هفته ۳۳ بارداری، تغییرات جنین و مادر و نکات مراقبتی این هفته

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

در هفته ۳۳ بارداری، شما همچنان در ماه هشتم حاملگی هستید و زایمان ممکن است حدود ۶ تا ۷ هفته دیگر رخ دهد. جنین با وزن تقریبی ۱.۹ کیلوگرم و قد ۴۳ سانتی‌متر، در حال ذخیره چربی بیشتر برای گرم نگه‌داشتن بدن پس از تولد است. ریه‌های او بالغ‌تر می‌شوند، مغز به سرعت رشد می‌کند و حرکات تنفسی را تمرین می‌کند. موقعیت جنین هم معمولا سر به پایین است اما اگر اتفاق نیفتاده، هنوز زمان برای تغییر آن وجود دارد. اگر در این هفته از بارداری قرار دارید، برای خواندن جزئیات بیشتر علائم، وضعیت جنین و نکات مراقبتی، با ادامه این مقاله از دکترتو همراه ما باشید.

هفته ۳۳ بارداری چگونه است؟

در هفته سی و سوم از هفته های بارداری احتمالا خستگی شما بیشتر می‌شود زیرا تقریبا بیش از ۲ کیلوگرم وزن اضافه را با خود حمل می‌کنید. با رشد رحم برخی علائم شما شدیدتر شده و بیشتر دچار مشکلات گوارشی می‌شوید. انقباضات براکستون هیکس بیشتر شده و ممکن است ۲۰ تا ۳۰ ثانیه یا زمان متغیر، احساس گرفتگی داشته‌باشید. این انقباضات شما را برای زایمان آماده می‌کنند.

استخوان‌های جنین در این هفته محکم‌تر شده و جنین هنوز در حال تمرین مهارت‌هایی مانند مکیدن، بلعیدن و تنفس است. حواس پنج‌گانه جنین در این هفته کامل کار می‌کند. می‌تواند بشنود و ببیند. جنین در سه‌ماهه سوم بارداری می‌تواند تاریکی را از روشنایی تشخیص دهد.

جدول زیر خلاصه تغییرات و مراقبت‌های مهم هفته سی و سوم بارداری را نشان می‌دهد.

موضوع	توضیحات و اقدامات
ویزیت پزشکی	معمولا ویزیت هر دو هفته یکبار؛ بررسی فشار خون، وزن مادر، تورم دست و پا، موقعیت جنین، شنیدن ضربان قلب جنین و ارزیابی خطر زایمان زودرس
وزن جنین (kg)	حدود ۱.۹ تا ۲.۱ (۱۹۰۰ تا ۲۱۰۰ گرم)
قد جنین (cm)	حدود ۴۳ تا ۴۴ (طول از سر تا پا)
حرکات جنین	جنین فعال‌تر شده و حرکات قوی‌تری دارد که مادر احساس می‌کند؛ بررسی روزانه حرکات ضروری است؛ در صورت کاهش تعداد حرکات، به پزشک مراجعه کنید
علائم مادر	تنگی نفس، تکرر ادرار، کمردرد، مشکلات خواب، خستگی، ورم پاها، ترشح آغوز از سینه‌ها، درد لگنی و گاهی اسهال
انقباضات	انقباضات براکستون هیکس نامنظم و قوی‌تر می‌شود؛ در صورت منظم یا دردناک شدن، فورا به پزشک مراجعه کنید
آزمایش‌ها	ویزیت منظم طبق برنامه مراقبتی؛ انجام NST یا سونوگرافی در صورت اندیکاسیون
مکمل‌ها	ادامه مصرف ویتامین‌های بارداری شامل اسید فولیک، آهن، کلسیم و ویتامین D بر اساس نیاز
تغذیه	وعده‌های کوچک، مصرف پروتئین و سبزیجات؛ پرهیز از غذاهای چرب و پرنمک
اقدامات	بررسی روزانه حرکات جنین، مدیریت استرس و آماده‌سازی برای زایمان

هفته ۳۳ بارداری ماه چندم است؟

در پاسخ اینکه هفته ۳۳ بارداری یعنی چند ماهگی باید گفت هفته سی و سوم بارداری در ماه هشتم بارداری قرار می‌گیرد. بارداری به‌طور معمول حدود ۴۰ هفته طول می‌کشد و به سه دوره سه‌ماهه تقسیم می‌شود. هفته‌های ۲۸ تا ۴۰ در سه‌ماهه سوم هستند و شامل ماه‌های هفتم، هشتم و نهم می‌شوند. بنابراین زن باردار در هفته ٣٣ بارداري وارد ماه هشتم شده است.

