عفونت معده چیست و چرا ایجاد می شود؟ + روش های تشخیص و راه های پیشگیری

با بیماری عفونت معده، علت ایجاد آن و روش های پیشگیری آشنا شوید.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

یکی از بیماری‌های گوارشی عفونت معده است که می‌تواند مشکلات جدی برای بیمار ایجاد کند. عفونت معده علائم مختلفی چون اسهال و استفراغ که از روی آنها می‌توان بیماری را تشخیص داد. همچنین درمان این بیماری با توجه به عامل ایجادکننده عفونت ایجاد می‌شود.

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 7 دقیقه
با بیماری عفونت معده، علت ایجاد آن و روش های پیشگیری آشنا شوید.

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

عفونت معده نوعی بیماری گوارشی است که با توجه به نام آن با فعالیت عامل عفونی و بیماری‌زا در معده ایجاد می‌شود. بیماری عفونت معده علائم متعددی چون درد، اسهال، استفراغ و علائم گوارشی دیگر دارد که باید برای درمان آن به دکتر مراجعه کنید. اگر برای درمان میکروب معده به دنبال متخصص گوارش هستید، می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با متخصصان وجود دارد. در مشاوره آنلاین می‌توانید سؤالات و نگرانی‌های خود را مطرح کرده و اقدامات توصیه شده را انجام دهید.

عفونت معده چیست؟

عفونت معده یکی از انواع بیماری‌های دستگاه گوارش است که اغلب اوقات با اسهال و استفراغ همراه است. به این بیماری آنفولانزای معده هم گفته می‌شود. این علائم معمولاً به دلیل عفونت ویروسی یا باکتریایی ایجاد می‌شوند. به این وضعیت در اصطلاح گاستروانتریت می‌گویند. این نوع میکروب معده ویروسی یا باکتریایی با اسهال آبکی، گرفتگی شکم و استفراغ همراه است.

شایع‌ترین دلیل ایجاد عفونت میکروبی معده تماس با فرد آلوده یا خوردن غذا و آب آلوده است. میکروب معده برای نوزادان، افراد مسن و افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف خطرناک بوده و حتی ممکن است کشنده باشد. در اغلب موارد ویروس‌ها باعث عفونت دستگاه گوارشی می‌شوند. اما باکتری‌ها هم می‌توانند دستگاه گوارش را آلوده کنند. در ادامه بیشتر با این بیماری آشنا خواهید شد.

متن انگلیسی:
«Gastrointestinal infections (GIs) can be caused by bacteria, viruses, and parasites.»
ترجمه متن:
«عفونت‌های معده و روده توسط باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌ها ایجاد می‌شوند.»

healthline

علائم عفونت معده چیست؟

بسته به علت ایجاد بیماری، علائم عفونت معده و روده ممکن است ظرف ۱ تا ۳ روز پس از عفونت ظاهر شوند. این علائم می‌توانند شدید یا خفیف باشند. در بیشتر موارد علائم یک تا دو روز طول می‌کشد. اما گاهی ممکن است تا ۱۰ روز ادامه یابد. علائم عفونت ویروسی و باکتریایی معده بسیار شبیه به هم هستند. به همین دلیل تشخیص آن‌ها از هم مشکل است. علائم عفونت معده عبارت‌اند از:

  • اسهال آبکی و بدون خون (اسهال خونی معمولاً نشانه عفونت متفاوت و شدیدی است).
  • گرفتگی و درد شکم
  • تهوع، استفراغ و یا هر دو
  • گاه‌به‌گاه دردهای عضلانی یا سردرد
  • تب با درجه پایین.

دچار استفراغ و اسهال شدید شدی؟

با متخصص گوارش مشورت کن.

