فهرست مطالب
احساس سردی دست و پا، بیحالی صبحگاهی یا ضعف انرژی باعث میشود بعضی افراد به دنبال خوراکیهایی باشند که در طب سنتی به گرم کردن بدن کمک میکنند. لیست غذاهای گرم مزاج بیشتر بر اساس باورهای طب سنتی ایرانی و چینی شکل گرفته و شامل غذاها، ادویهها، گوشتها، مغزها و روغنهایی است که برای افراد سردمزاج مناسبتر دانسته میشوند. البته این دستهبندی از نظر پزشکی معیار قطعی ندارد و نباید جایگزین توصیه علمی یا رژیم درمانی شود. در این مقاله از دکترتو، غذاهای گرم مزاج ایرانی، صبحانههای مناسب برای افراد سردمزاج، گوشتها و پروتئینهای گرم، روغنها، مغزها و دانههای گرم بررسی میشوند.
لیست غذاهای گرم برای افراد سرد مزاج
در مزاج شناسی برخی غذاها طبع گرم دارند به این معنی که باعث افزایش انرژی اندامها، گرم کردن بدن و بهبود گردش خون میشوند. چنین اثری برای افراد سرد مزاج مزیت زیادی دارد و میتواند با متعادل کردن بدن، به افزایش سلامتی این افراد کمک زیادی کند. گرممزاج بودن یک توصیف سنتی است و نباید بهعنوان معیار قطعی برای افزایش گردش خون، گرمکردن بدن یا بهبود سلامت معرفی شود.
غذاهای گرم مزاج برای کسانی که دست و پاهای آنها همیشه سرد است یا از درد و ناراحتی معده رنج میبرند، گزینه مناسبی است هر چند این موارد درمان قطعی یا توصیه عمومی پزشکی نیستند. برای سردی مداوم دستوپا یا درد معده، ابتدا باید علت پزشکی بررسی شود و غذاهای گرم مزاج نباید بهعنوان راهکار مناسب عمومی معرفی نمیشوند.
لیست برخی از غذاهایی که طبع گرم دارند شامل موارد زیر است:
- میوهها و سبزیجاتی مانند انبه، هلو، آناناس و فلفل
- آجیل و دانهها
- ادویهها
- گوشت
- خرما
- سیر، دارچین، زنجبیل
- خردل
- چای سیاه
علاوه بر این هر غذایی که مجموعهای از این ترکیبات را شامل شود هم معمولا طبع گرمی دارد. با افزودن برخی ادویهها مانند دارچین به غذا میتوان طبع گرم آن را افزایش داد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت pmc.ncbi.nlm.nih
The theory of cold and hot properties is the basic theory of traditional Chinese medicines.
ترجمه فارسی:
نظریه ویژگیهای سرد و گرم، از نظریههای پایه در طب سنتی چینی است.
1. انواع کباب ها (کباب کوبیده، کباب برگ و جوجه کباب زعفرانی)
در سفرههای ایرانی، انواع کبابها جزو محبوبترین غذاها است. کبابها جزو غذاهایی هستند که طبع گرمی دارند و میتوان آنها را به افراد سردمزاج توصیه کرد. انواع کبابهای تهیه شده از گوشت قرمز و مرغ مانند کباب کوبیده یا جوبه کباب زعفرانی هم جزو غذاهایی هستند که میتوان آنها را در لیست غذاهای گرم مزاج قرار داد.
2. فسنجان
یکی دیگر از غذاهای گرم مزاج ایرانی فسنجان است. گردو و مرغ دو عنصر اصلی تشکیل دهنده این غذا هستند که طبع هر دوی آنها گرم است. خورشت فسنجان یکی از پرطرفدارترین غذاهای ایرانی با طبع گرم است. فسنجان از نظر طب سنتی ممکن است گرممزاج دانسته شود، اما برای افراد سردمزاج دارای فواید سلامت قطعی نیست.
