارد. این ماده بیشتر در افغانستان تولید می‌شود. با مصرف آن شخص عوارضی مانند سرگیجه، سردرد و تهوع را تجربه می‌کند. تعادل حرکتی و رفتاری دچار اختلال شده و حرکت چشم‌ها غیرطبیعی می‌شود. در مصرف طولانی‌مدت این ماده مخدر می‌تواند باعث سرطان لثه، حنجره و روده بزرگ شود.

مواد مخدر صنعتی
مواد مخدر صنعتی به شکل قرص مصرف شده و عوارض شدیدی دارند.

انواع مواد مخدر صنعتی

مواد مخدر صنعتی از ایجاد فرایندهای شیمیایی روی گیاهان و مواد طبیعی اعتیادآور ساخته می‌شوند. این نوع مواد اثرات بیشتری داشته و عوارض زیادی به دنبال دارند. به همین دلیل جرم حمل مواد صنعتی بیشتر بوده و حکم سنگین‌تری در پی دارد.

1. شیشه

شیشه یا متامفتامین یک داروی محرک قوی بوده که در آزمایشگاه به‌صورت پودر یا کریستال ساخته می‌شود. مخدر شیشه را می‌توان دود یا تزریق کرد. سرخوشی بسیار شدیدی ایجاد کرده و در کوتاه‌مدت تمرکز را افزایش می‌دهد. شیشه نیاز به خواب و اشتها را کاهش داده و تحریک‌پذیری و لذت را افزایش می‌دهد. مصرف شیشه در مقادیر زیاد عوارض روان‌گردان داشته و باعث پرخاشگری یا خشونت می‌شود.

اعتیاد به شیشه شدید بوده و شخص را وادار می‌کند تا بیشتر آن را مصرف کند. افزایش دوز منجر به وابستگی شده و با گذشت زمان باعث آسیب به مغز می‌شود. این ماده نواحی از مغز مربوط به یادگیری، حافظه و تنظیم عاطفی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. زمانی که شیشه در بدن شخص معتاد وجود ندارد، سطح دوپامین بسیار پایین آمده و اتصال صحیح آن با گیرنده‌ها دچار مشکل می‌شود. این موضوع می‌تواند منجر به افسردگی شدید، افکار خودکشی و میل شدید به مواد مخدر شود.


2. کراک

کراک از کوکائین به دست می‌آید. با انجام فرایندهایی روی کوکائین ماده سختی به‌دست‌آمده که با ایجاد حرارت شکسته و کریستالی می‌شود. در واقع اسم کراک از شکستن این ماده منشأ می‌گیرد. این ماده به‌صورت دودی استفاده می‌شود. کراک اثر محرک روانی داشته و همانند آمفتامین عمل می‌کند. باعث سرخوشی، فشارخون بالا و سرکوب اشتها می‌شود. وابستگی روانی در این ماده مخدر زیاد است.


3. ال‌اس‌دی

ال‌اس‌دی جز گروه داروهای روان‌گردان به‌حساب می‌آید. در دوزهای پایین تغییرات خفیفی در ادراک، خلق‌وخو و اندیشه ایجاد می‌کند. دوزهای بیشتر باعث توهمات بصری و تحریف فضا و زمان می‌شود. مصرف بیش از حد این ماده می‌تواند منجر به مرگ شود.

ال‌اس‌دی یک ماده کریستالی سفید و بی‌بو است. اثرات آن معمولاً 30 دقیقه بعد شروع شده و حدود 8 تا 12 ساعت ادامه دارد. مصرف آن باعث سرخوشی، اتساع مردمک، تغییرات ادراکی و توهمات، سردرگمی، سردرد، حالت تهوع و افزایش دمای بدن می‌شود.


4. متادون

باوجوداینکه متادون برای کمک به معتادان به هروئین و مسکن‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرد، اما از این ماده نیز سوءاستفاده می‌شود. متادون در مقایسه با دیگر مواد مخدر لذت کمی داشته، اما وابستگی جسمی و روانی بالایی دارد. این دارو به‌صورت قرص، محلول خوراکی یا مایع تزریقی مصرف می‌شود.

علائم ترک متادون شامل اضطراب، لرزش عضلات، حالت تهوع، اسهال، استفراغ و گرفتگی شکم است.


