نکاتی که باید درباره مراقبت و کمک به تشنج بیماران بدانید – مجله سلامت دکترتو

هنگام کمک به تشنج بیماران چه باید کرد؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید

تشنج نوعی شوک عصبی است که با از دست‌دادن هوشیاری و لرزش‌های شدید ظاهر می‌شود. اگر برای کمک به تشنج اقدام کردید، مهم‌ترین کار حفظ خونسردی و دور نگه‌داشتن اجسام خطرناک و تماشاچیان از اطراف بیمار است. بهتر است که بیمار را به پهلو بخوابانید، زیر سر او بالش یا وسلیه نرم بگذارید و از باز بودن راه هوایی مطمئن شوید. اگر تشنج بیشتر از ۵ دقیقه طول کشید، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : ۵ دقیقه
هنگام کمک به تشنج بیماران چه باید کرد؟

زمانی که فرد مبتلا به بیماری عصبی تشنج می‌کند، مهم‌ترین اقدام، کمک به تشنج نکردن فرد یا به‌عبارتی کاهش علائم و درمان آن است. سلول‌های عصبی مغز برای برقراری ارتباط با دیگر سلول‌ها، سیگنال‌های الکتریکی را ایجاد و ارسال می‌کنند. هر اتفاقی که این مسیر ارتباطی را مختل کند، می‌تواند باعث تشنج شود. اگرچه مشاهده‌ی فردی که در حال تشنج است می‌تواند شوکه‌کننده باشد اما با دانستن کمک‌های اولیه صحیح و واکنش مناسب در این لحظات می‌توانید به فرد کمک کنید. در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا به بررسی روش‌های کمک‌رسانی بپردازیم. اگر خودتان یا یکی از آشنایانتان نیاز به کمک متخصص دارید، می‌توانید در سایت دکترتو از بهترین متخصصان اعصاب نوبت ویزیت حضوری بگیرید.

کمک های اولیه در تشنج: مواجهه با تشنج و فرد بیهوش

محرک‌هایی مانند چراغ‌های چشمک‌زن، مصرف کافئین و الکل و پرخوری می‌توانند باعث تحریک و شروع تشنج شوند. علائمی که در زمان تشنج ایجاد می‌شوند شامل از دست‌دادن هوشیاری، سردرگمی، اسپاسم عضلانی غیر قابل کنترل و فشار دادن دندان‌ها روی یکدیگر هستند. در این شرایط نیاز به آمادگی برای کمک و درمان تشنج دارید. اما برای تشنج چیکار کنیم؟ موارد زیر را قدم به قدم انجام دهید.

آرامش خود را حفظ کنید

مهم‌ترین کاری که می‌توانید برای کمک به تشنج نکردن فرد انجام دهید، حفظ خونسردی و آرامش خاطر است. حدود ۸۰ درصد از تشنج‌ها در مدت زمان ۳ دقیقه به پایان می‌رسند پس باید سریع و موثر عمل کنید. پس از قطع تشنج فرد بهبود می‌یابد و تنفس به حالت عادی برمی‌گردد. 

کمک های اولیه در تشنج چیست؟
اولین قدم در مواجهه به تشنج، حفظ آرامش و خونسردی است.

هنگام تشنج، از سر بیمار محافظت کنید

تا پایان تشنج سر بیمار را محکم نگه‌دارید تا در هنگام تکان‌های عضلانی، سر او به جایی برخورد نکند. بهتر است سر و گردن و کمر را در یک راستا قرار دهید تا بیمار دچار آسیب نخاعی نشود. می‌توانید وسیله نرمی مانند یک بالش یا یک ژاکت تا شده زیر سر او قرار دهید.

سعی کنید فرد را به پهلو بچرخانید. برای اینکار یک پا را از زانو خم کنید و در حالی که فرد را به پهلو چرخاندید، یک دست را زیر سر بیمار بگذارید. این کار باعث باز ماندن راه هوایی و پاک‌شدن جریان بزاق از دهان می‌شود.