3. قورمه سبزی با گوشت گوسفندی
یکی دیگر از خورشتهای ایرانی با طبع گرم، خورشت قورمه سبزی است. در صورتی که این خورشت با گوشت گوسفندی تهیه شود، یکی از خوش طعمترین و محبوبترین غذاهای گرم مزاجی است که میتوان آن را در برنامه غذایی خود جای داد.
4. قیمه همراه با دارچین
چند ویژگی مهم خورشت قیمه را به یکی از بهترین غذاهای گرم مزاج تبدیل میکند. اول از همه، گوشت گوسفندی مورد استفاده در این غذا است. علاوه بر این، وجود لپه و از همه مهمتر دارچین به عنوان چاشنی در خورشت قیمه باعث میشود که این غذا به شدت برای افراد سرد مزاج مفید باشد. افزودن ادویههایی مانند زنجبیل یا زردچوبه به غذا هم میتواند به رفع سردی بدن کمک کند. زنجبیل ممکن است در برخی مطالعات اثرات متابولیک خفیف یا کوتاهمدت نشان داده باشد، اما نباید بهعنوان روش درمان سردی بدن یا گرمکردن مفاصل معرفی شود. مصرف ادویهها باید با توجه به تحمل گوارشی، رفلاکس و داروهای مصرفی فرد باشد.
5. جگر و دل و قلوه
در طب سنتی، جگر، دل و قلوه مانند گوشت معمولا در دسته غذاهای گرم مزاج یا متمایل به گرم قرار میگیرند و مصرف آنها به افرادی که طبع سرد دارند توصیه میشود. البته از نظر پزشکی، گرممزاج بودن معیار علمی مشخصی ندارد و بیشتر یک دستهبندی سنتی است. این غذاها به دلیل چربی، کلسترول و سنگینی هضم، ممکن است در بعضی افراد رفلاکس، نفخ یا سنگینی معده را بدتر کنند. به منظور دریافت رژیم غذایی متناسب با طبع خود میتوانید از بهترین دکتر طب سنتی ایران مشاوره بگیرید.

معروف ترین رژیم های غذایی را بشناسید.
صبحانه گرم مزاج
اکثر افرادی که طبع سردی دارند در اوایل صبح بیشتر با علائم سرد مزاجی درگیرند و معمولا علائمی مانند بیحالی، سردی دست و پا و کمبود انرژی را در صبحها تجربه میکنند. این افراد بهتر است در لیست صبحانهشان غذاهای گرم مزاج را بگنجانند تا سطح انرژی بهتری در ادامه روز داشته باشند. مغزها و آجیلها برای صبحانه مانند گردو، مصرف نوشیدنیهای گرم مانند چای دارچین و عسل همگی در لیست صبحانههای گرم مزاج دستهبندی میشوند. البته که بیحالی صبحگاهی یا کمبود انرژی باید از نظر خواب، تغذیه، کمخونی، تیروئید و بیماریهای زمینهای بررسی شود
| صبحانه | ترکیبات مؤثر | اثر احتمالی |
|---|---|---|
| مغزها و آجیلها | گردو | کمک به افزایش انرژی در طول روز |
| نوشیدنی گرم | چای دارچین و عسل | کمک به داشتن سطح انرژی بهتر در ادامه روز |
| حلیم | گندم؛ گوشت؛ دارچین | مناسب برای افراد سردمزاج |
| نیمرو و املت | زرده تخممرغ؛ پیاز | کمک به رفع سردی بدن؛ افزایش انرژی در طول روز؛ تقویت توان جسمی |
| تخممرغ کامل | زرده با طبع گرم؛ سفیده با طبع سرد | غذای متعادل برای اکثر افراد |
1. حلیم
در حلیم دو مولفه اصلی وجود دارد که طبع آن را گرم میکند. اول از همه، غلات مورد استفاده در حلیم است. گندم حلیم گرم مزاج است. گوشت و دارچین مورد استفاده در تهیه حلیم هم باعث میشوند که طبع این غذای محبوب ایرانی گرم باشد. به همین دلیل هم یکی از صبحانههای ایده آل برای افرادی است که طبع سردی دارند.
