فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
یکی از انواع واکنشهایی که بدن ممکن است به یک سری شرایط و علائم بدهد، بهعنوان تیک عصبی شناخته میشود. تیک های عصبی معمولاً جدی نیستند و به طور معمول با گذشت زمان بهبود مییابند. اما آنها میتوانند خستهکننده شوند و در فعالیتهای روزمره خلل ایجاد کنند. در این مقاله با تیک عصبی، انواع آن و علائمی که دارد آشنا میشویم. برای درمان این مشکل میتوانید از طریق سایت دکترتو با متخصص روانپزشکی یا دکتر مغز و اعصاب در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی هم وجود دارد.
تیک عصبی چیست؟
تیک یک حرکت یا صدای تکراری و ناگهانی کنترل نشده است که کنترل آن دشوار است و میتواند بهصورت حرکتی یا صوتی باشد. تیک های عصبی حرکتی حرکات ماهیچهای غیرقابل کنترلی هستند که در یک حرکت تکراری و نامنظم رخ میدهند. تیکهای حرکتی میتوانند در قسمتهای مختلف بدن ظاهر شوند، درحالیکه تیکهای صوتی از طریق صاف کردن گلو، بو کردن، غرغر کردن و سایر صداهای تکراری آشکار میشوند.
کسانی که حملات یا تیک عصبی را تجربه میکنند معمولاً حرکاتی دارند که روی آنها هیچ کنترلی ندارند و این حرکات ادامهدار میشود. گاهی اوقات این حرکات موقتاً سرکوب میشوند تا اینکه به یک مرحله طاقتفرسا میرسند.
مشاوره روانشناسی
با برترین روانشناسان ایران از دیدگاه کاربران
متن انگلیسی:
nhs.uk
Tics are fast, repetitive muscle movements that result in sudden and difficult to control body jolts or sounds
ترجمه متن:
تیک های عصبی حرکات ماهیچهای سریع و تکراری هستند که میتوانند منجر به تکانها یا صداهای ناگهانی غیرقابل کنترل بدن شوند.
تیک عصبی در کودکان
تیک عصبی در اوایل دوران کودکی ایجاد شده و در پسران بیشتر از دختران دیده میشود. معمولاً برای اولینبار در حدود 5 سالگی کودکان تیک عصبی را تجربه میکنند. اکثر تیک های عصبی در کودکان به دنبال سندروم وسواس، بیش فعالی یا اختلال کمبود توجه ایجاد میشود.
علائم تیک عصبی
علائمی که تیک عصبی ایجاد میکند بسته به نوع تیک متفاوت است. علاوه بر این بسته به اینکه تیک عصبی در چه قسمتی از بدن بروز کند، علائم میتواند متفاوت باشد. از پلک زدن یا پریدن پلک چشم گرفته تا لرزش دست، پرش قسمتی از بدن، جمع کردن بینی، تکانهای سر، فشار دادن انگشتان، سرفه کردن، بو کردن، پرش و بالا انداختن شانهها، باز و بسته کردن دهان، تکرار یک سری صداها و آواها و مواردی از این دست همگی میتوانند از جمله علائم رایج انواع تیک های عصبی باشند.
تو هم علائم تیک عصبی داری؟
تا دیر نشده از متخصص نوبت بگیر.
تیک عصبی لرزش سر
یکی از رایجترین انواع علائم و نشانههای داشتن یک تیک عصبی، خصوصا تیک های حرکتی، حرکت و پرش سر است. تیک عصبی لرزش سر یک حرکت ناگهانی، سریع و تکراری است که با تکان دادن یا ضربه زدنهای مکرر سر مشخص میشود. گاهی نیز در کنار لرزش و تکانهای سر، پلک زدنهای مکرر یا تکانهای بینی هم دیده میشود.
