نکاتی که باید درباره مراقبت و کمک به تشنج بیماران بدانید – مجله سلامت دکترتو

هنگام کمک به تشنج بیماران چه باید کرد؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید

تشنج نوعی شوک عصبی است که با از دست‌دادن هوشیاری و لرزش‌های شدید ظاهر می‌شود. اگر برای کمک به تشنج اقدام کردید، مهم‌ترین کار حفظ خونسردی و دور نگه‌داشتن اجسام خطرناک و تماشاچیان از اطراف بیمار است. بهتر است که بیمار را به پهلو بخوابانید، زیر سر او بالش یا وسلیه نرم بگذارید و از باز بودن راه هوایی مطمئن شوید. اگر تشنج بیشتر از ۵ دقیقه طول کشید، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 5 دقیقه
هنگام کمک به تشنج بیماران چه باید کرد؟

زمانی که فرد مبتلا به بیماری عصبی تشنج می‌کند، مهم‌ترین اقدام، کمک به تشنج نکردن فرد یا به‌عبارتی کاهش علائم و درمان آن است. سلول‌های عصبی مغز برای برقراری ارتباط با دیگر سلول‌ها، سیگنال‌های الکتریکی را ایجاد و ارسال می‌کنند. هر اتفاقی که این مسیر ارتباطی را مختل کند، می‌تواند باعث تشنج شود. اگرچه مشاهده‌ی فردی که در حال تشنج است می‌تواند شوکه‌کننده باشد اما با دانستن کمک‌های اولیه صحیح و واکنش مناسب در این لحظات می‌توانید به فرد کمک کنید. در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا به بررسی روش‌های کمک‌رسانی بپردازیم. اگر خودتان یا یکی از آشنایانتان نیاز به کمک متخصص دارید، می‌توانید در سایت دکترتو از بهترین متخصصان اعصاب نوبت ویزیت حضوری بگیرید.

کمک های اولیه در تشنج: مواجهه با تشنج و فرد بیهوش

محرک‌هایی مانند چراغ‌های چشمک‌زن، مصرف کافئین و الکل و پرخوری می‌توانند باعث تحریک و شروع تشنج شوند. علائمی که در زمان تشنج ایجاد می‌شوند شامل از دست‌دادن هوشیاری، سردرگمی، اسپاسم عضلانی غیر قابل کنترل و فشار دادن دندان‌ها روی یکدیگر هستند. در این شرایط نیاز به آمادگی برای کمک و درمان تشنج دارید. اما برای تشنج چیکار کنیم؟ موارد زیر را قدم به قدم انجام دهید.

آرامش خود را حفظ کنید

مهم‌ترین کاری که می‌توانید برای کمک به تشنج نکردن فرد انجام دهید، حفظ خونسردی و آرامش خاطر است. حدود ۸۰ درصد از تشنج‌ها در مدت زمان ۳ دقیقه به پایان می‌رسند پس باید سریع و موثر عمل کنید. پس از قطع تشنج فرد بهبود می‌یابد و تنفس به حالت عادی برمی‌گردد. 

کمک های اولیه در تشنج چیست؟
اولین قدم در مواجهه به تشنج، حفظ آرامش و خونسردی است.

هنگام تشنج، از سر بیمار محافظت کنید

تا پایان تشنج سر بیمار را محکم نگه‌دارید تا در هنگام تکان‌های عضلانی، سر او به جایی برخورد نکند. بهتر است سر و گردن و کمر را در یک راستا قرار دهید تا بیمار دچار آسیب نخاعی نشود. می‌توانید وسیله نرمی مانند یک بالش یا یک ژاکت تا شده زیر سر او قرار دهید.

سعی کنید فرد را به پهلو بچرخانید. برای اینکار یک پا را از زانو خم کنید و در حالی که فرد را به پهلو چرخاندید، یک دست را زیر سر بیمار بگذارید. این کار باعث باز ماندن راه هوایی و پاک‌شدن جریان بزاق از دهان می‌شود.

برای کمک به تشنج بیمار، اطراف او را خالی کنید

همه اشیاء سخت یا تیز در نزدیکی بیمار را از او دور کنید. اگر می‌توانید عینک، کراوات یا روسری او را بیرون بیاورید. اگر فرد نشسته است، سعی کنید به‌آرامی او را روی یک سطح صاف قرار دهید تا سقوط نکند. برای کمک به تشنج، جمعیت اطراف بیمار را متفرق و خالی کنید. در صورتی‌که در یک مکان عمومی هستید، مسیری را برای عبور کارکنان اورژانس پزشکی ایجاد کنید و به دیگران بگویید که مسیر را خالی نگه دارند.