علت عفونت معده چیست؟

علت عفونت شدید معده در بیشتر موارد خوردن غذا یا آب آلوده است. اگر وسایل، حوله یا غذای خود را با فرد آلوده به اشتراک بگذارید، احتمالاً دچار عفونت میکروبی معده و روده می‌شوید. همانطور که گفتیم عامل عفونت معده و روده عموماً یک ویروس است. ویروس‌هایی که می‌توانند باعث عفونت معده و روده شوند، عبارت‌اند از:

  • نوروویروس‌ها: هم کودکان و هم بزرگسالان تحت تأثیر نوروویروس‌ها قرار می‌گیرند. شایع‌ترین علت عفونت‌های ناشی از غذا در سراسر جهان نوروویروس‌ها هستند. این عفونت قابل سرایت بوده و می‌تواند خانواده‌ها و جوامع را درگیر کند. این ویروس بیشتر در میان افراد در فضای محدود گسترش پیدا می‌کند. این ویروس از غذا یا آب آلوده منتقل می‌شود. اما احتمال انتقال فردبه‌فرد هم وجود دارد.
  • روتاویروس‌ها: شایع‌ترین علت عفونت معده کودکان در سراسر جهان این ویروس است. معمولاً وقتی کودکان انگشت خود یا سایر اشیاء آلوده به روتاویروس را در دهان خود قرار می‌دهند، به میکروب معده مبتلا می‌شوند. این عفونت در نوزادان و کودکان خردسال شدیدتر است. بزرگسالان آلوده به روتاویروس عموماً بدون علامت هستند، اما همچنان می‌توانند آن را به کسی انتقال دهند. در برخی از کشورها مانند ایالات متحده آمریکا واکسن ضد گاستروانتریت ویروسی موجود است که در پیشگیری از این بیماری بسیار مؤثر است.

در برخی کشورها خوردن صدف‌های خام و نپخته رواج دارد. این صدف‌ها یکی از عوامل ایجاد عفونت میکروبی معده هستند. آب آشامیدنی آلوده هم باعث اسهال ویروسی می‌شود. در بسیاری از موارد میکروب از طریق مدفوع-دهانی منتقل می‌شود. یعنی فرد مبتلا به ویروس پس از استفاده از توالت دست‌های خود را نمی‌شوید.

علت عفونت معده چیست؟
علت عفونت شدید معده در بیشتر موارد خوردن غذا یا آب آلوده است.

عامل ایجاد عفونت میکروبی معده از طریق باکتری

هرچند در بیشتر مواقع میکروب معده به دلیل وجود ویروس‌ها ایجاد می‌شود، اما گاهی ممکن است، باکتری‌ها هم این عفونت را ایجاد کنند. نام باکتری ایجادکننده عفونت معده سالمونلا، ای کولای و باکتری کامپیلوباکتر است. سالمونلا و کامپیلوباکتر شایع‌ترین علت ایجاد عفونت میکروبی معده هستند و معمولاً توسط طیور، تخم‌مرغ یا آب مرغ نپخته پخش می‌شوند. سالمونلا همچنین می‌تواند از طریق خزندگان، حیوانات خانگی یا طیور زنده هم منتقل شود.

باکتری دیگری به نام شیگلا هم وجود دارد که اغلب در مراکز مراقبت روزانه منتقل می‌شوند. این بیماری معمولاً فردبه‌فرد سرایت کرده و منابع رایج عفونت غذای آلوده و آب آشامیدنی است.

چه کسانی بیشتر در خطر عفونت میکروبی معده و روده قرار دارند؟

عفونت معده و روده در سراسر جهان ایجاد می‌شود و تمامی افراد با سنین مختلف و از نژادهای گوناگون را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اما کودکان، به‌ویژه در مراکز مراقبت از کودکان و مدارس ابتدایی، در برابر میکروب معده آسیب‌پذیر هستند. زیرا سیستم ایمنی بدن کودک هنوز بالغ نشده است.