برای کمک به تشنج بیمار، اطراف او را خالی کنید

همه اشیاء سخت یا تیز در نزدیکی بیمار را از او دور کنید. اگر می‌توانید عینک، کراوات یا روسری او را بیرون بیاورید. اگر فرد نشسته است، سعی کنید به‌آرامی او را روی یک سطح صاف قرار دهید تا سقوط نکند. برای کمک به تشنج، جمعیت اطراف بیمار را متفرق و خالی کنید. در صورتی‌که در یک مکان عمومی هستید، مسیری را برای عبور کارکنان اورژانس پزشکی ایجاد کنید و به دیگران بگویید که مسیر را خالی نگه دارند.

متن انگلیسی:
Contrary to common belief, it’s essential to let the seizure run its course.
ترجمه فارسی:
برخلاف باور عمومی، بهتر است که اجازه دهیم تشنج به مسیر خود ادامه دهد (جلوی آن را نگیرید).

به نقل از سایت ukhealthcare

هنگام تشنج، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید

اگر اولین تشنج شخص باشد، تشنج در بارداری یا دیابت اتفاق بیفتد یا اگر فرد مجروح شده است، برای دریافت کمک با اورژانس تماس بگیرید. درصورتیکه تشنج بیش از ۵ دقیقه طول کشید یا پس از پایان تشنج فرد به هوش نیامد، حتما با ۱۱۵ تماس بگیرید.

اطلاعات بیماری خود را روی کاغذ بنویسید و همیشه همراه خود داشته باشید

بهتر است شخص مبتلا به تشنج اطلاعات مهم مانند نوع بیماری، شماره تماس اضطراری، داروهای مصرفی و حساسیت دارویی را روی یک کاغذ بنویسد و آن را در جیب یا کیف پول خود نگه دارد. در مواقع اضطراری این اطلاعات به اطرافیان و پزشکان کمک می‌کند تا ارزیابی بهتری در مورد بیماری او داشته باشد.

سریع‌ترین روش درمان تشنج چیست؟

برای مشاوره، تماس بگیرید.

در هنگام تشنج بزرگسالان چه باید کرد؟

هنگامی که یک بزرگسال دچار تشنج می‌شود، اولین قدم این است که آرام بمانید و امنیت فرد را تضمین کنید. بهتر است که تماشاگران را از کنار فردی که دچار تشنج شده است دور نگه دارید:

  • هر جسم تیز یا خطرناک را دور کنید تا باعث کمک به رفع تشنج بیمار و آسیب ندیدن او شوید.
  • اگر فرد روی زمین است، وسیله نرمی را مانند یک ژاکت زیر سر او قرار دهید.
  • فرد را به سمت خود برگردانید تا به باز ماندن راه هوایی کمک کنید و از خفه شدن و گیرکردن بزاق در حلق او جلوگیری کنید.
  • به زمان شروع و پایان تشنج توجه کنید. اگر تشنج بیش از ۵ دقیقه طول کشید با اورژانس تماس بگیرید.
  • تا زمانی که تشنج به پایان برسد، برای کمک به رفع تشنج و اطمینان از هوشیاری فرد، کنار او بمانید.

در هنگام تشنج کودک چه باید کرد؟

برای کودکی که دچار تشنج می‌شود، معمولا مراقبت از او مانند بزرگسالان مبتلا به تشنج است اما باید موارد احتیاط بیشتری را در نظر بگیرید:

  • با جابجایی وسایل تیز و خطرناک، ایمنی محیط را تضمین کنید.
  • کودک را به‌آرامی به سمت خودتان، به سمت پهلو، برگردانید تا اگر دچار استفراغ شد از خفگی او جلوگیری شود.
  • اگر شالگردن محکم یا گردنبند دور گردن کودک بسته شده آن را باز کنید.
  • آرام باشید و در هنگام تشنج و بعد از آن با کودک با اطمینان خاطر صحبت کنید.
  • اگر تشنج بیش از ۵ دقیقه طول بکشد، نیاز به مراجعه به اورژانس دارید.
در هنگام تشنج کودک چه باید کرد؟
برای کمک به تشنج کودک، راه هوایی او را چک کنید و به پهلو بخوابانید.

کارهایی که نباید در هنگام تشنج انجام داد

در زمان تشنج، از مصرف نوشیدنی و غذا خودداری کنید. حتی یک جرعه آب نیز می‌تواند باعث خفگی شود. تلاش نکنید با زور یک خوراکی یا وسیله بزرگ را در دهان او قرار دهید. درست است که افرادی که دچار تشنج می‌شوند ممکن است زبان خود را گاز بگیرند اما تلاش برای قرار دادن وسیله سنگین یا بزرگ در دهان فرد برای حفاظت از زبان او، می‌تواند باعث آسیب به فک و دندان‌ شود.

همچنین اگر اطلاع کافی درباره احیای قلبی ریوی و زمان انجام آن ندارید، این کار را شروع نکنید. ماساژ قلبی ریوی یا تنفس مصنوعی بهتر است زمانی که فرد بعد از تشنج دچار قطع تنفس شده است انجام شود.

آیا شما هم علائم تشنج را دارید؟ برای تشخیص دقیق نوبت بگیر.

بعد از تشنج چه باید کرد؟

پس از پایان تشنج فرد ممکن است متوجه شود کنترل ادرارش را از دست داده یا استفراغ کرده است. این وضعیت برای هرکسی می‌تواند ناراحت‌کننده و خجالت‌آور باشد. در چنین مواقعی ممکن است فرد تشنج‌کرده دچار سردرگمی شود یا بخواهد فرار کند. در این زمان خودتان و سایر افراد را آرام نگه‌دارید و تا زمانی که مطمئن شدید دیگر خطری وجود ندارد کنار فرد بمانید.

بهتر است بعد از اتمام لرزش‌ها، به شخص کمک کنید که در مکانی امن بنشیند. هنگامی که دیدید فرد هوشیار و قادر به برقراری ارتباط است، به او بگویید که چه اتفاقی افتاده است. بررسی کنید که آیا فرد دستبند پزشکی یا اطلاعات اضطراری دیگری را در اختیار دارد یا خیر. پیشنهاد می‌شود که بیمار با شخص دیگری تماس بگیرد تا مطمئن شوید او به سلامت به خانه می‌رود.

اقدامات زمان تشنجکارهای بعد از تشنجکارهایی که نباید در زمان تشنج انجام داد
حفظ آرامشاطمینان از هوشیاری فردمصرف غذا و نوشیدنی
دور کردن جمعیت و وسایل خطرناکبررسی علائم حیاتیقرار دادن وسیله در دهان فرد
خواباندن فرد به پهلوتوضیح اتفاقات برای بیمارانجام دادن احیا قلبی بدون اطلاع از روش یا زمان انجام آن
تماس با اورژانس (برای تشنج بیش از ۵ دقیقه)مراقبت از سلامت اوتماس نگرفتن با اورژانس برای تشنج طولانی
اقدامات قبل و بعد از تشنج برای کمک به تشنج فرد

بعد از حمله تشنج چه باید خورد؟

برای تشنج چی خوبه بخوریم؟ پس از تشنج، فرد ممکن است احساس سرگیجه، سردرگمی یا خستگی کند. در این زمان بهتر است فرد استراحت کرده و میان وعده‌های سبک استفاده کند، به‌خصوص اگر تشنج طولانی بوده است. میان‌وعده‌های غنی از پروتئین و فیبر که برای بیماران توصیه شده است عبارت است از:

  • پنیر
  • انواع توت
  • مرغ کبابی
  • نان سبوس‌دار
  • مصرف آب کافی
پزشکان پیشنهادی

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

تشنج یک بیماری شایع مغزی است که در آن فرد دچار حملات شدید انقباضی و از دست‌دادن موقت هوشیاری می‌شود. در این زمان بهترین کار برای کمک به تشنج، این است که خونسردی خود را حفظ کنید و شرایط را مدیریت کنید. مدیریت تشنج می‌تواند به کاهش خطرات آن کمک کند. اگر خود یا اطرافیانتان دچار تشنج هستید، بهتر است برای اطلاع بیشتر با دکتر مغز و اعصاب مشورت کنید. در سایت دکترتو امکان دریافت نوبت ویزیت حضوری و مشاوره با بهترین پزشکان سراسر کشور برای شما فراهم شده است.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

کودک را به پهلو قرار دهید، وسایل تیز و خطرناک را دور کنید و مراقب راه هوایی و گاز نگرفتن زبانش باشید. تا زمان هوشیاری کودک کنار او بمانید و بدون تجربه یا اطلاع قبلی، اقدام به احیای قلبی یا قرار دادن وسیله در دهان او (برای گاز نگرفتن زبانش) نکنید.

  • اطراف او را از اشیا خطرناک خالی کنید.
  • تماشاگران را دور نگه دارید و یک محیط آرام ایجاد کنید.
  • از بی‌حرکت نگه داشتن فرد یا قرار دادن هر چیزی در دهان او خودداری کنید.
  • مدت زمان تشنج فرد را به یاد داشته‌باشید و اگر بیشتر از ۵ دقیقه طول کشید با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

هنگامی که کودک به دلیل تب دچار تشنج می‌شود:

  • کودک را به‌آرامی روی یک سطح نرم قرار دهید و هر اشیایی را که ممکن است باعث آسیب او شود را دور کنید.
  • در این مدت آرام باشید و برای جلوگیری از خفگی، کودک را به پهلو بخوابانید.
  • اگر بیشتر از ۵ دقیقه تشنج او طول کشید، با اورژانس تماس بگیرید.
  • پس از تشنج، تا زمان هوشیاری کودک کنار او بمانید.
امتیاز شما به مقاله:
(۴.۱از۵)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره کمک به تشنج

  1. سکینه قربانی گفت:

    سلام مادر من از ابان سال ۱۴۰۲ تشنج میکنه سال ۱۴۰۲ سه بار تشنج کرد .یکبار هم سی سی یو بستری بود .تحت نظر متخصص قلب هست وبرای تشنج هم لوبل روزانه ولوتیراستام ۵۰۰میلی شبانه مصرف میکنه قرص قلب وچربی خون هم میخوره و…دوباره در ابان ۱۴۰۳ هم تشنج کرد دوبار .فشار خون بالا است وقرص فشار هم میخوره.چیکار باید بکنم لازم هست دکتر دیگری هم ببرم.ممنون

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      با توجه به سابقه تشنج و مصرف داروهای مختلف، به نظر می‌رسد که وضعیت مادر شما نیاز به بررسی دقیق‌تری دارد. اگرچه تحت نظر متخصص قلب و پزشک نورولوژیست هستند، اما در صورتی که تشنج‌ها ادامه دارند و وضعیت‌شان بهبود نیافته، مشورت با یک متخصص مغز و اعصاب دیگر یا حتی متخصصان در زمینه فشار خون و داروهای مورد مصرف می‌تواند مفید باشد. ممکن است نیاز به بررسی مجدد داروها، دوز مصرفی و یا تغییر درمان‌ها باشد. همچنین نظارت دقیق بر فشار خون و کنترل عوامل زمینه‌ای نیز ضروری است.
      متخصص مغزواعصاب

  2. نرگس فرامرزی گفت:

    سلام پدر من تشنجی هست چه کاری انجام دهیم که کامل خوب شود

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام،
      تشنج ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد و درمان آن بستگی به علت اصلی آن دارد. اگر پدر شما تحت درمان برای تشنج است، مهم است که داروهای تجویز شده توسط پزشک را به‌طور منظم و طبق دستور مصرف کند. همچنین، انجام تست‌های پزشکی مانند EEG و MRI می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر علت تشنج کمک کند. مدیریت استرس، خواب مناسب، و اجتناب از محرک‌های ممکن (مانند کمبود خواب یا مصرف الکل) نیز می‌تواند مفید باشد. در نهایت، بهتر است با پزشک متخصص نورولوژی مشورت کنید تا برنامه درمانی مناسب‌تری را برای وضعیت پدر شما تنظیم کند.
      در زمان تشنج، ابتدا باید آرامش خود را حفظ کرده و از ایجاد نگرانی بی‌مورد خودداری کنید. فرد مبتلا را به آرامی به زمین منتقل کرده و اطراف او را از اشیاء خطرناک پاک کنید. سر فرد را روی یک سطح نرم قرار دهید و از وارد کردن چیزی به دهان او جلوگیری کنید، زیرا ممکن است باعث خفگی شود. همچنین زمان تشنج را یادداشت کنید؛ اگر تشنج بیش از ۵ دقیقه طول کشید یا چندین تشنج پشت سر هم اتفاق افتاد، فوراً به اورژانس تماس بگیرید

  3. محمد ظهوری گفت:

    سلام من داداشم نزدیک به ۱۹ سالشه واز زمانی که به دنیا اودمده از شکم مادر اینجوریه مثلا سرش یا پاش جای بخوره اینجوری میشه حمله میاد سرش وآب دهنشو نمیتونه کنترل کنه وکل بدنش به لرزش درمیاد نزدیک به ۲۰ بار هم دکتر بردیم تعغیر نکرده وفعلانم از دارو استفاده میکنه اگه داروشو ترک کنه یا فراموش کنه که یه بار نخوره اینجوری میشه

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      با توجه به علائمی که اشاره کردید، به نظر می‌رسد که برادرتان دچار نوعی اختلال عصبی یا بیماری مرتبط با تشنج یا صرع باشد که به دلیل عدم مصرف دارو به حملات یا تشنج‌های عصبی دچار می‌شود. این نوع اختلالات معمولاً نیاز به درمان مستمر و پیگیری دقیق توسط پزشک متخصص نورولوژی دارند. اگر داروها قطع یا فراموش شوند، ممکن است علائم بیماری به شدت برگشت کند. پیشنهاد می‌شود که حتماً با پزشک معالج مشورت کنید و در مورد درمان و چگونگی مدیریت داروها نظرات بیشتری دریافت کنید. این مشکل به توجه و مراقبت پزشکی مداوم نیاز دارد تا وضعیت برادر شما به بهترین شکل ممکن کنترل شود.
      متخصص مغزواعصاب

  4. فاطمه گفت:

    آیا تشنج با مصرف دارو خوب میشه؟
    سرع چیست ؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      تشنج‌ها معمولاً با مصرف داروهای ضدصرع کنترل می‌شوند و در بسیاری از موارد، این داروها می‌توانند به خوبی علائم را کاهش دهند یا از بروز تشنج‌ها جلوگیری کنند. با تجویز داروهای مناسب توسط پزشک متخصص، وضعیت بیمار بهبود می‌یابد، اما برای کنترل کامل نیاز به پیگیری منظم و تنظیم دوز داروها است.
      صرع یک اختلال عصبی است که باعث بروز حملات یا تشنج‌های مکرر می‌شود. این حملات به دلیل فعالیت غیرعادی و مفرط سلول‌های عصبی در مغز رخ می‌دهند. صرع ممکن است به دلایل مختلفی مانند ژنتیک، آسیب‌های مغزی، یا شرایط پزشکی دیگر ایجاد شود و درمان آن معمولاً شامل مصرف داروهای ضدصرع و گاهی اوقات جراحی است.

  5. M گفت:

    سلام و عرض ادب، خواهر من ۱۱ سالشه امروز از خواب بلند شد و در حین خواب آلودگی افتاد زمین و بدنش کمی سفت شد حدود ۱۰ ثانیه بعد به خودش اومد (لرزش اینام نداشتا)،بعدش حالش خوب شد و هیچ علائم خاصی نداشت، آیا ممکنه که تشنج باشه؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام، با توجه به توصیف شما، ممکن است این حادثه ناشی از یک واکنش موقت یا حالت خواب‌آلودگی باشد، اما احتمال تشنج نیز وجود دارد، به‌ویژه اگر بدن سفت شده و فرد پس از آن بی‌حال شده باشد. برای اطمینان از اینکه مشکلی جدی وجود ندارد، بهتر است به پزشک متخصص نورولوژی مراجعه کنید تا بررسی‌های لازم را انجام دهد و علت این وضعیت مشخص شود.

      متخصص مغزواعصاب

  6. شهنوازی گفت:

    سلام من تازه چند ماهی میشه تشنج میکنم همینجاه ک نشستم یهوی تیک بدن لغنت زبان دا م چکار بکنم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      نیاز به دارو دارید
      تا به این مرحله نرسید
      این علایم در حین خواب می تواند بسیار خطرناک باشد
      در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید

      متخصص روانپزشک

  7. رضابدتاله گفت:

    سلام من طاقت نیاوردم بعداز۱۶سال زندگی داغون بادوبچه نتونستم بااین همه دکتررفتنامون بریده بودم کم آوردم الان ۴ساله طلاق دادم زنموبه به خاطرمریزی خیلی هم دوسش داشتم ودارم ولی جلوم قرص میخردتشنج میکردزره زره آب میشدم مهرشم دادم ولی الانم دارم میمیرم براش خداهم دوسم نداره ۱۶ سال صداش کردم گفتم زنموخوب کن نزارزندگیم بادوتابچه نابودبشه انقددست دکترای حقبازاروبوس میکردم خوبش نکردن توف به این عمرواین زندگی کاش اوموقه که رفتم بگیرمش یه تریلی منوزیرمیکردصافم میکردحالم به حم میخوره ازاین تازه نعصم خستم

  8. محمد جواد گفت:

    سلام اگه کسی دشنج کرد باید دهنش رو با کمربند یا دستمال نگه داریم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      اگر کسی تشنج داشته باشد چگونه به وی کمک کنیم؟
      آرامش خود را حفظ کنید …
      از سر بیمار محافظت کنید …
      اطراف بدن بیمار را ایمن کنید …
      محیط اطراف بیمار را خلوت کنید …
      با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید …
      اطلاعات بیماری خود را روی کاغذی بنویسید و همیشه همراه خود داشته باشید …
      از مصرف هرگونه نوشیدنی و غذا پرهیز کنید

  9. Nahgi گفت:

    سلام
    اگر کسی بخاطر استفاده از مواد یا قرص تشنج کرد چیکار کنیم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      در این شرایط فقط باید در اوولین فرصت به اورژانس زنگ بزنید
      سر را بالا نگه دارید

  10. مهرسا گفت:

    سلام من چن روز پیش پسرداییم تشنج کرد و پشت فرمون توجاده بودیم خودش فهمید یهو نگه داشت ولی ترمز دستی نکشیده بود یهو افتاد روم شروع ب لرزیدن کرد بعد از ۵دقه دوباره بهوش اومد من میخاستم از ماشین پیاده بشم ولی نمیزاشت منو کتک میزد دستم شالم مانتوم مکشید دیونه شده بودانگاری بزور ع ماشین پیاده شدم دویدم سمت جاده اونم پشت سرم میدوید تاجایی ک ب جاده رسیدم پشت سرم نگاه کردم دیدم داره برمیگرده یهو دوباره افتاد چرا اینطوری شده؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      این رفتارها بسیار خطرناک است
      علایم حمله پنیک و صرع باید بررسی شود
      توصیه کنید در کوتاه ترین زمان به پزشک مراجعه نمایند