5. ترامادول

ترامادول ماده مخدری است که برای دردهای متوسط تا شدید در بزرگسالان تجویز می‌شود. استفاده طولانی‌مدت از آن باعث وابستگی می‌شود. این ماده می‌تواند مشکلات تنفسی جدی ایجاد کند. مصرف آن باعث خواب‌آلودگی، سردرد، عصبی شدن، لرزش، تغییرات خلقی و خشکی دهان می‌شود.


6. ریتالین

ریتالین جز داروهای محرک بوده و بسیار اعتیادآور است. علائم ترک شدید بوده و به همین دلیل ترک آن مشکل است. مصرف‌کنندگان ریتالین برای ایجاد سرخوشی شدید دوز دارو را هر بار افزایش می‌دهند.


7. کوکائین

کوکائین ماده‌ای محرک و مشتق شده از گیاه کوکا است. این گیاه در آمریکای جنوبی رشد می‌کند و به شکل غیرقانونی به پودر سفید تبدیل می‌شود. پودر کوکائین را می‌توان از راه بینی بالا کشید. همچنین می‌توان آن را دود یا تزریق کرد. کوکائین تأثیر زیادی روی مغز می‌گذارد. زیرا مدارهای مغزی را با ترشح شدید دوپامین درگیر می‌کند. اثرات مصرف کوکائین سریع، شدید و کوتاه‌مدت است.

کوکائین سرخوشی، هیجان و هوشیاری را افزایش می‌دهد. به گفته اداره مبارزه با مواد مخدر این ماده بسیار اعتیادآور است. مصرف مداوم کوکائین باعث می‌شود، هر بار دوز بیشتری نیاز باشد. پس از مدت طولانی می‌تواند باعث خستگی جسمی و روحی، افسردگی و میل شدید به مصرف شود. از ویژگی‌های اصلی ترک کوکائین افسردگی و هوس شدید است. به همین دلیل ترک آن مشکل است.

ماده مخدر کوکائین
کوکائین از گیاه کوکا به دست آمده و بیشتر به شکل پودر مصرف می‌شود.

8. مورفین

مورفین ماده مخدر قوی بوده و از گیاه خشخاش تولید می‌شود. این دارو به‌عنوان مسکن ضد درد کاربرد دارد. ممکن است به شکل مایع، قرص، کپسول، شیاف یا تزریقی مصرف شود. مورفین می‌تواند وابستگی فیزیکی ایجاد کند. این ماده در سیستم‌های مغزی تغییراتی ایجاد کرده و به قسمت‌هایی از مسیر مربوط به احساس درد متصل می‌شود. به همین دلیل اثرات ضد درد ایجاد می‌کند.

تخمین زده می‌شود که ممکن است، چند دوز از این دارو باعث ایجاد وابستگی روانی شود. بااین‌حال چندین ماه طول می‌کشد تا وابستگی فیزیکی ایجاد شود. علائم ترک معمولاً شامل گرفتگی شکم، درد عضلانی، بی‌قراری، آبریزش بینی، ازدست‌دادن اشتها، افزایش فشارخون، لرز، استفراغ، تنفس شدید، سرگیجه، بی‌خوابی و افسردگی می‌شود.


9. دزومورفین

دزومورفین با نام خیابانی کروکدیل شناخته می‌شود. مانند هروئین و سایر مواد افیونی اثر آرام‌بخش و ضد درد دارد. بسیار اعتیادآور است. افرادی که این ماده را تزریق می‌کنند، دچار زخم‌های پوستی و عفونت می‌شوند. این ماده حاوی آنالوگ مصنوعی مورفین است. این دارو حدود 2 تا 3 دقیقه بعد اثر می‌کند. 10 تا 12 برابر قوی‌تر از مورفین است. اثرات سرخوشی حدود 2 ساعت بعد از بین می‌رود.

این ماده وابستگی جسمی ایجاد کرده و مصرف طولانی‌مدت آن باعث عوارضی مانند آسیب عروق خونی، زخم باز، عفونت‌های پوستی، قطع اندام و مسمومیت خون می‌شود.


10. قرص اکس یا اکستازی

اکستازی دارویی مصنوعی است که خلق‌وخو و ادراک را تغییر می‌دهد. این ماده از نظر شیمیایی مشابه محرک‌ها و توهم‌زاها است. اکستازی احساس افزایش انرژی، لذت و تحریک درک حسی ایجاد می‌کند. دوزهای بالای قرص اکس می‌تواند بر توانایی بدن در تنظیم دمای بدن تأثیر بگذارد. این موضوع می‌تواند منجر به افزایش دمای بدن شود. گاهی اوقات نارسایی کبد، کلیه یا قلب و حتی مرگ را در پی دارد.