متن انگلیسی:
Contrary to common belief, it’s essential to let the seizure run its course.
ترجمه فارسی:
برخلاف باور عمومی، بهتر است که اجازه دهیم تشنج به مسیر خود ادامه دهد (جلوی آن را نگیرید).

به نقل از سایت ukhealthcare

هنگام تشنج، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید

اگر اولین تشنج شخص باشد، تشنج در بارداری یا دیابت اتفاق بیفتد یا اگر فرد مجروح شده است، برای دریافت کمک با اورژانس تماس بگیرید. درصورتیکه تشنج بیش از ۵ دقیقه طول کشید یا پس از پایان تشنج فرد به هوش نیامد، حتما با ۱۱۵ تماس بگیرید.

اطلاعات بیماری خود را روی کاغذ بنویسید و همیشه همراه خود داشته باشید

بهتر است شخص مبتلا به تشنج اطلاعات مهم مانند نوع بیماری، شماره تماس اضطراری، داروهای مصرفی و حساسیت دارویی را روی یک کاغذ بنویسد و آن را در جیب یا کیف پول خود نگه دارد. در مواقع اضطراری این اطلاعات به اطرافیان و پزشکان کمک می‌کند تا ارزیابی بهتری در مورد بیماری او داشته باشد.

سریع‌ترین روش درمان تشنج چیست؟

برای مشاوره، تماس بگیرید.

در هنگام تشنج بزرگسالان چه باید کرد؟

هنگامی که یک بزرگسال دچار تشنج می‌شود، اولین قدم این است که آرام بمانید و امنیت فرد را تضمین کنید. بهتر است که تماشاگران را از کنار فردی که دچار تشنج شده است دور نگه دارید:

  • هر جسم تیز یا خطرناک را دور کنید تا باعث کمک به رفع تشنج بیمار و آسیب ندیدن او شوید.
  • اگر فرد روی زمین است، وسیله نرمی را مانند یک ژاکت زیر سر او قرار دهید.
  • فرد را به سمت خود برگردانید تا به باز ماندن راه هوایی کمک کنید و از خفه شدن و گیرکردن بزاق در حلق او جلوگیری کنید.
  • به زمان شروع و پایان تشنج توجه کنید. اگر تشنج بیش از ۵ دقیقه طول کشید با اورژانس تماس بگیرید.
  • تا زمانی که تشنج به پایان برسد، برای کمک به رفع تشنج و اطمینان از هوشیاری فرد، کنار او بمانید.

در هنگام تشنج کودک چه باید کرد؟

برای کودکی که دچار تشنج می‌شود، معمولا مراقبت از او مانند بزرگسالان مبتلا به تشنج است اما باید موارد احتیاط بیشتری را در نظر بگیرید:

  • با جابجایی وسایل تیز و خطرناک، ایمنی محیط را تضمین کنید.
  • کودک را به‌آرامی به سمت خودتان، به سمت پهلو، برگردانید تا اگر دچار استفراغ شد از خفگی او جلوگیری شود.
  • اگر شالگردن محکم یا گردنبند دور گردن کودک بسته شده آن را باز کنید.
  • آرام باشید و در هنگام تشنج و بعد از آن با کودک با اطمینان خاطر صحبت کنید.
  • اگر تشنج بیش از ۵ دقیقه طول بکشد، نیاز به مراجعه به اورژانس دارید.
در هنگام تشنج کودک چه باید کرد؟
برای کمک به تشنج کودک، راه هوایی او را چک کنید و به پهلو بخوابانید.

کارهایی که نباید در هنگام تشنج انجام داد

در زمان تشنج، از مصرف نوشیدنی و غذا خودداری کنید. حتی یک جرعه آب نیز می‌تواند باعث خفگی شود. تلاش نکنید با زور یک خوراکی یا وسیله بزرگ را در دهان او قرار دهید. درست است که افرادی که دچار تشنج می‌شوند ممکن است زبان خود را گاز بگیرند اما تلاش برای قرار دادن وسیله سنگین یا بزرگ در دهان فرد برای حفاظت از زبان او، می‌تواند باعث آسیب به فک و دندان‌ شود.