علت تیک عصبی
هنوز دقیقاً مشخص نیست که چه چیزی باعث ایجاد تیک عصبی میشود. تصور بر این است که آنها بیشتر به دلیل تغییرات در بخشهایی از مغز که حرکت را کنترل میکنند ایجاد میشوند. در بسیاری از موارد تیک عصبی ریشه خانوادگی و زمینه ژنتیکی دارند. در نتیجه ممکن است بین تمامی اعضای یک خانواده تیک های عصبی مشترکی وجود داشته باشد.
علاوه بر اینها شرایط دیگری هم میتواند موجب بروز انواع تیک عصبی شود. از جمله شرایطی که میتواند علت تیک عصبی باشد، موارد زیر هستند:
- اختلال نقص توجه و بیشفعالی (اختلال adhd)
- اختلال وسواس فکری جبری (OCD)
- اختلال اضطراب فراگیر (GAD)
- اختلال اضطراب اجتماعی (SAD)
تیکها گاهی اوقات میتوانند با مصرف داروهای غیرقانونی مانند کوکائین یا آمفتامینها ایجاد شوند و گاهی اوقات به دلیل بیماریهای جدیتر مانند فلج مغزی یا بیماری هانتینگتون ایجاد میشوند. ضربه و آسیب به سر، سکته مغزی، اسکیزوفرنی، عقبماندگی ذهنی و بیماریهای دژنراتیو از دیگر دلایلی است که میتوانند موجب بروز انواع تیکهای عصبی در افراد شوند.
تیکها میتوانند به دلیل اضطراب هم ایجاد شوند. هنگامی که مضطرب هستید، ممکن است تیکهایی مانند لرزش چشم، پاها، بازوها یا اسپاسم در عضله گلو را تجربه کنید. این نشانهها ممکن است چند روز هم ادامه داشته باشند. این تیکها نشانهای از اضطراب هستند که در نتیجه تنش عضلانی ناشی از استرس رخ میدهد.
تیک عصبی در خواب
یکی از حالتهای رایج تیک عصبی، تیکهایی است که افراد در زمان خواب تجربه میکنند. در این شرایط افراد حالتهایی مانند سقوط از ارتفاع یا یک پرتگاه را تجربه میکنند و حتی ممکن است عضلات آنها بهصورت غیرارادی تکان بخورد و منقبض شود.
راه های تشخیص تیک عصبی
گاهی اوقات تیک ها را میتوان در یک معاینه منظم پس از دریافت سابقه خانوادگی کامل، سابقه پزشکی و بررسی علائم توسط پزشک تشخیص داد. هیچ آزمایش خاصی نمیتواند تیک را تشخیص دهد، اما گاهی اوقات پزشکان آزمایشهایی را برای رد سایر بیماریهایی که ممکن است علائمی شبیه به تیک داشته باشند انجام میدهند. تستهایی مانند امآرآی یا اسکن مغزی، تست هدایت عصبی و الکترومیوگرام عضلانی هم میتواند به تشخیص تیک عصبی کمک کند.
درمان تیک عصبی (چگونه تیک عصبی را از بین ببریم؟)
در بسیاری از مواقع اگر تیک عصبی خفیف باشد نیازی به درمان ندارد. در صورت شدید بودن تیک عصبی بهنحوی که با زندگی روزمره اختلال داشته باشد، باید آن را درمان کرد. میتوان در درجه اول با یک سری تکنیکها مانند دور شدن از استرس و اضطراب و انجام تکنیکهای آرامشبخش، تیک های عصبی را تا حد زیادی کنترل کرد.
کسانی که تیک عصبی دارند بهتر است سعی کنند زیاد خسته نشوند. خستگی بیش از حد یا بیدار ماندن در شب میتواند بروز تیک عصبی را تشدید کند. درمان روانپزشکی هم میتواند در بسیاری از موارد به درمان و کنترل تیک عصبی کمک کند. رفتاردرمانی اغلب بهعنوان یکی از اولین درمانهای تیک عصبی توصیه میشود. در موارد شدیدتر هم ممکن است پزشک از درمان دارویی برای کنترل تیک عصبی کمک بگیرد.