همچنین عملکرد سیستم ایمنی بزرگسالان در سنین بالا خود را تا حدودی ضعیف می‌شود. افراد مسن در خانه‌های سالمندان بیشتر در معرض عفونت هستند، زیرا این افراد سیستم ایمنی ضعیفی داشته و به خاطر زندگی در فضای مشترک در تماس نزدیک با افراد آلوده قرار دارند.

از طرفی هرجایی که گروهی از افراد کنار هم جمع شوند، مثلا دانشجویان و افراد ساکن خوابگاه، می‌تواند محیطی برای انتقال عفونت معده و روده باشد. همچنین برخی افراد به دلایل مختلفی مثل شیمی‌درمانی یا بیماری‌های دیگر سیستم ایمنی ضعیفی داشته و مقاومت آن‌ها در برابر عفونت معده پایین است.

اینفوگرافی علائم عفونت معده
تب بالا و استفراغ بیشتر از دو روز از علائم عفونت معده هستند.

چگونه بفهمیم معده عفونت دارد؟

متخصص گوارش بر اساس علائم، معاینه فیزیکی این بیماری را تشخیص می‌دهد. وجود موارد مشابه (ابتلای همزمان چند نفر با علائم مشابه در یک محیط) هم به تشخیص این بیماری کمک می‌کند. میکروب‌هایی مانند روتاویروس و نوروویروس از طریق آزمایش میکروب معده مانند آزمایش مدفوع قابل تشخیص هستند. اما برای تشخیص ویروس‌های دیگر آزمایشی وجود ندارد. در برخی موارد متخصص برای عفونت باکتریایی یا انگلی آزمایش مدفوع را توصیه می‌کند.

در صورتیکه بزرگسال هستید و بیش از ۲ روز است که به استفراغ دچار شده‌اید، باید به عفونت معده شک کنید. همچنین هر یک از علائم زیر، نیازمند مراجعه فوری به دکتر گوارش است:

  • در استفراغ شما خون دیده می‌شود.
  • علائم کم‌آبی شامل تشنگی زیاد، خشکی دهان، ادرار زردرنگ و غلیظ یا بدون ادرار، ضعف شدید و سرگیجه یا سبکی سر است.
  • از طریق روده خون دفع می‌کنید.
  • تب بالای ۴۰ درجه سانتی‌گراد دارید.

دررابطه‌با عفونت معده کودکان و نوزادان باید با احتیاط بیشتری به علائم دقت کرد. اگر فرزند شما دچار یکی از علائم زیر است، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:

  • تب بالای ۳۸/۹ درجه سانتی‌گراد دارد.
  • به نظر می‌رسد بی‌حال یا بسیار تحریک‌پذیر است.
  • احساس ناراحتی یا درد شدید دارد.
  • دچار اسهال خونی می‌شود.
  • دچار کم‌آبی است. علائم کم‌آبی بدن نوزادان و کودکان باید با شرایط طبیعی آن‌ها مقایسه شود. اگر میزان نوشیدن آب و دفع ادرار شبیه به قبل نبود، باید به پزشک مراجعه کنید.

اگر نوزاد شما دچار یکی از علائم زیر بود، باید تحت مراقبت پزشکی قرار بگیرد:

  • استفراغی که بیش از چند ساعت طول می‌کشد.
  • حدود ۶ ساعت است که پوشک او مرطوب نشده است.
  • دارای مدفوع خونی یا اسهال شدید است.
  • دهان نوزاد خشک است یا هنگام گریه اشک ندارد.
  • به طور غیرمعمول خواب‌آلود یا بی‌پاسخ است.
علائم شایع عفونت معدهعلائم خطر عفونت معده
اسهالاستفراغ خونی
استفراغاسهال خونی
تشنگیکم آبی شدید
درد معدهتب شدید
خشکی دهاندرد شدید

