فهرست مطالب
وقتی یک زمینخوردن ساده یا حتی بلند کردن یک وسیله سبک به شکستگی منجر شود، تازه بسیاری از افراد میفهمند استخوانها همیشه محکم نیستند. پوکی استخوان یا استئوپروز بیماری خاموشی است که سالها آرام پیش میرود و بدون درد مشخص، ذخیره استخوان را کم میکند. به همین دلیل، دانستن اینکه چه کسانی در معرض خطرند، این بیماری چگونه در زنان پس از یائسگی، مردان و حتی جوانان دیده میشود، و شکستگیهای شایع آن کداماند، اهمیت زیادی دارد. درک مفهوم سنجش تراکم استخوان و تفاوت پوکی اولیه و ثانویه هم مسیر تصمیمگیری پزشکی را روشنتر میکند. چون شکستگی لگن یا مهره میتواند حرکت و استقلال را محدود کند. پوکی استخوان موضوع اصلی این مطلب است. در این مطلب از دکترتو، با علل، نشانهها و راههای تشخیص استئوپروز آشنا میشوید.
بیماری پوکی استخوان چیست؟
پوکی استخوان (به انگلیسی Osteoporosis)، یا استئوپروز یک بیماری اسکلتی است که در آن تراکم و کیفیت استخوان کاهش پیدا میکند و در نتیجه استخوانها شکنندهتر میشوند. این کاهش استحکام باعث میشود خطر شکستگی حتی با ضربههای خفیف، زمین خوردن ساده یا گاهی با فشارهای روزمره بیشتر شود. نکته مهم این است که پوکی استخوان معمولاً در مراحل اولیه علامت واضحی ندارد.
از نظر پزشکی، پوکی استخوان فقط کم شدن تراکم استخوان نیست، بلکه تغییر در ساختار داخلی استخوان هم مطرح است و همین موضوع ریسک شکستگی را بالا میبرد. شایعترین محل شکستگیهای مرتبط با استئوپروز ستون فقرات، لگن و مچ دست است. شکستگیهای ناشی از پوکی استخوان شدید ممکن است به شکل ترکخوردگی (مانند شکستگی مفصل ران) یا به شکل فروپاشی بر اثر فشار (مانند شکستگی فشاری مهرههای ستون فقرات) باشد. این شکستگیها میتوانند کیفیت زندگی، تحرک و استقلال فرد را تحتتأثیر قرار دهند. به همین دلیل، تشخیص بهموقع و پیشگیری اهمیت زیادی دارد.
نگرانی که دچار پوکی استخوان بشی؟
برای تشخیص دقیق همین الان نوبت بگیر!
پوکی استخوان در زنان چگونه است؟
بیماری پوکی استخوان در زنان بهویژه بعد از یائسگی شایعتر میشود، چون کاهش استروژن سرعت تحلیل استخوان را بالا میبرد. بسیاری از خانمها تا قبل از یک شکستگی یا کاهش قد متوجه مشکل نمیشوند، اما در همین دوره میتوان با ارزیابی ریسک و سنجش تراکم استخوان از پیامدهای جدی جلوگیری کرد. اگر خانمی سابقه خانوادگی شکستگی لگن، وزن پایین یا مصرف طولانیمدت برخی داروها داشته باشد، حساسیت موضوع بیشتر میشود.
پوکی استخوان بعد از یائسگی رخ می دهد؟
یکی از مهمترین عوارض یائسگی این است که زنان در پنج سال اول پس از یائسگی تا ۱۰ درصد از توده استخوانی خود را از دست میدهند. سرعت ازدستدادن تراکم استخوانی در زنان پس از یائسگی افزایش مییابد. برای کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان زودرس، رژیم غذایی غنی از کلسیم داشته باشید و به طور منظم ورزش کنید. این عادات سبک زندگی بهتر است در سنین جوانی شروع شوند تا بیشترین سود را داشته باشند و از عوارض مختلف مثل انواع علت استخوان درد در زنان جلوگیری کنند.
پوکی استخوان در مردان چیست؟
بیماری پوکی استخوان فقط مختص زنان نیست و در مردان هم بهخصوص با افزایش سن رخ میدهد، اما گاهی دیرتر تشخیص داده میشود. در آقایان، عواملی مثل کاهش تدریجی هورمونهای جنسی، مصرف سیگار و الکل، کمبود ویتامین D، بعضی بیماریهای زمینهای و مصرف طولانیمدت کورتونها میتواند ریسک را بالا ببرد. چون شکستگی لگن در سنین بالا در مردان هم با عوارض جدی همراه است، به همین دلیل آقایان هم باید با توجه به شرایط خود غربالگری شوند.