متن انگلیسی:
kidshealth
If you suffer from tics, it is important to learn strategies to suppress and manage them
ترجمه متن:
اگر از تیک عصبی رنج میبرید، باید راهبردهایی برای سرکوب و مدیریت آن یاد بگیرید.
۱. داروی تیک عصبی چیست؟
چندین دارو وجود دارد که میتواند به کنترل تیک کمک کند. تجویز این داروها باید بر اساس ریشه بروز تیک عصبی و سایر علائم همراه آن انجام شود. برخی از داروهای مورد استفاده شامل موارد زیر میشود:
| داروی تیک عصبی | شرح دارو |
|---|---|
| داروهای اعصاب | داروهای اعصاب که آنتی سایکوتیکها نیز نامیده میشوند، داروهای اصلی تیک هستند. آنها با تغییر اثرات مواد شیمیایی در مغز که به کنترل حرکات بدن کمک میکنند، کار میکنند. |
| کلونیدین | دارویی که میتواند به کاهش تیک و درمان علائم اختلال کمبود توجه بیشفعالی (ADHD) به طور همزمان کمک کند. |
| تترابنازین | دارویی که میتواند تیکها را در افراد مبتلا به بیماری زمینهای که باعث حرکات سریع و تکرارشونده مانند بیماری هانتینگتون میشود، کاهش دهد. |
| تزریق سم بوتولینوم | تزریق سم به یک سری از ماهیچهها برای شل کردن موقتی آنها |
بهترین قرص برای تیک عصبی
همانطور که گفته شد بهترین داروها برای تیک عصبی، داروهای اعصابند. قرصهای ریسپریدون، پیموزاید و آریپیپرازول را میتوان بهعنوان بهترین قرص برای تیک عصبی در نظر گرفت.
میخوای بهترین راه درمان تیک عصبی رو پیدا کنی؟ از متخصص سوال کن.
۲. ویتامین برای تیک عصبی
در برخی موارد پزشک یک سری مکملهای ویتامینی مانند ویتامین B یا ویتامین D را بهعنوان گزینه کمککننده به درمان تیک عصبی تجویز میکند.
۳. آیا با جراحی میتوان تیک عصبی را درمان کرد؟
نوعی جراحی به نام تحریک عمقی مغز در چند مورد از سندرم تورت شدید استفاده شده است. این عمل شامل قرار دادن یک یا چند الکترود در ناحیهای از مغز است که با تیک عصبی ارتباط دارد.
۴. درمان تیک عصبی در طب سنتی
در طب سنتی یک سری از دمنوشها و داروهای گیاهی برای درمان تیک عصبی تجویز میشود. اکثر این دمنوشها، دمنوشهای ضداضطراب و آرامشبخش هستند. برای مثال میتوان به دمنوش سنبلالطیب یا دمنوش بهارنارنج اشاره کرد. ماساژدرمانی با روغنها مانند روغن بنفشه هم میتواند برای درمان برخی از تیک های عصبی استفاده شود.
درمان تیک عصبی با عسل
عسل یکی از گزینههای اصلی درمان تیک عصبی در طب سنتی است. معمولاً از عسل به همراه یک دارو یا دمنوش گیاهی مانند سنبلالطیب برای آرام کردن سیستم عصبی و کنترل تیک عصبی استفاده میشود.
انواع تیک عصبی
تیک ها به دو دسته کلی تقسیم میشوند: حرکتی و صوتی. تیک های حرکتی شامل حرکات غیرارادی ناگهانی است، درحالیکه تیک های صوتی شامل اصوات بیان شده است. انواع تیک های حرکتی عبارتند از:
- چشمک زدن
- انقباضات عضلانی مانند انقباض پلکها، ابروها، بینی، دهان یا گردن
- تکان دادن سر
- شانه بالا انداختن
- بو کشیدن
تیک های صوتی عبارتند از:
- صافکردن گلو
- غرغر کردن
- ایجاد صداهای مختلف
علاوه بر این انواع تیک عصبی به دو دسته تیک ساده و پیچیده دستهبندی میشوند. تیک های ساده تنها برای چند ثانیه با تعداد کمی از عضلات درگیر باقی میمانند. مثالها عبارتند از:
- تکان دادن گردن
- چشمک زدن
- در هم کردن یا فشردن صورت
- صاف کردن گلو
- بو کشیدن
- غرغر کردن
تیک های پیچیده بیشتر دوام میآورند و چندین ماهیچه را درگیر میکنند. تیک های حرکتی پیچیده عبارتند از:
- حرکات دست
- چمباتمه زدن
- پریدن
- بوییدن مکرر یک شی
- لمس مکرر یک شی
- گفتار مکرر، تکرار گفتار دیگران و به زبان آوردن کلمات زشت
تیک عصبی پا
تیک عصبی پا به این صورت است که فرد دائماً و بهصورت غیرارادی پاهای خود را تکان میدهد. تکان های پا گاهی بسیار شدید است و حتی ممکن است خود فرد متوجه آن نباشد.
تیک عصبی گردن
رایجترین حالت بروز تیک عصبی در گردن، گرفتگی و انقباض عضلات گردن یا تکان دادن گردن است.
تیک عصبی چشم
در واقع تیک عصبی چشم شامل باز و بسته کردن مداوم چشمها یا پلک زدن و پرش پلک میشود. تیک عصبی چشم معمولاً در یک چشم دیده میشود.
تیک عصبی دست
معمولاً تیک عصبی دست بهصورت لرزش دستها یا منقبض شدن انگشتها و بسته شدن دستها دیده میشود.
تیک عصبی انگشت شست
اکثرا تیک عصبی انگشت شست بهصورت حرکات غیرارادی در این انگشت دیده میشود.
تیک عصبی ابرو
در ابروها هم تیک عصبی میتواند بروز کند که در آن فرد دائماً و بهصورت غیرارادی یکی از ابروهای خود را بالا میاندازد یا اینکه ابروها در هم میکشد.
تیک عصبی صورت
تیک عصبی در صورت میتواند بهصورت پرش بخشی از صورت یا منقبض شدن عضلات فک، بینی و گونه دیده شود. این حرکات غیرارادی است و مدام تکرار میشود.
عوارض تیک عصبی
بسیاری از تیک ها در نهایت پس از چند سال از بین میروند یا به طور قابلتوجهی بهبود مییابند. اما در صورت عدم درمان، تیک شدیدتر میتواند باعث مشکلاتی مانند مشکلات در مدرسه یا مشکلات اجتماعی شود. بروز مشکلات عاطفی مانند حس شرم و انزوای اجتماعی، احساس ناراحتی و عدم توانایی برای انجام فعالیتهای روزمره از دیگر عوارض احتمالی تیک عصبی است.
راه های پیشگیری از تیک عصبی
شاید نتوان بهصورت کامل از بروز تیک عصبی جلوگیری کرد، اما یک سری اقدامات مانند کنترل و دوری از اضطراب میتواند کمککننده باشد. تغییر در رژیم غذایی، داشتن خواب کافی، هیدراته ماندن، ورزش منظم و اجتناب از مصرف نوشیدنیهای انرژیزا یا الکل میتواند تا حد زیادی از بروز تیک عصبی جلوگیری کند.
راهنمای مراجعه به دکتر
برای اطلاع بیشتر درباره تیک عصبی می توانید از بهترین دکترهای مغز و اعصاب ایران نوبت بگیرید.
در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان مغز و اعصاب در برخی شهرهای مختلف ایران را مشاهده میکنید:
نتیجه گیری
تیک عصبی معمولاً یک اختلال موقتی است که پس از مدتی از بین میرود. بااینحال، اگر شما یا یکی از عزیزانتان حرکات غیرارادی را تجربه میکنید، بهخصوص اگر ادامه داشته باشند، حتماً در اسرعوقت با پزشک متخصص مشورت کنید. هر حرکت غیرارادی و غیرطبیعی ممکن است نیاز به بررسی توسط یک دکتر مغز و اعصاب یا دکتر روانپزشک را داشته باشد.