2. نیمرو و املت
نیمرو و املت خصوصا اگر با پیاز تهیه شوند، یکی از غذاهای گرم مزاج مناسب برای صبحانه افراد سرد مزاج است. از طرفی طبع زرده تخممرغ هم گرم است و به همین دلیل برای رفع سردی بدن گزینه مناسبی است. با این حال به دلیل این که سفیده تخممرغ طبع سردی دارد، میتوان این صبحانه را یک غذای متعادل برای اکثر افراد در نظر گرفت. خوردن نیمرو و تخممرغ برای صبحانه به افزایش انرژی در طول روز و تقویت توان جسمی کمک زیادی میکند.
گوشت ها و پروتئین های گرم مزاج
در دستهبندی غذاهای گرم مزاج و سرد مزاج، گوشتها و منابع پروتئینی مختلفی وجود دارد که طبع برخی از آنها گرم و طبع برخی نیز سرد است. در کل گوشت قرمز گوسفندی به همراه دل و جگر گوسفندی، طبع گرمی دارند و به همین دلیل هم بهترین منبع پروتئین برای افراد سرد مزاج هستند. علاوه بر این، منابع پروتئینی گیاهی مانند غلات، لوبیا و لپه هم طبعشان گرم است و میتوانند به رفع سردی بدن کمک کنند.
روغن ها و چربی ها با مزاج گرم
برای تهیه غذاهای گرم مزاج، علاوه بر افزودن ادویهها میتوان از روغنها و چربیهایی که طبعشان گرم است هم استفاده کرد. روغن آووکادو و روغن زنجبیل هم جزو روغنهایی هستند که علاوه بر خواص دارویی، میتوان از خاصیت این روغنها برای گرم کردن بدن استفاده کرد. در طب سنتی روغنهایی که میتوان از آنها در پختوپز استفاده کرد شامل موارد زیر میشوند:
- روغن زیتون
- روغن کنجد
مغزها و دانه های گرم مزاج
در کل طبع اکثر دانهها، مغزها و آجیلها گرم است و مصرف آنها میتواند به رفع سردی بدن کمک زیادی کند. دانههایی مانند کنجد، شاهدانه و زیره گرم هستند. آجیلهایی مانند پسته، گردو، بادام زمینی و بادام هندی هم گرم مزاج هستند و باعث افزایش سطح انرژی بدن میشوند.
چه کسانی باید در مصرف غذاهای گرم مزاج احتیاط کنند؟
برای در نظر گرفتن تاثیری که غذاهای گرم مزاج روی بدن هر فرد دارد، باید نحوه پاسخ بدن را نسبت به مصرف این غذاها در نظر گرفت. در صورتیکه فردی با مصرف این غذاها، واکنشهای حساسیتی زیادی نشان میدهد یا برای هضم این غذاها مشکل دارد، باید حتما در مورد نحوه و میزان مصرف غذاهایی که طبع آنها گرم است، احتیاط کند.
از طرفی افرادی که طبع آنها گرم یا حتی خنثی است، نباید در مصرف مواد غذایی گرم مزاج زیادهروی کنند، چرا که ممکن است زیادهروی در غذاهای چرب، سنگین یا پرادویه علائم گوارشی را بدتر کند.
نتیجه گیری
لیست غذاهای گرم مزاج در طب سنتی شامل خوراکیهایی مانند کبابها، فسنجان، قیمه با دارچین، قورمهسبزی با گوشت گوسفندی، حلیم، نیمرو، مغزها، دانهها، برخی روغنها و ادویههایی مثل دارچین و زنجبیل است. این غذاها برای افراد سردمزاج میتوانند از نظر سنتی به افزایش انرژی و کاهش احساس سردی کمک کنند، اما اثر آنها برای همه یکسان نیست. افرادی که رفلاکس، مشکلات گوارشی، حساسیت غذایی یا مزاج گرم دارند، بهتر است در مصرف این خوراکیها زیادهروی نکنند. برای داشتن رژیم متعادل، توجه به واکنش بدن و مشورت با متخصص تغذیه اهمیت زیادی دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!