مصرف اکستازی اعتماد و نزدیکی را بیشتر کرده و به همین دلیل احتمال رفتار جنسی ناامن را ایجاد می‌کند. این امر احتمال انتقال بیماری‌هایی مثل هپاتیت را افزایش می‌دهد.


11. استروئید

استروئیدهای آنابولیک باعث تغییرات مصنوعی در هورمون‌های جنسی مردانه (تستوسترون) می‌شود. به این ترکیبات استروئیدهای آنابولیک – آندوژنیک یا به‌اختصار AAS گفته می‌شود. آنابولیک به عضله‌سازی و آندوژنیک به افزایش ویژگی‌های جنسی اشاره دارد. پزشکان استروئید را برای تأخیر در بلوغ و بیماری‌های مربوط به ازدست‌دادن عضلات تجویز می‌کنند. برخی از ورزشکاران و بدنسازان از این داروها برای بهبود عملکرد ورزشی یا ظاهر فیزیکی سوءاستفاده می‌کنند.

استروئیدهای آنابولیک متفاوت از سایر داروهای اعتیادآور عمل می‌کنند و اثرات کوتاه‌مدت مشابه روی مغز ندارند. بااین‌حال استفاده طولانی‌مدت می‌تواند برخی از مسیرها و مواد شیمیایی مغز از جمله دوپامین و سروتونین را تحت تأثیر قرار دهد. این موارد باعث تغییرات قابل‌توجه در خلق‌وخو و رفتار می‌شود.

مصرف زیاد آن باعث مشکلات روحی مانند پارانوئید، تحریک‌پذیری شدید، توهم، اختلال در قضاوت و نوسانات شدید خلقی می‌شود. برخی از آثار دیگر آن شامل آکنه شدید، تورم بدن، تغییر در ویژگی‌های جنسی مانند کوچک شدن بیضه در مردان و رشد موهای صورت در زنان می‌شود. پیامدهای جدی آن شامل بیماری قلبی، آسیب کبدی و مشکلات و نارسایی کلیه می‌شود.


12. قرص b2

قرص b2 (بوپرنورفین) که با نام تجاری نالوکسان شناخته می‌شود، از آلکالویئد‌های گیاه خشخاش بدست می‌آید. هرچند این قرص برای ترک اعتیاد استفاده می‌شود، اما خود جزء مواد مخدر نیمه صنعتی دسته بندی می‌شود. از قرص b2 برای ترک اعتیاد به عنوان جایگزین ترامادول و متادون استفاده می‌شود. استفاده دیگر از این دارو برای رفع دردهای حاد و مزمن است. قرص ب2 عمدتاً بصورت قرص زیرزبانی یا تزریق تجویز می‌شود.

علائم قرص ب2 عمدتا به شکل روانی هستند و شما احساس می‌کنید برای ادامه زندگی و أنجام کارهای روزمره نیاز به مصرف بوپرنورفین دارید. علائم اعتیاد به این قرص مخدر عبارت‌اند از:

  • اضطراب
  • افسردگی
  • بی‌حالی
  • سرگیجه.

اثرات مواد مخدر

مصرف مواد مخدر می‌تواند اثرات کوتاه‌مدت یا بلندمدت قابل‌توجه و مخربی در پی داشته باشد. مصرف برخی مواد بسیار خطرناک است. اگر شخص دوزهای بالایی مصرف کند یا با مواد دیگری مانند الکل ترکیب کند، خطرات آن بیشتر می‌شود. چند نمونه از پیامدهای مصرف مواد مخدر را برای شما ذکر می‌کنیم.

  • مت‌آمفتامین، مواد افیونی و کوکائین بسیار اعتیادآور هستند. این مواد پیامدهای متعدد کوتاه‌مدت و بلندمدت ایجاد می‌کنند. از جمله روان‌پریشی، تشنج یا مرگ بر اثر مصرف زیاد
  • اکستازی یا مولی می‌تواند باعث کم‌آبی بدن، عدم تعادل و عوارضی مانند تشنج شود. این ماده در طولانی‌مدت به مغز آسیب وارد می‌کند.
  • داروهایی که در باشگاه‌‌ها به‌صورت مایع، قرص یا پودر مصرف می‌شوند، اغلب دارای مواد ناشناخته‌ای بوده که برای بدن مضر هستند.
  • مواد استنشاقی باتوجه‌به ماهیت سمی خود می‌توانند سطوح مختلف آسیب را وارد کنند.

