نکاتی که باید درباره مراقبت و کمک به تشنج بیماران بدانید – مجله سلامت دکترتو

هنگام کمک به تشنج بیماران چه باید کرد؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید

تشنج نوعی شوک عصبی است که با از دست‌دادن هوشیاری و لرزش‌های شدید ظاهر می‌شود. اگر برای کمک به تشنج اقدام کردید، مهم‌ترین کار حفظ خونسردی و دور نگه‌داشتن اجسام خطرناک و تماشاچیان از اطراف بیمار است. بهتر است که بیمار را به پهلو بخوابانید، زیر سر او بالش یا وسلیه نرم بگذارید و از باز بودن راه هوایی مطمئن شوید. اگر تشنج بیشتر از ۵ دقیقه طول کشید، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 5 دقیقه
هنگام کمک به تشنج بیماران چه باید کرد؟

زمانی که فرد مبتلا به بیماری عصبی تشنج می‌کند، مهم‌ترین اقدام، کمک به تشنج نکردن فرد یا به‌عبارتی کاهش علائم و درمان آن است. سلول‌های عصبی مغز برای برقراری ارتباط با دیگر سلول‌ها، سیگنال‌های الکتریکی را ایجاد و ارسال می‌کنند. هر اتفاقی که این مسیر ارتباطی را مختل کند، می‌تواند باعث تشنج شود. اگرچه مشاهده‌ی فردی که در حال تشنج است می‌تواند شوکه‌کننده باشد اما با دانستن کمک‌های اولیه صحیح و واکنش مناسب در این لحظات می‌توانید به فرد کمک کنید. در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا به بررسی روش‌های کمک‌رسانی بپردازیم. اگر خودتان یا یکی از آشنایانتان نیاز به کمک متخصص دارید، می‌توانید در سایت دکترتو از بهترین متخصصان اعصاب نوبت ویزیت حضوری بگیرید.

کمک های اولیه در تشنج: مواجهه با تشنج و فرد بیهوش

محرک‌هایی مانند چراغ‌های چشمک‌زن، مصرف کافئین و الکل و پرخوری می‌توانند باعث تحریک و شروع تشنج شوند. علائمی که در زمان تشنج ایجاد می‌شوند شامل از دست‌دادن هوشیاری، سردرگمی، اسپاسم عضلانی غیر قابل کنترل و فشار دادن دندان‌ها روی یکدیگر هستند. در این شرایط نیاز به آمادگی برای کمک و درمان تشنج دارید. اما برای تشنج چیکار کنیم؟ موارد زیر را قدم به قدم انجام دهید.

آرامش خود را حفظ کنید

مهم‌ترین کاری که می‌توانید برای کمک به تشنج نکردن فرد انجام دهید، حفظ خونسردی و آرامش خاطر است. حدود ۸۰ درصد از تشنج‌ها در مدت زمان ۳ دقیقه به پایان می‌رسند پس باید سریع و موثر عمل کنید. پس از قطع تشنج فرد بهبود می‌یابد و تنفس به حالت عادی برمی‌گردد. 

کمک های اولیه در تشنج چیست؟
اولین قدم در مواجهه به تشنج، حفظ آرامش و خونسردی است.

هنگام تشنج، از سر بیمار محافظت کنید

تا پایان تشنج سر بیمار را محکم نگه‌دارید تا در هنگام تکان‌های عضلانی، سر او به جایی برخورد نکند. بهتر است سر و گردن و کمر را در یک راستا قرار دهید تا بیمار دچار آسیب نخاعی نشود. می‌توانید وسیله نرمی مانند یک بالش یا یک ژاکت تا شده زیر سر او قرار دهید.

سعی کنید فرد را به پهلو بچرخانید. برای اینکار یک پا را از زانو خم کنید و در حالی که فرد را به پهلو چرخاندید، یک دست را زیر سر بیمار بگذارید. این کار باعث باز ماندن راه هوایی و پاک‌شدن جریان بزاق از دهان می‌شود.

برای کمک به تشنج بیمار، اطراف او را خالی کنید

همه اشیاء سخت یا تیز در نزدیکی بیمار را از او دور کنید. اگر می‌توانید عینک، کراوات یا روسری او را بیرون بیاورید. اگر فرد نشسته است، سعی کنید به‌آرامی او را روی یک سطح صاف قرار دهید تا سقوط نکند. برای کمک به تشنج، جمعیت اطراف بیمار را متفرق و خالی کنید. در صورتی‌که در یک مکان عمومی هستید، مسیری را برای عبور کارکنان اورژانس پزشکی ایجاد کنید و به دیگران بگویید که مسیر را خالی نگه دارند.

متن انگلیسی:
Contrary to common belief, it’s essential to let the seizure run its course.
ترجمه فارسی:
برخلاف باور عمومی، بهتر است که اجازه دهیم تشنج به مسیر خود ادامه دهد (جلوی آن را نگیرید).

به نقل از سایت ukhealthcare

هنگام تشنج، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید

اگر اولین تشنج شخص باشد، تشنج در بارداری یا دیابت اتفاق بیفتد یا اگر فرد مجروح شده است، برای دریافت کمک با اورژانس تماس بگیرید. درصورتیکه تشنج بیش از ۵ دقیقه طول کشید یا پس از پایان تشنج فرد به هوش نیامد، حتما با ۱۱۵ تماس بگیرید.

اطلاعات بیماری خود را روی کاغذ بنویسید و همیشه همراه خود داشته باشید

بهتر است شخص مبتلا به تشنج اطلاعات مهم مانند نوع بیماری، شماره تماس اضطراری، داروهای مصرفی و حساسیت دارویی را روی یک کاغذ بنویسد و آن را در جیب یا کیف پول خود نگه دارد. در مواقع اضطراری این اطلاعات به اطرافیان و پزشکان کمک می‌کند تا ارزیابی بهتری در مورد بیماری او داشته باشد.

سریع‌ترین روش درمان تشنج چیست؟

برای مشاوره، تماس بگیرید.

در هنگام تشنج بزرگسالان چه باید کرد؟

هنگامی که یک بزرگسال دچار تشنج می‌شود، اولین قدم این است که آرام بمانید و امنیت فرد را تضمین کنید. بهتر است که تماشاگران را از کنار فردی که دچار تشنج شده است دور نگه دارید:

  • هر جسم تیز یا خطرناک را دور کنید تا باعث کمک به رفع تشنج بیمار و آسیب ندیدن او شوید.
  • اگر فرد روی زمین است، وسیله نرمی را مانند یک ژاکت زیر سر او قرار دهید.
  • فرد را به سمت خود برگردانید تا به باز ماندن راه هوایی کمک کنید و از خفه شدن و گیرکردن بزاق در حلق او جلوگیری کنید.
  • به زمان شروع و پایان تشنج توجه کنید. اگر تشنج بیش از ۵ دقیقه طول کشید با اورژانس تماس بگیرید.
  • تا زمانی که تشنج به پایان برسد، برای کمک به رفع تشنج و اطمینان از هوشیاری فرد، کنار او بمانید.

در هنگام تشنج کودک چه باید کرد؟

برای کودکی که دچار تشنج می‌شود، معمولا مراقبت از او مانند بزرگسالان مبتلا به تشنج است اما باید موارد احتیاط بیشتری را در نظر بگیرید:

  • با جابجایی وسایل تیز و خطرناک، ایمنی محیط را تضمین کنید.
  • کودک را به‌آرامی به سمت خودتان، به سمت پهلو، برگردانید تا اگر دچار استفراغ شد از خفگی او جلوگیری شود.
  • اگر شالگردن محکم یا گردنبند دور گردن کودک بسته شده آن را باز کنید.
  • آرام باشید و در هنگام تشنج و بعد از آن با کودک با اطمینان خاطر صحبت کنید.
  • اگر تشنج بیش از ۵ دقیقه طول بکشد، نیاز به مراجعه به اورژانس دارید.
در هنگام تشنج کودک چه باید کرد؟
برای کمک به تشنج کودک، راه هوایی او را چک کنید و به پهلو بخوابانید.

کارهایی که نباید در هنگام تشنج انجام داد

در زمان تشنج، از مصرف نوشیدنی و غذا خودداری کنید. حتی یک جرعه آب نیز می‌تواند باعث خفگی شود. تلاش نکنید با زور یک خوراکی یا وسیله بزرگ را در دهان او قرار دهید. درست است که افرادی که دچار تشنج می‌شوند ممکن است زبان خود را گاز بگیرند اما تلاش برای قرار دادن وسیله سنگین یا بزرگ در دهان فرد برای حفاظت از زبان او، می‌تواند باعث آسیب به فک و دندان‌ شود.

همچنین اگر اطلاع کافی درباره احیای قلبی ریوی و زمان انجام آن ندارید، این کار را شروع نکنید. ماساژ قلبی ریوی یا تنفس مصنوعی بهتر است زمانی که فرد بعد از تشنج دچار قطع تنفس شده است انجام شود.

آیا شما هم علائم تشنج را دارید؟ برای تشخیص دقیق نوبت بگیر.

بعد از تشنج چه باید کرد؟

پس از پایان تشنج فرد ممکن است متوجه شود کنترل ادرارش را از دست داده یا استفراغ کرده است. این وضعیت برای هرکسی می‌تواند ناراحت‌کننده و خجالت‌آور باشد. در چنین مواقعی ممکن است فرد تشنج‌کرده دچار سردرگمی شود یا بخواهد فرار کند. در این زمان خودتان و سایر افراد را آرام نگه‌دارید و تا زمانی که مطمئن شدید دیگر خطری وجود ندارد کنار فرد بمانید.

بهتر است بعد از اتمام لرزش‌ها، به شخص کمک کنید که در مکانی امن بنشیند. هنگامی که دیدید فرد هوشیار و قادر به برقراری ارتباط است، به او بگویید که چه اتفاقی افتاده است. بررسی کنید که آیا فرد دستبند پزشکی یا اطلاعات اضطراری دیگری را در اختیار دارد یا خیر. پیشنهاد می‌شود که بیمار با شخص دیگری تماس بگیرد تا مطمئن شوید او به سلامت به خانه می‌رود.

اقدامات زمان تشنجکارهای بعد از تشنجکارهایی که نباید در زمان تشنج انجام داد
حفظ آرامشاطمینان از هوشیاری فردمصرف غذا و نوشیدنی
دور کردن جمعیت و وسایل خطرناکبررسی علائم حیاتیقرار دادن وسیله در دهان فرد
خواباندن فرد به پهلوتوضیح اتفاقات برای بیمارانجام دادن احیا قلبی بدون اطلاع از روش یا زمان انجام آن
تماس با اورژانس (برای تشنج بیش از ۵ دقیقه)مراقبت از سلامت اوتماس نگرفتن با اورژانس برای تشنج طولانی
اقدامات قبل و بعد از تشنج برای کمک به تشنج فرد

بعد از حمله تشنج چه باید خورد؟

برای تشنج چی خوبه بخوریم؟ پس از تشنج، فرد ممکن است احساس سرگیجه، سردرگمی یا خستگی کند. در این زمان بهتر است فرد استراحت کرده و میان وعده‌های سبک استفاده کند، به‌خصوص اگر تشنج طولانی بوده است. میان‌وعده‌های غنی از پروتئین و فیبر که برای بیماران توصیه شده است عبارت است از:

  • پنیر
  • انواع توت
  • مرغ کبابی
  • نان سبوس‌دار
  • مصرف آب کافی
پزشکان پیشنهادی

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

تشنج یک بیماری شایع مغزی است که در آن فرد دچار حملات شدید انقباضی و از دست‌دادن موقت هوشیاری می‌شود. در این زمان بهترین کار برای کمک به تشنج، این است که خونسردی خود را حفظ کنید و شرایط را مدیریت کنید. مدیریت تشنج می‌تواند به کاهش خطرات آن کمک کند. اگر خود یا اطرافیانتان دچار تشنج هستید، بهتر است برای اطلاع بیشتر با دکتر مغز و اعصاب مشورت کنید. در سایت دکترتو امکان دریافت نوبت ویزیت حضوری و مشاوره با بهترین پزشکان سراسر کشور برای شما فراهم شده است.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

کودک را به پهلو قرار دهید، وسایل تیز و خطرناک را دور کنید و مراقب راه هوایی و گاز نگرفتن زبانش باشید. تا زمان هوشیاری کودک کنار او بمانید و بدون تجربه یا اطلاع قبلی، اقدام به احیای قلبی یا قرار دادن وسیله در دهان او (برای گاز نگرفتن زبانش) نکنید.

  • اطراف او را از اشیا خطرناک خالی کنید.
  • تماشاگران را دور نگه دارید و یک محیط آرام ایجاد کنید.
  • از بی‌حرکت نگه داشتن فرد یا قرار دادن هر چیزی در دهان او خودداری کنید.
  • مدت زمان تشنج فرد را به یاد داشته‌باشید و اگر بیشتر از ۵ دقیقه طول کشید با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

هنگامی که کودک به دلیل تب دچار تشنج می‌شود:

  • کودک را به‌آرامی روی یک سطح نرم قرار دهید و هر اشیایی را که ممکن است باعث آسیب او شود را دور کنید.
  • در این مدت آرام باشید و برای جلوگیری از خفگی، کودک را به پهلو بخوابانید.
  • اگر بیشتر از ۵ دقیقه تشنج او طول کشید، با اورژانس تماس بگیرید.
  • پس از تشنج، تا زمان هوشیاری کودک کنار او بمانید.
امتیاز شما به مقاله:
(4.1از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره کمک به تشنج

  1. ناشناس گفت:

    علت گریه فرد ۸ساله بعد از وقوع تشنج چیست

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      هم درد و هم اضطراب شدید می تواند باعثش شود
      در صورت مشاهده چنین علامتی
      فورا به پزشک مراجعه کنید

      متخصص روانپزشک

  2. ناشناس گفت:

    اگر یک کودک ۸ ساله تشنج کند و وقتی به
    حال خود برگردد ومدام گریه کند ، علت گرییه او چیست ؟ آیا ترسیده است ؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      هم درد و هم اضطراب شدید می تواند باعثش شود
      در صورت مشاهده چنین علامتی
      فورا به پزشک مراجعه کنید

      متخصص روانپزشک

  3. ناشناس گفت:

    سلام من تا حالا سابقه تشنج نداشتم اصلا
    ولی رفتم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      تشنج براییک بار هم می تواند خطرناک باشد
      و احتمال تکرار وجود دارد
      حتمن به پزشک مراجعه کنید

      متخصص روانپزشک

  4. ناشناس گفت:

    سلام. ببخشین پسرم نزدیک ۷سالشه یه نزدیکای یک ماه شایدم بیشترغش کرددیگه عشش تکرارنشدخداروشکرولی بردم پیش مغزواعصاب شربت نوبل براش تجویزکردمنم داروبهش ندادم به خاطرعوارضش ازشماعزیزان راهنمایی میخوام خیلی توفکرشم دکتر هم گفت که صرع نیست بیماریش

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      برای جلگیری از علایم مجدد
      دارو ها را طبق دستور مصرف کنید
      و
      هرر سه ماه زیر نظر پزشک تان باشید

  5. سهیل گفت:

    سلام خسته نباشید من برای بار اول تشنج کردم داشتم از بارفیکس تاب می خوردم که از پشت می خورم زمین بعد نمی تونم نفس بکش و همه ای نفس با داد بیرون می شد و نمی تونستم نفس بکشم تو ، بعد بیهوش می شم و تشنج و بعد یک دقیقه به هوش میام
    می خواستم بدونم از ضربه می شم تشنج کرد و طبیعی هست

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      این علایم بسیار خطرناک است
      هم نیاز به عکس و هم نیاز به نوار مغز دارید
      خیلی جدی بگیرید

      متخصص مغزواعصاب

  6. فاطمه گفت:

    سلام مادر من واقعاً نمیدونم تشنج می‌کنه یا نه اول احساس ترس بهش دست میده و فقط به یک نقطه خیره میشه و بدنش میلرزه و بعد یه چیزی از دلش بالا میاد اما جلوی بالا آوردنو مادرم خودش میگیره بعد احساس خواب آلودگی می‌کنه بعضی وقت ها بیهوش میشه بعضی وقت ها نه زمانی که بیهوش میشه صدای عجیبی ایجاد می‌کنه و دهنش کج میشه و سیاهی چشمش میره ممنون میشم بهم کمک کنید

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      علائم خطرناکی دارد
      و در صورت عدم درمان ممکن است خطرناک تر هم شود
      نیاز به نوار مغز دارید
      در اسرع وقت به متخصص مراجعه کنید

      https://doctoreto.com/doctors/speciality/neurologist

  7. سینا محمدی گفت:

    سلام وقت شما بخیر من داداشم شب خوابیده بودیم رفت بیرون داخل حیات که آب خورد دوباره آمد داخل خونه افتاد از دهنش کف میامد بیرون صدای هم از دهنش میامد بیرون منم زنگ زدم آورژانس بردیمش دکتر. اما دکتر ازش آزمایش خون اینا گرفت از سرش عکس گرفت نوار قلب گرفت گفت هیچ مشکلی نداره از اون شب تا حالا در ۲۴ساعت حداقل ۵یا ۶بار تشنج میکنه چند روزی هم میشه که تشنج میکنه از دهنش یا از بینیش خون میاد لطفان راهنمایی کنید باید چکار کنم کدوم دکتر ببرم لطفان ممنون میشم راهنمایی کنید. دکتر مغز اعصاب هم بردم گفت به سرش فشار نیارید

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      هر سه ماه نیاز به نوار مغز و اسکن دارند
      باید حتمن دارو مصرف کنند
      فشار خون هم مدام چک شود

  8. فریبا گفت:

    همسرم از سنین نوجوانی علایم صرع میوکلونیک رو نشون داده الان که ۳۲ سالشه از اون موقع یا والپرات سدیم و کلونازپام خورده بعد کبدش داشت نابود میشد دکتر ولبان داد الانم که مهاجرت کردیم کپرا و کلونازپام میخوره. امشب یعد از ۴ سال دوباره حمله تشنج داشت. دستش بقدری اسپاسم دردناک داشت ک نمیشد دست زد یا تکون داد. میخواستم بدونم چون ما ایران نیستیم اینجام دسترسی به دکتر سخته توصیه میکنین چیکار کنیم؟ رژیم غذایی یا چیزی هست؟ عوارض بعد از حمله چی میتونه باشه؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      اگر حملات شدید باشد ممکنه آسیب مغزی ایجاد کند که گویا در بیمار شما آسیب شدید نیست. ناراحتی و عوامل روحی تشنج را تشدید می کند بهتره از موارد تشنج زا دوری شود.

  9. علیرضا جهانشاهی گفت:

    دختر من معلول جسمی وذهنیست دکترش اقای اشرفی هستند الان پنج سال بود تشنج نمیکرد شیش سی سی صبح شیش سی سی شب سدیم والپارات میخوره امروز یکدفعه تشنج کرد دکترش هم نیست چه باید کرد دخترم سی ویکسالشه ولی ریز نقشه

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      نیاز به همین دارو دارید
      یا به بیمارستان مراجعه کنید
      بعلت پیچیدگی شرایط دارویی تجویز نمی گردد

  10. محمد گفت:

    سلام امشب جایی بودیم یک خانوم از فامیل تشنج کرد میخواستن قاشق توی دهنش بزارن من نزاشتم و همین کارایی که نوشته بود رو انجام دادم زود خوب شد چون مادربزرگم اینجوری میشد آشنایی داشتم .قبل از اینکه من بیام سرش رو بالا گرفته بودن نمیتونست نفس بکشه تا خوابوندمش به بغل راه تنفس باز شد پاهاش رو هم بالا نگه داشته بودن که مثلا خون به مغزش برشه
    سر رو که فکر نکنم باید بالا بگیری چون ممکنه راه تنفس بسته بشه .آیا بالا بردن پاهای کسی که تشنج کرده درست است یا بالا بردن سر .

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      بستگی به حدت تشنج دارد
      بهتر است سر را بالا و سپس پس از مدتی پاها بالا گرفته سود