درمان عفونت معده چیست؟

درمان عفونت معده به عامل ایجادکننده‌ی آن بستگی دارد. اگر عفونت معده با ویروس ایجاد شده باشد، معمولا درمان‌های علامتی و حمایتی انجام می‌شوند تا عفونت به خودی خود درمان شود. اما اگر عفونت معده ناشی از باکتری، مثلا باکتری هلیکوباکترپیلوری باشد، برای درمان آن از آنتی بیوتیک‌ها کمک گرفته می‌شود. به‌هیچ‌وجه آنتی‌بیوتیک بدون تجویز پزشک نباید مصرف شود. معمولاً در عفونت‌های شدید از این نوع داروها در دوزهای پایین استفاده می‌شود. زیرا استفاده بیش از حد از آنتی‌بیوتیک می‌تواند گونه‌های باکتری مقاوم در برابر آنتی‌بیوتیک را ایجاد کنند.

درمان خانگی عفونت معده بیشتر به‌منظور حفظ آب بدن و جلوگیری از عوارض است و روش‌های درمان خانگی عفونت معده موثری در دکترتو توصیه شده‌اند. بدن در این شرایط به مواد معدنی زیادی مانند سدیم و پتاسیم نیاز دارد. در صورت کم‌آبی شدید، شخص احتمالاً بستری شده و مایعات و نمک به‌صورت داخل وریدی تزریق می‌شوند.

دنبال سریع‌ترین راه درمان عفونت معده هستی؟ کلیک کن!

عوارض عفونت معده؛ ایا عفونت معده خطرناک است؟

مهم‌ترین عارضه ایجاد میکروب روده کم‌آبی بدن است. با وجود این بیماری آب، املاح ضروری و مواد معدنی بدن کاهش می‌یابند. اگر شخص بیمار به‌اندازه کافی مایعات مصرف کند، مایعاتی که در اثر اسهال و استفراغ ازدست‌رفته است، جبران می‌شود. در این صورت کم‌آبی بدن مشکلی ایجاد نمی‌کند.

نوزادان، افراد مسن و افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف در صورت ازدست‌دادن مایعات، شدیداً دچار کم‌آبی می‌شوند. در این حالت جبران مایعات ازدست‌رفته سخت است. در برخی از این افراد ممکن است، مایعات به‌صورت داخل وریدی جایگزین شوند.

علائم کم آبی بدن شامل موارد زیر هستند:

  • تشنگی زیاد
  • خشکی دهان
  • ادرار زردرنگ و غلیظ یا بدون ادرار
  • ضعف شدید
  • سرگیجه یا سبکی سر
  • در کودکان و نوزادان میزان نوشیدن و ادرار کردن در آنها تغییر می‌کند.

برای پیشگیری از عفونت معده چی خوبه؟

در هر بیماری بهترین راه، جلوگیری از ابتلا به آن است. خوشبختانه عفونت معده قابل پیشگیری است و با رعایت چند نکته‌ی مهم و ساده می‌توانید از ابتلا به این بیماری گوارشی نجات پیدا کنید. برای اینکه دچار عفونت روده و معده نشوید، بهتر است نکات زیر را رعایت کنید:

  • فرزند خود را واکسینه کنید. در مورد واکسن ضد گاستروانتریت ناشی از روتاویروس از پزشک خود سؤال کنید. معمولاً این واکسن در اولین سال زندگی کودک تزریق می‌شود و در پیشگیری از علائم شدید این بیماری مؤثر است.
  • دستان خود را کامل بشویید. مطمئن شوید، فرزندانتان هم دست‌های خود را خوب می‌شویند. به‌خصوص بعد از استفاده از توالت شستن دست‌ها به طور صحیح ضروری است. بهتر است از آب گرم و صابون استفاده کرده و به مدت ۲۰ ثانیه دست‌ها را به هم بمالید.
  • از وسایل شخصی جداگانه در محیط خانه استفاده کنید. از به اشتراک گذاشتن وسایل شخصی مانند حوله یا خوردن غذا و آب آشامیدنی به‌صورت مشترک خودداری کنید.
  • فاصله خود را حفظ کنید. اگر در اطرافیان شخصی دچار عفونت میکروبی معده است، از تماس نزدیک با او خودداری کنید.