پوکی استخوان در کودکان چیست؟
پوکی استخوان کودکی و نوجوانی وضعیتی است که در آن استخوانها نازکتر از حد طبیعی هستند. در این حالت استخوان با گذشت زمان نازکتر شده یا آنطور که باید رشد نمیکند. بنابراین استخوانها ضعیفتر میشوند و در معرض خطر بیشتری برای شکستن قرار میگیرند. این بیماری گاهی میتواند بخشی از یک اختلال ژنتیکی باشد.
پوکی استخوان در کودکان شایع نیست، اما ممکن است در برخی شرایط خاص دیده شود؛ مثلاً بیماریهای مزمن، اختلالات هورمونی، سوءتغذیه، کمبود ویتامین D یا مصرف طولانیمدت داروهایی مثل کورتونها میتواند روی ساخت و استحکام استخوان اثر بگذارد. در کودکی و نوجوانی، رسیدن به اوج توده استخوانی نقش کلیدی دارد، بنابراین کمتحرکی، دریافت ناکافی کلسیم و نور آفتاب میتواند مسیر سلامت استخوان را از همان ابتدا تحتتأثیر قرار دهد.
| گروه | الگوی شایع | عوامل و علتهای مهم | نکته کلیدی |
|---|---|---|---|
| زنان | شایعتر بعد از یائسگی, در ۵ سال اول پس از یائسگی تا ۱۰٪ از توده استخوانی از دست میرود | کاهش استروژن, سابقه خانوادگی شکستگی لگن, وزن پایین, مصرف طولانیمدت برخی داروها | اغلب بیعلامت تا شکستگی, کاهش قد, ارزیابی ریسک و سنجش تراکم, کلسیم و ورزش منظم |
| مردان | با افزایش سن, گاهی دیرتر تشخیص داده میشود | کاهش تدریجی هورمونهای جنسی, سیگار, الکل, کمبود ویتامین D, بیماریهای زمینهای, مصرف طولانیمدت کورتونها | شکستگی لگن در سنین بالا میتواند جدی باشد, نیاز به غربالگری برحسب شرایط |
| کودکان, نوجوانان | نادر, استخوان نازکتر از حد طبیعی, رشد ناکافی | میتواند ژنتیکی باشد, بیماری مزمن, اختلال هورمونی, سوءتغذیه, کمبود ویتامین D, کورتون طولانیمدت, کمتحرکی, کمبود کلسیم, نور آفتاب ناکافی | خطر شکستگی بالاتر, توجه به اوج توده استخوانی, بررسی علت زمینهای |
| جوانان | معمولاً ثانویه, علت زمینهای دارد | کاهش وزن شدید, رژیم محدودکننده, اختلالات خوردن, کمبود تغذیهای, کمتحرکی طولانی, برخی بیماریها, داروها | فرصت اصلاح زیاد است, شناسایی زودهنگام, اصلاح سبک زندگی, درمان علت زمینهای |
| سالمندان | ممکن است سالها پنهان بماند تا شکستگی رخ دهد | سرعت از دست دادن استخوان بیشتر, خطر افتادن بالاتر, افت تعادل, کاهش قدرت عضلانی, مشکلات بینایی, مشکلات دارویی | شکستگی ناتوانکننده, کاهش قد, بدشکلی, تمرکز بر پیشگیری از سقوط, تقویت عضلات |
پوکی استخوان در جوانی چگونه است؟
بیماری پوکی استخوان در جوانی معمولاً بهصورت ثانویه رخ میدهد، یعنی یک علت زمینهای پشت آن وجود دارد. کاهش وزن شدید، رژیمهای محدودکننده، اختلالات خوردن، کمبودهای تغذیهای، کمتحرکی طولانی، یا برخی بیماریها و داروها میتوانند روند ساخت استخوان را کند و تحلیل آن را تند کنند. چون در دهههای اول زندگی هنوز فرصت تقویت ذخیره استخوانی وجود دارد، شناسایی زودهنگام و اصلاح سبک زندگی در کنار درمان علت زمینهای میتواند اثر زیادی داشته باشد.
پوکی استخوان در سالمندان چطور است؟
پوکی استخوان در سالمندان میتواند باعث شکستگیهای دردناک و ناتوانکننده (بهویژه لگن و مهرهها) شود. این شکستگیها توانایی راه رفتن فرد را به خطر میاندازند و باعث بدشکلی و از دست دادن قد و کیفیت زندگی میشوند. این بیماری ممکن است برای سالها بدون شناسایی باشد و به آرامی پیشرفت کند تا زمانی که شکستگی استخوان رخ دهد.