شما میتوانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره دکتر مغز و اعصاب آنلاین و همچنین مشاوره آنلاین روانپزشک وجود دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام، وقتتون بخیر
من ۲۷ سالم هست از حدود ۱۵ سالگی لرزش بدنم شروع شد، خصوصا در ناحیه سر و گردن که منجر به تیک عصبی توی این نواحی بصورت پرش سر شده
خیلی اذیتم و چندین بار داروهای اعصاب رو استفاده کردم اما تاثیری نداشته و گویا داره به مرور شدیدتر میشه
پیش تراپیست هم میرم و ریشه رو اضطراب مزمن تشخیص دادن
واقعا اذیتم اگر راهکاری برای این علائم جسمانی دارید ممنون میشم بفرمایید
سلام. درک میکنم که این شرایط چقدر آزاردهنده و خستهکنندهست مریم عزیز. وقتی تیکهای حرکتی (مثل پرش سر) به اضطراب مزمن و طولانیمدت مربوط بشن، گاهی نیاز به ارزیابی مجدد تخصصیتر داره. پیشنهاد میکنم برای بررسی دقیقتر به یک روانپزشک متخصص در حوزه اختلالات تیک یا نورولوژیست (متخصص مغز و اعصاب) مراجعه کنید. گاهی ترکیب خاصی از داروها (مثل برخی ضداضطرابها یا داروهای مخصوص تیک) تحت نظر این متخصصان میتونه مؤثرتر باشه. تداوم رواندرمانی (مثل درمان شناختی-رفتاری) در کنار دارودرمانی تخصصی، بهترین شانس کنترل این علائم رو به شما میده.
متخصص روانپزشک
من تقریبا از بچگی تیک عصبی دارم الان چند ماهه قرص استفاده میکنم آیا امکان درمانی هست با این دارو ها ؟
من تقریبا از بچگی تیک عصبی دارم الان چند ماهه قرص ریسپریدون و اینوسترال استفاده میکنم آیا امکان درمانش هست با این دارو ها ؟
سلام. قرص ریسپریدون و اینوسترال میتونن شدت تیکها و عصبانیت رو کاهش بدن، اما معمولاً درمان کامل و دائمی تضمینشده نیست و هدف بیشتر کنترل علائمه. با ادامه درمان و تمرینهای رفتاری یا تکنیکهای مدیریت استرس، احتمال بهبود قابل توجه وجود داره. برای ارزیابی پیشرفت و تغییر دوز دارو، حتماً با متخصص روانپزشکتون پیگیری کنید.
متخصص روانپزشک
سلام،من در سمت راست صورتم ب طور میانگین،هر ساعت 5 بار تیک عصبی دارم.
به این صورت ک یک دفعه صورتم از دهان و گونه فشرده میشه.
آیا جای نگرانی داره و ایا قابل درمان است؟
سلام. تیک عصبی صورت معمولاً اختلال حرکتی خفیف و غیر خطرناک است و با استرس یا خستگی تشدید میشود، اما اگر شدت آن زیاد شود یا با ضعف عضلات، درد یا سایر علائم همراه باشد، نیاز به بررسی دارد. برای تشخیص دقیق و درمان، به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید تا در صورت نیاز دارو یا تمرینهای کاهش تیک پیشنهاد شود.
متخصص مغزواعصاب
سلام خستہ نباشید پسرمن 8 سال داردتیک گردن دارہ چکار کنم زودم عصبی میشہ
سلام. تیک در کودکان، به خصوص وقتی همراه با عصبی بودن باشد، شایع است و معمولاً نشانه مشکل جدیای نیست. در بیشتر موارد، تیکها با کاهش استرس و بیتوجهی به آنها (یعنی تذکر ندادن مستقیم) به مرور کم یا محو میشوند.