همچنین، در هنگام سفر هم به نکات بهداشتی دقت کنید. فقط از آب درون بطری استفاده کنید. سعی کنید، تکه‌های یخ نخرید. زیرا ممکن است از آب آلوده تهیه شده باشد. در رستوران‌های بین‌راهی غذای خام، سبزیجات و سالاد سفارش ندهید و از خوردن گوشت و ماهی نپخته خودداری کنید.

چه کسانی در خطر ابتلا به عفونت قرار دارند؟

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

اگر علائم شما برای بیش از ۲ روز ادامه داشته باشد، باید به متخصص گوارش مراجعه کنید. متخصص گوارش در مورد علائم بیماری و شدت آنها از شما سؤال کرده و نوع میکروب معده را تشخیص می‌دهد. همچنین در مورد علائم مشابه در دیگر افراد خانواده سؤال کرده تا از احتمال انتقال آن میان اعضای خانواده مطمئن شود.

برای پیداکردن و رزرو نوبت پزشک گوارش جهت درمان عفونت معده می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین یا تلفنی با دکتر گوارش آنلاین هم وجود دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

همیشه باکتری‌ها باعث ایجاد عفونت معده نمی‌شوند و گاهی عفونت معده ویروسی است. در زمان‌هایی که عامل ایجاد عفونت معده ویروس است، نمی‌توان از آنتی بیوتیک برای از بین بردن آنها استفاده کرد. پس در این مواقع چه باید بکنیم؟ درمان علائم عفونت معده در هر دو مورد عفونت معده در اثر باکتری و در اثر ویروس مشابه است و برای کاهش درد از داروهای مشابه استفاده می‌شود. اما اگر عامل ایجاد عفونت معده ویروس باشد، باید از داروهای ضد ویروسی برای از بین بردن عفونت معده و بهبود شرایط آنها استفاده کرد.
همچنین اگر از داروهای ضد باکتری یا آنتی بیوتیک استفاده شود، ممکن است که عوارض استفاده از آنها بسیار بدتر از استفاده نکردن از آنها باشد.

مصرف مایعات و غذاهای مناسب به درمان عفونت معده کمک می‌کند.

امتیاز شما به مقاله:
(3.9از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
فاطمه هستم؛ یک مامای 25 ساله که همیشه از به‌روز بودن و آپدیت کردن خودش و دانسته‌هاش در زمینه پزشکی و پیراپزشکی لذت برده. به خاطر همین مسئله، مدتیه که با دکترتو همکاری می‌کنم و درباره موضوعات مختلف بهداشت و درمان مطالعه می‌کنم، می‌نویسم و با شما به اشتراک می‌گذارم.
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره عفونت معده

  1. فاطمه گفت:

    سلام من چند وقته دهنم بوي نامطبوعي گرفته چكاب دندان رفتم دندون خراب نداشتم دكتر گوارش رفتم گفت از عفونت معده هست

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      هلیکوباکتر در معده موجب عفونت معده می شود که با درمان ۱۴ روزه رژیم ۴ دارویی توسط متخصص گوارش قابل درمان است از این لینک نوبت متخصص گوارش گرفته و مراجعه کنید.
      فوق تخصص گوارش

  2. رادین گفت:

    آقای دکتر شماگفتیت چند ساعت درست من دو روز هیچی نخوردم امروز فقط یک نون خوردم یعنی نباید میکردم ما که نمیتونیم هیچی نخوریم

  3. مهدیه گفت:

    سلام من بعد از خوردن یک غذا که فکر کنم فاسد بود دل درد شدیدی گرفتم و پس از آن دچار اسهال و استفراغ شدم با تمام توصیفات بالا مطمئنم عفونت معده داشته ام یا ویروسی یا میکروبی .الان خیلی بهتر هستم البته کمی گلو درد ،ادرارم قرمز هست و مدفوعم بو عفونت میدهد الان که در روند بهبود هستم نیاز به آزمایش مدفوع و ادرار هست؟یا اگر به مرور خوب شدم امکان عوارض ناشی از بیماری هست؟

  4. پارسی گفت:

    سلام وق بخیر دکتر جان من حدود ۳ماه است که معده درد شدید دارم و باد زیاد داخل معده وروده ام می پیچه خیلی ازیتم معده هم کار نمی کنه تو رو خدا کمکم کنید

  5. ناشناس گفت:

    سلام وق بخیر دکتر جان من حدود ۳ماه است که معده درد شدید دارم و باد زیاد داخل معده وروده ام می پیچه خیلی ازیتم معده هم کار نمی کنه تو رو خدا کمکم کنید

  6. فاضل لنکرانی گفت:

    سلام دکتر. دکترمن معده ام عفونت کرده با چی می تونم مشگل شو خلیی سری حل کنم. خطرناک هست یا نه. ممنون 🙏

  7. فاضل لنکرانی گفت:

    سلام دکتر. دکترمن معده ام عفونت کرده با چی می تونم مشگل شو خلیی سری حل کنم. خطرناک هست یا نه. ممنون..

  8. لوتی گفت:

    س.دکتر من معدم بدکار میکنه رودهام یه دفه خالی نمیشه تو یک ساعت ۳ بارباید برم دستشویی وقتی یک لقمه غذا بخورم ورم میکنه درقفسه سینه دارم ممنونم.

    1. همیار دکترتو گفت:

      همراه عزیز سلام
      بسیاری از بیماریهای داخلی و گوارشی این علائم را ایجاد میکنند، توصیه میکنم برای معاینه و چکاپ و درمان به متخصص داخلی مراجعه کنیددکتر متخصص داخلی

      1. زهرا گفت:

        سلام دکتر من یه دختر یازده ساله دارم که دهانش خیلی بو میده درحد بو مدفوع دکتر هم بردمش دکتر گفت شاید عفونت معده باشه دارو بهش داد تا دوهفته داروها و خورد بوی دهانش ازبین رفت ولی بعد از یه هفته که داروها را قطع کرد دوباره بوی دهانش برگشت لطفاً راهنمایی کنید ممنون

        1. همیار دکترِتو گفت:

          دوست عزیز
          مشکلات دهان و دندان و گوارش موجب ایجاد بوی بد دهان می شود. بهتره اندوسکوپی انجام شده و میکروب معده و دیگر مشکلات بررسی شود و درمان میکروب معده طولانی مدتانجام شود. بهتره از این لینک نوبت متخصص گوارش گرفته و مراجعه کنید.
          دکتر متخصص گوارش و کبد

  9. نجمه سردار گفت:

    سلام دکتر خسته نباشید من چند سالیه حالا تهوه دارم و معده ام بد کار میکنه چه کنم تورو خدا کمکم کنین ر اهنماییم کنین🙏🙏🙏

    1. همیار دکترتو گفت:

      همراه عزیز سلام
      بسیاری از بیماریهای داخلی مثل بیماری های مری، سوهاضمه، زخم معده، التهاب و … این علائم را ایجاد میکنند، توصیه میکنم برای معاینه و چکاپ به متخصص داخلی مراجعه کنید.
      بهترین متخصص داخلی

  10. افسانه جاوید گفت:

    سلام خسته نباشید
    افسانه جاوید
    معدم اسید زده بالا حس تلخی دهان شدید دارم 🥺🥺🥺واقعلا عذاب میکشم

    1. شهرام گفت:

      من برای همین تلخی دهان بیست تا دکتر رفتم بخدا هیچی بلد نیستن آخرش نتونستن حل بکنن

      1. همیار دکترِتو گفت:

        دوست عزیز
        تلخی دهان غالبا از مشکلات گوارشی می باشد بهتره درمان را از متخصص گوارش پیگیری کنید.