عوارض مواد مخدر بر زندگی

وابستگی به مواد مخدر می‌تواند عوارض خطرناک و مخربی بر زندگی ایجاد کند. از جمله:

  • ابتلا به بیماری واگیردار: افرادی که به مواد مخدر معتاد هستند، بیشتر از طریق رابطه جنسی ناامن یا با استفاده از سوزن به بیماری عفونی مانند ایدز مبتلا می‌شوند.
  • مشکلات در سلامتی: اعتیاد به مواد مخدر می‌تواند منجر به طیف وسیعی از مشکلات کوتاه‌مدت و بلندمدت در سلامت روحی و جسمی شود. این موارد بستگی به نوع دارو دارد.
  • ایجاد حوادث: افرادی که معتاد به مواد مخدر هستند، بیشتر در معرض فعالیت‌های خطرناک مانند رانندگی‌های پرخطر قرار می‌گیرند.
  • خودکشی: این افراد به دلیل تغییر در سیستم مغزی بیشتر از افراد سالم در معرض خودکشی قرار دارند.
  • مشکلات خانوادگی: تغییرات رفتاری ممکن است باعث درگیری‌های زناشویی یا خانوادگی و مسائل مربوط به حضانت فرزندان شود.
  • مسائل کاری: مصرف مواد مخدر باعث کاهش عملکرد در محل کار، مرخصی‌های پی‌در‌پی و در نهایت ازدست‌دادن شغل می‌‌شود.
  • مشکلات در مدرسه: مصرف این نوع مواد می‌تواند بر عملکرد تحصیلی و انگیزه پیشرفت درسی تأثیر منفی بگذارد.
  • مسائل حقوقی: مشکلات حقوقی برای بسیاری از مصرف‌کنندگان مواد مخدر اتفاق می‌افتد. خرید یا حمل مواد غیرقانونی، سرقت برای به‌دست‌آوردن پول مواد مخدر، رانندگی تحت تأثیر این مواد یا اختلاف بر سر حضانت کودکان ازاین‌دست مسائل حقوقی است.
  • مشکلات مالی: صرف هزینه برای تهیه مواد، نیازهای دیگر را دچار مشکل می‌کند. منجر به بدهی یا ایجاد رفتارهای غیرقانونی و غیراخلاقی می‌شود.

جلوگیری از مصرف مواد مخدر

بهترین راه جلوگیری از اعتیاد به این مواد این است که به‌هیچ‌وجه آن‌ها را امتحان نکنید. اگر به دلیل بیماری پزشک دارویی با احتمال اعتیاد تجویز کرده است، هنگام مصرف مراقب بوده و دستورالعمل‌های پزشک را رعایت کنید. پزشک باید این داروها را دوزها و مقادیر ایمن تجویز کند. اگر احساس می‌کنید، باید دوز بیشتری از دارو را مصرف کنید، حتماً با پزشک خود مشورت کرده و بدون اطلاع پزشک میزان استفاده از دارو را زیاد نکنید.

جلوگیری از مصرف مواد مخدر در نوجوانان

برای جلوگیری از مصرف مواد در کودکان و نوجوانان بهتر است، با روان‌شناس کودکان و نوجوانان مشاوره داشته باشید و از راهنمایی‌های یک متخصص استفاده کنید. در کنار مراجعه به روان‌شناس می‌توانید مراحل زیر را انجام دهید.

  • برقراری ارتباط: با فرزندان خود در مورد خطرات استفاده از مواد اعتیادآور صحبت کنید.
  • گوش دهید. وقتی فرزندتان از فشار همسالان خود برای مصرف مواد می‌گوید، به او خوب گوش دهید. از تلاش‌های او برای مقاومت در برابر آن‌ها حمایت کنید. در این شرایط جبهه گرفتن و ایجاد ممنوعیت برای فرزندتان می‌تواند شرایط را بدتر کند.
  • الگوی خوبی باشید. از الکل یا مواد اعتیادآور استفاده نکنید. فرزندان والدین معتاد بیشتر از فرزندان افراد سالم در خطر اعتیاد به این مواد هستند.
  • روابطتان را تقویت کنید. روی روابط خود با فرزندتان کار کنید. پیوند قوی و پایدار بین شما و او خطر استفاده از مواد مخدر را کاهش می‌دهد.