علائم هفته ۳۳ بارداری دختر و پسر

در هفته ی ۳۳ بارداری با رشد رحم ممکن است متوجه بروز دردهایی شوید. اگر از هفته‌های قبل ناراحتی‌های مربوط به رشد شکم را تجربه کرده‌اید، این هفته نشانه‌ها شدیدتر می‌شوند. البته توجه داشته‌باشید که جنسیت جنین تاثیر مستقیمی روی علائم مادر ندارد و علائم هفته ۳۳ بارداری دختر با جنین ۳۳ هفته پسر یکسان هستند، فقط حرکات جنین ممکن است متفاوت احساس شود.

از مهم‌ترین علائم در این هفته از سه‌ ماهه سوم بارداری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خستگی و مشکلات خواب
• مشکلات گوارشی و اسهال
• سفت شدن شکم و کمردرد
• درد واژن از علائم هفته ۳۳ بارداری
• درد زیر شکم
• افزایش انقباضات براکستون هیکس
• افزایش ترشحات واژن

نگران زایمان زودرس در هفته ۳۳ حاملگی هستی؟
برای تشخیص قطعی، همین حالا از پزشک نوبت بگیر!

بهترین دکتر متخصص زنان

اسهال در هفته ۳۳ بارداری

در هفته ۳۳ بارداری، اسهال معمولا از تغییرات هورمونی ناشی می‌شود که روده‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد و می‌تواند با احساس خستگی مزمن همراه باشد. اسهال در هفته ۳۳ بارداری ممکن است با تنگی نفس شبانه ترکیب شود و نگرانی برای کم‌آبی ایجاد کند. مایعات زیاد بنوشید و رژیم ملایم و کم‌فیبر (مانند موز، برنج، نان تست) مصرف کنید.

سفت شدن شکم در هفته ۳۳ بارداری

سفت شدن شکم در هفته ۳۳ بارداری معمولا به دلیل انقباضات براکستون هیکس است که بدن را برای زایمان آماده می‌کند و نامنظم هستند. این احساس می‌تواند با دردهای لگنی شدید همراه باشد و حرکت را سخت می‌کند. این انقباضات نامنظم، بدون درد شدید و کوتاه‌مدت هستند و با استراحت، تغییر وضعیت یا نوشیدن آب کاهش می‌یابند. بدن با این انقباضات خود را برای زایمان آماده می‌کند.

درد شکم در هفته سی و سوم بارداری نیز معمولاً به دلیل رشد سریع رحم، کشیده شدن عضلات و رباط‌ها، حرکات قوی جنین و فشار به اندام‌های داخلی ایجاد می‌شود. این دردها اغلب خفیف و گذرا بوده و با تغییر وضعیت یا استراحت بهتر می‌شوند.

درد واژن در هفته ۳۳ بارداری 

درد واژن در هفته سی و سوم بارداری معمولا از فشار جنین بر اعصاب لگنی ناشی می‌شود که احساس تیر کشیدن ناگهانی ایجاد می‌کند و با پایین آمدن جنین تشدید می‌شود. این درد لگنی شدید می‌تواند حرکت را به خصوص در بارداری چندقلو دشوار کند. درد واژن در هفته ۳۳ بارداری ممکن است به شکل فشار، تیر کشیدن یا احساس سنگینی در ناحیه واژن و لگن باشد.

متن انگلیسی:
Tiredness is likely to be kicking in now, especially if you’re having trouble sleeping.
ترجمه فارسی:
خستگی احتمالا حالا (در این هفته) شروع می‌شود، به خصوص اگر مشکل خواب داشته‌باشید.

به نقل از سایت tommys

درد زیر شکم در هفته ۳۳ بارداری

درد زیر شکم در هفته ۳۳ بارداری معمولا از کشیدگی رباط‌های گرد ناشی می‌شود زیرا رحم بزرگ می‌شود و وزن جنین حدود ۱.۹ کیلوگرم است و فشار می‌آورد. این درد می‌تواند شدید باشد. اگر مداوم بود، ممکن است نشانه عفونت ادراری یا زایمان زودرس باشد.

انقباض در هفته ۳۳ بارداری

انقباضات براکستون هیکس معمولا نامنظم و بدون درد شدید است و بدن را برای زایمان آماده می‌کنند. این اتفاق می‌تواند با درد زیر شکم همراه باشد و ترس زایمان زودرس ایجاد کند. اگر انقباضات در هفته سی وسوم بارداری منظم شد، فورا به اورژانس بروید.

نشانه های هفته ۳۳ بارداری دوقلو

نشانه‌های ۳۳ هفتگی بارداری دوقلو شامل خستگی شدیدتر، ورم بیشتر دست و پا و درد لگنی شدید به دلیل وزن بالاتر جنین‌ها است. هفته ۳۳ بارداری دوقلو می‌تواند احساس فشار بیش‌ازحد ایجاد کند و نگرانی از آمادگی برای مادر شدن را افزایش دهد. در این هفته معمولا مادر سنگینی شدید شکم، درد کمر و لگن، تنگی نفس، سفت شدن مکرر شکم و خستگی زیاد را تجربه می‌کند که طبیعی است.

علائم پره‌ اکلامپسی یا عفونت در هفته سی و سوم بارداری

نشانه‌های پره‌اکلامپسی در هفته سی و سه بارداری شامل سردرد شدید، تورم ناگهانی دست و پا، درد زیر دنده و مشکلات بینایی است که با فشار خون بالا همراه می‌شود. عفونت نیز می‌تواند با تب، درد واژن یا ترشحات بدبو ظاهر شود. این شرایط می‌تواند ترس زایمان زودرس ایجاد کند و احساس خستگی مزمن را تشدید کند.

زایمان در هفته ۳۳ بارداری

زایمان در ۳۳ هفتگی بارداری معمولا زودتر از زمان است و از علائم شروع آن می‌توان به انقباضات منظم، درد کمر مداوم، فشار لگنی شدید یا ترشح آبکی اشاره کرد. اگر احساس فشار بیش‌ازحد یا درد شدید داشتید، برای بررسی زایمان زودرس فورا به اورژانس بروید. در اورژانس، ضربان قلب جنین و طول سرویکس چک می‌شود و ممکن است داروهای توقف انقباض یا کورتیکواستروئید برای بلوغ ریه جنین تجویز شود.

علائم زایمان زودرس در هفته ۳۳ بارداری شامل موارد زیر است و باید سریع به پزشک یا بیمارستان مراجعه کنید:

• دردهای منظم و تکرارشونده شکم یا کمر
• سفت شدن مداوم شکم (انقباض) که با استراحت بهتر نشود
• خروج آب از واژن (پاره شدن کیسه آب)
• لکه‌بینی یا خونریزی
• فشار شدید در لگن یا حس پایین آمدن جنین

وضعیت جنین در هفته ۳۳ بارداری

جنین در هفته ۳۳ بارداری تقریبا حدود ۴۲ سانتی‌متر است و وزن جنین در این هفته تقریبا به ۲۱۰۰ گرم می‌رسد. تغییرات زیر در این هفته به وجود می‌آید:

• استخوان‌های جنین در هفته ۳۳ حاملگی در حال رشد بوده و سفت می‌شوند. اما هنوز این استخوان‌ها به‌ویژه استخوان جمجمه نرم و انعطاف‌پذیر است. این ویژگی باعث عبور راحت نوزاد از کانال زایمان می‌شود. رشد مغز جنین بعد از تولد هم ادامه دارد.
• رفلکس مکیدن از هفته ۲۸ بارداری شروع شده است. در این هفته هماهنگی و تمرین مکیدن بیشتر می‌شود. رفلکس‌های دیگر نیز تکامل پیدا کرده و جنین می‌تواند به لمس واکنش نشان دهد، سر را بچرخاند و دهان خود را باز کند.
• چربی بدن جنین هنوز در حال افزایش است. چربی روی بازوها و پاها افزایش پیدا کرده و چروک روی پوست کمتر می‌شود. افزایش چربی به حفظ دمای بدن نیز کمک می‌کند.
• موهای ریز روی بدن جنین (لانوگو) در حال ریزش است. البته ممکن است در زمان تولد مقداری از این موهای ظریف را روی شانه یا کمر نوزاد مشاهده کنید.
• سیستم ایمنی جنین در هفته سی و سوم بارداری قوی شده است. آنتی‌بادی‌های بدن شما به جنین منتقل می‌شود تا بعد از تولد بتواند با میکروب‌ها مبارزه کند.
• حرکت جنین در هفته ۳۳ بارداری معمولا قوی‌تر، منظم‌تر و قابل‌تشخیص‌تر از قبل است.

وزن جنین در هفته ۳۳ بارداری

وزن جنین در هفته ۳۳ بارداری به‌طور میانگین حدود ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۰ گرم است. حداقل وزن طبیعی معمولاً نزدیک به ۱۷۰۰ گرم و حداکثر وزن طبیعی تا حدود ۲۲۰۰ یا ۲۳۰۰ گرم در نظر گرفته می‌شود. این اعداد تقریبی هستند و بسته به ژنتیک، وضعیت تغذیه مادر، سلامت جفت و شرایط کلی بارداری می‌توانند کمی تفاوت داشته‌باشند.

وضعیت وزن	وزن تقریبی
حداقل طبیعی	۱۷۰۰ گرم
میانگین	۱۹۰۰ تا ۲۰۰۰ گرم
حداکثر طبیعی	۲۲۰۰ تا ۲۳۰۰ گرم

تغییرات بدن در هفته ۳۳ بارداری

بیشترین تغییرات قابل‌مشاهده در ماه‌های آخر بارداری رشد شکم و سینه‌ها است. حجم خون شما افزایش پیدا کرده است و قلب به‌سرعت در حال پمپاژ خون است. در هفته ۳۳ حاملگی نسبت به هفته قبل باید حدود ۰.۵ کیلوگرم به وزن شما اضافه شده باشد. در این هفته کاملا احساس سنگینی می‌کنید. لگدهای جنین در این هفته کمی تیز می‌شود. هر روز حرکات را بررسی کنید. اگر حرکات کاهش پیدا کرد، سریعا به پزشک اطلاع دهید.

تجربیات مادران در هفته ۳۳ بارداری

بر اساس تجربه واقعی مادران، نظرات مشترک درباره هفته سی وسه بارداری به این صورت بوده است که بسیاری از مادران گزارش داده‌اند که بدنشان خیلی سنگین و ناراحت‌کننده با درد کمر، لگن، انقباضات براکستون هیکس و فشار به مثانه شده است به‌طوری‌که خوابیدن سخت و تکرر ادرار زیاد شده است. بعضی از تجربیات مادران در هفته۳۳ بارداری هم به این شکل بوده است که از بی‌خوابی، تنگی نفس و دردهای دنده صحبت کرده‌اند و حس کرده‌اند که تمام علائم با هم این هفته جمع شده‌اند. برخی هم از حرکات قوی جنین در طول شب و نیاز به آرامش و استراحت بیشتر گفته‌اند.

آزمایش های هفته ۳۳ بارداری

مراقبت استاندارد سه‌ماهه سوم شامل ویزیت‌های منظم هر ۲ تا ۴ هفته است. پره اکلامپسی یک بیماری جدی است که در سه‌ماهه سوم بارداری ظاهر می‌شود. باید در هر ویزیت علائم این بیماری بررسی شود. در هر یک از هفته‌های بارداری اگر احساس کردید فشارخون شما بالا است یا افزایش وزن ناگهانی دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید. آزمایش های هفته ۳۳ بارداری عبارت است از:

• بررسی فشار خون و وزن: برای تشخیص پره‌اکلامپسی، فشار خون و تورم چک می‌شود
• آزمایش ادرار: برای بررسی پروتئین یا عفونت که ریسک زایمان زودرس را نشان می‌دهد
• NST (تست بدون استرس): ضربان قلب جنین در پاسخ به حرکات بررسی می‌شود تا سلامت جنین تایید شود
• بررسی سونوگرافی برای مایع آمنیوتیک با معیارهایی مانند AFI
• غربالگری دیابت اگر لازم بود: قند خون برای جلوگیری از عوارض ارزیابی می‌شود
• طول سرویکس در هفته ۳۳ بارداری: اگر طول سرویکس در سونوگرافی کوتاه گزارش شود، پزشک بر اساس آستانه‌های استاندارد و شرایط بارداری درباره خطر زایمان زودرس تصمیم‌گیری می‌کند

سونوگرافی در هفته ۳۳ بارداری

اگر سونوگرافی در ۳۳هفتگی بارداری انجام شود، مشاهده می‌کنید که جنین کاملا شبیه به نوزاد شده است. شاید حتی حرکت و مکیدن انگشتان را بتوانید ببینید. در بارداری‌های پرخطر تستی به نام تست بیو فیزیکال پروفایل انجام می‌شود. سونوگرافی بخشی از این تست است.

برای آمادگی زایمان، بهترین پزشک زنان رو انتخاب کن.

دکتر زایمان

خود مراقبتی در هفته ۳۳ بارداری

نکات مراقبتی در هفته‌های آخر یا سی و سه هفته بارداری بیشتر مربوط به تسکین ناراحتی‌ها می‌شود. بسیاری از علائم بعد از زایمان از بین می‌روند. اما ممکن است علائم شدید باشد و بخواهید با روش‌های خانگی آنها را تسکین دهید. از مهم‌ترین نکات مراقبتی در هفته سی و سوم بارداری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اگر درد دنده یا تنگی نفس دارید، موقعیت خود را تغییر دهید
• تکنیک‌های تنفس در زمان زایمان را تمرین کنید
• یوگا و ورزش‌های دوران بارداری برای شما مفید بوده و باعث کشش عضلات می‌شوند
• در طول روز به اندازه کافی استراحت کنید
• لباس‌های راحت و گشاد بپوشید
• برای زایمان راحت تمرینات کگل را انجام دهید

هفته ۳۳ بارداری چی بخوریم؟

تغذیه در هفته ۳۳ بارداری مهم است و تمرکز روی مصرف غذاهای غنی از پروتئین مانند گوشت کم‌چرب، تخم‌مرغ و لبنیات برای حمایت از رشد جنین ۳۳ هفته ضروری است و گرفتن رژیم سخت ممنوع است. میوه‌ها و سبزیجات برای ویتامین C و فیبر کمک می‌کنند تا ورم پا کاهش یابد. مصرف امگا۳ از ماهی کم‌جیوه هم برای مغز جنین مفید است. وعده‌های کوچک برای جلوگیری از تنگی نفس شبانه بخورید.

گروه غذایی	چه بخوریم	فایده علمی
پروتئین	مرغ، گوشت کم‌چرب، تخم‌مرغ، ماهی سالمون، عدس، لوبیا	رشد عضلات و اندام‌های جنین
لبنیات	شیر، ماست، پنیر پاستوریزه	تأمین کلسیم برای استخوان و دندان جنین
سبزیجات	اسفناج، بروکلی، هویج، کدو	آهن، فولات و تقویت سیستم ایمنی
میوه‌ها	پرتقال، موز، سیب، توت‌ها	ویتامین C، فیبر و پیشگیری از یبوست
غلات کامل	نان سبوس‌دار، جو دوسر، برنج قهوه‌ای	انرژی پایدار و سلامت گوارش
چربی‌های مفید	گردو، بادام، آووکادو، روغن زیتون	رشد مغز جنین و جذب ویتامین‌ها

مدیریت اضطراب و بی‌ خوابی در هفته ۳۳ بارداری

بعضی از مادران در هفته سی و سوم بارداری دچار اضطراب و بی‌خوابی برای سلامت و تولد به موقع نوزاد می‌شوند. برای جلوگیری از این اتفاق، تمرینات تنفسی عمیق را شروع کنید (۴ ثانیه دم، ۴ نگه‌داشتن، ۴ بازدم). زمان خواب از بالش بارداری برای خواب پهلوی چپ استفاده کنید. ورزش سبک روزانه و پیاده‌روی در طبیعت هم کمک‌کننده است.