در سالمندان، سرعت از دست دادن استخوان بیشتر میشود و همزمان خطر افتادن هم بالا میرود، بنابراین ریسک شکستگی چند برابر میشود. در این سنین، پوکی استخوان فقط یک عدد در آزمایش تراکم نیست، بلکه با افت تعادل، کاهش قدرت عضلانی و مشکلات بینایی یا دارویی ترکیب میشود و خطر سقوط را افزایش میدهد. به همین دلیل، پیشگیری از زمین خوردن و تقویت عضلات در کنار ارزیابی پزشکی، بخش اصلی مدیریت پوکی استخوان در سالمندان است.
نشانه های پوکی استخوان چیست؟
پوکی استخوان اغلب در مراحل اولیه بدون علامت است و به همین دلیل به آن بیماری خاموش هم گفته میشود. وقتی بیماری پیشرفت میکند، نشانهها معمولاً ناشی از شکستگی یا تغییر شکل استخوانها هستند، نه صرفاً کم شدن تراکم. بنابراین اگر فردی بدون ضربه شدید دچار شکستگی شود یا تغییر واضح در قامت پیدا کند، باید پوکی استخوان را جدی گرفت. با این حال، بعضی علامتها میتوانند زنگ هشدار باشند و نیاز به ارزیابی را نشان دهند. این نشانهها بهخصوص در افراد بالای ۵۰ سال، خانمهای پس از یائسگی یا کسانی که عوامل خطر دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند. نشانههای رایج که باید حواستان به آنها باشد عبارتاند از:
- شکستگی با ضربه خفیف یا زمین خوردن ساده
- کمردرد ناگهانی یا مزمن که با شکستگی مهرهای مرتبط باشد
- کاهش قد تدریجی یا بیش از چند سانتیمتر در طول زمان
- قوز یا خمیدگی پشت
- تغییر در وضعیت بدنی و دشواری در ایستادن صاف
انواع پوکی استخوان کدامند؟
پوکی استخوان براساس علت دستهبندی میشود. انواع پوکی استحوان از نظر علت به دو دسته اصلی تقسیم میشود: اولیه و ثانویه. نوع اولیه معمولاً با افزایش سن و بهویژه پس از یائسگی رخ میدهد و بخش زیادی از موارد را شامل میشود. نوع ثانویه زمانی مطرح است که یک بیماری زمینهای یا داروها باعث کاهش تراکم استخوان شوند، مثل مصرف طولانیمدت کورتونها یا برخی اختلالات هورمونی و گوارشی.
از نظر درگیری بالینی، گاهی افراد پوکی استخوان را با محل درد یا شکستگی میشناسند، اما باید دانست که استئوپروز یک مشکل سیستمیک است و میتواند چند ناحیه را همزمان درگیر کند. با این حال، بعضی نواحی مثل مهرههای ستون فقرات و لگن بیشتر مستعد شکستگی هستند و همین محلها معمولاً در ارزیابیها و درمان، اولویت پیدا میکنند.
پوکی استخوان ستون فقرات
درگیری ستون فقرات یکی از مهمترین انواع پوکی استخوان است، چون شکستگیهای فشاری مهرهها میتوانند باعث کمردرد، کاهش قد و قوز یا خمیدگی پشت شوند. این شکستگیها همیشه با ضربه شدید رخ نمیدهند و حتی گاهی با یک حرکت ساده یا زمین خوردن سبک اتفاق میافتند. اگر فردی درد ناگهانی پشت یا کاهش قد محسوس داشته باشد، باید احتمال شکستگی مهرهای بررسی شود.
پوکی استخوان کمر
منظور از پوکی استخوان کمر درگیری مهرههای کمری یا درد پایین کمر است. پوکی استخوان خودش الزاماً درد مزمن ایجاد نمیکند، اما شکستگیهای ریز یا فشاری در مهرهها میتواند درد ایجاد کند و حرکت را محدود کند. تشخیص قطعی با ارزیابی بالینی و سنجش تراکم استخوان انجام میشود و درد کمر همیشه به معنی پوکی استخوان نیست، پس خوددرمانی جایگزین بررسی پزشکی نمیشود.
پوکی استخوان لگن
بیماری پوکی استخوان لگن اهمیت زیادی دارد چون شکستگی لگن یکی از جدیترین پیامدهای استئوپروز است و ممکن است نیاز به جراحی، بستری و دوره طولانی توانبخشی داشته باشد. در بسیاری از موارد، شکستگی لگن بعد از زمین خوردن رخ میدهد، بنابراین برنامههای پیشگیری از سقوط و تقویت عضلات نقش حیاتی دارند. ارزیابی ریسک شکستگی لگن در افراد پرخطر میتواند از پیامدهای سنگین جلوگیری کند.
پوکی استخوان زانو
اصطلاح پوکی استخوان زانو در گفتار رایج است، اما باید توجه کرد که درد زانو بیشتر با آرتروز و مشکلات مفصلی مرتبط است تا با پوکی استخوان. با این حال، اگر تراکم استخوان پایین باشد، شکستگیهای اطراف مفصل یا بعد از ضربه میتواند راحتتر اتفاق بیفتد. اگر زانو درد همراه با سابقه زمین خوردن، تورم شدید یا ناتوانی در راه رفتن باشد، بررسی تصویربرداری و ارزیابی تراکم استخوان میتواند کمککننده باشد.
پوکی استخوان پا
وقتی گفته میشود پوکی استخوان پا، معمولاً نگرانی درباره شکستگیهای مچ یا استخوانهای کف پا مطرح است. در پوکی استخوان، شکستگی با ضربههای خفیف یا زمین خوردن ساده محتملتر میشود. اگر درد پا بعد از ضربه کوچک طول بکشد یا با تورم و کبودی همراه باشد، باید احتمال شکستگی بررسی شود.
پوکی شدید استخوان
منظور از پوکی شدید استخوان حالتی است که خطر شکستگی بالا است یا فرد سابقه شکستگی ناشی از ضربه خفیف دارد. در این شرایط، فقط عدد تراکم استخوان مطرح نیست؛ سن، سابقه خانوادگی، داروها، میزان زمین خوردن و وضعیت عضلانی هم روی ریسک نهایی اثر میگذارند. مدیریت پوکی شدید معمولاً نیازمند درمان دارویی در کنار اصلاح سبک زندگی و پیشگیری از سقوط است.
چه چیزی باعث پوکی استخوان میشود؟
استخوان بافت زندهای است که به طور مداوم تجزیه و جایگزین میشود. به این ترتیب، بدن تراکم استخوان و یکپارچگی بلورها و ساختار آنها را حفظ میکند. پوکی استخوان زمانی رخ میدهد که تعادل بین تشکیل استخوان جدید و تجزیهی استخوان قدیمی بههم بخورد و استخوان مانند اسفنج، حفرهدار و پوک شود. اوج توده استخوانی معمولاً در حوالی ۳۰ سالگی شکل میگیرد. سپس با افزایش سن، تعادل ساختوساز استخوان به سمت کاهش تدریجی توده استخوانی میرود (مقدار دقیق به جنس، سبک زندگی و عوامل خطر بستگی دارد).
پوکی استخوان زمانی رخ میدهد که سرعت ساخت استخوان از سرعت تخریب آن کمتر باشد یا اوج توده استخوانی در جوانی به اندازه کافی شکل نگیرد. افزایش سن یک عامل مهم است، اما تنها عامل نیست و ترکیبی از ژنتیک، هورمونها، سبک زندگی، تغذیه و بیماریهای زمینهای میتواند ریسک را بالا ببرد. به همین دلیل، دو نفر در یک سن ممکن است ریسک شکستگی کاملاً متفاوتی داشته باشند. عوامل مهمی که باعث پوکی استخوان میشوند شامل موارد زیر است:
- یائسگی و کاهش استروژن، یا کاهش هورمونهای جنسی در مردان
- کمبود کلسیم و ویتامین D و دریافت ناکافی پروتئین
- کمتحرکی و نداشتن ورزشهای وزنبر و قدرتی
- مصرف دخانیات و الکل
- مصرف طولانیمدت برخی داروها مثل کورتونها
- برخی بیماریهای مزمن یا اختلالات جذب
عوامل موثر بر پوکی استخوان چیست؟
بهتر است عوامل خطر را به دو گروه قابلتغییر و غیرقابلتغییر تقسیم کنیم. عوامل غیرقابلتغییر مثل سن و سابقه خانوادگی را نمیتوان عوض کرد، اما عوامل قابلتغییر مثل دریافت کلسیم و ویتامین D، ورزش و پیشگیری از سقوط کاملاً قابل مدیریت هستند. عوامل موثر بر پوکی استخوان معمولاً همزمان روی تراکم استخوان و احتمال زمین خوردن اثر میگذارند. مثلاً کاهش قدرت عضلات و تعادل، در کنار استخوان شکننده، یک ترکیب خطرناک برای شکستگی است. سابقه شکستگی قبلی هم یک هشدار جدی است و نشان میدهد فرد در مسیر ریسک بالاتر قرار دارد.
ساختمان استخوان، حاصل تعادل بین تجزیهی استخوانهای قدیمی و ساخت استخوانهای جدید است. در جوانی استخوانها سریعتر ساخته میشوند و با افزایش سن این سرعت کاهش مییابد. احتمال ابتلا به پوکی استخوان به میزان تودهی استخوانی که در جوانی ذخیره کردهاید بستگی دارد، به عبارت دیگر هرچه در جوانی بیشتر تودهی استخوانی ذخیره کردهباشید، با افزایش سن کمتر دچار پوکی استخوان میشوید. برخی از عوامل موثر در ابتلا به این بیماری قابل اصلاح هستند، اما از برخی دیگر نمیتوان اجتنابکرد.
متن انگلیسی:
به نقل از nia.nih
While people of all races and ethnic groups can develop osteoporosis, certain groups are more likely to develop the disease. Osteoporosis affects about one in five women over age 50, but only one in 20 men. Among women, those of White and Asian descent are more likely to develop osteoporosis.
ترجمه فارسی:
در حالیکه افراد از همه نژادها و گروههای قومی ممکن است به پوکی استخوان مبتلا شوند، برخی گروهها بیشتر در معرض این بیماری هستند. پوکی استخوان حدود یک نفر از هر پنج زن بالای ۵۰ سال را درگیر میکند، اما در مردان حدود یک نفر از هر ۲۰ نفر است. در میان زنان، افراد با تبار سفیدپوست و آسیایی بیشتر احتمال ابتلا به پوکی استخوان دارند.
از کجا بفهمیم پوکی استخوان داریم؟
مطمئنترین راه تشخیص پوکی استخوان، سنجش تراکم استخوان است که معمولاً با روش DXA انجام میشود. این تست میتواند مشخص کند تراکم استخوان در چه محدودهای است و همراه با سن و عوامل خطر، به برآورد ریسک شکستگی کمک میکند. گاهی پوکی استخوان در عکسبرداری به دلیل دیگری دیده میشود یا بعد از یک شکستگی کمضربه مطرح میشود، اما برای تصمیم درمانی معمولاً DXA معیار اصلی است.
علاوه بر DXA، پزشک معمولاً شرححال دقیق میگیرد و مواردی مثل شکستگیهای قبلی، داروها، وضعیت قاعدگی یا یائسگی، بیماریهای زمینهای و سبک زندگی را بررسی میکند. در برخی افراد، آزمایش خون برای بررسی علل ثانویه یا کمبودها هم درخواست میشود. اگر شما بالای ۵۰ سال هستید، یا شکستگی با ضربه خفیف داشتهاید، بهتر است برای ارزیابی ریسک و تصمیم درباره غربالگری اقدام کنید. ام آر آی استخوان ها و مفاصل یکی دیگر از واردی است که میتواند به تشخیص پوکی استخوان کمک کند.
چکاپ سلامت استخوان و اسکن، میتواند احتمال شکستگیهای ناشی از پوکی استخوان و میزان پاسخگویی به درمان را تعیینکند. در طول این آزمایش که ۱۵ دقیقه طول میکشد و کاملا بی درد است، فرد بر روی میز مجهز به اسکنر دراز میکشد. DXA روش استاندارد و معمولاً بسیار دقیق برای سنجش تراکم استخوان است، اما در برخی شرایط (مثل آرتروز شدید یا مشکلات ساختاری ستون فقرات) ممکن است دقت نتایج کمتر شود و نیاز به تفسیر تخصصی دارد.
بهترین راه برای پیشگیری از پوکی استخوان چیه؟ این سوال رو از متخصص بپرس!
آیا پوکی استخوان درمان دارد؟
هدف از درمان پوکی استخوان؛ پیشگیری از شکستگیهای استخوان، کاهش سرعت ازدستدادن تراکم استخوانی و افزایش تراکم و قدرت استخوان است. اگر چه هیچ یک از درمانهای این بیماری کامل نیستند اما تشخیص زود هنگام و درمان به موقع پوکی استخوان خطر شکستگیهای بعدی را کاهش میدهد. اگر خطر پوکی استخوان بالا نباشد درمان دارویی لازم نیست و تمرکز بر کنترل عوامل خطر و جلوگیری از افتادن است.
بهترین درمان پوکی استخوان که به طور عمده برای افرادی که دارای خطر بالای شکستگی هستند، استفاده میشوند، بیسفسفوناتها هستند. بیسفسفوناتها از داروهای رایج درمان پوکی استخواناند، اما «استئونکروز فک» میتواند عارضهٔ نادر آنها باشد (بهخصوص پس از اقدامات تهاجمی دندانپزشکی). قبل از شروع درمان و هنگام درمان، ارزیابی و مراقبت دندانپزشکی توصیه میشود. برخی از داروهای مورد استفاده برای پوکی استخوان عبارت است از:
- قرص آلندرونیت سدیم
- ریزدرونات (Risedronate)
- ایباندرونات (Ibandronate)
- زولدرونات یا زولدرونیک اسید (Zoledronate یا Zoledronic acid)
داروهایی که سرعت ازدستدادن استخوان را کاهش داده و قدرت استخوان را افزایش میدهند عبارتاند از:
- رالوکسیفن (Raloxifene)
- کلسی تونین به صورت محدود و در صورت تشخیص پزشک (Calcitonin)
- دونوسوماب (Denosumab)
- داروهایی که باعث تشکیل استخوان میشوند مانند تری پاراتیدها
- هورمون درمانی HRT پس از یائسگی: درمان با هورمون استروژن پس از یائسگی، برای جلوگیری از افزایش تراکم استخوان، ازدستدادن استخوان و جلوگیری از شکستگی استخوان
عوارض پوکی استخوان چیست؟
یکی از اصلیترین عوارضی که پوکی استخوان برای فرد ایجاد میکند، شکستگی استخوان است. شکستگی استخوان بهتنهایی مشکلات بسیاری را برای بیمار ایجاد میکند که در ادامه به آنها اشاره کردهایم:
- شکستگی ناشی از پوکی استخوان باعث درد، کاهش کیفیت زندگی، افسردگی، عقبماندن از شغل، ناتوانی و عدم حرکت میشود
- استراحت طولانی در سالمند سبب پنومونی و تجمع لختهی خون در رگهای پا میشود که این لختهی خون میتواند به سمت ریهها حرکت کند و باعث آمبولی ریه شود
- در صورت وقوع شکستگی ستون فقرات به علت پوکی استخوان، احتمال وقوع شکستگی جدید طی سالهای آینده افزایش مییابد
- حدود ۲۰ درصد از زنانی که بعد از یائسگی دچار شکستگی مهره میشوند، احتمال شکستگی جدید در مهره در سال بعد افزایش مییابد
- پس از شکستگی لگن، بخشی قابل توجه از بیماران به سطح قبلی عملکرد برنمیگردند و نیاز به توانبخشی دارند
عوارض پوکی استخوان فقط جسمی نیست و میتواند روی خواب، خلقوخو و کیفیت زندگی هم اثر بگذارد. وقتی درد یا ترس از زمین خوردن ایجاد شود، فرد فعالیتش را کم میکند و این کاهش فعالیت چرخه تحلیل عضله و استخوان را تشدید میکند. به همین دلیل، برنامه توانبخشی، تقویت تعادل و ایمنسازی خانه در کنار درمان پزشکی اهمیت دارد.
عوارض پوکی استخوان در زنان چیست؟
در زنان، بهویژه بعد از یائسگی، پوکی استخوان میتواند سریعتر پیشرفت کند و شکستگیها زودتر رخ دهند. شکستگی مهرهای ممکن است با کمردرد، کاهش قد و قوز همراه شود و شکستگی لگن هم میتواند پیامدهای طولانیمدت داشته باشد. اگر خانمی سابقه یائسگی زودرس، وزن پایین، یا مصرف طولانیمدت کورتون داشته باشد، احتمال عوارض بیشتر میشود و بهتر است ارزیابی و درمان را جدیتر دنبال کند.
چگونه از ابتلا به پوکی استخوان پیشگیری کنیم؟
پیشگیری از پوکی استخوان از سالهای جوانی شروع میشود، چون اوج توده استخوانی معمولاً در اوایل بزرگسالی شکل میگیرد و بعد از آن حفظ این سرمایه مهم است. دریافت کافی کلسیم، ویتامین D و پروتئین، فعالیت بدنی منظم و اصلاح سبک زندگی ستونهای اصلی پیشگیری هستند. اگر فرد در معرض خطر بالاتر است، ارزیابی زودتر و برنامه دقیقتر میتواند جلوی شکستگیهای آینده را بگیرد.
پیشگیری فقط به تغذیه محدود نیست و کاهش خطر زمین خوردن بخش کلیدی ماجراست، مخصوصاً در سنین بالا. تمرینهای تعادلی و قدرتی، بررسی بینایی، مدیریت داروهایی که سرگیجه میدهند و ایمنسازی محیط خانه میتواند نقش زیادی در کم کردن شکستگیها داشته باشد. اگر سیگار یا الکل مصرف میکنید، کاهش یا قطع آنها هم یک اقدام مستقیم برای محافظت از استخوان است.
- تمرینهای تعادلی و قدرتی را منظم انجام دهید تا احتمال زمینخوردن کمتر شود
- بینایی را دورهای بررسی کنید و اگر نیاز است عینک را بهروز کنید
- داروهایی که سرگیجه یا خوابآلودگی میدهند را با پزشک بازبینی کنید
- محیط خانه را ایمنسازی کنید؛ نور کافی، جمعکردن فرشهای لغزنده، نصب دستگیره در حمام و راهپله
- کفش مناسب و ضدلغزش بپوشید، مخصوصا داخل خانه و روی سطوح خیس
- مصرف سیگار را قطع کنید و الکل را کاهش دهید، چون ریسک شکستگی را بالا میبرند
برای پوکی استخوان به کدام دکتر مراجعه کنیم؟
جهت درمان پوکی استخوان میتوانید به پزشک عمومی، متخصص داخلی، متخصص زنان، متخصص غدد، متخصص روماتولوژی و برای شکستگی به متخصص ارتوپدی، مراجعهکنید. مهمترین کار دکتر ارتوپد این است که آسیبهای سیستم اسکلتی عضلانی را درمان میکند.
برای دریافت نوبت از هر یک از متخصصان، میتوانید وارد سایت نوبتدهی آنلاین دکترتو شوید و با جستجوی تخصص مورد نظر در شهر مورد نظر خود به لیست بلند بالایی از دکترهای مد نظر خود دسترسی پیدا کنید. با خواندن نظرات و سیستم امتیازبندی، از بهترین دکتر نوبت بگیرید. برای اطلاع بیشتر درباره پوکی استخوان می توانید از بهترین دکتر ارتوپد ایران نوبت بگیرید. در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان ارتوپد در شهرهای مختلف ایران را مشاهده میکنید.
4.7 (1842 نظر)4.7 (1085 نظر)4.4 (1000 نظر)4.6 (923 نظر)4.8 (814 نظر)4.6 (704 نظر)نتیجه گیری
پوکی استخوان یا استئوپروز یک بیماری شایع و اغلب بیعلامت است که میتواند با شکستگیهای جدی خودش را نشان دهد. این مشکل در زنان پس از یائسگی شایعتر است، اما مردان، سالمندان و حتی برخی جوانان و کودکان دارای علت زمینهای هم میتوانند درگیر شوند. مهمترین پیامدها شکستگیهای مهره، لگن و مچ دست است که میتواند درد، کاهش قد و افت کیفیت زندگی ایجاد کند. سنجش تراکم استخوان و بررسی عوامل خطر، پایه شناخت شدت بیماری و انتخاب مسیر درمان و پیشگیری از شکستگیهای بعدی است. اگر بالای ۵۰ سال هستید، سابقه شکستگی با ضربه خفیف دارید، یا عوامل خطر مثل یائسگی، مصرف طولانیمدت کورتون، کمتحرکی یا سابقه خانوادگی دارید، بهتر است برای ارزیابی ریسک و سنجش تراکم استخوان اقدام کنید. با سبک زندگی درست، تغذیه مناسب، ورزش و در صورت نیاز درمان دارویی، میتوان خطر شکستگی را بهطور معنیدار کاهش داد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام چطور با ازمایش تراکم استخوانی که وجود دارد برای تشخیص به موقع و جلوگیری از این بیماری واقعا ویرانگر این آزمایش توصیه نمی شود؟؟؟ خوب است مثلا از 35 سالگی هر 5 سال یک بار این آزمایش انجام شود ما که دکتر نیستیم می فهمیم افرادی که بیشتر قوز می کنند و برای ایستادن ی کم طولانی و همین طور نشستن بدون تکیه گاه احتمال دارد این بیماری را در آینده داشته باشند و حتی افرادی که پدر و یا مادرشان این بیماری را دارند احتمال انتقال وراثتی هست . ولی متاسفانه هیچ کدام از دکترها هیچ توصیه ای نمی کنند!!! نمی دانیم دلیلش چیست واقعا؟؟!!! چون پیشگیری و تشخیص به موقع این بیماری خیلی خیلی مهم است.