برای راهنمایی دقیقتر و اطمینان خاطر، بهتر است با یک متخصص کودکان یا روانپزشک کودک هم مشورت کنید. آنها میتوانند با ارزیابی شرایط، روشهای مدیریتی ساده و مؤثری به شما آموزش دهند تا هم به پسرتان کمک کنید و هم اضطراب خودتان کاهش یابد.
متخصص روانپزشک
سلام من تیک عصبی پرش چشم چپ وتکان خوردن دست وپا وزود اعصبانی میشم کم حافظه هستم و چیزی میخوانم توحافظه نمیمونه و حرف را کلا یانمیگیرم یا خیلی دیر میگیرم تمرکز ندارم ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام، علائمی که میگویید مثل تیک چشم، پرش دست و پا، زود عصبی شدن، کمبود حافظه و تمرکز میتواند به دلیل اضطراب، استرس شدید، کمخوابی یا اختلالات عصبی-روانپزشکی باشد. برای بررسی دقیق و دریافت درمان مناسب بهتر است به متخصص روانپزشکی یا نورولوژی مراجعه کنید تا معاینه و در صورت نیاز آزمایشها یا تستهای شناختی انجام شود. تا ویزیت، استراحت کافی، تغذیه سالم و کاهش استرس میتواند کمی کمککننده باشد.
متخصص مغزواعصاب
سلام خسته نباشید . همسرم وقتی از خواب زود بیدار بشه و کم بخوابه یا گرسنه باشه زیاد ضعف کنه تیک پرش دست یا شل شدن پا میگیره …
وقتی چند بار بردمش حجامت و بعد چند مدت هم امپول نوروبیون اینا زد حالش بهتر بود و نداشت اما باز برگشته ( خودش میگه حالم بهتر بود و ضعف نداشتم )
به دکتری هم مراجعه نکردیم تا حالاخواستم راهکاری ارائه بدید ممنونم
سلام. ضعف، تیک و پرش عضلانی میتواند به کمخوابی، کمبود ویتامینها مثل ویتامینهای گروه B یا مشکلات قند خون مرتبط باشد. ادامه وضعیت بدون بررسی دقیق توصیه نمیشود. بهتر است همسرتان به متخصص داخلی یا نورولوژی مراجعه کند تا آزمایش خون کامل و بررسیهای عصبی انجام شود و درمان مناسب شروع شود. در همین حین، خواب کافی، تغذیه متعادل و جلوگیری از گرسنگی طولانی کمککننده است.
از ناحيه سمت چپ صورتم از چونه تا چشم تازه گي تك دارد چندين سأل پيش اين انفاق برايم افتادولي به مرور خوب شد متاسفانه يك ماهي است مع مجددا تيك مي زند راهنماي بفرماييد. سپاسگدارم
سلام.
تیكهای صورت که بعد از مدتی عود میکنند معمولاً به دلیل استرس، خستگی یا عادت عصبی ایجاد میشوند و در بیشتر موارد جدی نیستند. برای بررسی دقیقتر و آموزش روشهای کنترل تیك، به متخصص اعصاب یا روانپزشک مراجعه کنید تا در صورت نیاز درمان رفتاری یا دارویی ارائه شود.
متخصص روانپزشک
سلام من دخترم چند روز پلک محکم میزنه بعد لباش هم این ور اون ور میکنم
سلام دخترم دو سه روز هست پلک میزنه تند تند دو سه تا با هم بعد لباس رو این ور تومور میکنم این موضوع داره دیونم میکنم باید چه کار کنم
سلام. این حرکات معمولاً نوعی تیک عصبی خفیف هستند که در کودکان شایع است و اغلب خودبهخود برطرف میشوند، اما اگر تعداد تیکها زیاد شد، شدید شدند یا با علائم دیگری مثل ضعف عضلانی یا تغییر در هوشیاری همراه شدند، بهتر است برای بررسی دقیق به پزشک اطفال یا متخصص اعصاب کودک مراجعه کنید.
متخصص اطفال