بایدها و نبایدهای هفته سی و سوم بارداری

اکنون شما در ۳۳هفته بارداری به زمان زایمان بسیار نزدیک شده‌اید. بهتر است در این هفته وسایل موردنیاز برای زایمان را آماده کنید. اگر زایمان شما طبیعی است، از پزشک خود در مورد اسپری بی‌حس‌کننده ناحیه واژن سوال کنید. بعد از زایمان احتمالا اجابت مزاج برای شما مشکل می‌شود؛ به‌ خصوص اگر بواسیر داشته‌باشید. پزشک در این شرایط ممکن است داروی ملین تجویز کند. سایر نکات مهمی که باید در سی و سه هفتگی بارداری در نظر بگیرید عبارت است از:

• رژیم متعادل با پروتئین و فیبر داشته‌باشید تا اضافه وزن کنترل شود
• رابطه در هفته ۳۳ بارداری برای بارداری کم‌خطر مجاز است اما با پزشک چک کنید
• ورم دست و پا را نظارت کنید
• رژیم سخت نگیرید زیرا ممنوع است و ریسک زایمان زودرس افزایش می‌دهد
• فعالیت سنگین انجام ندهید
• کافئین زیاد مصرف نکنید
• رنگ مو در هفته ۳۳ بارداری معمولاً بی‌خطر است. اما اگر نگران هستید، می‌توانید از رنگ‌های گیاهی یا حنا استفاده کنید

متن انگلیسی:
Another decision is whether to store your baby’s cord blood. Storing your baby’s cord blood is a type of insurance to protect your growing child from future conditions that might be diagnosed later and treated with the stem cells from that stored cord blood. The American Pregnancy Association recommends Affordable Cord Care and ViaCord.
ترجمه فارسی:
یکی دیگر از تصمیماتی که باید گرفته شود، موضوع ذخیره‌سازی خون بند ناف نوزاد است. ذخیره‌سازی خون بند ناف نوعی سرمایه‌گذاری برای آینده سلامت کودک شما محسوب می‌شود؛ چرا که ممکن است در سال‌های آینده بیماری‌هایی تشخیص داده شود که با استفاده از سلول‌های بنیادی موجود در خون بند ناف درمان‌پذیر باشند.

به نقل از سایت americanpregnancy

آماده‌ سازی کیف بیمارستان در هفته ۳۳

برای آماده‌سازی کیف زایمان در هفته سی و سوم بارداری، مدارک (شناسنامه، سونوگرافی)، لباس مادر (۲ تا ۳ دست گشاد، سوتین شیردهی، نوار بهداشتی ۲ بسته)، وسایل بهداشتی (مسواک، شامپو، دستمال) و داروهای شخصی را ببرید. برای جنین ۳۳ هفته هم در صورت بارداری زودرس، لباس سایز نارس (۲ دست)، پوشک ۱ بسته، شیشه شیر و پتو ببرید.

پزشکان پیشنهادی

۴.۷ (۵۵۸۹ نظر)

دکتر بهروز مقدادی

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

۴.۸ (۵۳۸۷ نظر)

دکتر بهنام مقدادی

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

۴.۸ (۴۹۷۲ نظر)

دکتر مهدی قاضی

تخصص اورولوژی

نوبت بگیرید

۴.۹ (۳۴۹۸ نظر)

دکتر حمیدرضا معظم

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

۵ (۳۰۶۳ نظر)

دکتر حمیدرضا شرکت العباسیه

فوق تخصص عفونی کودکان

نوبت بگیرید

۴.۹ (۲۹۸۳ نظر)

دکتر محمود هادی زاده

فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

در هفته ۳۳ بارداری جنین حدود ۴۲ سانتی‌متر شده و بیشتر از ۲ کیلوگرم وزن دارد. استخوان‌های جنین نسبت به قبل سفت شده است اما برای عبور جنین از کانال زایمان هنوز استخوان‌ها انعطاف‌پذیری دارند. موهای ظریف بدن از هفته قبل در حال ریزش بوده و در این هفته بیشتر موهای بدن می‌ریزد. حواس پنج‌گانه جنین به تکامل رسیده و می‌تواند بهتر از قبل بشنود و ببیند. جنین هنوز در حال تمرین حرکاتی مانند مکیدن، بلعیدن و تنفس است.

با رشد رحم در هفته سی و سوم بارداری شما بیشتر از قبل دچار درد دنده‌ها و تنگی نفس می‌شوید. زیرا رحم به ریه‌ها و ناحیه سینه فشار وارد می‌کند. انقباضات رحمی بیشتر از قبل شده و حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه طول می‌کشد. همچنین ممکن است دچار علائمی مانند خستگی، گرگرفتگی، درد مچ دست و تورم پا شوید. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد روند بارداری، علائم رایج و نکات مراقبتی بهتر است با دکتر زنان یا دکتر مامایی مشاوره داشته‌باشید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!