سلام. معمولاً آزمایش تراکم استخوان (DEXA) برای غربالگری عمومی همه افراد در سن ۳۵ سالگی توصیه نمیشود، زیرا ممکن است هزینه-اثربخشی لازم را نداشته باشد. این آزمایش بیشتر برای افراد با ریسک بالا، مانند زنان بالای ۶۵ سال، مردان بالای ۷۰ سال، افراد با سابقه شکستگی با ضربه خفیف، مصرف طولانیمدت کورتون، یا سابقه خانوادگی پوکی استخوان شدید توصیه میشود. اگر نگرانی خاصی دارید (مثل سابقه خانوادگی یا قوز پشت)، میتوانید درخواست کنید تا پزشک با ارزیابی عوامل خطر شما، در صورت لزوم آزمایش را حتی در سن پایینتر تجویز کند. برای بحث در این مورد، مراجعه به یک پزشک متخصص روماتولوژی یا غدد توصیه میشود.
متخصص روماتولوژیست
من یه مدتی هست کمردرد وقت زمان نشستن درد میکنه…راه میریم درد نمی کنه پایین کمر گودی کمر درد میکنه علت چیه
سلام
درد پایین کمر هنگام نشستن، بهویژه در ناحیه گودی کمر، میتواند ناشی از وضعیت نامناسب نشستن، ضعف عضلات مرکزی (core)، التهاب دیسکهای کمری، یا افزایش قوس کمری (لوردوز) باشد. اگر درد در حالت ایستاده یا راهرفتن کاهش مییابد، ممکن است فشار بر مهرهها یا دیسکها در حالت نشسته علت اصلی باشد. توصیه میشود با مراجعه به پزشک متخصص طب فیزیکی یا ارتوپد، معاینه دقیق و در صورت نیاز تصویربرداری انجام شده و تمرینات اصلاحی مناسب یا درمان لازم تجویز گردد.
متخصص ارتوپدی
با سلام قرص استیو فوس 70 برای پوکی و متاستاز استخوانی تا چه مدت باید ادامه داد؟
سلام
بستگی به میزان استئوپروز و متاستاز دارد
بستگی به شرایط خاص
میزان و مدت مصرف دارو فقط زیر نظر پزشکتان باشد
برای آقایان جلق ناشتا تنها چاره آنست.😕😕
سلام
چنین چیزی علمی نیست
من هم گفته آقای ممد یخه آرو را در طب سنتی شنیده بودم
اتفاقا در یک کتاب طب سنتی این مطلب رو دیده ام
سپاس
بیماری پوکی استخوان یک بیماری برگشت ناپذیر است یعنی فقط پزشک میتواند از پیشرفت آن حلوگیری کند . این بیماران هرگز معالجه نخواهند شد و محکوم به مرگ تدریجی هستند .دکتر تنها کاری که میکند فقط مرگ را عقب می اندازد
سلام
خیر چنین چیزی نیست
گرچه به به سن هم ربط دارد
اصلا عمه من کاملا درمان شد
سلام.شما میتوانید هر گونه مشکل حقوقی را که دارید با استفاده از داوری الکترونیک آی داور به راحتی و بدون اتلاف وقت و بدون هزینه اضافی حل کنید
سلام دوست عزیز
لطفا کامنت های تان در حیطه پست های پزشکی مربوطه باشد
سپاس
سلام
ممنون از مطالب خوبتون
من میخواستم برای پدرم قرص کلسیم تهیه کنم داخل سایت قرص استئوکر دیدم
بنظر شما مکمل خوبی برای کمبود کلسیم هست؟
سلام همراه عزیز
بله
درود بر شما و همکاران محترم .من عنوان فردی که پوکی استخوان دارم وچندین سال است که تحت نظر متخصص روماتولوژی هستم اروز که این سایت را اتفاقی پیدا کردم خیلی خوشحال شدم .باید بگویم که متاسفانه گروه زیادی از مرد روستا بعلل بسیار و فقر مالی از این بیماری خاموش بی اطلاع هستند و این مایه تاسف بسیار است که نسل آینده در باره مسایل بهداشتی چه سر نوشتی دارند.بشما تبریک می گویم .وزارت بهداشت ضعف مدیریت دارد در اکثر زمینه های بهداشتی برابر قوانین دولت باید امکانات رایگان ایجاد کند تا مردم سالیانه تحت قواعدی ( از قبیل سن .شغل .وضع مالی .) مثلا چند در صد سالمندان و کسانیکه پوکی دارند می توانند دو لیوان شیر خریداری و مصرف کنند حتی بانوان این مملکت که نوزاد را باید شیر بدهند. قیمت لبنیات و دارو ها ومیوه و…..با حقوق نا چیز کارمندی و …..
با سپاس و احترام حبیب اله مهدی پور 77 ساله