همچنین اگر اطلاع کافی درباره احیای قلبی ریوی و زمان انجام آن ندارید، این کار را شروع نکنید. ماساژ قلبی ریوی یا تنفس مصنوعی بهتر است زمانی که فرد بعد از تشنج دچار قطع تنفس شده است انجام شود.

آیا شما هم علائم تشنج را دارید؟ برای تشخیص دقیق نوبت بگیر.

بعد از تشنج چه باید کرد؟

پس از پایان تشنج فرد ممکن است متوجه شود کنترل ادرارش را از دست داده یا استفراغ کرده است. این وضعیت برای هرکسی می‌تواند ناراحت‌کننده و خجالت‌آور باشد. در چنین مواقعی ممکن است فرد تشنج‌کرده دچار سردرگمی شود یا بخواهد فرار کند. در این زمان خودتان و سایر افراد را آرام نگه‌دارید و تا زمانی که مطمئن شدید دیگر خطری وجود ندارد کنار فرد بمانید.

بهتر است بعد از اتمام لرزش‌ها، به شخص کمک کنید که در مکانی امن بنشیند. هنگامی که دیدید فرد هوشیار و قادر به برقراری ارتباط است، به او بگویید که چه اتفاقی افتاده است. بررسی کنید که آیا فرد دستبند پزشکی یا اطلاعات اضطراری دیگری را در اختیار دارد یا خیر. پیشنهاد می‌شود که بیمار با شخص دیگری تماس بگیرد تا مطمئن شوید او به سلامت به خانه می‌رود.

اقدامات زمان تشنجکارهای بعد از تشنجکارهایی که نباید در زمان تشنج انجام داد
حفظ آرامشاطمینان از هوشیاری فردمصرف غذا و نوشیدنی
دور کردن جمعیت و وسایل خطرناکبررسی علائم حیاتیقرار دادن وسیله در دهان فرد
خواباندن فرد به پهلوتوضیح اتفاقات برای بیمارانجام دادن احیا قلبی بدون اطلاع از روش یا زمان انجام آن
تماس با اورژانس (برای تشنج بیش از ۵ دقیقه)مراقبت از سلامت اوتماس نگرفتن با اورژانس برای تشنج طولانی
اقدامات قبل و بعد از تشنج برای کمک به تشنج فرد

بعد از حمله تشنج چه باید خورد؟

برای تشنج چی خوبه بخوریم؟ پس از تشنج، فرد ممکن است احساس سرگیجه، سردرگمی یا خستگی کند. در این زمان بهتر است فرد استراحت کرده و میان وعده‌های سبک استفاده کند، به‌خصوص اگر تشنج طولانی بوده است. میان‌وعده‌های غنی از پروتئین و فیبر که برای بیماران توصیه شده است عبارت است از:

  • پنیر
  • انواع توت
  • مرغ کبابی
  • نان سبوس‌دار
  • مصرف آب کافی
پزشکان پیشنهادی

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

تشنج یک بیماری شایع مغزی است که در آن فرد دچار حملات شدید انقباضی و از دست‌دادن موقت هوشیاری می‌شود. در این زمان بهترین کار برای کمک به تشنج، این است که خونسردی خود را حفظ کنید و شرایط را مدیریت کنید. مدیریت تشنج می‌تواند به کاهش خطرات آن کمک کند. اگر خود یا اطرافیانتان دچار تشنج هستید، بهتر است برای اطلاع بیشتر با دکتر مغز و اعصاب مشورت کنید. در سایت دکترتو امکان دریافت نوبت ویزیت حضوری و مشاوره با بهترین پزشکان سراسر کشور برای شما فراهم شده است.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

کودک را به پهلو قرار دهید، وسایل تیز و خطرناک را دور کنید و مراقب راه هوایی و گاز نگرفتن زبانش باشید. تا زمان هوشیاری کودک کنار او بمانید و بدون تجربه یا اطلاع قبلی، اقدام به احیای قلبی یا قرار دادن وسیله در دهان او (برای گاز نگرفتن زبانش) نکنید.

  • اطراف او را از اشیا خطرناک خالی کنید.
  • تماشاگران را دور نگه دارید و یک محیط آرام ایجاد کنید.
  • از بی‌حرکت نگه داشتن فرد یا قرار دادن هر چیزی در دهان او خودداری کنید.
  • مدت زمان تشنج فرد را به یاد داشته‌باشید و اگر بیشتر از ۵ دقیقه طول کشید با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

هنگامی که کودک به دلیل تب دچار تشنج می‌شود:

  • کودک را به‌آرامی روی یک سطح نرم قرار دهید و هر اشیایی را که ممکن است باعث آسیب او شود را دور کنید.
  • در این مدت آرام باشید و برای جلوگیری از خفگی، کودک را به پهلو بخوابانید.
  • اگر بیشتر از ۵ دقیقه تشنج او طول کشید، با اورژانس تماس بگیرید.
  • پس از تشنج، تا زمان هوشیاری کودک کنار او بمانید.
امتیاز شما به مقاله:
(4.1از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره کمک به تشنج

  1. رضا"** گفت:

    سلام ..من دوسال پیش بخاطر مصرف ترامادول تشنج کردم .بعدش رفتم بیمارستان و ترکش کردم و الان بعد دوسال نمیدونم بخاطر مصرف متادون دوباره تشنج کردم ..الان گذاشتم کنار همه چی رو فقط سیگار میکشم همین ..ولی هر پنج روز یکبار یا چهار روز یکبار شب تشنج میکنم ..ام آری ای قراره بدم

  2. جمال الدین ملکی گفت:

    سلام ممنون از شما این برنامه را نشان دادید

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام جناب ملکی عزیز
      ممنونم از همراهی شما

  3. ناشناس گفت:

    سلام قرص مسکن برای کسی که اخیرا تشنج کرده ممکنه باعث تشنج دوباره بشه؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      قرص مسکن موجب تشدید تشنج در فرد نمی شود. اگر بیمار شما تشن کرده است برای بررسی نیازه متخصص نورولوژی مراجعه کنید.
      متخصص نورولوژی

  4. عزت الله محمدی گفت:

    بیمار تشنج و اعصابی مغز

  5. عزت الله محمدی گفت:

    بیمار تشنج

  6. Miss گفت:

    سلام وقتتون بخیر من یکی از نزدیکام بیماری صرع داره و قرص میخوره ولی خب بیشتر وقتا لرزش دست شدید و استرس و ترسو داره ک حتی شده بیشتر وقتا ب چیزای منفی فک کن مث مرگ.دیدن اقوامی ک فوت کرده و یا حتی ب نقطه ای خیره میشه و گریه میکنه از این بابت هممون خیلی میترسیم اگ امکانش هست راهنمایی کنید ۳بار تا الان تشنج کرده و هر ۳بار ۱هفته بستری بوده چون تا ۱روز نمیتونه راه بره و حتی دستاش کبود میشه و گریه میکنه فقد یا میخنده
    میش راهنمایی کنید واقعا نیازه:(؟

  7. محمد علی هستم گفت:

    سلام من الان ۱۵ سال هست که تشنج میکنم و پیش هر دوکتری که رفتم نتو نستن در مانم کنند . من باید چکار کنم ؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      دوست عزیز
      تشنج شما باید تحت نظر متخصص نورولوژی با دارو تحت کنترل در آید. افراد مبتلا به این بیماری نیازه تا آخر عمر دارو با دوز مشخصی را مصرف کنند. از این لینک میتونید از بهترین نورولوژیست ها نوبت بگیرید.
      متخصصین مغز و اعصاب

  8. ناشناس گفت:

    چجوری از تشنج در حال خواب جلوگیری کنیم🥺

  9. بهمن زرافشان گفت:

    سلام خواهر من تشنج داره ماهی سه چهار بار اتقاق میفته و زمین میفته بعد ۵دقیقه بهوش میاد برای درمان چه کار کنیم لطفا

    1. مهران.ک گفت:

      دوست عزیز قصد جسارت ندارم اما طبق گفته ی خودتون وقتی میگید هر چند وقت یکبار این اتفاق میفته منو به این نتیجه میرسونه که احتمال داره دارویی یا قرصی مثل ترامادول مصرف میکنه و این اتفاق روی میده،وگرنه آگه بیماری صرع اگه داره با داروهایی که به فرد تشنج کننده تجویز میشه دیگه از این اتفاق پیشگیری میکنه،اما اگه احتمال بنده درست نباشه و تشنج بخاطر قرص ترامادول نباشه و بیماری صرع داشته باشه سوال اینجاست اگه داروی پیشگیری از صرع مصرف میکنه نباید ظبه این تعداد تشنج برای فرد بیمار روی بده،حالا با توجه به تجربه و اطلاعات در همین موضوع هر دو مورد تشنج هم از طریق مصرف قرص ترا و همچنین بیماری صرع که دارم این اتفاق یه مقدار قابل تامل هستش و باید بررسی بیشتری انجام بشه و دلیل این اتفاق مشخص بشه،چون خودتون میدونید با هر بار تشنج که احتمال مرگ در صورت تنها بودن فرد بیمار و همچنین در حین رانندگی و شرایط و موقعیت نامناسب فرد بیمار که احتمال فوت بالاست،سوای این اتفاق اگه خطر مرگ رو هم از سر بگذرونن،باز هم خطر آسیب مغزی بعد هر تشنج جون بیمار رو تهدید میکنه و این اتفاق به مرور و با گذشت زمان آسیب های مغزی رو مشخص میکنه.

  10. * رنجبر گفت:

    سلام خسته نباشید من برادرم ۳۵سالشه چندسال مواد مصرف میکرد الان چند ماه که داره دارو متادون مصرف میکند هیچ وقت اینجوری نشده بود ولی اول صبح یهویی تشنج گرفتش ولی فقط خرخر میکرد سفیدی چشمش امده بود و هرچی میگفتیم چیزی متوجع نمیشد یکدفعه اینجوری شد حدود۳۰دقیقه اینجوری بود بعدش اوڙانس ک امدمعاینش کردحالش خوب شد و بعدش رفتیم بیمارستان ازش ازمایش گرفتن گفتن هبچ مشکلی ندارد دلیل این اتفاق چی بود همچین شد که تاحد مرگ پیش رفت وقتی رو پهلو خوابوندمش بهتر شد مشکلش چیه ممنون میشم کمکم کنید🙏🙏

    1. ناشناس گفت:

      واسه مصرف همون متادونه

    2. رنجبر گفت:

      * رنجبر گفت:
      ۱۴۰۱/۱۱/۱۵ در ۵:۱۸ ق.ظ
      سلام خسته نباشید من برادرم ۳۵سالشه چندسال مواد مصرف میکرد الان چند ماه که داره دارو متادون مصرف میکند هیچ وقت اینجوری نشده بود ولی اول صبح یهویی تشنج گرفتش ولی فقط خرخر میکرد سفیدی چشمش امده بود و هرچی میگفتیم چیزی متوجع نمیشد یکدفعه اینجوری شد حدود۳۰دقیقه اینجوری بود بعدش اوڙانس ک امدمعاینش کردحالش خوب شد و بعدش رفتیم بیمارستان ازش ازمایش گرفتن گفتن هبچ مشکلی ندارد دلیل این اتفاق چی بود همچین شد که تاحد مرگ پیش رفت وقتی رو پهلو خوابوندمش بهتر شد مشکلش چیه ممنون میشم کمکم کنید و پیش پزشک متخصص هم رفتیم و گفتن هیچ مشکلی نیس ولی دارویی ب اسم، ترازولکس ولویتراستام۵۰۰ ونوپتوگر تجویز کردن ولی وقتی میگه دارو رو مصرف میکنم همش حس میکنم میخواد واسم اتفاق بدی بیفته ومیگه همش استرس دارم چندبار دارو رو مصرف کرده ولی دیگه مصرف نمیکنه بابد چکار کرد خواهشا جوابمد بدید باتشکر🙏🏻🙏🏻😣

      پاسخ

    3. احدبخشی گفت:

      سلام دخترم از وقتی آمدم شمال بعد بیست سال یهویی شب تشنج کرد تا این سن سابقه بیماری نداشت العان زیر نظر دکتر تو ساری هست لطفا راهنمائیم کنید خراسانی هستم ساکن شهرستان جویبار

    4. احدبخشی گفت:

      سلام دخترم از وقتی آمدم شمال بعد بیست سال یهویی شب تشنج کرد تا این سن سابقه بیماری نداشت العان زیر نظر دکتر تو ساری هست لطفا راهنمائیم کنید خراسانی هستم ساکن شهرستان جویبار مازندران هستم،،،

      1. همیارِ دکترِتو گفت:

        سلام دوست عزیز. با ارزوی سلامتی برای شما و فرزندتان
        تشنج یک نام کلی است و انواع و دلایل مختلفی دارد. بهتر است تحت نظارت یک روانپزشک خوب باشند
        تا دلایل تشنج مشخص و درمان مناسب اتخاذ گردد
        https://doctoreto.com/doctors/speciality/psychiatrist