جلوگیری از مصرف دوباره مواد اعتیادآور

زمانی که ماده مخدری را ترک می‌کنید، در معرض خطر بازگشت به الگوی قبلی هستید. اگر شروع به مصرف مواد مخدر کنید، احتمالاً دوباره کنترل همه چیز از دست شما خارج می‌شود. برای جلوگیری از بازگشت اعتیاد باید موارد زیر را رعایت کنید.

  • به برنامه درمانی خود پایبند باشید. به هوس‌های خود توجه داشته باشید. ممکن است احساس کنید که بهبود یافته‌اید و نیازی به ادامه درمان ندارید. اما اگر به مشاوره با روان‌شناس خود ادامه دهید، در جلسات گروهی شرکت کنید و مصرف داروهای تجویزشده را ادامه دهید، شانس عدم بازگشت به اعتیاد بیشتر می‌شود.
  • از موقعیت‌های پرخطر دوری کنید. به محله‌ها و مکان‌هایی که برای تهیه مواد می‌رفتید، بازنگردید و از جمع قدیمی افراد معتاد دوری کنید.
  • در صورت استفاده مجدد فوراً کمک بگیرید. اگر مصرف ماده اعتیادآور را شروع کردید، بلافاصله با پزشک خود، روان‌شناس یا شخص دیگری که به شما کمک می‌کند، مشورت کنید.
اثرات مواد اعتیادآور
مواد اعتیادآور اثرات زیادی را در کوتاه مدت و طولانی مدت ایجاد می‌کنند.

درمان و ترک مواد مخدر

اگرچه هیچ درمان خاصی برای ترک اعتیاد به مواد مخدر وجود ندارد، اما برخی گزینه‌های درمانی به شخص کمک کرده تا بر اعتیاد غلبه کند. درمانی که پزشک پیشنهاد می‌دهد، به نوع ماده مخدر و اختلالات پزشکی و روانی مرتبط دارد. برنامه‌های درمانی روان‌شناس معمولاً شامل موارد زیر است.

  • جلسات درمانی فردی، گروهی یا خانوادگی
  • تمرکز بر درک ماهیت اعتیاد و دوری از ماده مخدر
  • سطوح مختلف مراقبت که بسته به نیاز فرد متفاوت است. ممکن است نیاز باشد، شخص بستری شود.

سم‌زدایی بدن از مواد مخدر

هدف از سم‌زدایی یا ترک مواد مخدر این است که شخص قادر باشد، هرچه سریع‌تر و با خیال راحت مصرف ماده مخدر را متوقف کند. در برخی افراد شرکت در جلسات مشاوره و مصرف داروهای تجویز شده به سم‌زدایی کمک می‌کند. اما در برخی دیگر نیاز به بستری شدن در مراکز ترک اعتیاد است. سم‌زدایی می‌تواند با کاهش تدریجی دوز دارو یا جایگزین موقت انجام شود.


سخن آخر دکترتو

هرروزه مواد مخدر عجیب‌وغریب تولید و عرضه می‌شود. مصرف انواع مواد مخدر پس از چند دوز استفاده باعث ایجاد وابستگی می‌شود. پس بهتر است برای دوری از اثرات مخرب و عوارض این مواد اعتیادآور به‌هیچ‌وجه آن‌ها را امتحان نکنید. اگر هر یک از مواد مخدر را امتحان کرده و حس وابستگی در شما ایجاد شده است، هر چه سریع‌تر با یک روان‌شناس حرفه‌ای مشاوره داشته و از او راهنمایی بخواهید.

برای پیداکردن بهترین روانپزشک در زمینه ترک مواد مخدر می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با این روانشناسان نیز وجود دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

منبع: mayoclinic, drugabuse, webmd, rehabspot, healthline, addictioncenter, drugs

عاشق نوشتن، یادگیری و تجربه‌های جدید ... با هر بار نوشتن بیشتر یاد می‌گیرم. خوشحالم در دکترتو فرصت تولید محتوا در دنیای پزشکی و ارتقاء سلامت جامعه را دارم.

2 دیدگاه‌ها

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید